Combinatoriek en rekenregels



Vergelijkbare documenten
Combinatoriek en rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

VWO Wiskunde D Combinatoriek en Rekenregels

Combinatoriek en rekenregels

2.0 Voorkennis (64 36) Haakjes (Stap 1) Volgorde bij berekeningen:

Binomiale verdelingen

de Wageningse Methode Beknopte gebruiksaanwijzing TI84 1

Samenvatting Wiskunde A kansen

Samenvatting Wiskunde B Leerboek 1 examenstof

Havo 4, Handig tellen en Kansrekenen.

wiskundeleraar.nl

Wiskunde D Online uitwerking oefenopgaven 4 VWO blok 3 les 1

Bij het oplossen van een telprobleem zijn de volgende 2 dingen belangrijk: Is de volgorde van de gekozen dingen van belang?

som Het uiteindelijke wedstrijdverloop bij de damesfinale uit de vorige opgave was als volgt: Novotna won de eerste set.

Wiskunde D Online uitwerking oefenopgaven 4 VWO blok 1 les 1

Het leek ons wel een interessante opdracht, een uitdaging en een leuke aanvulling bij het hoofdstuk.

Hieronder zie je hoe dat gaat. Opgave 3. Tel het aantal routes in de volgende onvolledige roosters van linksboven naar rechtsonder.

2.0 Voorkennis. Rekenregels machten: 5) a 0 = 1. p p q p q a p q q. p q pq p p p. Willem-Jan van der Zanden

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1]

1.0 Voorkennis. Getallenverzameling = Verzameling van getallen met een bepaalde eigenschap

Bij de volgende opgaven vragen we je een kleine opteltabel in te vullen. De eerste hebben we zelf ingevuld om je te laten zien hoe zoiets gaat. 1.

8.1 Herleiden [1] Herleiden bij vermenigvuldigen: -5 3a 6b 8c = -720abc 1) Vermenigvuldigen cijfers (let op teken) 2) Letters op alfabetische volgorde

5 T-shirts. (niet de tweede)

In een bos lopen 10 kabouters. De lieve fee heeft 3 mutsjes gebreid. Ze kiest drie kabouters om een mutsje op het hoofdje te zetten.

Paragraaf 4.1 : Vermenigvuldig- en Somregel

In de 4som-puzzel kun je de gegeven sommen variëren. Nog zo eentje.

Werkbladen vergelijking van een rechte

2003 De Wageningse Methode. Foto s De Wageningse Methode. Druk/Verkoop Tamminga bv, Postbus 176, 6920 AD Duiven

Niet-euclidische meetkunde. Les 3 Meetkunde op de bol

Het opstellen van een lineaire formule.

1.1 Lineaire vergelijkingen [1]

Zomercursus Wiskunde. Module 4 Limieten en asymptoten van rationale functies (versie 22 augustus 2011)

De normale verdeling

DRIEHOEKSGETALLEN GETALLENRIJEN AFLEVERING 3. som

Leerjaar 1 Periode 2. Grafieken en formules

Zomercursus Wiskunde. Katholieke Universiteit Leuven Groep Wetenschap & Technologie. September 2008

Bovenstaand schema kan je helpen bij het bepalen van het soort telprobleem en de berekening van het aantal mogelijkheden 2.

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen ( 15 x 3 = 45

ICT. Meetkunde met GeoGebra. 2.7 deel 1 blz 78

Grafieken maken met Excel

2. Het getal = 1800 is even. De andere antwoorden zijn oneven: 2009, = 11, = 191, = 209.

Netwerkdiagram voor een project. AOA: Activities On Arrows - activiteiten op de pijlen.

DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen

Boldriehoeken op een wereldkaart. 1. Op zoek naar de kortste afstand

Paragraaf 2.1 : Telproblemen visualiseren

Samenvatting Tentamenstof. Statistiek 1 - Vakgedeelte

d = 8 cm 2 6 A: = 26 m 2 B: = 20 m 2 C: = 18 m 2 D: 20 m 2 E: 26 m 2

Kerstvakantiecursus. wiskunde A. Rekenregels voor vereenvoudigen. Voorbereidende opgaven HAVO kan niet korter

10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel

ICT en grote datasets havo wiskunde A en vwo wiskunde A/C

Praktische opdracht: modelleren met Coach

16.0 Voorkennis. Voorbeeld 1: Los op in 2x + 3i = 5x + 6i -3x = 3i x = -i

15 a De rechthoeken zijn 1 bij 6 lucifers, of 2 bij 5 lucifers, of 3 bij 4 lucifers. Zie figuur: Hoofdstuk 21 OPPERVLAKTE HAVO 21.

Werkblad Cabri Jr. Vermenigvuldigen van figuren

Poolcoördinaten (kort)

Examen VWO wiskunde C. tijdvak 2 woensdag 17 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Analytische meetkunde. Les 4 Kwadratische vergelijkingen (Deze les sluit aan bij de paragraaf 3.1 van Analytische meetkunde van de Wageningse Methode)

Basistechnieken Microsoft Excel in 15 minuten

Langs het Spaarne rijden soms wel 8 fietsers naast elkaar. Dat is best asociaal, zeker daar ze ook nog in een extreem langzaam tempo fietsen.

Netwerkdiagram voor een project. AON: Activities On Nodes - activiteiten op knooppunten

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A

Excellerend Kwartaaltip

inhoudsopgave juni 2005 handleiding haakjes 2

4. Het uiteindelijke wedstrijdverloop bij de damesfinale uit de vorige opgave was als volgt: Novotna won de eerste set.

1 Rekenen met gehele getallen

dochandl4vmbo_kader_netwerk3e.doc Deel 4 vmbo kader Inhoud deel 4 Wolters-Noordhoff bv

8.1 Herleiden [1] Herleiden bij vermenigvuldigen: -5 3a 6b 8c = -720abc 1) Vermenigvuldigen cijfers (let op teken) 2) Letters op alfabetische volgorde

6.0 Voorkennis AD BC. Kruislings vermenigvuldigen: Voorbeeld: 50 10x ( x 1) Willem-Jan van der Zanden

Uitwerking Basisopgaven

Opgaven Kangoeroe vrijdag 17 maart 2000

WISKUNDE B-DAG De Wiskunde B-dag wordt mede mogelijk gemaakt door

6 A: = 26 m 2 B: = 20 m 2 C:

Stoomcursus. wiskunde A. Rekenregels voor vereenvoudigen. Voorbereidende opgaven VWO ( ) = = ( ) ( ) ( ) = ( ) ( ) = ( ) = = ( )

10.0 Voorkennis. cos( ) = -cos( ) = -½ 3. [cos is x-coördinaat] sin( ) = -sin( ) = -½ 3. [sin is y-coördinaat] Willem-Jan van der Zanden

inhoudsopgave januari 2005 handleiding algebra 2

7,5. Samenvatting door een scholier 1439 woorden 13 mei keer beoordeeld. Inhoudsopgave

REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS

Het installatiepakket haal je af van de website

GETAL& RUIMTE. Verbeteringen havo A 10e editie (2011) t.o.v. editie 2007

Morenaments Ornamenten met symmetrie. Werkblad vooraf met begeleidende tekst en oplossingen

Symbol for Windows Planner Versie 0.8

Faculteit, Binomium van Newton en Driehoek van Pascal

Uitgeverij Schoolsupport

1 Binaire plaatjes en Japanse puzzels

Basisvaardigheden Microsoft Excel

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden

16 a. b a. b 6a. de Wageningse Methode Antwoorden H21 OPPERVLAKTE HAVO 1

5.1 Lineaire formules [1]

WISKUNDE-ESTAFETTE KUN Minuten voor 20 opgaven. Het totaal aantal te behalen punten is 500

Het berekenen van coördinaten van bijzondere punten van een grafiek gaat met opties uit het CALC-menu.

F3 Formules: Formule rechte lijn opstellen 1/3

De grafiek van een lineair verband is altijd een rechte lijn.

Bij alle verbanden geldt dat je, als je een negatief getal in een formule invult, je altijd haakjes om dat getal moet zetten.

Wiskunde B-dag Lights Out. vrijdag 14 november, 9:00 16:00 uur. Wiskunde B-dag De wiskunde B-dag wordt gesponsord door

Examencursus. wiskunde A. Rekenregels voor vereenvoudigen. Voorbereidende opgaven VWO kan niet korter

Uitwerkingen Mei Eindexamen VWO Wiskunde C. Nederlands Mathematisch Instituut Voor Onderwijs en Onderzoek

Inhoud. 1 Ruimtefiguren 8. 4 Lijnen en hoeken Plaats bepalen Negatieve getallen Rekenen 100

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Wiskunde: goniometrie en meetkunde. 22 juli dr. Brenda Casteleyn

Transcriptie:

Combinatoriek en rekenregels Les 2: Roosters en ongeordende grepen (deze les sluit aan bij de paragrafen 3 en 4 van Hoofdstuk 1 Combinatoriek en Rekenregels van de Wageningse Methode, http://www.wageningsemethode.nl/methode/het-lesmateriaal/?s=y456v-d)

Kortste routes in een rooster In de figuur is een kortste route getekend van A naar B. Er zijn meer kortste routes van A naar B. Hoeveel zijn dat er? In deze les leer je hoe je dat handig kunt berekenen en wat je ermee kunt berekenen.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Vanaf A zijn er 20 kortste routes naar het punt links B en 15 kortste routes naar het punt onder B. Het aantal kortste routes van A naar B Is dus 20 + 15 = 35.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen.

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. 3

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. 3 6

Kortste routes in een rooster Het optelprincipe Een getal bij een kruispunt geeft het aantal kortste routes van A naar dat kruispunt. Met het optelprincipe kun je zo het rooster vullen. 3 6 4

De driehoek van Pascal Maak nu opgave 3 van bladzijde 12

De driehoek van Pascal

De driehoek van Pascal Tel zo: De bovenste 1 is de 0 de rij. In een rij krijgt de linker 1 plaats 0.

De driehoek van Pascal Bereken de achtste rij van de driehoek.

Pascal en het aantal kortste routes

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van A naar B Van (0,0) naar (4,3) 7 stappen: 4 naar rechts en 3 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B vierde plaats op de zevende rij van Pascal

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0) naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde.

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0 naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B veertiende plaats op de twintigste rij van Pascal

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0 naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B veertiende plaats op de twintigste rij van Pascal Notatie: combinatiegetal 20 6 zeg: 20 boven 6

Pascal en het aantal kortste routes Kortste route van (0,0 naar (14,6) 20 stappen: 14 naar rechts en 6 naar boven, in willekeurige volgorde. Aantal kortste routes van A naar B veertiende plaats op de twintigste rij van Pascal Notatie: combinatiegetal 20 6 zeg: 20 boven 6 Met de GR: optie ncr in menu PRB onder de Math knop.

Pascal en het aantal kortste routes Maak nu opgave 6 op bladzijde 14.

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster. De volgorde van je keuze doet er niet toe. Dit is een ongeordende greep, in dit geval zonder herhaling.

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster. De volgorde van je keuze doet er niet toe. Dit is een ongeordende greep, in dit geval zonder herhaling. Het aantal mogelijke keuzes dat je kunt maken is dus het aantal kortste routes van (0,0) naar (3,3).

Ongeordende grepen Je kiest 3 cd s uit een aanbod van 6. Je keuze kun je weergeven in een wel-niet rooster. De volgorde van je keuze doet er niet toe. Dit is een ongeordende greep, in dit geval zonder herhaling. Het aantal mogelijke keuzes dat je kunt maken is dus het aantal kortste routes van (0,0) naar (3,3). Dat is: 6 ncr 3 = 6 3 = 20.

Ongeordende grepen Maak nu opgave 2 van bladzijde 16.

Ongeordende grepen Een ijssalon heeft 7 verschillende smaken. Voor een ijsje met drie bolletjes heb je een keuze van 3 uit 7. De volgorde doet er niet toe. Ook kun je 3 bolletjes van dezelfde smaak kiezen. Dit is een voorbeeld van een ongeordende greep met herhaling.

Ongeordende grepen Een ijssalon heeft 7 verschillende smaken. Voor een ijsje met drie bolletjes heb je een keuze van 3 uit 7. De volgorde doet er niet toe. Ook kun je 3 bolletjes van dezelfde smaak kiezen. Dit is een voorbeeld van een ongeordende greep met herhaling. Hoeveel keuzemogelijkheden heb je?

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille.

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille. In dit aangepaste rooster zet je horizontaal de te kiezen elementen en verticaal het aantal dat je van een element kiest.

Ongeordende grepen Je kunt dit oplossen met een rooster dat per smaak het aantal gekozen bolletjes weergeeft. In dit rooster zie je de keuze 2 x mokka en 1 x vanille. In dit aangepaste rooster zet je horizontaal de te kiezen elementen en verticaal het aantal dat je van een element kiest. Het gaat in dit geval om het aantal kortste routes van (a,0) naar (v,3) Elke kortste route heeft 9 stappen. Het aantal kortste routes is 9 ncr 3 = 9 3 = 84.

Samenvatting Optelprincipe: Tel zo: De bovenste 1 is de 0 de rij. In een rij krijgt de linker 1 plaats 0. 7 ncr 2 = 7 ncr 5 = 7 2 = 7 5 = 21 Ongeordende grepen ZONDER herhaling: Bereken je met een wel/niet rooster, waarin je de keuzemogelijkheden in een bepaalde volgorde denkt. Ongeordende grepen MET herhaling: Bereken je met een aangepast aantal-rooster. Horizontaal zet je de te kiezen elementen Verticaal zet je het aantal dat je van een element kiest.

Oefenen Maak de opgaven van paragraaf 3 en 4 en in ieder geval: Opgaven 4 en 5 van paragraaf 3, Opgaven 2, 5 en 7 van paragraaf 4.

Huiswerk Inleveren: Opgave 7 van paragraaf 3, Opgaven 8 en 9 van paragraaf 4.