TOP HOGER LAGER SPEL Een thematraining is een training waarbij je aan de hand van spelvrmen en een grepsgesprek pesten bespreekbaar maakt binnen de grep. De TOP-campagne biedt drie actieve spellen aan (zie actie 5 de de thematraining p www.tpindesprt.be/acties). Je kan ervr kiezen m alle spellen te den in één training f de spellen verspreiden ver meerdere trainingen, als pwarmer f afsluiter. Aan ju de keuze. De efeningen kunnen aangepast wrden naargelang de sprt f de leeftijd van de sprters. We rekenen hiervr p juw expertise als sprtbegeleider f trainer. In bijlage vrzien we tips m het grepsgesprek in gede banen te leiden. Duur Cyberpesten (10+): het hger lager spel 10 minuten vrbereiding van jngeren & lesgever 25 minuten effectieve spel- & bespreektijd Bendigdheden Kaartjes met vragen vr elke deelnemer (zie bijlage). Del van het spel Zelf stilstaan bij het eigen gedrag & z ged mgelijk inschatten wat de grep denkt ver sciale media en cyberpesten. Situatieschets Omschrijving Het hger lager spel ver cyberpesten is geschikt vr jngeren vanaf 10 jaar. Laat de bijlage met reflectievragen p vrhand en anniem dr de sprters invullen. Bekijk prcentueel vr heveel sprters de stelling van tepassing is. Vr f na de vlgende training, een evenement van de sprtclub, een infvergadering, sprtstage f -kamp kunnen de resultaten van deze mini- #TOPindesprt - 1 -
bevraging besprken wrden. Op die manier creëer je bewustzijn bij de sprters ver hun nline gedrag en verklein je de kans p cyberpesten. De bespreking kan p een speelse manier verlpen aan de hand van een hger lager spel. Er wrdt een vraag gesteld waarp 1 sprter een gk det (bv. heveel sprters van nze grep hebben al eens afgesprken met iemand die ze p het internet leerde kennen?). De vlgende sprters mgen een gkje wagen f het hger f lager is. Diegene die er het dichtste bij zit, mag bij de vlgende vraag een eerste gkje wagen. Zet een kruisje in het vakje als de stelling p ju van tepassing is 1 : 1. Ik heb al vrienden gemaakt via internet. 2. Ik heb al eens alleen afgesprken met iemand die ik p internet heb leren kennen. 3. Ik heb nline al eens vervelende en gemene dingen gezegd tegen iemand. 4. Ik heb al eens mijn adres f telefnnummer gegeven aan een internetkennis. 5. Ik heb al eens met iemand ruzie gemaakt mdat die via de chat f mail nvriendelijke dingen had gezegd. 6. Ik ben sms bs als ik berichtjes schrijf en verstuur. 7. Als ik p internet met mensen praat, dan gelf ik dat ze zijn wie ze zeggen dat ze zijn. 8. Ik heb nline al eens geheimen verteld aan mijn beste vrienden. 9. Ik heb al vervelende ft s f filmpjes van mijzelf f anderen gedeeld. 10. Ik heb een nline prfiel. 11. Anderen kennen mijn paswrd. 12. Iemand heeft mij al eens bedreigd nline. 13. Ik denk nit lang na vr ik iets verstuur en cntrleer mijn bericht nit. 14. Ik lieg wel eens p internet. 15. Ik gebruik wel eens een uitdagende nickname. 16. Ik heb mijn webcam al eens pgezet ten een nbekende me dit vreg. TIP vr de berekening Frmule: Aantal persnen die het vakje aankruisen / het ttaal aantal persnen X 100 = % Bijvrbeeld stelling Anderen kennen mijn paswrd. Indien er 18 van de 20 persnen dit hebben aangekruist maak je de vlgende berekening: 18/20x100=90. Dit wil zeggen dat 90% van de jngeren hun paswrd deelt met anderen. Variaties en gradaties Laat één iemand de stelling vrlezen en een gkje wagen. Vervlgens gaan de sprters links staan als ze hger denken en rechts als ze lager denken. Je kan de sprters fysiek hger f lager laten gaan staan. Dit kan eenvudig dr bij lager te gaan liggen en bij hger te gaan staan. Dit kan k creatiever dr de hgtes van het sprtmateriaal te gebruiken (sprtraam, plint, matje, bank ). 1 Gebaseerd p: http://www.childfcus.be/sites/default/files/cf_lessenpakket_kic_nl_definitief.pdf #TOPindesprt - 2 -
Om het actiever te maken kan je k via een lp- f estafette spel de stellingen laten bemachtigen, m vervlgens te bespreken. Bespreking In deze efening kan je jngeren bewust maken van cyberpesten. Een aantal principes kunnen hier bij naar vren kmen (zie https://mediawijs.be/dssiers/dssier-cyberpesten/advies-vrslachtffers-van-cyberpesten): 1. Vrkm cyberpesten dr je privacy instellingen aan te passen Je kan een aantal maatregelen nemen m misbruik van persnlijke infrmatie vr cyberpesten te vrkmen. Dr nder meer je privacy instellingen p sciale netwerksites aan te passen, kun je vrkmen dat beelden f infrmatie uit je prfielpagina s (bv. je Facebk-prfiel) gebruikt wrden m te pesten. Om te vrkmen dat persnen die je niet kent cntact met ju pnemen, kun je bepalen f je prfiel al dan niet vindbaar is via zekmachines. Ok binnen Facebk kun je aangeven wie je kan pzeken en wie je een bericht kan sturen. Een andere ptie is m het taggen te cntrleren f te beperken. Taggen wil zeggen dat een persn die een Facebkprfiel heeft in een ft f bericht geïdentificeerd wrdt aan de hand van een digitaal naamplaatje. Dit kan bijvrbeeld handig zijn als je in een grepsft identificeerbaar wil zijn f wanneer je een ft p het prfiel van een vriend k bij je eigen ft s wil laten weergeven. Dr taggen te beperken via je prfielinstellingen kan je echter k vrkmen dat je in een delicate ft f in een karikatuur getagd wrdt. Gelukkig hef je de ptie taggen niet helemaal te beperken. Je kunt namelijk k zelf bepalen f je, wanneer iemand je tagt, je dit eerst wil cntrleren m zelf te beslissen f je juw naam in die bepaalde ft wel wenst. 2. Let p met het drgeven van gevelige infrmatie In nderzek wrdt het drgeven van een wachtwrd aan vrienden sms in verband gebracht met het risic m het slachtffer te wrden van cyberpesten. Geef nit je wachtwrd aan anderen en maak een veilig wachtwrd aan. Sms kan de verleiding bestaan m juw wachtwrden te delen met juw vrienden. Ok al vertruw je juw vrienden vr de vlle 100%, tch raden we af m dit te den. Het betekent immers dat je vlledige nline prfiel in principe tegankelijk wrdt vr anderen. Vrienden halen sms grapjes uit met elkaar. Wanneer je vrienden vr de grap gevelige infrmatie p juw prfiel plaatsen, kan dit verregaande gevlgen hebben vr ju en je reputatie, en dit niet enkel krt na het plaatsen van de gevelige infrmatie, maar vr een ng veel langere tijd daarna. Andere cntactpersnen p je prfielpagina zullen denken dat jij degene bent die de gevelige infrmatie nline heeft gezet. 3. Wees zelf geen pestkp Behandel anderen met respect, niet enkel ffline maar k nline. Het kan k zijn dat jij misschien zelf beelden f teksten nline hebt geplaatst die de gevelens van anderen hebben gekwetst. Dan kan het gebeuren dat je zelf misschien teruggepest wrdt. Als dat het geval is, met je misschien je cmmunicatiestijl aanpassen en er ged ver nadenken he juw wrden en acties nline dr anderen geïnterpreteerd wrden. #TOPindesprt - 3 -
4. Medig cyberpesten niet aan Als je ziet dat iemand gepest wrdt, maak er dan melding van bij je uders, p schl f in de sprtclub zdat ze de pestkp kunnen stppen. De zeker niet mee met de pestkp. Dr aanmedigende berichtjes te plaatsen, geef je de pestkp net meer aandacht. Vertel aan de dader dat hij met phuden m anderen lastig te vallen en dat je zijn pesterijen niet grappig vindt. Als je een pestbericht krijgt, stuur het dan zeker niet naar anderen dr. Krtm, neem het p vr het slachtffer. TIP: je kan na het gesprek de link leggen tussen de afspraken rnd GSM-gebruik p kamp, in de club, in de kleedkamer. Over sciale regels p de facebkpagina f frum van de sprtrganisatie. (zie actie 3 stel een gedragscde p p www.tpindesprt.be/acties) #TOPindesprt - 4 -
Bijlage: He begeleid ik een grepsgesprek? Vrdat je begint aan een grepsgesprek Begin niet met de meest cnfrnterende werkvrm. Jngeren zullen zich dan geremd velen m hun mening te uiten. Begin de training met een leuk spel, waarbij de jngeren lskmen. Daarna kan je beginnen met een inhudelijkere efening, m vervlgens een grepsgesprek rnd pesten p te zetten. Tijdens het grepsgesprek Praktisch Ga in een cirkel zitten. Dit stimuleert dat sprters naar elkaar luisteren en elkaar respecteren tijdens het gesprek. Zrg ervr dat je als sprtbegeleider p gelijke hgte zit met je sprters (iedereen p stelen, iedereen p de grnd ). Op die manier verklein je het verschil tussen jezelf als trainer en de sprters en creëer je een vertruwensband. Leg de jngeren uit wat de bedeling is en geef aan dat je veel input van hen verwacht. Het is belangrijk dat ze weten dat het niet gaat ver juist f fut, maar eerder ver eigen meningen, reflecties en ideeën. Zrg vr een samenvattend einde. Het is niet belangrijk dat iedereen dezelfde mening heeft ver pesten: de sprters bewust maken van wat pesten en de gevlgen van pesten kunnen zijn is het belangrijkste. Ok het creëren van een vertruwensband, waarbij het nrmaal is dat pestgedrag aan de trainer gemeld wrdt en dat het pestgedrag wrdt aangepakt staat hier centraal (zie actie 2 zrg vr een aanspreekpunt p www.tpindesprt.be/acties). Juw huding Luister actief naar wat er gezegd wrdt. Om aan te tnen dat je luistert f m te verduidelijken wat er gezegd wrdt, kan je sms krt samenvatten wat je sprters aanhalen. Wees z neutraal mgelijk. Het is belangrijk je eigen vrrdelen aan de kant te kunnen schuiven. Prbeer niet te rdelen nch met de vinger te wijzen. Hu je sprters bij het nderwerp. Leid het gesprek gerust terug naar de essentie. Geef iedere sprter de kans m iets te zeggen, m zijn/haar mening te uiten Observeer je sprters tijdens het gesprek. Het gedrag van de sprters tijdens het gesprek kan iets vertellen ver de sfeer in de grep en het bestaan van mgelijke pestsituaties. Je kan p vlgende aspecten letten: De sfeer in de grep. Durven de kinderen hun mening uiten? He staan de kinderen tegenver elkaar? Zijn er kinderen pvallend stil die anders wel enthusiast zijn? Zijn er kinderen met expliciete meningen ver pestgedrag?. #TOPindesprt - 5 -
BIJLAGE HOGER LAGER SPEL Zet een kruisje in het vakje als de stelling p ju van tepassing is. Juw antwrden blijven anniem, niemand krijgt te zien f hren wat jij invult. 1. Ik heb al vrienden gemaakt via internet. 2. Ik heb al eens alleen afgesprken met iemand die ik p internet heb leren kennen. 3. Ik heb nline al eens vervelende en gemene dingen gezegd tegen iemand. 4. Ik heb al eens mijn adres f telefnnummer gegeven aan een internetkennis. 5. Ik heb al eens met iemand ruzie gemaakt mdat die via de chat f mail nvriendelijke dingen had gezegd. 6. Ik ben sms bs als ik berichtjes schrijf en verstuur. 7. Als ik p internet met mensen praat, dan gelf ik dat ze zijn wie ze zeggen dat ze zijn. 8. Ik heb nline al eens geheimen verteld aan mijn beste vrienden. 9. Ik heb al vervelende ft s f filmpjes van mijzelf f anderen gedeeld. 10. Ik heb een nline prfiel. 11. Anderen kennen mijn paswrd. 12. Iemand heeft mij al eens bedreigd nline. 13. Ik denk nit lang na vr ik iets verstuur en cntrleer mijn bericht nit. 14. Ik lieg wel eens p internet. 15. Ik gebruik wel eens een uitdagende nickname. 16. Ik heb mijn webcam al eens pgezet ten een nbekende me dit vreg.