Startnotitie Economisch Beleidsplan Gemeente Eemsmond 2011-2015 1
Inhoudsopgave Startnotitie Economisch Beleidsplan Gemeente Eemsmond 2011-2015 1. Inleiding... 3 2. Uitgangspunten... 3 2.1 Interne uitgangspunten... 3 2.2 Externe uitgangspunten... 3 2.3 Doelstellingen Economisch Beleidsplan Eemsmond... 4 2.4 Kaders voor economische ontwikkeling... 4 3. Product: Economisch Beleidsplan... 5 4. Proces... 7 5. Tijd en planning... 7 6. Projectinzet... 8 7. Risicoanalyse... 8 8. Communicatie... 8 2
1. Inleiding Op het moment van schrijven van deze startnotitie is de wereldeconomie zich volop aan het herstellen van een economische crisis. Het jaar 2009 en een groot deel van 2010 zullen de geschiedenisboeken in gaan als een periode met de laagste economische groei sinds decennia. Op het economisch vlak is er binnen de Gemeente Eemsmond (in vergelijk met andere economische zones) juist een toename van dynamiek waar te nemen. Dit met name door de forse investeringen in de Eemshaven. Deze investeringen zullen de komende jaren een afgeleid effect geven voor de directe omgeving. Dit gegeven vormt een directe aanleiding voor de raad van Gemeente Eemsmond voor het opstellen van een nieuw economisch beleidsplan voor de periode 2011-2015. Met dit nieuwe beleidsplan kan Gemeente Eemsmond inzetten op het ontwikkelen en ondersteunen van economische activiteiten binnen haar gemeentegrenzen. Activiteiten die daarmee een directe invloed hebben op het verhogen van de werkgelegenheid voor haar inwoners. Met het opstellen van het Economisch Beleidsplan voor de periode 2011-2015 wordt hier navolging aan gegeven. Het proces om te komen tot dit Economisch Beleidsplan (EBP) zal vragen om interactie binnen de gemeentelijke organisatie en haar externe omgeving. Het beleidsdocument wordt naar verwachting op 13 oktober 2011 voor de raad van de gemeente Eemsmond geagendeerd. 2. Uitgangspunten Het EBP wordt een product welke enerzijds leunt op de interne uitgangspunten vanuit de Gemeente Eemsmond en anderzijds op extern beleid. De mate waarin deze op elkaar aansluiten bepaalt de haalbaarheid van activiteiten vanuit het EBP. In de onderstaande alinea s worden deze interne uitgangspunten en externe omgeving uiteengezet. De afweging zelf vindt plaats tijdens het opstellen van het EBP. 2.1 Interne uitgangspunten Gemeente Eemsmond beschikt over bestaand beleid gericht op economische ontwikkeling. Dit beleid is door de loop der tijd verouderd of door wijzigingen niet meer goed vastgelegd of voor iedereen duidelijk zichtbaar. De bestaande notities worden meegenomen als vertrekpunt voor het vormen van nieuw beleid. Onderstaand wordt hiervan een (niet limitatieve) opsomming gegeven. Bestuursakkoord Eemsdelta Strategische Visie 2001-2030 Gemeente Eemsmond Bedrijventerreinenvisie Eemsdelta Ruimtelijk Economische Visie Detailhandel Eemsmond Identiteitstudies dorpen Gemeente Eemsmond Gebiedsvisie Landelijk Gebied Loppersum- Eemsmond (wordt nu opgesteld). Tevens zijn er door externe bureaus studies verricht naar ondermeer demografische ontwikkelingen. Eemsmond Vitaal Nota Cultuurhistorisch Erfgoed 2.2 Externe uitgangspunten Het externe vertrekpunt voor het economische beleid wordt enerzijds gevormd door landelijk en provinciaal beleid en ten tweede door de heersende economische - en demografische trends en ontwikkelingen. Voor het opstellen van het EBP zal gestart worden met een analyse van zowel landelijke- als het provinciale beleid. Aanvullend daaraan zal de aandacht uitgaan naar trends en ontwikkelingen die richting geven aan de economische ontwikkeling. Hiervoor wordt een SWOT analyse uitgevoerd waarin ondermeer energiebeleid, klimaatverandering maar ook arbeidsmarkt en de aansluiting van scholing naar voren komen. In het EBP zullen deze trends en ontwikkelingen in relatie gebracht worden met de bestaande economische structuur van de Gemeente Eemsmond. Door gebruik te maken van matrixstructuren kan deze externe analyse overzichtelijk worden weergegeven. 3
2.3 Doelstellingen Economisch Beleidsplan Eemsmond Deze startnotitie geeft een beschrijving van het product en het proces. Het proces wordt in Hoofdstuk 4 besproken, deze paragraaf geeft een beschrijving van de belangrijkste doelstellingen van het Economisch Beleidsplan Eemsmond. Doelstelling Economisch Beleid 2011-2015: Het achterliggende doel van het economische beleid is gericht op het vergroten van het welzijn van haar inwoners door in te zetten op de toename en continuïteit van werkgelegenheid. Duidelijk moge zijn dat werkgelegenheid hierin een middel is om de welvaart (en daarmee welzijn) van de inwoners van Gemeente Eemsmond te vergroten. De doelstelling voor het EBP wordt in het EBP verder verdiept en geconcretiseerd. Een concreet vertaalde doelstelling is immers ook leidend voor de activiteiten vanuit het EBP. 2.4 Kaders voor economische ontwikkeling Gemeente Eemsmond heeft te maken met kaders waarbinnen de economische ontwikkeling plaatsvindt. Ten eerste vormen de beleidsonderwerpen waarop de Gemeente Eemsmond haar invloed kan uitoefenen het belangrijkste kader. Beleidsmaatregelen vanuit het EBP die hierop gericht zijn sorteren ook het meeste effect. Onderwerpen die hierin worden besproken zijn ondermeer: Bereikbaarheid en infrastructuur; Arbeidsmarkt en scholing; Wonen en voorzieningen; Vestigingsbeleid bedrijven; Milieu, Afval en Energie; Belastingen en leges; Communicatie; Veiligheid; Ten tweede zijn dat de financiële en personele kaders. Deze kaders zijn een direct gevolg van beleidskeuzes vanuit het EBP. De economische ambities uit het EBP moeten worden betaald en uitgevoerd. Dit vraagt budget en inzet van mensen. De mogelijkheden hiervoor zullen gedurende het opstellen van het EB worden uitgewerkt. 4
3. Product: Economisch Beleidsplan Het EBP zal vanuit projectmanagementtermen worden gedefinieerd als een product. Het product zal daarbij bestaan uit: een beschrijving van economische sectoren binnen Gemeente Eemsmond de voorziene ontwikkelingen (perspectief) per sector een gemeentelijk actieprogramma per sector. Door bovenstaande werkwijze toe te passen kan op een snelle manier focus worden aangebracht in de sectoren waarop het gemeentelijke beleid zich richt. Ten tweede geeft deze werkwijze inzicht in de manier hoe het gemeentelijke beleid kan worden ingezet. Daarmee zijn de wat en de hoe ingevuld. Het EBP voorziet in de vertaling naar acties naar de economische sectoren. Deze acties worden gepresenteerd in een matrix waarin per sector een overzicht wordt gegeven. Deze matrix kan tevens dienen als een samenvatting van ontwikkelingen per sector en daarop gerichte acties. De sectoren die daarvoor in beeld komen zijn: Industrie (inclusief haven- en havengebonden bedrijventerreinen) Landbouw Glastuinbouw - Veeteelt Visserij MKB Detailhandel Dienstverlening Recreatie en toerisme Transport Afb. Visserijactiviteiten in de Eemshaven 5
Recreatie en toerisme is een economische sector (binnen de Gemeente Eemsmond) welke door de inzet van specifiek beleid verder ondersteund gaat worden. De Gemeente Eemsmond kiest er derhalve voor om voor deze sector een geheel specifiek beleidsplan op te stellen. In de aanloop daarvan wordt dan ook een separate startnotitie opgesteld voor het Beleidsplan Recreatie en Toerisme. Het gemeentelijke beleid voor evenementen gaat deel uit maken van de nota Recreatie en Toerisme. Ter voorbereiding van dit beleidsplan voor evenementen is ook een startnotitie opgesteld. Relatie met Economisch Actieprogramma Eemsdelta: Vanuit het bestuursakkoord Eemsdelta wordt ingezet op de ontwikkeling van een viertal programma s waarvan economie, infra en arbeidsmarkt er een is. Vanuit dit programma wordt een dynamisch economisch actieprogramma gehanteerd voor de gehele Eemsdelta. Het gemeentelijke EBP zal vanuit Gemeente Eemsmond input leveren voor het bovenliggende economisch actieprogramma Eemsdelta. Een speerpunt vanuit het Economisch Actieprogramma Eemsdelta is het inrichten van een economische eenheid (fte s) gericht op het verder aanjagen van economische activiteiten in de Eemsdelta. Hierin ligt een duidelijke relatie met de activiteiten die vanuit het EBP van Gemeente Eemsmond worden voorgesteld. Duidelijk moge zijn dat hierin onderlinge afstemming zal moeten plaatsvinden. Relatie met Ontwikkelingsvisie Eemsdelta: Parallel aan het programma economie, infra en arbeidsmarkt wordt vanuit het bestuursakkoord Eemsdelta gewerkt aan het opstellen van een Ontwikkelingsvisie Eemsdelta 2030. Doelstelling is een visie op de ruimtelijke ontwikkeling van de Eemsdelta richting 2030 in relatie tot de thema s economie, leefbaarheid, infrastructuur, landelijk gebied. Provincie Groningen is trekker van dit traject. Vanaf mei 2011 zal deze visie worden opgesteld door een extern bureau. In de tussen gelegen tijd start de Provincie Groningen de verkenning naar de meningen over deze ruimtelijke thema s in de Eemsdelta. Gelijk aan het economische actieprogramma vanuit de Eemsdelta zal het EBP Eemsmond haar input leveren tijdens het opstellen van de Ontwikkelingsvisie. Relatie met de Regio Noord-Groningen: Vanuit de samenwerking met de overige 7 gemeenten in Noord-Groningen in het Programma Noord- Groningen wordt gekeken naar de onderlinge relatie en ontwikkelingen van de bovengenoemde economische sectoren. Zo ligt er binnen een aantal sectoren een duidelijk gemeente overschrijdende relatie. Voorbeelden daarvan zijn visserij, recreatie en toerisme, havens- en industrieterreinen. Afb. Steenhuis Uithuizermeeden Bouw en industrie 6
4. Proces Het voorgaande hoofdstuk richtte zich op de inhoud (product) van het EBP. Even belangrijk is het proces waarmee het EBP tot stand komt. Het proces is essentieel voor het verkrijgen van de inhoud en de afstemming met de opdrachtgever maar ook belangrijk voor het verkrijgen van draagvlak voor de inhoud bij beleidsmakers- en uitvoerders. Het College van Burgemeester&Wethouders van Gemeente Eemsmond heeft aangegeven dat zij hecht aan een interactief proces gedurende het opstellen van het EBP. Om dit proces vorm te geven worden de volgende procesonderdelen ingebouwd: Verzamelen informatie bij interne (Gemeente Eemsmond) en externe bronnen; Rangschikken en opnemen informatie in concept EBP Houden van interne- en externe workshops voor de afronding van de inhoud van het EBP; Oplevering en presentatie van het EBP (incl.) rapportage aan College B&W. Interne betrokkenen: Hoofd en medewerkers afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling en Milieu Sectordirecteur Beleid & Realisatie Portefeuillehouder Economische Zaken College Burgemeester & Wethouders (via presentatie aan College) Gemeenteraad Eemsmond (via behandeling in de Raad). Externe betrokkenen: Programmamanager DEAL Beleidsambtenaren EZ DEAL gemeenten Projectgroep Economie, Infra en Arbeidsmarkt vanuit Bestuursakkoord Eemsdelta Medewerkers Beleid & Strategie Groningen Seaports Beleidsambtenaren EZ Provincie Groningen Projectgroep Ontwikkelingsvisie Eemsdelta vanuit Bestuursakkoord Eemsdelta Lokale vertegenwoordigers van economische sectoren die behandeld worden in het EBP(handelsverenigingen, bedrijvenvereniging, ondernemers, brancheclubs) NOM (Noordelijke Ontwikkeling Maatschappij) Syntens (Agentschap Ministerie EZ, ondersteuning & innovatie MKB) MKB Noord/Kamer van Koophandel/MKB Going etc. Vertegenwoordiging van agrarische sector LTO. Projectmanagement: Door gebruik te maken van projectmanagement gedurende het opstellen van het EBP wordt binnen de gestelde periode een product aan de opdrachtgever opgeleverd. Deze startnotitie moet daarom gelezen worden als een product- en procesbeschrijving. Projecteigenaar (opdrachtgever) is de portefeuillehouder EZ. De projectuitvoering ligt bij de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling en Milieu. 5. Tijd en planning Na goedkeuring van de inhoud van deze startnotitie in februari 2011 kan het opstellen van het EBP beginnen. De gehele doorlooptijd van het opstellen van het EBP is totaal 4 kalendermaanden. Het eindproduct kan (via het College van B&W) ter vaststelling aan de Gemeenteraad worden aangeboden. Naar verwachting kan het EBP op 13 oktober 2011 worden aangeboden aan de raad van Gemeente Eemsmond. 7
6. Projectinzet De gevraagde projectinzet wordt geleverd door de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling. Vanuit deze afdeling zijn twee medewerkers betrokken bij het opstellen van het EBP. Beide medewerkers houden in hun urenraming van 2011 rekening met deze werkzaamheden. 7. Risicoanalyse Vanuit projectmatig werken is het uitvoeren van een risicoanalyse een vast onderdeel. In dit geval wordt een (procesmatige) risicoanalyse opgesteld voor het proces om te komen tot een Economisch Beleidsplan. De analyse is niet gericht op de uitvoering van het economische beleid na het gereed komen van het EBP. 8. Communicatie In hoofdstuk 4 is aangegeven dat er veel waarde wordt gehecht aan het interactieve proces tijdens het opstellen van het EBP. Deze interactie wordt gezocht met interne- en externe stakeholders. In hoofdstuk 4 is al aangeven dat er een workshop wordt georganiseerd waarbij externen gevraagd wordt om input te leveren en te reageren op een concept beleidsstuk. Ook zal er tijdens de geplande MKB dag binnen Gemeente Eemsmond aandacht zijn voor het opstellen van het EBP. Gezamenlijk met ondermeer Kamer van Koophandel en MKB Going wordt nagedacht over de actieve invulling van deze MKB Dag waarin het EBP ook een onderdeel gaat vormen. Gedurende deze interacties staat de kwaliteit en tijdigheid van de communicatie voorop. Het vergroot de betrokkenheid en het draagvlak voor het EBP. Om vorm en inhoud te geven aan de actieve communicatie wordt tweemaal een korte en inhoudelijke email-nieuwsbrief samengesteld. Een dergelijke email-nieuwsbrief geeft de interneen externe stakeholders een kort resumé van de stand van zaken en de inhoud van het EBP. Deze email-nieuwsbrief wordt tweemaal uitgebracht. Het eerste wordt uitgebracht rondom het verschijnen van het concept EBP (na het houden van de workshop met externe). De tweede emailnieuwsbrief wordt uitgebracht rondom het verschijnen van het definitieve EBP. Aut: GPH Versie. 3-2-2011 13:00:29 8