GVP Hilvarenbeek

Vergelijkbare documenten
GVP Hilvarenbeek


GVP Hilvarenbeek

1. Introductie. 1.1 Aanleiding. 1.2 Inhoud basisdocument. 1.3 Leeswijzer

Module 4. Autoverkeer

Basiskenmerken Wegontwerp

Categorisering en Basiskenmerken Wegontwerp nieuwe stijl

Gemeentelijk verkeers- en vervoerplan (GVVP) 2e klankbordgroepbijeenkomst 16 maart 2017

Module bereikbaarheid

Module 7. Parkeren. Inleiding. Situatiebeschrijving

Dijklint Alblasserdam

Figuur 1: Wegencategorisering gemeente Vlissingen

GVP Hilvarenbeek

Herinrichting Beusichemseweg. Binnen bebouwde kom t Goy

Dilemma s over provinciale wegen. Technische briefing 18 januari 2017 Chris Pit

Module 3. Fiets. Inleiding

Module 2. Lopen en Schoolroutes

Ambtelijk advies over het verkeersbeleid. Speerpunten: veiligheid, leefbaarheid, en bereikbaarheid

Datum: maandag 06 juli Kenmerk: Epemawei, Ysbrechtum

Notitie km snelheidslimiet Antwerpsestraatweg

Essentiële herkenbaarheidskenmerken

gemeente Hilvarenbeek

Categorisering en Basiskenmerken Wegontwerp nieuwe stijl

GVVP Gulpen Wittem. Op de goede weg! Gemeente Gulpen Wittem Juni 2007

Wegcategorising HHSK

Veilig oversteken in Haren

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP)

Wanneer wel een zebra, wanneer niet? nieuw kader voor oversteekvoorzieningen binnen de bebouwde kom

Aanleiding. Presentatie doortrekken Haarsweg. Communicatietraject. Onderdelen van het onderzoek. Ondernemersvereniging Ommen

Landbouwverkeer op gebiedsontsluitingswegen en door kernen

Vakgebied Verkeer & Vervoer Kennismodule Publicatienr. Titel publicatie

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Verkeerskundige analyse Torenlaan

Bij de prioritering hebben de volgende overwegingen een belangrijke rol gespeeld:

De module is door nieuw beleid van hogere overheden geactualiseerd.

Inventarisatie van verkeersknelpunten en oplossingen in de omgeving van Buytewech-Noord Verslag 25 april p 1

Leidraad inrichting veilige schoolomgeving

BIJLAGE 4 TOELICHTING HOE TE VERLICHTEN BINNEN DE BEBOUWDE KOM EN BUITEN DE BEBOUWDE KOM

Integraal maatregelenpakket GVVP Asten

Raadsopdracht Onderwerp: Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) Versie: Datum: Voor akkoord:

Grijze wegen en categorisering Veilige snelheden als nieuw element

Verkeersveiligheidspla. n Harderwij k

ZIENSWIJZENNOTA GVVP WINSUM

HET LINT OOSTZAAN. Aanleiding. Centrale doelstelling

VERKEERSKUNDIGE TOETS NIEUW GEMEENTEHUIS LEIDERDORP VERKEERSGENERATIE, VERKEERSAFWIKKELING EN PARKEREN

AMBTELIJK VERKEERSKUNDIG ADVIES LOOP- EN FIETSROUTE AZC

Vervoerregio Amsterdam. Variantenstudie Halte Aan de Zoom Uithoorn

Verkeersveiligheidsanalyse Bommenweg Dreef (Wadenoijen, Gemeente Tiel) 28 juli 2017

Wonen in Woerden: geen overlast, veilig en prettig wandelen en fietsen in de wijk

Wonen in Woerden: geen overlast, veilig en prettig wandelen en fietsen in de wijk

Doel van vandaag. Verkeersveiligheid en Leefbaarheid in de wijken. Wat is een veilige woonstraat? Wat is een veilige gebiedontsluitingsweg?

Verkeer en vervoer. Op weg naar de toekomst

Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan

Memo. Advies werkgroep VLK. Achtergrond. Werkgroep VLK. Geactualiseerd ontwerp VLK

Categoriseringsplan gemeente Doetinchem

VERKEERSKUNDIGE UITGANGSPUNTEN VOOR EEN LEEFBAAR EN VEILIG WIERINGERWERF

Raadsvoorstel. Datum vergadering: 30 mei 2017 Datum voorstel: 4 april 2017 Nummer: A Onderwerp:

Subjectieve verkeersveiligheid objectief in beeld Rotterdam Centrum

College van burgemeester en wethouders. Consequenties wijziging weg categorisering

Notitie Fietsvoorzieningen langs de d Oultremontweg / Tuinbouwweg.

UITWERKING EVALUATIE VERKEER OP DIJKWEGEN. Aanbevelingen voor verkeersveilige dijkwegen in Lingewaard

Beleidskader Parkeren. Gemeente Oude IJsselstreek

Nieuwbouw OBS Adriaan van den Ende. Verkeersplan

UITGANGSPUNTEN HERINRICHTING INGENIEUR SMEDINGPLEIN WIERINGERWERF

Memo. Verhouding auto-fiets 2015

Verkeersonderzoek. Kenmerken advies: participatiepunt.vvn.nl. Locatie: Almelose weg N35 Haarle

* * Zaaknummer: 2014/1529 Referentie: 2014/1531 VERKEERSBESLUIT CENTRUM PATERSWOLDE. Burgemeester en wethouders van de gemeente Tynaarlo,

Verkeerskundig onderzoek Ruimtelijke ontwikkeling De Del

Aanvulling evaluatie Duurzaam Veilig

Wegencategoriseringsplan. Reactie Belangengroep Dijk 10 april 2012

Ammerzoden en Hedel. Evaluatie verkeersaanpassingen. Peter Nijhout November 2017

Verkeersveiligheid in Bronckhorst

Bebording Routering. Figuur 1: Verkeersbord model K14. : Bebording routering transport gevaarlijke stoffen

18 juni Bewonersbijeenkomst Victoriberg

Notitie. bij. Categoriseringsplan Wegennet. Kaag en Braassem 2013

Betreft ontwerp verkeersbesluit kruising Zwartemeerlaan Westlanderwerf - Teunisbloem: opheffen voetgangersoversteekplaats, Wervepad wordt fietspad.

Verkeersvisie GVVP. Gemeente Reusel-De Mierden

Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas

Voorstel: Het categoriseringsplan Doetinchem 'Naar een herkenbare categorie-indeling van wegen' vaststellen.

GESCAND OP. Gemeente Oostzaan. Geacht College van B&W, Geachte leden van de Gemeenteraad,

Reactienota zienswijzen. Ontwerp Bestemmingsplan Ammerzoden Noord mei 2017

Inrichtingsvarianten N640 Presentatie Raadsinformatiebijeenkomst Halderberge 28 feb

Kaders Parkeerbeleid Loon op Zand. 5 januari 2016

1. Inleiding. 2. Doel- en vraagstelling

Verkeerskundig onderzoek Ruimtelijke ontwikkeling De Del

Verkeersonderzoek Ter Aar

Verkeersbesluit Verkeersmaatregelen 30 km zone omgeving Churchilllaan Haarlem

Transcriptie:

GVP Hilvarenbeek 2013-2022 Bestuurssamenvatting Hilvarenbeek 21 maart 2013

Inhoudsopgave 1. INLEIDING...3 1.1 ACTUALISATIE GVP...3 1.2 FASERING...3 1.3 DEZE RAPPORTAGE...5 2. PROCESBESCHRIJVING...6 2.1 COMMUNICATIE...6 2.2 FASE 1. INVENTARISATIE...7 2.3 FASE 2. STUDIE RANDWEGEN...8 2.4 FASE 3. NIEUW BELEID...8 2.5 FASE 4. MAATREGELEN...9 3. DOELSTELLINGEN EN BELEIDSKEUZES PER THEMA...10 4. CATEGORISERING WEGENNET...14 5. MAATREGELEN...18 5.1 BESCHIKBAAR BUDGET...18 5.2 SCENARIO S MAATREGELEPAKKET...18 GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 2 van 19

1. Inleiding 1.1 Actualisatie GVP De gemeenteraad van Hilvarenbeek heeft het college opdracht gegeven om in 2012 verkeersbeleid op te stellen. Daarnaast moet in 2012 uitsluitsel worden gegeven over het nut en noodzaak van diverse randwegen in de gemeente. Eén van de doelen van de randwegen is de overlast door landbouw- en vrachtverkeer binnen de kernen terug te dringen. De gemeenteraad heeft het college ook de opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar mogelijke randwegen om Hilvarenbeek. Deze studie wordt integraal opgepakt bij het opstellen van het nieuwe verkeersbeleid. 1.2 Fasering Om tot het nieuw beleid, een gemeentelijk verkeersplan (GVP), te komen, worden een aantal fasen doorlopen. Per fase is een werkdocument opgesteld, wat leidt tot een einddocument. De volgende fases worden doorlopen: Fase 1 Inventarisatie Fase 2 Studie randwegen Fase 3 Nieuw beleid Fase 4 Maatregelenpakket Fase 5 Rapportage Een schematische weergave van de fasering en het processpoor is weergegeven in figuur 1.1 op de volgende pagina. Dit schema is opgesteld in de offertefase. Inmiddels is er voor gekozen het plan het GVP Hilvarenbeek te noemen; het Gemeentelijk VerkeersPlan. Daarnaast is de doorlooptijd voor de uitvoering van de werkzaamheden iets langer geworden. Het plan wordt een kwartaal later vastgesteld dan in de offertefase is voorzien. In tegenstelling tot wat het schema aan geeft is er door de gemeente niet gekozen voor een bewonersavond over het concept GVP. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 3 van 19

Figuur 1.1. Schematische weergave proces GVP Hilvarenbeek GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 4 van 19

1.3 Deze rapportage Voor u ligt de bestuurssamenvatting. In dit document zijn proces en inhoud van de voorgaande fasen samengevat. De werkdocumenten van de betreffende fasen behouden hun status. Voor de vaststelling van het GVP is deze bestuurssamenvatting opgesteld. Er is kort ingegaan op de inhoud van de werkdocumenten per fase. Leeswijzer In het tweede hoofdstuk is het proces van de gevolgde werkzaamheden toegelicht, waarna in hoofdstuk drie is ingegaan op de beleidskeuzes en doelstellingen per thema. De integrale categorisering is beschreven in hoofdstuk vier. Tenslotte komen de maatregelen aan bod in hoofdstuk vijf. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 5 van 19

2. Procesbeschrijving Het GVP Hilvarenbeek is in een interactief proces tot stand gekomen. In dit hoofdstuk is de communicatie beschreven, met een korte toelichting per fase. 2.1 Communicatie Om draagvlak te verkrijgen is in de eerste fase breed de beleving geïnventariseerd. In alle kernen heeft een inventarisatieavond plaats gevonden. Vanuit de aanwezigen op deze avonden is een klankbordgroep samengesteld. Dit is in overleg met het college vastgesteld aan het begin van de werkzaamheden (februari 2012). De volgende belangenorganen en maatschappelijke organisaties zijn uitgenodigd voor participatie in het GVP: Belangenorgaan Diessen Cumela B.O.B. Biest-Houtakker ZLTO Commissie Kleine Kern Haghorst VVV Hilvarenbeek Comité Baarschot Toeristisch platform Hilvarenbeek Esbeeks belang Gastvrij Hilvarenbeek VVN Hilvarenbeek Veolia Transport Politie Midden- en West Brabant Stichting De Oude Vrijheid Brandweer Basisschool De Doelakkers RAV Basisschool De Driehoek Winkeliersvereniging Basisschool De Wingerd Ondernemersvereniging Basisschool Sint Antonius Gehandicaptenplatform Basisschool Sint Willibrordus Seniorenraad Vitaal Hilvarenbeek Basisschool Sint Jozef WMO Participatieraad Basisschool Starrebos HOC Vanuit de aanwezigen tijdens de inventarisatieavonden in fase 1 is vervolgens de klankbordgroep geformeerd. De samenstelling van de klankbordgroep is weergegeven in tabel 2.1. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 6 van 19

Organisatie Aanhef Voorletters Voornaam Tussenvoegsel Achternaam 1 VVN Hilvarenbeek De heer J. Jan Luijten 2 Bewoner Diessen D. Damian van de Berg 3 Brandweer De heer J. Jack Kroot 4 Politie De heer H. Harrie Tuerlings 5 Bewoner Haghorst J.J. Verhoeven Commissie Kleine Kern 6 Haghorst B. Bertrand Verhelst 7 Bewoner Haghorst De heer P. Peter van Doormaal 8 Basisschool de Driehoek Mevrouw S. Saskia de Vries 9 Basisschool de Driehoek Mevrouw S. Simone Wouters 10 Cooperatie Esbeek De heer S. Sjef Oerlemans 11 Leefbaar Baarschot De heer L. Leo Vennix Werkgroep Leefbaar 12 Baarschot De heer H. Hans Claesen 13 Reijrink Diessen De heer A. Arie Reijrink 14 Cumela Mevrouw I. Irma Gottenbos 15 Cumela De heer J. Augustijn 16 Bewoner Hilvarenbeek N. Noor van Bragt 17 Bewoner Hilvarenbeek De heer J.W. Jan van Eijck 18 Bewoner Hilvarenbeek Mevrouw R. Renske Broos Stichting platform Gehandicaptenbeleid 19 Hilvarenbeek-Diessen De heer H. Henk Abrahams 20 Bewoner Hilvarenbeek De heer H. Henk van Zuylen 21 ZLTO De heer P. Piet Verhoeven Tabel 2.1: Samenstelling klankbordgroep 2.2 Fase 1. Inventarisatie In de eerste fase zijn alle kernen bezocht, waarbij belanghebbenden en burgers zijn uitgenodigd om hun bevindingen ten aanzien van het verkeer in de gemeente kenbaar te maken. Van de ontvangen aandachtspunten en opmerkingen is een uitgebreid overzicht gemaakt. Dit is als bijlage opgenomen in werkdocument 1. Niet alle opmerkingen hebben betrekking op verkeersbeleid, daar waar mogelijk zijn deze wel meegenomen in de verdere uitwerking van het GVP. Een aantal opmerkingen had betrekking op de situatie buiten op straat. Daar waar zaken meteen aangepast konden worden door de buitendienst, is dit doorgegeven. Naast de inventarisatie van de beleving van de bewoners heeft een feitelijke inventarisatie plaats gevonden. Er is gekeken naar het actuele beleid, van hogere overheden en van de gemeente zelf. Tevens is de situatie buiten op straat inzichtelijk gemaakt. De bevindingen zijn beschreven in werkdocument 1. Inventarisatie. De volgende zaken zijn als input voor het nieuwe beleid benoemd: 1. Overlast door landbouwverkeer in de bebouwde kom van Hilvarenbeek. 2. Veel verkeer door centrum van Hilvarenbeek. 3. Ontbreken van (goede) voetgangersvoorzieningen. 4. Ontbreken van fietsvoorzieningen op een aantal fietsrelaties, er moet ingezet worden op aanleg van die fietsvoorzieningen. 5. Problematiek op en langs de N395 in de bebouwde kom van Diessen. 6. Specifieke verkeersonveilige of onduidelijke situaties (kruispunten en wegvakken). 7. Parkeerdruk / parkeeroverlast / te weinig parkeerplaatsen in woonwijken en/of bij scholen. 8. De wens om de hoge zijde van de Vrijthof autovrij te maken. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 7 van 19

Vanuit het landelijke beleid wordt ingezet op voortzetting van het Duurzaam Veilig beleid. 2.3 Fase 2. Studie randwegen Al enige jaren wordt er gesproken over aanleg van randwegen de kernen van Hilvarenbeek en Diessen. Hierover is in de tweede fase het volgende geconcludeerd. Randweg Diessen De provincie heeft een onderzoek laten uitvoeren naar het verkeer op de N395. Gebleken is dat de problematiek op een aantal punten aandacht verdient, maar dat er in grote lijnen (op etmaalniveau) geen problemen bestaan die provinciaal hoge prioriteit krijgen. De provincie zet in op de voorfinanciering van de verbreding van de A58. De verwachting is dat daarmee de problemen in Diessen aanzienlijk zullen afnemen en dat er daarom geen noodzaak meer is om een randweg aan te leggen. De gemeente Hilvarenbeek blijft aandacht vragen voor de problemen in Diessen, in de wetenschap dat een randweg niet haalbaar is. Randweg Hilvarenbeek Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd naar nut en noodzaak van een randweg of randwegen rondom de kern Hilvarenbeek. Uit onderzoek blijkt dat het effect in het centrum van Hilvarenbeek gering is. Het gaat in het centrum vooral om Hilvarenbeeks eigen verkeer. Dit is niet weg te krijgen door de aanleg van een randweg. Daarnaast vragen de randwegen om een forse investering, waarbij het verwachte gebruik (de intensiteit op de randweg) beperkt is. De kosten wegen niet op tegen de baten. Er wordt daarom niet ingezet op één of meerdere randwegen rondom de kern Hilvarenbeek. Communicatie De rapportages van fase 1 en 2 zijn gepresenteerd in de rondbijeenkomst voor de raad op 25 juni 2012. Tijdens een rondebijeenkomst worden geen besluiten genomen. Wel is de gemeenteraad hiermee geïnformeerd over het ambtelijke standpunt. Daarom zijn geen vragen gesteld die doen vermoeden dat de raad niet akkoord is met het ambtelijke standpunt. Nadat de rapportages zijn gepresenteerd aan de gemeenteraad tijdens de rondebijeenkomst, zijn deze voorgelegd aan de klankbordgroep. Gemaakte op- en aanmerkingen zijn verwerkt. Het betroffen geen grote aanpassingen. 2.4 Fase 3. Nieuw beleid Input voor het nieuwe beleid zijn de afrondende bevindingen uit fase 1, de keuze voor verdere inzet op duurzaam veilig en het standpunt dat niet wordt ingezet op randwegen voor Diessen en Hilvarenbeek. Met deze gegevens is vervolgens per thema het beleid verder uitgewerkt en is een integrale categorisering voor het wegennet van de gemeente Hilvarenbeek gemaakt. Een nadere toelichting hierop is gegeven in de hoofdstukken drie en vier. Het nieuwe beleid is besproken met de klankbordgroep. Er zijn enkele vragen gesteld. Het betrof hierbij vooral verduidelijking van de tekst in de rapportage. De klankbordgroepleden hebben aangegeven achter het beleid te staan en tevreden te zijn met de geformuleerde keuzes. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 8 van 19

2.5 Fase 4. Maatregelen Het nieuwe beleid is in fase vier doorvertaald naar maatregelen, zie hoofdstuk vijf voor een toelichting op de maatregelen. De maatregelen zijn globaal toegelicht aan de klankbordgroep, omdat de gemeenteraad een besluit moet nemen over welke maatregelen wel en niet worden uitgevoerd. De klankbordgroepleden hebben aangegeven achter de maatregelen te staan. Het nieuwe beleid en de maatregelen zijn aan het college van Burgemeester en Wethouder gepresenteerd op 22 februari 2013. Omdat het ideaalpakket aan maatregelen een forse extra financiële bijdrage vraagt, is door het college gevraagd verschillende scenario s op te stellen. Dit is gedaan, waarna een voorkeursscenario s is opgesteld. Dit scenario (4) vraagt een jaarlijkse extra investering van 23.300,00 (excl. BTW). GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 9 van 19

3. Doelstellingen en beleidskeuzes per thema In de derde fase is het nieuwe beleid uitgewerkt. Er is gestart met ideaal beleid per thema, dat vervolgens is doorvertaald in een integrale categorisering, zie hoofdstuk vier. Het beleid per thema heeft betrekking op doelstellingen en geeft een aantal beleidskeuzes. Vertrekpunt is dat verder wordt ingezet op Duurzaam Veilig verkeer. Per thema zijn de beleidskeuzes en doelstellingen weergegeven: Beleidskeuzes en doelstellingen autoverkeer Met aandacht voor verkeersveiligheid en leefbaarheid wordt er ingezet op een goede bereikbaarheid van de kernen onderling en naar het hoofdwegennet. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is er aandacht voor de bereikbaarheid en of het extra verkeer goed verwerkt kan worden over de bestaande wegen. Kader hiervoor is CROW publicatie 317, Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie. Ruimtelijke ontwikkelingen worden beoordeeld op verkeersveiligheidsaspecten, zodat tijdig maatregelen hiervoor getroffen kunnen worden. Uit de verkeersgeneratie en ongevallenanalyse voortkomende noodzakelijke maatregelen worden ter financiering meegenomen in de exploitatieovereenkomst van de desbetreffende ontwikkeling. Beleidskeuzes en doelstellingen parkeren In het centrum van Hilvarenbeek blijft de blauwe zone van kracht. Deze wordt uitgebreid met de nieuwe centrumontwikkelingen (Hilverhof). De maximale parkeerduur is ingesteld op 2 uur. Het parkeren van grote voertuigen is geregeld in de APV. Parkeren voor deze voertuigen is mogelijk op eigen terrein en op bedrijventerrein Slibbroek. Dit blijft gehandhaafd. Voor minder validen worden algemene gehandicapten parkeerplaatsen gerealiseerd volgens de algemene vuistregels dat 5% van de parkeerplaatsen een invalidenparkeerplaats is. Bij parkeerterreinen is de verhouding gehandicapten openbaar 1 : 50 parkeerplaatsen. Iemand die in het bezit is van een gehandicaptenparkeerkaart én er is sprake van een hoge parkeerdruk, kan een individuele gehandicaptenparkeerplaats aanvragen. Bij klachten over een hoge parkeerdruk in de bestaande omgeving kan de klacht objectief beoordeeld worden middels het opgestelde stappenplan. Deze geeft een indicatie of de klacht terecht is. Voor mogelijke oplossingen wordt overlegd met de omgeving. De beoordeling van de bouwaanvragen en bestemmingsplanwijzigingen gebeurt op basis van de rekenmethode (parkeerbalans) uit de parkeernormennota. Er wordt niet opnieuw een parkeerfonds ingesteld. Er is geen ruimte om een tekort aan parkeerplaatsen te compenseren. Het college van B&W kan ontheffing verlenen aan een ontwikkeling, om aan de parkeernormen te voldoen. Daarmee kunnen bepaalde ontwikkelingen alsnog mogelijk worden gemaakt. Ook als niet aan de parkeernormen wordt voldaan. Dit kan in gevallen wanneer andere belangen zwaarder wegen en als er door middel van een parkeerdrukonderzoek aangetoond wordt dat de ontwikkeling geen parkeerproblemen met zich meebrengen. Beleidskeuzes en doelstellingen fiets: Ontbrekende schakels in het fietsnetwerk worden gerealiseerd. Indien mogelijk wordt hierbij werk-met-werk gemaakt, bijvoorbeeld als een weg voorzien wordt van een nieuwe deklaag. Ontbrekende inrichtingselementen volgens het regionale fietsplan worden door middel van werk-met-werk uitgevoerd. Er worden geen aparte investeringen voor gedaan. Het volledig en/of sluitend maken van het utilitaire fietsnetwerk heeft prioriteit op het realiseren van ontbrekende inrichtingselementen. In de centra en bij bestemmingen worden voldoende fietsparkeerplaatsen gerealiseerd, volgens de normen van CROW. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 10 van 19

Beleidskeuzes en doelstellingen voetgangers: Op aangegeven looproutes wordt gestreefd naar voetgangersvoorzieningen die goed toegankelijk zijn. De wensen voor de toegankelijkheid gelden hiervoor als richtwaarden. Als er onvoldoende ruimte beschikbaar is om de wensen voor toegankelijkheid toe te passen worden erven en Shared Space 1 overwogen. Uitvoering geschied middels werk met werk. Zebra s worden terughoudend toegepast. Op oversteeklocaties worden voorzieningen gerealiseerd die de oversteek duidelijk herkenbaar maken. Hier heeft de voetganger geen voorrang. Locaties voor herkenbare oversteekvoorzieningen zijn op kaart aangegeven. Oversteekvoorzieningen op gebiedsontsluitingswegen worden zodanig uitgevoerd dat in twee fasen kan worden overgestoken. Opstelruimte in het midden van de weg wordt fysiek uitgevoerd. Beleidskeuzes en doelstellingen schoolomgevingen: Halen en brengen van kinderen met de fiets of te voet krijgt prioriteit boven halen en brengen met de auto. Voor het parkeren van de auto bij halen en brengen wordt voldoende parkeergelegenheid geboden. Deze ruimte kan ook in de omgeving worden gevonden. Voor wachtende ouders en het stallen van de fiets wordt ruimte gemaakt, zodat de kinderen veilig bij de school kunnen komen. Naast realisatie van voldoende (fiets-)parkeerplaatsen wordt met mensgerichte maatregelen ingezet op een verkeersveilige schoolomgeving, bijvoorbeeld door BVL. Duidelijk herkenbare schoolomgevingen door middel van de markering Schoolzone op de weg. Aandacht voor de verkeersveiligheid op de routes van en naar de basisschool. Hiervoor worden veel gebruikte routes naar de scholen geïnventariseerd. Beleidskeuzes en doelstellingen minder validen: Op de aangegeven belangrijke looproutes worden op en afritten voor minder validen aangebracht of worden plateau s zo aangelegd dat gelijkvloers kan worden overgestoken. Randen en hoogteverschillen worden bij werkzaamheden voorkomen, zodat trottoirs bruikbaar zijn voor rolstoelers en rollators. Bij wegonderhoud en door werk-met-werk te maken worden op- en afritten op alle wegen en straten gerealiseerd. Beleidskeuzes en doelstellingen openbaar vervoer: Handhaving van het huidige voorzieningenniveau wordt nagestreefd. De gemeente is aanwezig bij (regionale) overleggen, om dit kenbaar te maken. Indien nodig, is de gemeente bereid de buurtbussen (financieel) te ondersteunen, conform de huidige subsidieregeling. Beleidskeuzes en doelstellingen landbouw verkeer: Het landbouwverkeer uit de kern halen en hier hoge prioriteit aan geven. Ingezet wordt op het openstellen van de N269 voor het landbouwverkeer. Mocht de provincie hier geen medewerking aan willen verlenen, dan onderzoekt de gemeente de haalbaarheid van het verharden van zandpaden om de kern. De gemeente is bereid een financiële bijdrage te doen, om snelle realisatie van oplossingen mogelijk te maken. Uitvoering van maatregelen krijgt hoge prioriteit. 1 Shared Space gaat uit van een open inrichting, waarbij een beroep wordt gedaan op wederzijds gesprek van de verschillende verkeersdeelnemers voor elkaar. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 11 van 19

Beleidskeuzes en doelstellingen vrachtverkeer: De huidige situatie functioneert goed en er worden nauwelijks klachten ontvangen. Er zijn daarom geen aanpassingen nodig. Daar waar leefbaarheidsproblemen worden ervaren worden maatregelen getroffen om het gewenste verkeersgedrag af te dwingen. Het is wenselijk om de vrachtwagenparkeerplaats aan de Slibbroek te verharden. Beleidskeuzes en doelstellingen hulpdiensten: Op hoofdroutes wordt rekening gehouden met gebruik door de hulpdiensten. De routes voor de hulpdiensten lopen zo veel mogelijk over gebiedsontsluitingswegen vanwege de hoge snelheid en betere doorstroming. Beleidskeuzes en doelstellingen verkeersveiligheid: Ieder jaar wordt een overzicht gemaakt van de ontwikkeling van de objectieve verkeersonveiligheid. Deze ontwikkelingen worden aan de gemeenteraad gecommuniceerd ter kennisname. Iedere vijf jaar wordt een analyse gemaakt van meest onveilige locaties en bij ongevallen betrokken doelgroepen. Op basis van analyse van de verkeerssituatie en ongevalskenmerken worden de maatregelen geïnitieerd. Eveneens iedere vijf jaar wordt een analyse gemaakt van klachten en meldingen over verkeersonveiligheid. Ook vanuit die analyse worden maatregelen benoemd en uitgevoerd. Doel is het aantal klachten en meldingen terug te dringen. Gemeente Hilvarenbeek sluit aan op de provinciale actie Maak van de nul een punt. Zodoende wordt optimaal gebruik gemaakt van kennis en inzet van derden en wordt een zo hoog mogelijk rendement gerealiseerd. Als impuls aan de verbetering van de verkeersveiligheid wordt door de VNG geadviseerd in te zetten op de (oudere) fietser en het maatschappelijke middenveld te betrekken. De gemeente neemt deze aanbevelingen over en zet hier binnen het GVP op in. Beleidskeuzes en doelstellingen klachten en meldingen: Om aan klachten en meldingen tegemoet te kunnen komen, wordt jaarlijks een budget van 21.300,- beschikbaar gesteld om aanpassingen op straat mogelijk te maken. De dorpsraden/belangenorganisaties blijven belangrijk in de communicatie tussen burger en gemeente. Door van de dorpsraden/belangenorganisaties gebruik te maken te maken wordt informatie gebundeld en kan de gemeente gericht acties en maatregelen communiceren. Voor schades in/aan de openbare ruimte en dergelijke blijft de bel- en herstellijn van kracht. Beleidskeuzes en doelstellingen PVE/mensgericht: Te selecteren maatregelen en acties doen een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de weggebruiker. Op de provinciale doelgroepen in het kader van Maak van de nul een punt wordt door de gemeente Hilvarenbeek aangesloten. Gericht op alle PVE-doelgroepen worden educatie- en communicatieacties uitgevoerd. Deze acties worden waar mogelijk regionaal ingezet en georganiseerd. De gemeente participeert in regionale overleggen (GGA Hart van Brabant), om afstemming te hebben over mensgerichte acties en maatregelen. Indien de situatie hier om vraagt, wordt gemeentespecifieke acties en maatregelen geïnitieerd. Hierbij wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van het maatschappelijk middenkader, zoals VVN (Veilig verkeer Nederland, verenigingen, dorpsraden, enzovoort). GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 12 van 19

Beleidskeuzes en doelstellingen handhaving: Op basis van ongevallenanalyses, verkeerstellingen en snelheidsgegevens wordt overleg gevoerd met politie. Doel is de handhaving af te stemmen op feitelijke knelpunten. In een periodiek overleg tussen politie, wethouder en verkeerskundige worden aandachtpunten ten aanzien van verkeersveiligheid en snelheid besproken. In het periodieke overleg vindt tevens afstemming plaats over verkeersbesluiten. In het verslag van het overleg wordt een politieadvies uitgewerkt door de verkeerskundige van de gemeente, dat door de politie afgetekend kan worden. Beleidskeuzes en samenwerking en lobby: De gemeente werkt samen met maatschappelijke organisaties. De dorpsraden worden actief betrokken en ingezet als partij bij communicatie richting bewoners. Maatschappelijke organisaties als VVN worden (financieel) ondersteund in de uitvoering van verkeersveiligheidsprojecten. Gemeente Hilvarenbeek vraagt in de regio aandacht voor mensgerichte acties en stimuleert een regiobrede aanpak. Hierbij dienen in alle gemeenten de acties te worden aangeboden, zodat mensen niet naar een andere gemeente hoeven om deel te nemen. De gemeente blijft bij de provincie aandacht vragen voor het landbouwverkeer om dit verkeer in de vorm van een pilot toe te laten op de N269. Beleidskeuzes en doelstellingen evaluatie en monitoring: Evaluatie en monitoring worden actief opgepakt bij grote projecten. Naast meenemen van de beleving, wordt ook gebruikt gemaakt van objectieve gegevens (ongevallen, intensiteiten en rijsnelheden). Bij de voorbereiding van projecten wordt de input van belanghebbenden en dorpsraad meegenomen, hierbij moet ingezet worden op verschillende kanalen om belanghebbenden te bereiken, waarbij social media niet vergeten mag worden. Beleidskeuzes en doelstellingen duurzaamheid: In het kader van duurzaamheid wordt ingezet op de aanschaf van schone voertuigen. Elektrische voertuigen worden meegewogen als alternatief. De gemeente werkt mee aan de realisatie van laadpalen voor elektrische fietsen en auto s. Als er signalen zijn dat hieraan behoefte is, is de gemeente bereid hieraan medewerking te verlenen. Naast inzet op maatregelen voor de fiets, om het gebruik daarvan te stimuleren, communiceert de gemeente actief dit belang. In de communicatie wordt ingezet op duurzaamheid en gezondheid. Prioritering beleidskeuzes We zetten in op de aanpak van de problemen door landbouwverkeer in Hilvarenbeek en de verkeersproblematiek in Diessen, door in overleg te blijven met de provincie. Deze acties worden aangevuld met slimme maatregelen voor langzaam verkeer en aandacht voor de leefbaarheid in de kernen. Dit zijn de belangrijkste zaken die bijvoorbeeld door de klankbordgroep zijn aangedragen. De focus ligt op verblijven in de kernen en verkeersveiligheid voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. Daarom worden maatregelen geselecteerd die daadwerkelijk de verkeersveiligheid en het verblijfsklimaat in de kernen verbeteren. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 13 van 19

4. Categorisering wegennet Vertrekpunt voor het verkeersbeleid is het landelijke principe van Duurzaam Veilig. In het nieuwe beleid (fase 3) is bekrachtigd dat hiervan nu wederom wordt uitgegaan. Door de wegen conform het principe van Duurzaam Veilig te categoriseren en hierop de inrichting af te stemmen, worden belangrijke stappen gezet in het realiseren van de doelstellingen van het verkeersbeleid Functietoekenning (categorisering) van wegen De categorisering van wegen gebeurt door onderscheid te maken tussen de volgende functies: verkeersfunctie verblijfsfunctie Binnen de verkeersfunctie heeft het doorstromen van het verkeer de hoogste prioriteit, deze wegen worden stroomwegen genoemd. Het meest duidelijke voorbeeld hiervan zijn de auto(snel)wegen. De rijrichtingen zijn gescheiden en kruisingen en aansluitingen zijn ongelijkvloers uitgevoerd. Stroomwegen liggen buiten de bebouwde kom en kennen een maximum snelheid van 120 of 100 km/uur. Binnen de verblijfsfunctie heeft verblijven prioriteit. De woonwijken zijn hiervan het meest duidelijke voorbeeld. De snelheid is laag en er vindt volledige menging van verkeerssoorten plaats. Deze wegen hebben de term erftoegangsweg toegekend gekregen. De maximum snelheid op erftoegangswegen buiten de bebouwde kom is 60 km/uur. Binnen de bebouwde kom is 30 km/uur. De verbinding tussen de erftoegangswegen en de stroomwegen wordt gevormd door de gebiedsontsluitingswegen. Op deze wegen vindt op kruisingen en aansluitingen uitwisseling plaats, terwijl op de wegvakken de doorstroming belangrijk is. Aansluiting van percelen op wegvakken dient zo veel mogelijk te worden beperkt. Voor aansluiting van percelen wordt gestreefd naar realisatie van parallelvoorzieningen die de verblijfsfunctie toegekend krijgen. Hierdoor vindt scheiding van verkeersstromen plaats en kunnen verkeersveiligheid en doorstroming op de wegvakken gewaarborgd blijven. De maximum toegestane snelheid op gebiedsontsluitingswegen buiten de bebouwde kom is 80 km/uur. Binnen de bebouwde kom bedraagt de snelheid 50 of 70 km/u voor (in Hilvarenbeek komt de maximum snelheid van 70 km/uur niet voor). Erftoegangswegen type I en type II Binnen de categorie erftoegangswegen (ETW) binnen de bebouwde kom, worden twee subcategorieën onderscheiden. ETW type I zijn van een (iets) hogere orde dan de ETW type II, maar er geldt dezelfde maximum snelheid van 30 km/uur. Reden voor dit onderscheid is dat de type I erftoegangswegen vanuit historie en ligging meer gebruikt worden door het verkeer. Ook is de aanwezigheid van een buslijn vaak reden om onderscheid te maken, waarbij de bus thuis hoort op een ETW type I weg. De ETW type I wegen, met een lichte verkeersfunctie, zijn veelal herkenbaar door de aanwezigheid van fietsvoorzieningen. Fietsers hebben hierdoor min of meer gereserveerde ruimte. Daarnaast helpt deze inrichting het onderscheid op straat zichtbaar te maken. De integrale categorisering voor het wegennet van Hilvarenbeek is weergegeven in figuur 4.1. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 14 van 19

Figuur 4.1: Categorisering wegennet Het wegennet van de gemeente is per wegvak getoetst aan de inrichtingsrichtlijnen per functie, zoals vastgelegd in CROW publicatie 315, Basiskenmerken Wegontwerp, zie tabel 4.1. Ontbrekende inrichtingsaspecten zijn als maatregel benoemd. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 15 van 19

ETW 2 -bibeko 3 GOW 4 -bibeko Verharding Ideaal Minimaal Ideaal Minimaal Onverhard, open/streetprint Onverhard, open of gesloten Gesloten Open of gesloten Rijrichtingscheiding Niet aanwezig Niet aanwezig Aanwezig Aanwezig Lengtemarkering Niet aanwezig Niet aanwezig Opsluitbanden Niet aanwezig Openbare verlichting Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Voorziening landbouwverkeer Oversteken op wegvak Erfaansluiting op rijbaan Niet aanwezig Niet aanwezig Niet aanwezig Niet aanwezig Toegestaan Toegestaan Niet toegestaan Toegestaan via een voorziening Toegestaan Toegestaan Niet aanwezig Toegestaan Menging verkeer Gemengd Gemengd Gescheiden (brommers gemengd) Fietsvoorzieningen Niet aanwezig Niet aanwezig, tenzij hoofdfiets route Aanwezig Gescheiden Aanwezig Obstakelafstand Geen voorschrift voor Geen voorschrift voor Aanwezig Aanwezig Ov-haltes (bus/tram) Toegestaan met bus <; 8 meter lengte Toegestaan Niet halteren op rijbaan Halteren op rijbaan Parkeren Op rijbaan Geen voorschrift voor Niet toegestaan Niet op rijbaan Horizontaal verticaal alignement Helling talud (indien aanwezig) Ontwerpsnelheid: 30 km/h Ontwerpsnelheid: 30 km/h Ontwerpsnelheid: 50 km/h Ontwerpsnelheid: 50 km/h Geen voorschrift voor Geen voorschrift voor Veilige hellingshoek Veilige hellingshoek Tabel 4.1: basiskenmerken wegen binnen de bebouwde kom Voor wegen buiten de bebouwde kom geeft het CROW minimale kenmerken aan. Deze zijn opgenomen in tabel 4.2. Alleen voor Hilvarenbeek relevante wegfuncties en kenmerken waarvoor voorschriften zijn opgenomen, zijn overgenomen. Voor de inrichting van het wegennet binnen de bebouwde kom wordt in ieder geval uitgegaan van de minimale en waar mogelijk van de ideale eis. 2 ETW = Erftoegangsweg 3 Bibeko = binnen de bebouwde kom 4 GOW = Gebiedsontsluitingsweg GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 16 van 19

ETW-bubeko GOW-bubeko Ideaal ETW-2 Ideaal ETW-1 Ideaal Minimaal Verharding Onverhard, open of Open of gesloten Gesloten Gesloten gesloten Rijrichtingscheiding Niet aanwezig Niet aanwezig Fysiek aanwezig Aanwezig Lengtemarkering Niet aanwezig Kantmarkering Aanwezig Aanwezig Openbare verlichting Bij gevaarpunten Bij gevaarpunten Bij gevaarpunten en discontinuïteit Bij gevaarpunten en discontinuïteit Voorziening landbouwverkeer Niet aanwezig Niet aanwezig Aanwezig Aanwezig Oversteken op wegvak Toegestaan Toegestaan Niet toegestaan Niet toegestaan Erfaansluiting op Aanwezig Aanwezig Niet aanwezig Niet aanwezig rijbaan Menging verkeer Gemengd Gemengd Gescheiden Gescheiden Fietsvoorzieningen Niet aanwezig Toegestaan bij hoge fietsintensiteit Aanwezig Aanwezig Redresseerstrook Geen voorschrift voor Aanwezig Aanwezig Aanwezig Obstakelafstand Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Ov-haltes (bus/tram) Geen voorschrift voor Halteren op de rijbaan Niet aanwezig Halteren naast de rijbaan Parkeren Geen voorschrift voor Geen voorschrift voor Niet toegestaan Niet toegestaan Horizontaal- verticaal Ontwerpsnelheid: 60 Ontwerpsnelheid: 60 Ontwerpsnelheid: 80 Ontwerpsnelheid: 80 alignement km/h km/h km/h km/h Hectometerpaaltjes Geen voorschrift voor Geen voorschrift voor Aanwezig Geen voorschrift voor Reflectorpaaltjes Geen voorschrift voor Geen voorschrift voor Aanwezig Aanwezig Helling talud (indien Veilige hellingshoek Veilige hellingshoek Veilige hellingshoek Veilige hellingshoek aanwezig) Pechvoorzieningen Geen voorschrift voor Niet aanwezig Niet aanwezig Geen voorschrift voor Draagkrachtige berm Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Tabel 2.2: basiskenmerken wegen binnen de bebouwde kom Voor de weginrichting buiten de bebouwde kom wordt zo veel mogelijk gestreefd naar de ideale inrichtingseisen. Gebiedsontsluitingswegen (GOW) buiten de bebouwde kom in beheer van de gemeente Hilvarenbeek zijn er niet. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 17 van 19

5. Maatregelen Aan de hand van de inrichtingsrichtlijnen van Duurzaam Veilig en het beleid en de doelstellingen per thema zijn maatregelen bepaald. Er is gestart met een ideaalbeeld voor te treffen maatregelen. Vervolgens zijn een aantal scenario s opgesteld, waarmee rekening wordt gehouden met de huidige economische situatie. Dit betekent dat in beeld is gebracht welke maatregelen noodzakelijk en welke wenselijk zijn. Hierbij is uitgegaan van oplossend vermogen in relatie tot de hoogte van de investeringen. Op basis hiervan is een voorkeursscenario voor de maatregelen geselecteerd. 5.1 Beschikbaar budget De looptijd van het GVP is bepaald op 10 jaar. Dat betekent dat de maatregelen in die periode uitgevoerd moeten worden en dat jaarlijkse posten over een periode van 10 jaar berekend worden. Per jaar is een budget beschikbaar voor verkeersmaatregelen naar aanleiding van klachten en meldingen. Dit budget is 21.373,00. Er is van uitgegaan dat dit budget de gedurende de looptijd van het GVP beschikbaar blijft. Voor de jaren 2013 en 2014 is er nog budget gereserveerd voor maatregelen uit het (oude) verkeersbeleid. Deze budgetten blijven beschikbaar voor de uitvoering van de maatregelen in dit document. Het gaat hierbij voor beide jaren om een budget van 70.000,00. Daarnaast zijn er nog oude budgetten doorgezet vanuit 2011 en 2012. In totaal gaat het hierbij om 253.600,00. Dit budget is voor 2013 gereserveerd. Tenslotte moet er rekening worden gehouden met een taakstellend budget voor de Toekomstagenda. Dit betekent dat er per jaar 10.000,00 minder te besteden is dan de budgetten aangegeven. Deze gegevens gezamenlijk leiden er toe dat per jaar, voor de komende periode van 10 jaar, het volgende aan financiële middelen beschikbaar is, zie tabel 5.1. Jaar Budget 2013 334.973,00 2014 81.373,00 2015 11.373,00 2016 11.373,00 2017 11.373,00 2018 11.373,00 2019 11.373,00 2020 11.373,00 2021 11.373,00 2022 11.373,00 Totaal 507.330,00 Tabel 5.1: beschikbaar budget per jaar Er is in dit maatregelenpakket geen rekening gehouden met eventueel te ontvangen subsidies voor uit te voeren maatregelen. 5.2 Scenario s maatregelenpakket Tabel 5.1 laat het overzicht van de maatregelen per scenario zien en geeft inzicht in de financiële situatie. De gemarkeerde cellen geven verschillen ten opzichte van het ideaalpakket (kolom kosten) aan. GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 18 van 19

GVP Hilvarenbeek - Bestuurssamenvatting pagina 19 van 19 Voorkeursscenario De voorkeur, vanuit verkeerskundig oogpunt en gelet op de financiële consequenties, gaat uit naar uitvoering van scenario 4 van het maatregelenpakket. In dit scenario worden ervaren problemen aangepakt. Tevens wordt tegemoet gekomen aan de wensen van de leden van de klankbordgroep en de burgers die tijdens de informatieavonden aanwezig waren. Scenario 4 vraagt een jaarlijks extra budget van 23.300,00 (excl. BTW). Tabel 5.1 Scenario s maatregelenpakket Thema Maatregel Scenario 0 Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 Scenario 4 Landbouwverkeer Afstemming en pressie richting provincie, om tot 0 0 0 0 0 onderzoek, resultaten en maatregelen te komen. Gemeentewebsite Pagina verkeer en vervoer, vullen en minimaal 0 0 0 0 0 halfjaarlijks actualiseren. Evaluatie en monitoring Tellen en analyseren binnen projecten. Onderdeel van 0 0 0 0 0 grote projecten (ook de kosten) Verkeersoverleg (periodiek) Opstarten, organiseren en initiëren. 0 0 0 0 0 Afstemming over verkeersbesluiten 0 0 0 0 0 Handhaving Afstemming hierover in verkeersoverleg 0 0 0 0 0 Regionale samenwerking Overleg blijven bijwonen, onder andere over openbaar 0 0 0 0 0 vervoer Inzetten op regionale maatregelen 0 0 0 0 0 Participeren in Maak van de nul een punt 0 0 0 0 0 Minder validen Looproutes toegankelijk maken 0 0 0 0 0 Indien relevant, uitnodigen bij verkeersoverleg 0 0 0 0 0 Duurzaam Veilig Markering 50 km/uur wegen 4.700 4.700 4.700 4.700 4.700 Fysieke komgrenzen: o Hakvoortseweg o Esbeekseweg Esbeek o Lage Mierdeseweg Esbeek o Biestsestraat Biest-Houtakker, beide komgrenzen Grenzen verblijfsgebieden 175.000 5.000 175.000 5.000 25.000 5.000 25.000 5.000 25.000 5.000 Centrum Hilvarenbeek 76.960 76.960 76.960 25.000 76.960 Fiets Realisatie ontbrekende schakels 178.750 178.750 178.750 75.000 178.750 Extra fietsparkeerplaatsen 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000 Verkeersveiligheid Aanpak onveilige locaties 340.000 15.000 340.000 15.000 15.000 Permanente verkeerseducatie (jaarlijks 20.000,00 (excl. BTW en subsidie, 8 jaren) 200.000 200.000 150.000 150.000 200.000 Voetgangers Oversteek Tilburgseweg (bij de Roodloop) 22.500 22.500 22.500 22.500 22.500 Schoolomgevingen uniform inrichten 7 basisscholen 17.500 17.500 17.500 17.500 17.500 Auto Rekening houden met verkeersgeneratie 0 0 0 0 0 Inschatting verkeersveiligheidseffecten 0 0 0 0 0 Parkeren Methodiek voor beoordeling klachten hanteren 0 0 0 0 0 Hulpdiensten Aandacht voor afstemming over uit te voeren 0 0 0 0 0 maatregelen ivm aanrijtijden. Duurzaamheid In principe positieve medewerking aan realisatie van 0 0 0 0 0 laadpalen Aandacht voor duurzaam vervoer 0 0 0 0 0 Stimuleren van fietsgebruik (regionaal, indien nodig 0 0 0 0 0 aanvullend gemeentelijk). Kleine verkeersmaatregelen 200.000 200.000 150.000 150.000 200.000 Totaal 1.225.410 900.410 975.410 494.700 750.410 Beschikbaar budget 2013-2022 507.330 507.330 507.330 507.330 507.330 Extra investering 2013-2022 718.080 393.080 468.080-12.630 243.080 Extra investering op jaarbasis (van 2013-2022) 71.808 39.308 46.808-1.263 24.308 13int00444