Leiderschap in verandering Collegereeks verandermanagement Focus Conferences, 9 februari 2010 Prof. dr. Jaap Boonstra Sioo/UvA Inhoud Management van verandering - Kijken naar organiseren en veranderen - Kiezen van veranderstrategie - Praktijkvoorbeeld - Dilemma s en succesfactoren Leiderschap in verandering - Paradoxen en transformatief leiderschap - Onbevangen verkennen en waarderend zoeken - Praktijkvoorbeelden - Strategisch communicatief handelen
Kernprocessen
Organisaties als systeem Contextuele omgeving - Integraal systeem Input Kapitaal Arbeid Informatie Natuur Arbeidsorganisatie Structuur Processen Cultuur Leidinggeven Koers Missie Identiteit Doelstellingen Bedrijfsstrategie Arbeidssituatie Taakstructuur Kwaliteit van de arbeid Arbeidsmotivatie Kennis & vaardigheden Technologie Interne technologie Informatiebeleid Informatievoorziening Informatiebehoeften Output Goederen Kapitaal Arbeid Informatie Natuur Transactionele omgeving - Marktontwikkelingen Organiseren als netwerken
Niveaus van veranderen A A 1e orde: Verbetering A B 2e orde: Verandering A? 3e orde: Transformatie
Ontwerpen en ontwikkelen Ontwerpen Ontwikkelen Organisatie als bron tekortkomingen Nieuw ontwerp met blauwdruk Top - down Oplossingsgericht Stabiele eindsituatie Eenmalig lineair proces Strakke normen en planning Economisch-technische rationaliteit Van abstract naar concreet Scheiding ontwerp en invoering Organisatie als bron van ervaring Verbeteren vanuit bestaande organisatie Gebruik kennis en inzicht personeel Probleemgericht Vergroting veranderingsvermogen Voortdurend iteratief proces Aandacht voor veranderingscapaciteit Sociaal-politieke rationaliteit Van concreet naar abstract Vloeiende overgang tussen fasen
Handelen Resultaatgericht verbeteren Routine Technisch Instrumenteel Benoemen Object
Brancheproblemen Structurele afzetdaling van meer dan 20% In neergang periode van minimaal drie jaar > Conjunctuurschommelingen > Marktverzadiging > Toename van concurrenten > Substituut-producten Activiteiten succesvolle bedrijven Goede positie financieel en marktaandeel Veel unieke kennis en hoge reputatie Vroegtijdige anticipatie op conjunctuurschommelingen Focus op vraagzijde en klantwaarde Doelgerichte maatregelen richting markt Decentrale sturing van marktgerichte activiteiten
Kwaliteit in crisistijd Marktgericht werken Eigen marktpositie behouden en versterken Kracht naar buiten: marktgerichter werken Uitbreiden en verdiepen marktsegmenten Vernieuwen van productaanbod Inkrimpen aanbod slechtlopende producten
Kostenbewust handelen Kostenbesparing top en management Werken vanuit eigen kracht Gerichte diversificatie binnen eigen branche Uitgaven beter budgetteren en kosten terugbrengen Taakstellende en realiseerbare plannen Weloverwogen snijden in assortiment Verbeteren vermogensverhouding Domheid in crisistijd
Excelleren Trots Identiteit Betekenis Betrokkenheid Succesfactoren Zorg voor goede uitgangspositie financieel en markt Behoud focus op markt en ga energiek te werk Werk vanuit kracht en zoek verdieping in markt Nadruk op vraagzijde en marktmogelijkheden Besparing kosten top en management Decentralisatie taakstellende maatregelen Gerichte kostenbesparingen kostenbewust handelen Profileer sterke punten en blijf innoveren
Managers en leiders Managers en leiders Richten Motiveren Bouwen Verbinden Realiseren Leren Manager Dingen goed doen Zet vaste route uit in een voorspelbare omgeving Stuurt mensen aan op basis van zakelijk contract Construeert organisatie vanuit rationele principes Zakelijke arrangementen op basis van contracten Korte termijn resultaat en winstgevendheid Grijpt fouten aan om van te leren en te verbeteren Leider Goede dingen doen Geeft richting in een onzekere omgeving Inspireert mensen met inspirerende visie Geeft vertrouwen en ontwikkelt saamhorigheid Vormt vitale coalities vanuit persoonlijke betrokkenheid Wenselijke toekomst vanuit gezamenlijke kracht Experimenteren, uitwisselen en reflecteren
Niveaus van veranderen A A 1e orde: Verbetering A B 2e orde: Verandering A? 3e orde: Transformatie
Vormgeven aan veranderingen onderzoeken Probleem Doel Criteria sturen voordenken realiseren Proces nadenken regelen