Begeleidingsplan Hogeschool IPABO Versie september 2010
1. Inleiding Het handelingsgericht werken ín de groep, zorgt er voor dat zoveel mogelijk kinderen profiteren van het onderwijsaanbod. Deze werkvorm streeft naar preventief handelen om zo veel mogelijk curatief handelen te voorkomen. Het handelingsgericht werken is een cyclische werkwijze: Waarnemen Onderwijs in kaart brengen Verzamelen van leerlinggegevens Evalueren van vorige (groeps)plannen. Realiseren Uitvoeren van (groeps)plannen. Begrijpen Na analyse van de waarneming door middel van onderzoeksvragen, benoemen van de specifieke behoeften. Clusteren van leerlingen. Plannen Uitwerken van een (groeps)plan. Figuur 1. Cyclus handelingsgericht werken Met behulp van deze werkwijze wordt het onderwijsaanbod afgestemd op de behoeften van (de kinderen in) de groep, waarbij tevens rekening wordt gehouden met de specifieke individuele behoeften. Om de werkwijze inzichtelijk te maken voor derden en een bijdrage te leveren aan de zorgstructuur van de school, wordt middels het plan (van aanpak) deze werkwijze transparant gemaakt. Hierbij worden verschillende niveaus, die wederzijds afhankelijk van elkaar zijn, in het handelingsgericht werken onderscheiden: Niveau 1: Algemene aanpak in de groep; groepsplan. Plannen voor bepaalde kinderen uit de groep, die speciale begeleiding voor een ontwikkelings- of leergebied nodig hebben. Kinderen die speciale pedagogische en didactische begeleiding binnen de groep nodig hebben; subgroepplan. Niveau 3: Individuele plannen voor leerlingen met specifieke pedagogische en didactische behoeften. Plan in samenwerking met RT of IB. Verantwoordelijkheid van de zorgfunctionaris. versie september 2010 2
N.B. Deze drie niveaus zijn wederzijds afhankelijk van elkaar; je kunt niet op niveau 2 handelingsgericht werken, als dat niet (zichtbaar) is op niveau1. Een voorwaarde voor handelingsgericht werken is een sensitieve en responsieve inzet van de leerkrachtvaardigheden gericht op interactie, instructie en/of klassenmanagement (zie SBL competentie 1, 2, 3, 4 en 7 vakbekwaamheidniveau). versie september 2010 3
Format Begeleidingsplan Inhoudsopgave Algemene Inleiding (ca. 1 A4) A. Mijn persoonlijke leervragen m.b.t. HGW B. Mijn persoonlijke leervragen m.b.t. het specifiek leerstofgebied/pedagogisch thema Hoofdstuk 1. Waarnemen (ca. 4 A4) A. Jaar/leeftijdgroep, aantal leerlingen B. Gekozen vakonderdeel + verantwoording C. Gehanteerde methode en didactiek (vakken) of methodiek/benadering leerkracht (en hoe de groep daarop reageert) D. Het groepswerkklimaat m.b.t. het vakonderdeel en de begeleiding van de leerkracht. E. Voorlopige subgroep + verantwoording F. Eerste indruk na het waarnemen F.1 Voldoende behoefte-afstemming: Noteer de onderwijsleerbehoeften van zowel de groep als de subgroep. Dit gebeurt al in de (sub)groep en het voldoet aan de volgende behoeften: Dat weet ik doordat ik het volgende heb gezien/gehoord/meegemaakt:... F. 2. Waarschijnlijk onvoldoende behoefte-afstemming. Noteer de onderwijsleerbehoeften van zowel de groep als de subgroep. Ik vermoed dat deze (sub)groep behoefte heeft aan... versie september 2010 4
Dat ga ik nader onderzoeken in hoofdstuk 2, door me eerst te theoretisch te verdiepen. De volgende vragen zijn leidend in deze verdieping:... (Na deze verdieping doe ik nader onderzoek in de praktijk. Zie paragraaf 2c) Ik vind deze vragen leidend, omdat:.. versie september 2010 5
Hoofdstuk 2. Begrijpen (ca. 6 A4) A. Theoretische verdieping: specifieke leerlijn (vakken) / specifieke ontw. lijn (pedagogiek) A1. Leerdoelen die de groep / subgroep al zou moeten beheersen A2. Leerdoel(en) dat (die) hierop aansluit(en) B. Theoretische verdieping: didactiek (vakken), methodiek/aanpak (pedagogiek) B1. Theoretische verdieping B2. Deze kenmerken uit de theorie zie ik heel duidelijk in mijn stageklas B3. Deze kenmerken uit de theorie zie ik nauwelijks in mijn stageklas B4. Deze mogelijkheden lijken mij waardevol En deze ga ik nader in mijn stage onderzoeken. C. Nader onderzoek naar de onderwijsleerbehoeften Stel vragen op groepsniveau. Stel vragen op subgroepniveau. D. Onderzoeksmiddel(en) bij elke gestelde vraag in 3C Noteer per vraag welke instrument je inzet. E. Antwoorden op elke gestelde vraag in 3C en conclusies Geef antwoord op groepsniveau. Geef antwoord op subgroepniveau. E1. Antwoorden E2. Conclusies F. Kijk van de leerling(en) op jouw conclusies. Welke doelen stelt de groep/leerling(en) zich? Waar heeft de groep/leerling(en) behoefte aan? (max. ½ A4) versie september 2010 6
F1. Welke doelen stelt de groep/leerling(en) zich? F2. Waar heeft de groep/leerling(en) behoefte aan? G. Kijk van de werkplekbegeleider op jouw conclusies (max. ½ A4) H. Eindconclusie n.a.v. gesprek met (sub)groep en werkplekbegeleider: Wat ga ik doen? (max. ½ A4) Hoofdstuk 3. Plannen Vul de tabel in. Handelingsplan volgens cyclus handelingsgericht werken, fase van het plannen: Handelingsplan School: Groep: Aantal leerlingen: Leerkracht(en): Vak + onderdeel: Naam leerlingen niveau 2: Datum: A Beginsituatie B Doelen C Hoe D Wanneer, Wie en waar E Evaluatie: datum, hoe, met wie Leerlingen: Niveau 1: Niveau 1: Niveau 1: Niveau 1: Niveau 1: versie september 2010 7
Hoofdstuk 4. Realiseren (ca. een half A4) Je maakt een kort verslag over de realisatie van het plan. Wees helder in wat volgens plan is verlopen en wat tijdens de realisatie is bijgesteld. (Het draaiboek en logboek voeg je als bijlagen in). Hoofdstuk 5. Waarnemen (ca. twee A4) A. Evaluatie Noteer puntsgewijs de doelen van de kinderen en van de leerkracht uit hoofdstuk 3 en evalueer deze. Noteer hierbij duidelijk de conclusies naar aanleiding van de gesprekken met de betrokkenen, nieuwe toetsen en observaties. B. Aanbevelingen (Werk in de tabel) Wat (is afgesproken?)? Hoe (wordt dat uitgevoerd)? Wie? Wanneer en Waar? Groep Doelen Aanpak Organisatie Subgroep Doelen Aanpak Organisatie C. Plan wordt wel/ niet afgesloten, verantwoording: Hoofdstuk 6. Afsluitende reflectie (ca. één A4) A. Mijn leerervaring per persoonlijke leervraag (zie jouw eigen inleiding) B. Mijn verworven kennis en inzicht per fase van HGW C. Mijn ervaring met de werkwijze van HGW D. Bijdrage van het plan aan de kwaliteit van het onderwijs in de klas E. Mijn nieuwe leervragen op het gebied van HGW Hoofdstuk 7. Bijlagen Hoofdstuk 8. Literatuurvermelding versie september 2010 8
versie september 2010 9