PROGRAMMEUR PROGRAMMEUR BASISVAARDIGHEDEN
De functie van programmeur De hoofd van de programmeur bestaat erin functionaliin voorzien in een machine door middel van programmeren in hogere programmeertalen. Zo bekleedt hij een zeer specifieke plaats binnen het ICT-ontwikkelingsproces. Maar voor, na en op hetzelfde moment als de programmeur zijn ook andere werknemers bij dit proces betrokken. Het is dan ook belangrijk om zijn precieze rol hierin verduidelijken. Situering van de programmeur in het ICT-ontwikkelingsproces ONTWIKKELING OP NIVEAU HARDWARE ONTWIKKELINGSFASE ANALYSE ONTWERP IMPLEMENTATIE TESTEN Compurchnicus / Elektronicus SOFTWARE Machinecode Assembleertaal Hogere programmeertalen Programmeren in lagere programeertalen PROGRAMMEUR Opmaaktalen Designer Business Analist/Business Archict/ IT-engineer Tesr De compenties waarover een programmeur moet beschikken zijn voor een deel gelinkt aan : - de complexiit van de toepassingen die moen worden ontwikkeld, - de variatie van de toepassingen die moen worden ontwikkeld. Het onderstaande schema geeft weer hoe deze factoren het werkgebied van een programmeur bepalen. U ziet verschillende types conxt, die daarna worden uiengezet. Factoren die het werkgebied bepalen van de programmeur Toenemende complexiit (= stijgend aantal afhankelijkheden) Kwadrant 2 Smalle, maar complexe conxn Kwadrant 1 Smalle, eenvoudige conxn Kwadrant 4 Brede, complexe conxn Kwadrant 3 Brede, maar eenvoudige conxn Toenemende variatie in de toepassingen Kwadrant 1 Kwadrant 2 Kwadrant 3 Kwadrant 4 Smalle, eenvoudige conxn : De programmeur werkt aan eenvoudige en zeer vergelijkbare toepassingen. Smalle, maar complexe conxn : De programmeur werkt aan zeer vergelijkbare toepassingen, maar moet wel met zeer veel aspecn rekening houden. Er is sprake van een verregaande specialisatie. Brede, maar eenvoudige conxn: De programmeur werkt aan zeer uienlopende, maar wel eenvoudige toepassingen. De toepassingen houden slechts rekening met een zeer beperkt aantal factoren of hangen maar van weinig elemenn af. Brede, complexe conxn : De programmeur werkt aan zeer uienlopende toepassingen, die elk een gro complexiit kennen en waarvoor hij met andere woorden dus met veel aspecn moet rekening houden.
Programmeur Basisvaardigheden Taken van een programmeur bij de aanwerving en na één jaar ervaring Cevora heeft een onderzoek lan uitvoeren naar de vereis compenties bij programmeurs. In deze brochure vindt u een overzicht van de compenties waarover een goede programmeur volgens de mees bedrijven moet beschikken. Waarvoor dient dit document? 2 Om een vacature uit schrijven Als hulpmiddel bij screening van kandidan Als ondersuning bij functioneringsgesprekken Als inspiratie voor opleidingstrajecn voor nieuwkomers Als hulp bij de identificatie van opleidingsnoden Om de rol van de programmeur in uw bedrijf ber omschrijven Hoe leest u dit document? De volgende tabel biedt een overzicht van alle compenties waarover een programmeur moet beschikken na één jaar werkervaring, ingedeeld in compentieclusrs. Een gekleurde achrgrond bekent dat de compentie niet meen van bij de aanwerving vereist wordt van een beginnend programmeur. De compenties werden onderling vergeleken op basis van de besde tijd en de moeilijkheidsgraad. Het aantal rode bolletjes geeft het belang van een compentie aan. Elke compentie is gekoppeld aan een taak, en het is best mogelijk dat niet alle taken in uw bedrijf van toepassing zijn. Anderzijds kan uw programmeur ook taken hebben die niet voorkomen in de lijst. Daarom bevat het document een werkruim, de kolom Score - Aankeningen laat u toe om het document op maat gebruiken. Het is de bedoeling om de lijsn aan passen aan de realiit van uw bedrijf. Om dat gericht doen, kunt u zichzelf achreenvolgens de volgende vragen sllen: Compentie vereist bij aanwerving wit ja geel nee van de compentie Minst belangrijk Meest belangrijk Is dit een taak in mijn bedrijf of niet? Hoe belangrijk is de taak in mijn bedrijf? Welke kennis, vaardigheden, gedrag verwacht ik van mijn medewerkers? In welke ma beheersen zij dat?
1 Code schrijven Uitvoerbare code genereren van een programmeerontwikkelomgeving om een volledig geanalyseerd ontwerp realiseren kennis van de commando s en syntaxisregels eigen aan de programmeertaal van de programmeerontwikkelomgeving Bedrijfs- of projectgebonden afspraken, regels en conventies toepassen op de code om gestandaardiseerde en conforme code op leveren kennis van de normen en bedrijfs- en projectgebonden afspraken omtrent het opsllen van code precisie, punctualiit, zorgvuldigheid De documentatie van een programmeerelement begrijpen De structuren van een ontwikkelmodel concreet invullen eventueel aan de hand van bijkomende documentatie om de bestaande code ingreren, hergebruiken of gericht aan passen bij het oplossen van een specifieke ontwikkeluitdaging om een ontwikkelpatroon toe passen op een specifieke ontwikkeluitdaging kennis van het Engels kennis van de rminologie abstractievermogen en patroonherkenning kennis van het Engels kennis van de rminologie abstractievermogen en patroonherkenning creativiit 3 2 Analyses uitvoeren Taken begrijpen die in een natuurlijke taal zijn geformuleerd om bepalen welke stappen nodig zijn om een uit voeren zelfkennis kennis van de mogelijke stappen om een uit voeren De plus- en minpunn van een in verschillende domeinen gen elkaar afwegen om de optimale bepalen voor een specifieke in de De eigen vrijheidsmarge inschatn om functionaliin in code om zetn om de meest efficiën ontwikkelingsstragie bepalen algemene projectcultuur geldende conventies met betrekking tot het uitwerken van bepaalde structuren projectmanagement
2 Analyses uitvoeren (vervolg) Oplossingsstragieën zoeken voor ontwikkeluitdagingen van benoemde en gedefinieerde ontwikkeluitdagingen om nietgeanalyseerde en detailleren in een onmiddellijk uitvoerbaar ontwerp kennis van de relevan structuren en patronen creativiit patroonherkenning probleemoplossend denken kennis van mogelijke infobronnen Nietgeanalyseerde en detailleren van pseudocode of grafische schema s om een onmiddellijk uitvoerbaar ontwerp bekomen kennis van schemachnieken en pseudocode 4 Vereisn afleiden die niet geëxplicierd zijn De ontwikkeltijd van een bepaalde beoordelen van kennis van de chnische en gebruiksomgeving waarin de toepassing moet werken van bijkomende documentatie, maar zonder de stragie als st toe passen om de beschrijving gedetailleerd beschrijven of om er rechtstreeks rekening mee houden bij de uitwerking om de wenselijkheid van de bepalen in functie van een bepaalde zorgvuldigheid kennis van de klant- en toepassingsomgeving in de De onderhoudbaarheid van een beoordelen eventueel aan de hand van bijkomende documentatie, maar zonder de stragie als st toe passen om de wenselijkheid van de bepalen in functie van een bepaalde in de Een ontwikkeluitdaging beschrijven en definiëren op basis van patronen en structuren om voor nietgeanalyseerde en gericht ën zoeken kennis van de relevan structuren en patronen abstractievermogen en patroonherkenning kennis van de rminologie creativiit probleemoplossend denken
2 Analyses uitvoeren (vervolg) Opdrachn die zijn uitgewerkt van pseudocode of grafische schema s begrijpen om bepalen welke stappen nodig zijn om een uit voeren kennis van schemachnieken en pseudocode in de programmeeromgeving De performantie en de stabiliit van een beoordelen van bijkomende documentatie, maar zonder de stragie als st toe passen om de wenselijkheid van de bepalen in functie van een bepaalde in de 3 Programma s documenren De inrne opbouw van een zelf geschreven stuk code documenren Het gebruik en de installatie van een zelf geschreven stuk code documenren in een handleiding via commentaren in geschreven vorm om andere bevoegden toe lan het gedocumenerde onderdeel vlot hergebruiken, onderhouden en corrigeren om bevoegden ondersunen bij het installeren en gebruiken van het gedocumenerde onderdeel inzicht in de opbouw van het programma zorgvuldigheid schriflijke communicatievaardigheden kennis van de werking van het programma en de omgeving(en) waarbinnen het ingezet kan worden 5 Problemen met stukken code of programma's schriflijk documenren eventueel in het kader van een issuemanagementsysem om gelijkaardige problemen in de toekomst kunnen voorkomen of snel kunnen verhelpen kennis van de procedures en afspraken omtrent het behandelen en loggen van problemen en bugs van een issuemanagementsysem zorgvuldigheid inzicht in soorn foun 4 Tesn uitvoeren Zelf geschreven onderdelen code sn van bepaalde stscenario's om eventuele foun op sporen die de uitvoerbaarheid van de code in de weg staan van stingscenario s en -tools Door anderen ontwikkelde onderdelen code sn van bepaalde stscenario's om eventuele foun op sporen die de uitvoerbaarheid van de code in de weg staan van stingscenario s en -tools
5 Versies beheren De verschillende versies van een programma of van een stuk code documenren eventueel aan de hand van een versiebeheersysem om sneller en efficiënr programma s kunnen onderhouden en corrigeren van een versiebeheersysem kennis van bedrijfseigen of projectgebonden afspraken m.b.t. versiebeheer 6 Tijdsbesding documenren De besde tijd per taak of per project loggen van een tijdsregistratiesysem met het oog op correc facturatie en voor gebruik als basis voor lare schattingen van een tijdsregistratiesysem kennis van bedrijfseigen of projectgebonden afspraken omtrent tijdsregistratie 6 7 Overleg plegen met het projectam Het projectam op de hoog brengen van de eigen situatie binnen het project mondeling en schriflijk om bij dragen tot een correc projectopvolging en verdere planning mondelinge en schriflijke communicatievaardigheden assertiviit inschattingsvermogen, zelfkennis projectmanagement zin voor synthese en eenvoud gevoel voor amwork Overleg plegen met het projectam over de aanpak van een om in samenspraak de optimale bepalen mondelinge communicatievaardigheden vergaderchnieken kennis van de inzicht in de ën projectmanagement gevoel voor amwork 8 Handleiding voor eindgebruikers opsllen Handleidingen opsllen voor zelf ontwikkelde programma's om eindgebruikers toe lan het geschreven programma efficiënt gebruiken schriflijke taalvaardigheid empathisch vermogen kennis van de werking van het programma 9 Werklast inschatn De werklast van een inschatn om bij dragen tot een correc projectplanning zelfkennis inschattingsvermogen
10 Adequaat omgaan met veranderingen Zich aanpassen aan de veranderingen die zich tijdens de ontwikkeling voordoen om ongeacht de gewijzigde omstandigheden de geslde kwaliitsnormen bereiken flexibiliit affiniit met projectmatig werken 11 Efficiënt omschakelen tussen verschillende projecn/en die gelijktijdig lopen Schakelen tussen verschillende deelen om parallelle en volgens de geslde kwaliitsnormen en tijdslimien volbrengen concentratievermogen planmatig werken flexibiliit 12 Evoluties binnen talen en omgevingen opvolgen Evoluties m.b.t. de gebruik talen en omgevingen actief opvolgen 13 Ontwikkelervaringen en feedback opnemen als leerervaringen om op elk moment een actueel beeld hebben van de beschikbare oplossingsmogelijkheden voor een ontwikkeluitdaging Ontwikkelervaringen en feedback van de verschillende partners opnemen als leerervaringen om vergelijkbare problemen en uitdagingen in de toekomst efficiënr aan pakken leervermogen leerbereidheid - leergierigheid leervermogen leerbereidheid - leergierigheid patroonherkenning 7 14 Discreet omgaan met vertrouwelijke gegevens Gevoelige informatie discreet behandelen en efficiënt beschermen om vermijden dat onbevoegden zicht krijgen op de gegevens discretie voorzichtigheid 15 Inzicht in beveiligings risico s De beveiligingsrisico's bepalen die aan een bepaalde ontwikkeling zijn verbonden om gepas oplosstragieën kunnen bepalen atnt zijn voor veiligheidsrisico s 16 Rechn en plichn verbonden met het gebruik van software inrpreren De juridische rechn en plichn verbonden met het gebruik van bestaande code en programma's inrpreren om bepalen of het wenselijk is bestaande code en programma s ingreren kennis van de rechn en plichn m.b.t. het gebruik van software
Cevora, leren met goesting Cevora vzw E. Plaskylaan 144-1030 Brussel Tel. 078-15 36 02 - contact@cevora.be www.cevora.be Waarvoor dient deze folder? Om een vacature uit schrijven Als hulpmiddel bij screening van kandidan Als ondersuning bij functioneringsgesprekken Als inspiratie voor opleidingstrajecn voor nieuwkomers Als hulp bij de identificatie van opleidingsnoden Om de rol van de programmeur in uw bedrijf ber omschrijven Wat vindt u in deze folder? Een duidelijke omschrijving van de functie van de programmeur De taken die een goede programmeur in het merendeel van de bedrijven uitvoert Kennis en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn Suggesties voor Cevora-opleidingen Dit document is een praktische en vereenvoudigde versie van het onderzoek en kan onmiddellijk worden gebruikt. Meer info : www.cevora.be/publicaties.aspx & studies@cefora.be Dit document is het resultaat van een onderzoek bij bedrijven die programmeurs in dienst hebben. Het studiebureau Tempera heeft op verzoek van Cevora deverschillende profielen van het beroep van programmeur uitgewerkt (kwalificatieprofiel & instapcompentieprofiel)*, op basis waarvan dit document werd opgesld. Deze lijst met compenties, het belang ervan en het moment waarop ze nodig zijn, is gebaseerd op de behoefn van het merendeel van de bedrijven. Uiraard kunt u zelf de vaardigheden selecren die volgens u belangrijk zijn voor uw onderneming. * De gedetailleerde profielen, met onder andere de compenties in hun volledige formulering, zijn beschikbaar bij Cevora. Cevora vzw wordt paritair beheerd door de sociale partners van het ANPCB : ACLVB-CGSLB, BBTK-SETCa, LBC-NVK, CNE, VBO-FEB en de hierbij aangeslon federaties en UNIZO. Cevora vzw - V.U. : René Spaey, E.Plaskylaan 144-1030 Brussel - 20131120