Gesprekkencyclus IOT, EOT Bijeenkomst 1 Gemma Verdiesen Nadine Machielsen Hoe ziet jullie gesprekkencyclus HGW/HGA eruit? -Heb je een IOT en EOT op school? -Heb je een groeps- en leerlingbespreking op school? -Hoe zien deze gesprekken eruit? -Wie neemt hieraan deel? Maak je eigen overzicht (denk er over na, teken het en overleg in je groepje) HGW/HGA in IOT, EOT -Hoe geef je de uitgangspunten HGW/HGA vorm in het IOT en EOT? -Wat is het doel van het gesprek? -Hoe ga je het gesprek aan? Uitgangspunten HGW/ HGA 1. Doelgericht werken; doelen formuleren & evalueren 2. Onderwijs-/ opvoedbehoeften; wat heeft de leerling nodig om (doel te behalen) 3. Wisselwerking: afstemming behoeften zodat 4. Leraren en ouders doen ertoe: relatie leerkracht/ leerling/ ouders, onderwijsondersteunend gedrag ouders en behoeften; wat hebben zij nodig om? 5. Positieve van het kind, leerkracht en ouders benutten om 6. Samenwerken met kind, leerkracht en ouders zodat 7. Systematiek en transparantie zodat IOT, EOT Wat is een IOT? Wat is een EOT? Wie zit er aan tafel? Wie heeft welke rol/verantwoordelijkheid? 1
In een overleg Kom je met elkaar van Overzicht naar Inzicht naar Uitzicht 6 stappen van HGA 1. Voorbereiding: kennis nemen van de werkwijze en eerste stappen GD invullen 2. Start overleg; vaststellen vragen, verwachtingen doelen en agendapunten 3. Overzicht: wat gaat goed en wat gaat moeizaam? 4. Inzicht: hoe zou het kunnen komen dat de situatie nu zo is? 5. Uitzicht: wat gaan we doen, kunnen we al doelen en behoeften formuleren? 6. Afronding: afspraken en terugblik op overleg Stap 1 Voorbereiding Leerkracht vult samen met ouders, leerling en eventueel Iber het GD in Reden van aanmelding is altijd ingevuld Verder alleen relevante en functionele informatie Verder voor zover mogelijk en noodzakelijk Proces Functies formulier: Formulier structureert het overleg Formulier fungeert als verslag Tip Door het samen invullen goed voorbereid zijn op het OT Tips stap 1 Wat zijn de doelen van het OT? Weet welke vraag in de verwachting van deelnemers schuilt Check tijdens gesprek; draagt de informatie bij aan beantwoording van de vraag Vragen zijn te herleiden tot vragen naar 1. Onderkenning: wat is er aan de hand? 2. Verklaring: waarom is de situatie problematisch? 3. Veranderingsgericht/evaluerend: wat is het effect van een aanpak? 4. Adviesgericht: wat willen we bereiken en wat hebben leerkracht, kind en ouders daarvoor nodig? 5. Samenwerkend: hoe stemmen we de aanpak goed op elkaar af? Stap 2 Start overleg Welkom, voorstellen deelnemers door voorzitter Hebben leraar en ouders nog vragen over de werkwijze zoals besproken? Samenvatten essentie aanmeldingsgedeelte, deel 3! Benoemen overeenkomsten en verschillen in visie Werkwijze van het overleg toelichten: overzicht, inzicht en uitzicht 2
Tips stap 2 Start Vragen en beslissingen op flap zetten Formuleer met elkaar zoveel als het lukt mogelijke acties (genereer ideeën, werk van wenselijk naar haalbaar) Tijdsduur en opbrengsten; aan het einde van het gesprek om 4 uur hebben we. Check of vragen voldoende beantwoord zijn en teken af Stap 3 Overzicht Het beeld aanvullen, aanscherpen vanuit de verschillende invalshoeken Leraar vertelt over situatie in de groep Vervolgens de ouders over de situatie thuis Daarna kan de leerling zijn visie toelichten Tips stap 3 Overzicht Leerling is eigenaar hoe denk ik erover? LSD techniek toepassen Schat de ernst in Nadrukkelijk positieve aspecten ouders bespreken; ik ga je nu een compliment geven voor (onderwijsondersteunend gedrag of constructieve opstelling) omdat Ook bevragen van degene die niets zegt Eerst denken en dan doen Stap 4 Inzicht Waarom heeft dit kind in deze groep bij deze leraar in deze school en van deze ouders deze moeilijkheden? Wat is de wisselwerking hiertussen en hoe is de afstemming? Voorbeeldvragen voor inzicht Wat beïnvloedt wat? Waar hebben we invloed op? Hoe bevordert een bepaalde interactie de ontwikkeling? Hoe effectief is het pedagogisch handelen voor deze leerling? Lukt het ouders het onderwijs te ondersteunen? Waar zitten overeenkomsten en verschillen? Zitten ouders-school op 1 lijn? Welke ondernomen activiteiten waren wel/niet succesvol? Hoe kwam dat? Welke aanpak en verandermogelijkheden zijn er om de aanpak nog verder af te stemmen? Tips stap 4 Inzicht Prioriteer de allerbelangrijkste info Teken de informatie: zet factoren op papier en zet pijlen voor verbanden Waak voor tunnelvisie: Benoem dat je hiervoor wil waken Het zou kunnen zijn, maar misschien ook. Zullen we eens kijken wat ervoor pleit Zou er nog iets anders aan de hand kunnen zijn? Kunnen we met wat we nu al weten doelen en behoeften formuleren? 3
Visualiseer bij veel info! Leerling noemt 2-3 voorbeelden bij leerling; Leraar en IBer bij onderwijs Ouders bij opvoeding Anderen vullen aan Onderwijs; Kind; 1. De 2/3 belangrijkste aspecten die goed gaan, beter kunnen/moeten 2. Doelen die hieruit voortvloeien Opvoeding; Stap 5 Uitzicht Kunnen we al doelen voor en behoeften van formuleren? a. Doelen voor en behoeften van de leerling; wat moet de leerling leren? Bij welke gebieden is extra ondersteuning nodig? b. Onderwijs en opvoedbehoeften; wat heeft de leerling nodig om de korte termijn doelen te bereiken. c. Doelen voor en behoeften van de leraar en ouders; aan welk doel willen zij eerst werken? Waar willen ze meer over weten of vaardiger in worden? d. Hoe zijn de behoeften van de leerling in de klas en thuis te realiseren? e. Hoe kunnen ouders tegemoet komen aan de opvoedbehoeften van hun kind? f. Wat hebben ze daarbij nodig Tips stap 5 Uitzicht Bespreek ondersteuningsbehoeften van leerkracht zonder de ouders en die van de ouders zonder de leerkracht uit respect voor privacy én belasting van ouders met situatie waaraan ze niet veel kunnen doen, afhankelijk van de situatie (tunnelvisie) Dit is een taak van de Iber/zorgcoordinator en schoolleider Maak weer onderscheid tussen wenselijk en haalbaar Visualiseer de prioriteiten Selecteer per cirkel de twee belangrijkste of meest makkelijk te bereiken doelen Wat zouden we dan zien en horen? Lopen doelen erg uiteen: Wat willen we veranderen (wenselijke doelen) Wat kunnen we veranderen (haalbare doelen) Stap 6 Afronding Afspraken en terugblik op het overleg Mogelijke uitkomsten ondersteuningsteam 1. Je weet wat je moet doen a. Doelen zijn haalbaar, met andere aanpak die aansluit op OWB: leerkracht en/of ouders krijgen advies b. Doelen en aanpak worden aangepast c. Doelen bereikbaar met extra ondersteuning: samen arrangement bepalen (in EOT) 2. Weet niet wat je moet doen > aanvullend onderzoek is nodig 3. Je weet wat je moet doen, maar doelen en aanpak zijn niet haalbaar binnen school > (tijdelijke) verwijzing andere school 4
Aan de slag IVO Kijk terug naar de tekening van de gesprekkencyclus op jouw school. Waar zijn aanvullingen nodig? Kijk naar de deelnemers en de rollen die zij hadden. Zijn daar aanvullingen nodig? Kijk naar je eigen rol als voorzitter: zijn daar nog aanvullingen nodig? Bespreek met je tafelgenoten Indiceren vanuit: Onderwijsbehoeften: wat heeft een kind nodig om doel te bereiken: didactisch of pedagogisch Opvoedingsbehoeften: wat heeft een kind nodig om de volgende stap te maken in de ontwikkeling, vanuit leefomgeving van het kind Ondersteuningsbehoeften: verwijzen naar dat wat de betrokken opvoeders (leraren en ouders) en andere professionals (zoals intern begeleider) nodig hebben om de onderwijs- en opvoedingsbehoeften te kunnen realiseren. Bijv. Een leraar heeft behoefte aan feedback bij het realiseren van een aanpak die gericht is op het versterken van de competentiegevoelens van een kind IVO binnen Groeidocument Bespreking in extern ondersteuningsteam (start met reden bespreking) Wat heeft de leerling op de 5 velden nodig? Wat kan de school met middelen van het SWV meer doen dan in de basisondersteuning en lichte ondersteuning is vastgelegd? Wat heeft deze bijeenkomst voor jou opgeleverd? Tips/ tops voor de trainers? Advies extern ondersteuningsteam - inzake duur arrangement, terugplaatsing, voorwaarden van terugplaatsing Succes!! Gemma Verdiesen Nadine Machielsen 5