Het praktijkleren Rollen en competenties Tijdens deze praktijkleerperiode werk je aan het ontwikkelen van de onderstaande competenties tot minimaal niveau 2 of 3. Het is mogelijk competenties op een hoger niveau te behalen. Integreer de proeve voor de rol van zorgverlener voor het behalen van de competenties. Je selecteert de deelcompetenties van onderstaande kerncompetenties die relevant zijn voor je stage/werkplek. Nr. Competentie niveau 1.1 Om de last van ziekte, handicap op sterven te verlichten, verleent de hboverpleegkundige op een professioneel verantwoorde wijze verpleegkundige zorg op maat. Du 3 / 4 Dt 3 1.2 Om de risico s voor de gezondheid en complicaties van onderzoek en behandeling te verminderen, past de hbo-verpleegkundige primaire, secundaire en tertiaire preventie toe. 1.3 Om een gezonde leefstijl van patiënten en hun familie te bevorderen geeft de hbo-verpleegkundige op basis van een programmatische aanpak informatie voorlichting en advies aan individuen en groepen. 2.1 Om de zorg te laten verlopen als een continu en integraal proces dat is gericht op het welzijn van de zorgvrager, coördineert de hbo-verpleegkundige de zorg. 2.2 Om te zorgen dat de doelen van een preventieprogramma worden gerealiseerd, coördineert de hbo-verpleegkundige de afgesproken activiteiten. 3.1 Om verpleegkundige deskundigheid te waarborgen in een integrale aanpak van zorg, behandeling en voorlichting werkt de hbo-verpleegkundige mee aan ontwikkeling en vaststelling van nieuwe zorgprogramma s. 3.2 Om de zorgverlening op de afdeling zo efficiënt en goed mogelijk te laten verlopen levert de hbo-verpleegkundige een bijdrage aan het tot stand komen van het verpleegbeleid. 3.3 Om de kwaliteit van de zorg te bewaken en te waarborgen participeert de hbo-verpleegkundige in het ontwerpen van kwaliteitszorg op afdelingsniveau. 4.1 Om de doelen van het verpleegbeleid en de zorgprogramma s te realiseren kan de hbo-verpleegkundige andere verpleegkundigen en verzorgende helpen en ondersteunen bij het uitvoeren van de vastgestelde taken en functies. 4.2 Om stagiaires en collega verpleegkundigen en ziekenverzorgenden te steunen in hun professionele identiteit, staat de hbo-verpleegkundige de collega met raad en daad ter zijde. 5.1 Om het beroep van verpleegkundige te ontwikkelen tot een professie die aansluit bij maatschappelijke ontwikkelingen van de 21-ste eeuw, vervult de DU 3 / 4 Dt 3 Du 3 / 4 Dt 3 Du 3 Du 3 VT 2 DU 2 / 3 VT 2 Du 2 / 3 VT 2 Du 2 / 3 VT 2/3 Du 2/3 VT 2/3 Du 2 / 3 Du 3 1
hbo-verpleegkundige een actieve rol in de vernieuwing van het beroep en het bevorderen van het beroepsbewustzijn. Dt 3 5.2 Actief meewerken aan de bevordering van de deskundigheid van de beroepsgroep. Du 3 Dt 3 2
Werkwijze De rollen werk je uit volgens onderstaande stappen: - kerncompetentie - de deelcompetentie - het niveau dat je wilt behalen - beschrijving van de wijze waarop je de deelcompetentie wilt behalen. - je tijdsplanning - je voorstel voor bewijsmateriaal - wat, wanneer en met wie je wilt evalueren - welke begeleiding je nodig hebt - wat de begeleider van jou, als stagiaire/leerling-werknemer, kan verwachten - maak tenslotte een schematisch overzicht van je praktijkleerplan, zodat je begeleiders snel inzicht hebben in wat je wilt gaan leren. In de uitvoering van de activiteiten die je kiest om de deelcompetenties te behalen laat je zien dat je een effectieve leerhouding hebt en reflecteert. Voorbeeldformat Kerncompetentie Deelcompetentie Niveau competentie Hoe te behalen? bewijsmateriaal Tijdsplanning Evaluatie 3
Voorbereidingsopdracht voor de stage Onderdelen A, B en C worden door voltijd studenten zoveel mogelijk voorafgaand aan de praktijkleerperiode gemaakt. Onderdeel D wordt opgestart voorafgaand of bij aanvang van en afgerond in de eerste twee weken van de praktijkleerperiode. A: Informatie uitzoeken over de instelling NB: DEZE OPDRACHT IS ALLEEN VOOR VOLTIJD STUDENTEN Voordat je start met je stage is het belangrijk om een beeld te hebben van de setting waarin deze stage plaatsvindt. Zoek antwoord op de volgende vragen: - Is het een particuliere of een overheidsinstelling? - Valt de instelling onder een stichting/koepelorganisatie? - Welke functie heeft de instelling in deze regio? - Welke doelgroep kun je verwachten? - Wat is het doel van de instelling (behandelen, revalideren, wonen, preventie)? - Wat is de visie van de instelling? - Hoeveel zorgvragers worden bediend? Hoeveel, bedden, behandelplaatsen, wooneenheden? - Hoeveel locaties telt de instelling? - Hoe is de samenstelling van het verplegend personeel (helpende, verzorgende,verpleegkundigen, gespecialiseerde verpleegkundigen, nurse practioners)? De informatie kun je op de volgende manieren verkrijgen: - opzoeken op internetsites - folders opvragen bij de instelling - in een kennismakingsgesprek met je begeleider in de instelling - site SBBL Verzamel de informatie en maak hiervan een overzichtelijk verslag, dat je opneemt in je praktijkleerplan. Benoem wat jij belangrijk vindt bij het verplegen van de doelgroep van je stage/werkplek (max. 3 pagina s). B: Organisatie van de begeleiding op de praktijkleerplaats. NB: ALS DUAAL STUDENT MAAK JE ONDERSTAANDE OPDRACHT ALLEEN WANNEER JE VAN AFDELING BENT VERANDERD SINDS JE VORIGE PRAKTIJKLEERPERIODE. Breng in kaart hoe de begeleiding op de praktijkleerplaats is georganiseerd. Verzamel informatie tijdens het kennismakingsgesprek en/of de eerste dag van de praktijkleerperiode. Punten die van belang zijn: - Hoe wordt de begeleiding vormgegeven? - Wie geeft de begeleiding (werkbegeleider, praktijkbegeleider, alle medewerkers van de afdeling)? - Hoe zijn de taken tussen de verschillende begeleiders verdeeld en wie is waarvoor verantwoordelijk? - Welke rol verwacht de begeleiding van jou als duaalstudent? - Welke afspraken zijn er ten aanzien van diensten op de praktijkleerplaats? - Hoe kunnen wensen m.b.t. diensten kenbaar worden gemaakt en hoe wordt hier rekening mee gehouden - Wie wordt op de hoogte gesteld van ziekte of niet kunnen nakomen van afspraken m.b.t het leerproces? - Wie kan als rolmodel dienen voor jou als duaalstudent? - Hoe kun jij je leerproces zichtbaar maken (schriftelijk, mondeling, dagevaluatie, aangeven van leerdoelen per dag)? 4
- Neem de afspraken, die je met je begeleiders hebt gemaakt op in je praktijkleerplan (max 1 pagina). 5
C: Algemene oriëntatie op de afdeling NB: ALS DUAAL STUDENT MAAK JE ONDERSTAANDE OPDRACHT ALLEEN WANNEER JE VAN AFDELING BENT VERANDERD. Als je optimaal wilt functioneren op een afdeling, dan is kennis van en inzicht in de organisatie van groot belang. Gebruik de eerste twee weken van de praktijkleerperiode om informatie uit te zoeken over de afdeling door het stellen van vragen, informatie op de afdeling te lezen, medewerkers te observeren en meelopen met je begeleider. In sommige gevallen is een inwerkprogramma beschikbaar voor ondersteuning hierbij. De volgende punten zijn van belang om te weten: - Hoe is de afdeling georganiseerd, hoe is de besluitvormingsprocedure, welke verantwoordelijkheden hebben de verschillende functionarissen? - Welke disciplines zijn op de afdeling en wat zijn hun taken? - Welke diensten hebben verpleegkundigen en welke mag jij draaien? - Vanuit welke visie wordt verpleegd en hoe wordt dit zichtbaar in het zorgorganisatiemodel? - Hoe is de afdeling ingedeeld en welke procedures zijn van belang (ruimten, telefoon/oproepsysteem, alarmsysteem, overlegmomenten, opnameprocedures, ontslagprocedures, logistiek)? - Hoe vindt de personeelsplanning plaats en door wie (units, diensten, roosters, pauzes, coördinatie)? - Hoe ziet de dagindeling eruit (welke werkzaamheden, wanneer, door wie en met welk doel)? - Hoe is het verpleegdossier opgebouwd (welke ordening, structuur wordt gehanteerd bij het verpleegplan, verslaglegging)? - Welke werkprocedures, protocollen en richtlijnen zijn aanwezig en hoe wordt de actualiteit/kwaliteit hiervan bewaakt? - Met welke disciplines, afdelingen wordt samengewerkt Inventariseer punten, die je aanspreken, zijn opgevallen, die je moeilijk vindt en twee punten, die volgens jou beter anders kunnen en bespreek deze bevindingen aan het eind van de eerste twee weken met je begeleider. Bespreek hierbij ook je eigen leerhouding in de eerste twee weken wat betreft initiatief nemen, vragen stellen en observeren. Maak een verslag van de resultaten van dit gesprek, laat dit ondertekenen door je begeleider en neem het op in je praktijkleerplan als kritisch bewijs (Max.1 pagina) D: Oriëntatie op de zorgcategorie NB: ALS DUAAL STUDENT MAAK JE ONDERSTAANDE OPDRACHT ALLEEN WANNEER JE VAN AFDELING BENT VERANDERD. Tegelijkertijd met het kennismaken met de afdeling, begin je je een beeld te vormen over de zorgcategorie. Om de zorgvrager goed te kunnen verplegen en begeleiden heb je kennis nodig over de achtergrond van ziektebeelden en behandeling medisch en verpleegkundig nodig. Verdiep je hierin op de stageplaats en sla je studieboeken er op na. Vervolgens participeer je in de zorgverlening. De volgende informatie is minimaal nodig: - Kennis van de meest voorkomende ziektebeelden/gezondheidsverstoringen, die van belang is voor het observeren en uitvoeren van de zorg aan de toegewezen zorgvragers - Dossiers toegewezen zorgvragers lezen: onbekende begrippen opzoeken en onduidelijkheden navragen - Welke zorg geboden wordt (meest voorkomende verpleegkundige diagnoses en interventies, verpleegtechnische vaardigheden, communicatieve vaardigheden) - Kennis van medicatie toegewezen zorgvrager (werking, bijwerking, observatie) - Hoe vindt informatie-uitwisseling over de zorgvrager plaats? - Activiteiten van andere bij de zorg van de toegewezen zorgvrager betrokken disciplines 6
Maak een verslag van de verzamelde resultaten en voeg dit toe aan je praktijkleerplan (max. 5 pagina s). 7
Proeve van Bekwaamheid Proeve van Bekwaamheid 1 klinisch redeneren (rol van zorgverlener) Inleiding Een proeve is een bewijs van functioneren op hbo-niveau. In het vierde jaar ga je proeven van bekwaamheid opstellen met betrekking tot de rollen van de hbo-verpleegkundige op niveau 4 van de competentiekaart. Om hiermee alvast ervaring op te doen gaan we in deze stage ook werken met een proeve van bekwaamheid. In jaar drie ga je 2 proeve van bekwaamheid maken; proeve 1 over het proces van klinisch redeneren (rol van zorgverlener) en proeve 2 over innoveren en implementeren (rol van ontwerper). In onderstaand overzicht vind je een toelichting van de opdracht maken van proeve 1. Wat is een Proeve van Bekwaamheid De proeve is een afspiegeling van de uitvoering van de rollen in de praktijk. Het gaat uit van een hoog-complexe (multidisciplinaire) situatie waarin je jouw competenties als verpleegkundig beroepsbeoefenaar toont. Daarnaast laat je creatieve oplossingen zien die aansluiten bij de complexe (niet standaard) zorgsituaties. In proeve 1 wordt een zorgprobleem beschreven in een kritische beroepssituatie: een zorgsituatie met uitloop : dat wil zeggen dat de situatie afgebakend is in opnameduur en een aanleiding vormt voor verbetering van de volgende zorgsituatie, ook al is de zorgvrager al ontslagen. De context is zorgverlening verbeteren/optimaliseren. De proeve van dit blok is een proeve over de rol van zorgverlener in de domeinspecificatie zorg voor zieken, gehandicapten en stervenden. Werkwijze Je schrijft eerst een voorstel voor een proeve van bekwaamheid. Deze is verwerkt in het format PLP. De complexe kritische beroepssituatie voldoet aan hbo-niveau en is complex op het gebied van zorgvrager, handelingen en omgeving. Je schrijft een motivatie waarom je deze kritische beroepssituatie hebt gekozen. Het is toegesneden op de kritische beroepssituatie en op de eigen leerbehoefte. Verder is het belangrijk dat je voor de uitvoering van je voorstel een plan maakt hoe je gaat klinisch redeneren. Dit betekent het analyseren van de huidige situatie en op basis van het lezen van literatuur en aanwenden van andere deskundigheden een voorstel gaat invoeren teneinde de zorgverlening te verbeteren voor deze specifieke beroepssituatie. Het geheel moet methodisch zijn onderbouwd: planning, uitvoering, controle en evaluatie beschrijf je hierin. Je voorstel voor bewijsvoering moet gebaseerd zijn op kritische bewijzen en relevante bronnen. Je onderbouwt je proeve met APA bronverwijzing (waarvan twee bronnen Engelstalig moeten zijn). Tijdsplanning Week 1 Week 2 maandag 12.00 uur Week 3, 4 Week 5 Week 6, 7 Week 8 Week 9 nadenken over onderwerp voor je proeve voorstel (in format plp) inleveren bij je werkbegeleider praktijk en bij je begeleidende SLB-docent via BB, in verband met de tijd ga je, onafhankelijk van de goedkeuring van je voorstel, verder met de uitvoering van je proeve 1 analyse zorgsituatie en opzoek naar wetenschappelijk literatuur ontvangen van feedback van begeleidend SLB-docent via Go/No voorstel proeve 1 verdere uitvoering planning beschrijven van het totale proces concept proeve 1 klaar en aanleveren bij praktijk voor goedkeuring 8
Week 10 maandag 12.00 uur waarheid inleveren proeve 1 via BB Kenmerken van de proeve van bekwaamheid 1 Je proeve gaat over de volgende rol, kerncompetentie, domein en domeinspecificatie: Rol Zorgverlener Kerncompetentie Om de rol last van ziekte, handicap of sterven te verlichten, verleent de verpleegkundige op een professioneel verantwoorde wijze verpleegkundige zorg op menselijke maat Domein Zorg Domeinspecificatie Zorg voor zieken, gehandicapten en stervenden Proeve 1 bevat de volgende onderdelen: 1. Een complexe verpleegsituatie, inclusief casus, complexiteit gescoord aan hand van een scoringsformulier uit praktijk /school; 2. Een verpleegplan met daarin opgenomen de huidige interventies; 3. Een kritische beroepssituatie; analyseren van de verpleegsituatie en de complexiteit waarin HBO-competenties nodig zijn gericht op het verbeteren van de zorgverlening; 4. Verpleegplan volgens zelfgekozen methodiek waarin minimaal 2 verpleegkundige diagnoses, met elk minimaal 2 resultaten, minimaal 2 interventies en minimaal 5 activiteiten en de evaluatie; 5. Beschrijving van de onderdelen van het verpleegplan zijn gebaseerd op gevonden wetenschappelijk literatuur, die recent, actueel en evidence based is; 6. Procesbeschrijving van het klinisch redeneren gebruik hiervoor de 6 stappen van Wilkinson (2013); 7. Reflectie op het proces, toevoegde waarde van het resultaat of het te verwachte resultaat en het eigen aandeel en wat betekent dit voor de verwerving van de competenties die in deze stage centraal staan. Aanbevolen literatuur Cox, K., Louw, de D., Verhoef, J. en Kuiper, C. (2012) Evidence-based practice voor verpleegkundigen. Den Haag: Boom Lemma uitgevers. Paans, W. (2013) Denkwerker in de zorg. Den Haag: Boom Lemma uitgevers. Wilkinson, J. M., Nieweg, R. en Paans, W. (2013) Kritisch denken binnen het verpleegkundig proces. Vijfde editie. Amsterdam: Pearson Benelux BV. Beoordelingsformulier Te vinden op Blackboard De praktijkopdracht DUAAL: Naast het werken aan de kerncompetenties van diverse rollen maak je in blok 2 de praktijkopdracht: Opdracht 1: Visies op verplegen in de praktijk Er zijn verschillende visies op verplegen. In deze opdracht ga je aan de slag met de visie van de afdeling en hoe deze tot uiting komt in het verpleegbeleid. Ook ga je bepalen welke visie jou 9
aanspreekt. Ten slotte bepaal je hoe één van de concepten ketenzorg, zorgprogramma, zorgpad of complexiteit van zorg binnen de visie van de afdeling of je eigen visie past. Je gaat als volgt aan de slag: - Je beschrijft de visie van de afdeling m.b.v. documenten van de afdeling en/of literatuur. - Leg uit wat het verpleegbeleid op de afdeling is. - Beschrijf hoe de visie tot uiting komt in het verpleegbeleid. - Licht toe wat jou wel/niet aanspreekt in de visie op verplegen van de afdeling. - Geef je eigen onderbouwde mening hoe de visie zich vertaalt naar het verpleegbeleid. - Beschrijf je eigen visie op verplegen met onderbouwing van literatuur. Kies je voor dezelfde visie van de afdeling, dan verdiep je je eerst in een andere visie en beargumenteert m.b.v. de vergelijking je keuze. - Beschrijf hoe ketenzorg of een zorgprogramma of een zorgpad of complexiteit van zorg past in één van de visies. - Zie voor criteria het beoordelingsformulier op BB Deze opdracht lever je de maandag van week 10 uiterlijk voor 17.00 in bij je TKO docent (op BB of op papier) van periode 2. 10