Lifestyle 1e leerjaar Voeding Coaching / Gedragsverandering Naam Leerling:.. Groep:.
Inleiding Voor je ligt het programma lifestyle, ook wel leefstijl genoemd. Hieronder wordt als het ware de wijze van leven verstaan. Tegenwoordig wordt er veel geschreven over de leefstijl van de mensen. Met name dat we een verkeerde leefstijl hebben, we eten te veel en ongezond ook bewegen we te weinig, met als gevolg allerlei vervelende kwalen en ziektes. Je staat aan het begin van een nieuwe opleiding, de opleiding tot doktersassistente. Als doktersassistente krijg je ook veel te maken met mensen die er een verkeerde leefstijl op na houden. Deze mensen komen in de praktijk met allerlei klachten die zelfs tot gevolg hebben dat ze voor hun hele verdere leven chronisch ziek blijven. Het is dus noodzaak, dat jij als doktersassistente op de hoogte bent van wat nu een gezonde leefstijl inhoudt, zodat je in de toekomst patiënten in de praktijk hierover kunt adviseren. De eerste twee jaar van de opleiding gaan we hier uitgebreid aandacht aan schenken. Je krijgt hiervoor lessen voedingsleer en coaching/gedragsverandering. Deze lessen worden afwisselend gegeven. De ene week krijg je voedingsleer en de andere week coaching/gedragsverandering. Het eerste jaar krijg je basiskennis m.b.t. deze twee onderdelen, zodat je met deze kennis vervolgens in het tweede jaar aan de slag kunt. Het is de bedoeling dat je een werkmap gaat aanleggen waarin je alle opdrachten uitwerkt zodat dit een groeidocument wordt waarin alle kennis die je hebt opgedaan bewaard wordt. Na het eind van een periode lever je de werkmap in bij je docent en wordt deze beoordeelt. Zie hiervoor ook in de bijlage de criteria waar deze aan moet voldoen. Op het resultaat overzicht in je Beroepsopdracht laat je ook steeds de opdrachten aftekenen door je docent voeding en coaching / gedragsverandering. In het 1 e jaar wordt periode 3 afgesloten met een schriftelijke toets om te kijken of je kennis voldoende is. Lifestyle juli 2013 Pagina 2
Leerdoelen 1 e leerjaar Voedingsleer Benoemt het voedingsgedrag en voedingspatronen in Nederland Benoemt de behoefte van een mens aan voedingsstoffen aan de hand van de schijf van vijf Benoemt de structuur van koolhydraten en de functies Benoemt op welke wijze koolhydraten in ons voedsel voorkomen Geeft aan wat de aanbevolen hoeveelheid is aan koolhydraten per dag Verwoord wat alcohol doet met het lichaam en wat de effecten zijn Benoemt wat voor een effect koolhydraten kunnen hebben op de tanden Benoemt de structuur van vetten Benoemt op welke wijze vetten in ons voedsel voorkomen Geeft aan wat de aanbevolen hoeveelheid is aan vetten per dag Verwoord wat vetten doen met het lichaam en de invloed ervan op hart en vaatziekten Benoemt wat cholesterol en vetten met elkaar te maken hebben Benoemt de structuur van eiwitten en de functies Benoemt op welke wijze eiwitten in ons voedsel voorkomen Geeft aan wat de aanbevolen hoeveelheid is aan eiwitten per dag Verwoord een tekort aan eiwitten, betekent (eiwitondervoeding) Verwoord de functie van mineralen en water voor het lichaam Benoemt de functie van vitamines en het voorkomen van vitaminedeficiënties Verwoord het effect van het gebruik van vitaminepreparaten en andere voedingssupplementen Benoemt welke onderzoeken er gedaan worden op het gebied van voeding Coaching / Gedragsverandering Benoemt eigen persoonlijke gezondheid en lifestyle Benoemt voor zichzelf hoe de verhouding is tussen draagkracht en draaglast Weet wat de norm voor gezond bewegen is Brengt in kaart wat hoe hun sportbeoefening is Benoemt wat CLUKS inhouden en hoe te trainen Weet wat de gevolgen zijn van roken en alcohol gebruik Herkent bij zichzelf wat goede en verkeerde stress is Benoemt wat het begrip assertiviteit inhoudt en hoe je hier zelf mee om kunt gaan door voor jezelf op te komen, conflicten niet te vermijden en nee te durven zeggen Benoemt hoe er vorm gegeven wordt aan energiemanagement en time management Verwoord hoe er persoonlijk omgegaan wordt met stress en emoties en hoe je kunt herkennen bij jezelf Weet van zichzelf hoe zelfmanagement/coaching toe te passen Benoemt hoe motivatie en attitude een rol speelt bij gedragsverandering Verwoord welke rol sociale beïnvloeding en ongelijkheid heeft op lifestyle en gedragsverandering Lifestyle juli 2013 Pagina 3
Lessen overzicht Voedingsleer > 20 weken Onderwerp les literatuur 1 Uitleg module. Voeding en het beroep doktersassistente 2 Voedingspatronen en voedingsgedrag Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 1 hfst 1 3 presentaties van alternatieve voedingspatronen 4 In kaart brengen van je eigen voedingspatroon Werken met de voedingswaarde tabel Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 1 hfst 3 Bepalen BMI/ tailleomvang. Schijf van vijf Onderwerp les literatuur 1 Koolhydraten Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 2 hfst 5 of www.voedingscentrum.nl 2 Vetten Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 2 hfst 6 ofwww.voedingscentrum.nl 3 eiwitten Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 2 hfst 7 ofwww.voedingscentrum.nl 4 vitaminen Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 2 hfst 9 of www.voedingscentrum.nl 5 mineralen en water Voeding bij gezondheid en ziekte Deel 2 hfst 8 of www.voedingscentrum.nl Lifestyle juli 2013 Pagina 4
Lessen overzicht Coaching / Gedragsverandering Onderwerp les literatuur 1 Intro les Wie ben ik 2 Balans Draagkracht, Draaglast, Stress, Coping 3 CLUKS en hartfrequentie 4 Bewegen en CLUKS Onderwerp les literatuur 1 Gezondheid roken en drinken 2 Timemanagement 3 Gedragsverandering, motivatie 4 Assertief zijn Lifestyle juli 2013 Pagina 5
Voedingsleer Les 1 > introductieles. Relatie doktersassistente en voeding Introductie les. Uitleg over de werkwijze en het doel van lifestyle binnen de opleiding doktersassistente Doel: Doel: Je kunt de relatie tussen voeding en het beroep doktersassistente uitleggen HUISWERK voor de volgende les Je krijgt inzicht in je eigen gezonde gedrag Je kunt je eigen voedingspatroon in beeld brengen Je kunt het voedingspersoon van twee personen in beeld brengen waarvan één persoon uit een andere cultuur Opdracht 1 Je gaat je eigen eetpatroon in kaart brengen. Gedurende 5 dagen ga je een dagboek bijhouden wat je eetpatroon is. Werk dit zo gedetailleerd mogelijk uit, bijvoorbeeld boter of halvarine op je brood, suiker in de thee, hoeveel schepjes etc. Kijk daarbij naar verschillende onderdelen uit de schijf van vijf. Bij deze opdracht gaat het erom dat je inzicht krijgt in je eigen eetpatroon wat immers belangrijk is wanneer je anderen iets moet aanleren over voeding en voedingspatronen. Vragen die je jezelf kunt stellen: Wat zijn boosdoeners Waarom zijn deze voedingmiddelen zo ongezond Welke voedingsmiddelen kan je hiervoor in de plaats kiezen en waarom? Welke voedingsmiddelen kan je sowieso weglaten uit dit dagmenu en waarom? Waar moet je op letten bij de samenstelling van een gezond menu? Wat doe je met de lekkere trek? Motiveer je bevindingen en werk alles uit in je werkmap > zie voorbeelden pagina 7,8,9 Je hebt nu je eetpatroon in beeld gebracht maar hoe zit het nu met het eetpatroon van anderen om je heen?? Opdracht 2 Je gaat twee interviews afnemen bij een familielid of vriendin of klasgenoot, over het eetgedrag en de verschillende voedingsmiddelen. Neem één interview af bij iemand van een andere cultuur dan van jezelf. Werk dit alles uit en neem dit op in je werkmap. Opdracht 3 Lezen Hfst 1 uit het boek voeding bij gezondheid en ziekte ( kast bij lokaal 406 of OLC) en maak hier een samenvatting van. > neem dit op in je werkmap Je neemt je huiswerk / werkmap mee naar de volgend les, heel veel succes gewenst! Lifestyle juli 2013 Pagina 6
Voorbeeld uitwerking dag menu > dit doe je vijf dagen!! Dagboek eetpatroon per dag Dag 1 Wat eet je op een dag? Ontbijt: Tussendoor: Lunch: Tussendoor: Avondeten: Wat zijn de boosdoeners, voedingsmiddelen die je beter niet kunt eten? Waarom zijn deze voedingsmiddelen ongezond? Welke voedingsmiddelen kun je hiervoor beter eten? Welke voedingsmiddelen kun je sowieso weglaten in je menu? Waar moet je op letten bij de samenstelling van een gezond menu? Wat doe je met de lekkere trek? Lifestyle juli 2013 Pagina 7
Interview eetgedrag > eigen cultuur Wat eet je op een dag? Ontbijt: Tussendoor: Lunch: Tussendoor: Avondeten: Wat zijn de boosdoeners, voedingsmiddelen die je beter niet kunt eten? Waarom zijn deze voedingsmiddelen ongezond? Welke voedingsmiddelen kun je hiervoor beter eten? Welke voedingsmiddelen kun je sowieso weglaten in je menu? Waar moet je op letten bij de samenstelling van een gezond menu? Wat doe je met de lekkere trek? Lifestyle juli 2013 Pagina 8
Interview eetpatroon > uit een andere cultuur Cultuur:.. Wat eet je op een dag? Ontbijt: Tussendoor: Lunch: Tussendoor: Avondeten: Wat zijn de boosdoeners, voedingsmiddelen die je beter niet kunt eten? Waarom zijn deze voedingsmiddelen ongezond? Welke voedingsmiddelen kun je hiervoor beter eten? Welke voedingsmiddelen kun je sowieso weglaten in je menu? Waar moet je op letten bij de samenstelling van een gezond menu? Wat doe je met de lekkere trek? Lifestyle juli 2013 Pagina 9
Les 2 > voedingspatronen Doel: De leerling kan het Nederlands voedingspatroon toelichten De leerling kan het voedingspatroon van allochtonen toelichten HUISWERK voor de volgende les Alternatieve voedingspatronen Alternatief houdt in dat er een keuze kan worden gemaakt tussen twee of meer mogelijkheden. Zich alternatief voeden, betekent dan ook dat je kiest voor een voedingspatroon dat anders is dan het gangbare voedingspatroon. Jullie gaan voor de volgende les een presentatie voorbereiden over een alternatief voedingspatroon. Denk daarbij bijvoorbeeld aan: vegetarisme, macrobiotiek, antroposofie, voeding van Turken, voeding van Marokkanen, voeding van Surinamers, Joden, eigen inbreng, etc. Het is de bedoeling dat ieder groepje een eigen onderwerp kiest zodat er voldoende diversiteit is. Let op!! > in de presentatie moeten ook de, positieven en negatieve gezondheidskundige aspecten van het alternatieve voedingspatroon naar voren komen. Let daarbij op de schijf van vijf. Werkwijze: Vormen van de groepjes ( max 4 pers. ) en verdelen van de onderwerpen Plan van aanpak maken wie doet wat > zorg voor een goede taakverdeling Ieder zoekt voldoende Informatie over het gekozen onderwerp en gaat dit bestuderen Bespreek hoe jullie de presentatie gaan vormgegeven > Power point, flappen, discussie, d.m.v. een kaartspel, laat je creativiteit de vrije loop!!! Voorbereiden van de presentatie > wie vertelt wat en hoe Let op!! Op tijd klaar zetten van de apparatuur voor de les!! Veel plezier met de voorbereiding en succes gewenst!!! Lifestyle juli 2013 Pagina 10
Beoordelingslijst Presentatie alternatieve Voeding Naam leerling: Onderwerp: Opening: Stelt zich aan de groep voor Geeft het doel van de presentatie aan Er is een duidelijk taak verdeling voor de luisteraars Inhoudelijk: Informatie is duidelijk Er is een logische opbouw De positieven en negatieve gezondheidskundige aspecten van het alternatieve voedingspatroon komen naar voren De Informatie komt overeenkomen met het doel van de presentatie De deelnemer heeft een blad met korte aantekeningen/punten bij zich De deelnemer vertelt in eigen woorden (leest niet voor) De presentatie is aantrekkelijk Samenwerking: Er is een duidelijke taakverdeling Goede voorbereiding van de inhoud Houding: Representatieve uitstraling Er wordt duidelijk gesproken De deelnemer kijkt de groep aan De deelnemer heeft contact met de luisteraars Afsluiten: Duidelijk afsluiting van de presentatie De Deelnemer activeert de luisteraars door ze vragen te stellen of misschien hebben zij nog vragen. Opmerkingen: Handtekening docent: v o Lifestyle juli 2013 Pagina 11
Les 3 > Presentaties Alternatieve voedingspatronen Inleiding: Alternatief houdt in dat er een keuze kan worden gemaakt tussen twee of meer mogelijkheden. Zich alternatief voeden. Doel: De leerling kan toelichten wat alternatieve voeding inhoudt. De leerling kan een presentatie houden over een specifiek onderwerp betreffende alternatieve voeding HUISWERK voor de volgende les In deze opdracht gaat het erom dat je het vermogen hebt, relatie te kunnen leggen tussen gewicht, lengte en voedingstoestand. Voor de volgende les ga je de volgende activiteiten uitvoeren: Opdracht 1 Zoek op wat er bedoelt wordt met BMI. Ga naar www.voedingscentrum.nl > BMI Wat is de formule om de BMI index te berekenen? Bepaal de BMI bij jezelf Bepaal de BMI bij twee personen uit je omgeving (familie, vriendin, collega etc) Werk alles uit in je werkmap! Opdracht 2 Uit onderzoek blijkt dat teveel lichaamsvet rondom de taille extra schadelijk is voor de gezondheid. Hoe meet je de buikomvang. Ga naar Google > type in > buikomvang meten. Wat is een gezonde buikomvang? Werk alles uit in je werkmap! Opdracht 3 Hoeveel calorieën heeft een mens nodig? Ga via www.caloriechecker.nl naar > hoeveel calorieën heb je nodig. Neem het overzicht op in je werkmap! Opdracht 4 Ga via Google naar > de schijf van vijf en naar > de voedingspiramide Vergelijk deze met elkaar en noteer de verschillen Maak een korte samenvatting hiervan Werk de samenvatting uit in je werkmap en neem mee naar de volgende les! Lifestyle juli 2013 Pagina 12
Les 4 > BMI / taille /calorieën Doel: Je kunt uitleg geven over de BMI en deze bepalen Je kunt uitleg geven over de tailleomvang en deze opmeten Je kunt uitleg geven over de schijf van vijf en over de voedings piramide Je kunt benoemen hoeveel calorieën men per dag nodig heeft om een gezond gewicht te behouden Je kunt benoemen welke voedingsstoffen er allemaal zijn er hier een voorbeeld bij noemen HUISWERK voor de volgende les In de vorige opdrachten ben je bezig geweest met het in beeld brengen van je eigen en andermans voedingspatroon. Ook heb je gekeken wat de BMI inhoudt en hoeveel een gezonde taille omvang behoort te zijn. Je bent te weten gekomen hoeveel calorieën men gemiddeld nodig heeft om een gezond gewicht te houden. Vandaag ga je met behulp van de voedingswaarde tabel bekijken hoeveel calorieën jij en diegene die je in opdracht 1 hebt geïnterviewd tot je hebt genomen. Het resultaat neem je weer op in je werkmap!! Opdracht 1 Doel: Inzicht krijgen in je eigen calorieën opname Inzicht krijgen in de calorie opname van de geïnterviewde Ga naar www.voedingswaardetabel.nl Ga naar de linker kolom en type het voedingsmiddel wat je gegeten hebt in bijvoorbeeld cola > klik vervolgens op zoeken Er verschijnt nu een overzicht van het betreffende voedingsmiddel Ga op het woord van betreffende voedingsmiddel staan > cola en klik erop Nu komt de uitgebreide informatie > lees de info over het voedingsmiddel en voer de hoeveelheid in grammen in die je die dag gegeten / gedronken hebt. Nu verschijnen de hoeveelheir Kcal van betreffende voedingsmiddel Dit noteer je in de tabel > bijlage Op deze manier werk je alle voedingsmiddelen die je gegeten hebt die dag uit in de tabel. Let op > zorg wel dat je ook de juiste hoeveelheid grammen in typt anders is je uitslag natuurlijk niet betrouwbaar. Ben je klaar, dan komt nu de laatste stap en dat is het uitrekenen van het totale aantal calorieën die je die dag hebt ingenomen. Hoeveel calorieën hebt je tot je genomen en wat is hiervan je conclusie??? Genoeg, teveel, te weinig?? Neem het overzicht op in je werkmap Opdracht 2 Doe dit ook met het dagmenu van de geïnterviewde zie opdracht les 2 Veel plezier met het uitwerken van deze opdracht!!! Lifestyle juli 2013 Pagina 13
Uitwerking energie inname Naam leerling: Voedingsmiddel gewicht in gram energie in kcal Totaal aantal calorieën: Conclusie: Lifestyle juli 2013 Pagina 14
Uitwerking energie inname Geïnterviewde Voedingsmiddel gewicht in gram energie in kcal Totaal aantal calorieën: Conclusie: Lifestyle juli 2013 Pagina 15
Tijdens de komende les lever je je werkmap in bij de docent ter beoordeling! (criteria zie bijlage) HUISWERK voor de volgende les Behoefte aan voedingsstoffen De ongeveer vijftig stoffen die onmisbaar zijn voor de stofwisseling en die niet of onvoldoende in het lichaam worden gemaakt, moeten via de voeding opgenomen worden. We noemen ze daarom essentiële voedingsstoffen. Tot de essentiële voedingstoffen behoren: koolhydraten (glucose, voedingsvezels), eiwitten (essentiële aminozuren), vetten (essentiële vetzuren) vitaminen, mineralen en water. In de komende lessen gaan we ons hierin verdiepen Opdracht 1 Wat zijn koolhydraten Lees hoofdstuk 5 uit het boek voeding bij gezondheid en ziekte > Kast leervloer bij lokaal 406. Of ga naar www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/koolhydraten.aspx Maak hiervan een samenvatting en beantwoord tevens onderstaande vragen: Wat is de structuur van koolhydraten Wat is de functie van koolhydraten Op welke wijze komen koolhydraten in ons voedsel voor? Geef aan wat de aanbevolen hoeveelheid is aan koolhydraten per dag Wat voor een effect hebben koolhydraten op ons gebit Wat doet alcohol met het lichaam en wat zijn de effecten hiervan Werk dit alles uit in je werkmap voedingsleer en neem deze mee naar de volgende les Les 6 > koolhydraten Doel: Je kunt de structuur van koolhydraten en de functies hiervan benoemen Je kunt benoemen in welke wijze koolhydraten in ons voedsel voorkomt Je kunt aangeven wat de aanbevolen hoeveelheid is aan koolhydraten per dag Je kunt benoemen wat voor een effect koolhydraten hebben op de tanden Je kunt vertellen wat alcohol met het lichaam doet en wat de effecten hiervan zijn Lifestyle juli 2013 Pagina 16
HUISWERK voor de volgende les Behoefte aan voedingsstoffen vervolg De ongeveer vijftig stoffen die onmisbaar zijn voor de stofwisseling en die niet of onvoldoende in het lichaam worden gemaakt, moeten via de voeding opgenomen worden. We noemen ze daarom essentiële voedingsstoffen. Tot de essentiële voedingstoffen behoren: koolhydraten (glucose, voedingsvezels), eiwitten (essentiële aminozuren), vetten (essentiële vetzuren) vitaminen, mineralen en water. In de vorige les hebben we het gehad over de koolhydraten. In de komende les gaan we het hebben over VETTEN. Opdracht 1 Wat zijn Vetten Lees hoofdstuk 6 uit het boek voeding bij gezondheid en ziekte > Kast leervloer bij lokaal 406. Of ga naar www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vetten.aspx Maak hiervan een samenvatting en beantwoord tevens onderstaande vragen: Wat is de structuur van vetten Wat is de functie van vetten Op welke wijze komen vetten in ons voedsel voor? Geef aan wat de aanbevolen hoeveelheid is aan vetten per dag Wat doen vetten met het lichaam en de invloed ervan op hart en vaatziekten Wat hebben cholesterol en vetten met elkaar te maken Werk dit alles uit in je werkmap voedingsleer en neem deze mee naar de volgende les. Les 7 > vetten Doel: Je kunt de structuur van vetten en de functie hiervan benoemen Je kun benoemen op welke wijze vetten in ons voedsel voorkomt Je kunt aangeven wat de aanbevolen hoeveelheid is aan vetten per dag Je kunt verwoorden wat vetten doen met het lichaam en de invloed ervan op hart en vaatziekten Je kunt benoemen wat cholesterol en vetten met elkaar te maken hebben. Je kunt uitzoeken hoeveel en welk soort vet erin verschillende voedingsstoffen per 100 gram aanwezig is en kunt dit toelichten aan de andere leerlingen in de groep Lifestyle juli 2013 Pagina 17
HUISWERK voor de volgende les Behoefte aan voedingsstoffen vervolg De ongeveer vijftig stoffen die onmisbaar zijn voor de stofwisseling en die niet of onvoldoende in het lichaam worden gemaakt, moeten via de voeding opgenomen worden. We noemen ze daarom essentiële voedingsstoffen. Tot de essentiële voedingstoffen behoren: koolhydraten (glucose, voedingsvezels), eiwitten (essentiële aminozuren), vetten (essentiële vetzuren) vitaminen, mineralen en water. In de vorige lessen hebben we het gehad over de koolhydraten en vetten. In de komende les gaan we het hebben over AMINOZUREN en EIWITTEN Opdracht 1 Wat zijn Aminozuren en eiwitten Lees hoofdstuk 7; aminozuren en eiwitten, uit het boek voeding bij gezondheid en ziekte > Kast leervloer bij lokaal 406. Of ga naar www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/eiwitten.aspx Werk dit alles uit in je werkmap voedingsleer en neem deze mee naar de volgende les. Les 8 > aminozuren en eiwitten Doel: Je kunt de structuur van eiwitten benoemen Je kunt de functie van eiwitten benoemen Je kunt op welke wijze eiwitten in ons voedsel voorkomen Je kunt wat de aanbevolen hoeveelheid is aan eiwitten per dag Je kunt kan verwoorden wat een tekort aan eiwitten betekent. Je onderzoekt hoeveel vetten, koolhydraten en eiwitten er in verschillende soorten voedingsmiddelen zitten Lifestyle juli 2013 Pagina 18
Uitwerking inname voedingsstoffen Naam leerling: Naam Voedingsmiddel hoeveelheid in gram totaal aan koolhydraten totaal aan eiwit totaal aan vet Voorbeeld > 2 snee bruin brood 80 gram 36.5 5.6 3.0 Wat is je conclusie? Neem het overzicht op in je werkmap Voedingsleer Lifestyle juli 2013 Pagina 19
Naam Levensmiddel Overzicht levensmiddelen Hoeveelheid eiwitten per 100 gr / per portie Hoeveelheid vetten; verz / m.o.v en e.o.v / transvet per 100 gr / per portie Hoeveelheid koolhydraten per 100 gr / per portie Wat is je conclusie? Neem het overzicht op in je werkmap Voedingsleer Lifestyle juli 2013 Pagina 20
HUISWERK voor de volgende les Onderwerp: Vitamines Vitamines behoren ook tot de essentiële voedingsstoffen, stoffen die niet of onvoldoende in het lichaam worden gemaakt. Opdracht: Lees hoofdstuk 9: Vitaminen, uit het boek voeding bij gezondheid en ziekte > kast leervloer lokaal 233. Of ga naar www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitaminen.aspx Maak hiervan een samenvatting en neem dit op in je voedingsmap Beantwoord tevens de volgende vragen: 1. Wat is de functies van vitaminen 2. Hoe voorkom je vitaminedeficiënties 3. Wat is het effect van vitaminepreparaten en andere vitaminesupplementen Werk dit alles uit in je werkmap voedingsleer en neem deze mee naar de volgende les. Les 9 > vitamines Doel: Je kunt benoemen wat de functie van verschillende vitamines is Je kunt de verschillende oorzaken van vitaminedeficiënties benoemen Je kunt tips geven voor het behoud van vitamines in groente en fruit Je kunt beschrijven wat het effect is van het gebruik van vitaminepreparaten en andere voedingssupplementen Lifestyle juli 2013 Pagina 21
Les 10 > mineralen en water Doel: Je kunt verwoorden wat de functie van mineralen en water voor het lichaam is Bijlage: Beoordeling werkmap les 1 t/m 4 Beoordeling werkmap les 5 t/m 10 Lifestyle juli 2013 Pagina 22
Beoordeling werkmap deel 1 Naam: Groep: Voeding Lifestyle Uitwerking: Les 1: Relatie doktersassistente en voeding Voedingstest, bewegingstest Les 2: Eigen voedingspatroon in beeld gebracht (5 dagen uitgewerkt) Twee interviews (waarvan één uit een andere cultuur) Verschillende voedingspatronen > samenvatting hoofdstuk 1 Les 3: Verslag presentatie alternatieve voeding Beoordeling presentatie alternatieve voeding Les 4: Uitwerking BMI /buikomvang Calorieënwijzer Verschillen/overeenkomsten schijf van vijf > voedingspiramide Les 5: Verslag calorieën verbruik Overzicht voedingsstoffen G V O Verzorging werkmap Inhoudelijk / volledig Opmerkingen: Handtekening docent: Datum: Lifestyle juli 2013 Pagina 23
Beoordeling werkmap deel 2 Naam: Groep: Uitwerking: Les koolhydraten: Samenvatting hst 5 boek Voeding bij gezondheid en ziekte > koolhydraten Uitwerken van de vragen over koolhydraten (zie opdracht) Les vetten: Samenvatting hst 6 boek Voeding bij gezondheid en ziekte > vetten Uitwerking van de vragen over vetten (zie opdracht) Les eiwitten: Samenvatting hst 7 boek Voeding bij gezondheid en ziekte > aminozuren en eiwitten Opdracht 1: uitwerking van de vragen over aminozuren en eiwitten Opdracht 2: uitwerking van het eetpatroon van 1 dag m.b.v. de voedingswaardetabel en je beschrijf je conclusie hiervan. Opdracht 3: overzicht verschilleden voedingsmiddelen: vetten - koolhydraten en eiwit en beschrijf je conclusie Opdracht 4: verslag > vergelijken van verschillende gerechten betreft;vetten koolhydraten- eiwitten en beschrijf je conclusie Les vitamines: Samenvatting hst 9 boek Voeding bij gezondheid en ziekte > vitamines Uitwerking van de vragen over vitamines (zie opdracht) Uitwerking van verschillende vitamines n.a.v de presentaties (A,D,E,B1, B2, B6, B11, B12,,C, K ) Les mineralen en water: Uitwerking van verschillende mineralen en de noodzaak van water Verzorging werkmap: Inhoudelijk / volledig: Opmerkingen: Voeding Lifestyle G V O Handtekening docent: Datum: Lifestyle juli 2013 Pagina 24
Coaching / Gedragsverandering Les 1 > Introductie les. Wie ben ik, wie ben jij? Voorstel spel Presentatie van de komende lessen Opdracht 1 Ga voor jezelf opschrijven: Wie ben jij? Wat wil jij bereiken? Wat kan jij? Wat zijn je goede eigenschappen Wat zijn je minder goede eigenschappen Uitwerken en in je werkmap stoppen Opdracht 2 Er gaat een formulier de klas rond met kenmerken. Je klasgenoten gaan turven welke kenmerken zei vinden die het beste bij jou passen. Bewaren voor in je werkmap Lifestyle juli 2013 Pagina 25
Les 2 > Balans Presentatie over balans Testen Opdracht 1 Wat zijn voor jullie nu draagkrachten en draaglasten. Werk dit uit in de les en voeg het naderhand toe in je werkmap Opdracht 2 Welke signalen/kenmerken herken je bij jezelf wanneer je uit balans dreigt te raken? Noem er minimaal 5 en benoem hoe je dit dan oplost. Werk dit uit in de les en voeg het naderhand toe in je werkmap Opdracht 3 Wat zijn jouw niet effectieve gewoonten: Je kunt denken aan smoezen gebruiken, denken in problemen, niet realistisch plannen en bijvoorbeeld uitstellen. Maak hiervan een overzichtslijst. Haal één effectieve gewoonte hieruit en beschrijf hoe je hiermee omgaat. Na laten kijken bij de docent. Daarna in je werkmap stoppen. Lifestyle juli 2013 Pagina 26
Tijdens de komende les lever je je werkmap in bij de docent ter beoordeling! (criteria zie bijlage) Les 3 > CLUKS en hartfrequentie Presentatie Beweeg ik wel genoeg test Werken aan eigen beweegplan Opdracht 1 De testen die je heb gedaan in de les ga je uitwerken en in je werkmap stoppen. Opdracht 2 Nu dat je weet wat de CLUKS zijn kun je gaan kijken hoe je deze voor jezelf kunt gaan trainen. Zoek per onder deel van CLUKS een beweeg activiteit die jij kunt gaan beoefenen om dit te verbeteren. Werk dit uit en stop dit in je werkmap. LET OP Volgende les presenteren! Opdracht 3 Door middel van de maximale hartslag formule kun je je maximale hartslag meten. Bereken je maximale hartslag. Nu jeje maximale hartslag weet kun je per percentage een trainingsdoel aanhouden via je hartslag. Werk de percentages in onderstaand figuur uit voor jou eigen hartslag. Dus je maximale hartslag : door percentage 50% 60% 70% 80% 90% 100% Lifestyle juli 2013 Pagina 27
Les 4 > Bewegen Beweegplan van CLUKS presenteren Wii presentatie Werkmap check Les 5 > Gezondheid roken en drinken Presentatie Opdracht 1 Nu je weet wat voor manieren van gezondheid er zijn wil ik dat je dit uitwerkt voor jezelf. Wat is voor jou gezondheid op lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk vlak? Ook wil ik dat je uitwerkt of een perfecte gezondheid wel mogelijk is ja of nee. Leg in je eigen woorden uit en voeg toe in je werkmap Opdracht 2 Maak een schema voor jezelf met hoeveel je beweegt per dag/week Benoem het aantal minuten. Is dit genoeg volgens de NNGB Nederlandse Norm Gezond Bewegen. Uitwerken en toevoegen in je werkmap Lifestyle juli 2013 Pagina 28
Beoordeling werkmap deel 1 Naam: Groep: Uitwerking: Les 1: Wie ben ik? Coaching en Gedragsverandering G V O Les 2: Les 3: Les 4: Draagkrachten en draaglasten Welke signalen/kenmerken herken je bij jezelf Wat zijn jouw niet effectieve gewoonten Testen uitkomsten Uitwerking CLUKS sporten voor jezelf Bereken je maximale hartslag Beweegplan CLUKS presenteren Verzorging werkmap Inhoudelijk / volledig Opmerkingen: Handtekening docent: Datum: Lifestyle juli 2013 Pagina 29
Les 6 > Timemanagement Presentatie Aan opdrachten werken Opdracht 1 Timemanagement zegt eigenlijk al wat ermee bedoeld wordt, namelijk je tijd managen. Door je tijd goed in de delen kun je veel efficiënter met je tijd omgaan. Maak de tijdroverstest Werk uit wat voor jou tijdrovers (timebandits) zijn. Minimaal 10 Zet deze ook weer in een volgorde welke het meest storen en welke wat minder. Werk voor al je tijdrovers uit hoe je ze kunt oplossen of er maatregelen tegen kunt nemen. Werk uit wat jouw prioriteiten zijn voor een dag. Minimaal 10. Zet ze in de goede volgorde van urgentie (belangrijk/minder belangrijk ) Opdracht 2 Maak voor een dag een klok. Zet in deze klok je prioriteiten die je heb uitgewerkt in opdracht 1. Doe het in de vorm van taartpunten. De grootste prioriteit krijgt het grootste taartpunt. Maak eerst een klok hoe je dag er vandaag uitziet. Wat valt je op? Maak nu een klok hoe jeje tijd zou moeten indelen. Walt valt je nu op? Uitwerken en in je werkmap stoppen Lifestyle juli 2013 Pagina 30
Les 7 > Gedragsverandering Prestentatie Gezamenlijke opdrachten De werkmap inleveren Opdracht 1 Het ASE-model is een middel om gedrag te begrijpen. Hierbij worden de factoren die van invloed zijn op gezond gedrag nader bekeken aan de hand van attitude, sociale invloed en eigen effectiviteit. Onder invloed daarvan kan iemand kiezen voor gezond of ongezond gedrag. Het inzicht in het gedrag dat op deze manier verkregen wordt kan een ondersteuning vormen bij de keuze om een gedragsverandering plaats te laten vinden. ASE staat daarbij voor: Attitude houden de opvattingen van een persoon in, gebaseerd op bijvoorbeeld kennis, ervaringen en voorbeelden van anderen. Sociale invloed is de invloed of sociale norm die anderen uitoefenen om bepaalde gedragingen wel of niet te vertonen. De invloed van groepen waartoe de persoon behoort en de drang om zich aan te passen, is hier zeker een belangrijke factor. Eigen effectiviteit is de inschatting of iemand zekere gedragingen wel of niet uit kan voeren. Zelfbeeld, positieve en negatieve ervaringen, faalangst en persoonlijke kenmerken zijn hierbij relevant. Ook invloeden van buitenaf en financiële situatie kunnen meewegen in de eigen effectiviteit. Ga nu thuis kijken naar een aflevering van Obese en kijk goed naar de ASE punten die eventueel invloed kunnen hebben op het ongezonde gedrag van deze persoon. Maak een verslagje en bedenk een paar motivatie tips voor de persoon uit de aflevering om zijn ongezonde gedrag te verbeteren. Lifestyle juli 2013 Pagina 31
Les 8 > Assertief zijn Presentatie Rollenspellen Werkmap beoordelen Assertief is niet agressief! We hebben allemaal een eigen manier waarop we omgaan met sociale situaties. De manier waarop we aangeven wat we van iets of iemand vinden, wat we willen, wat we nodig hebben van een ander of wat we juist niet willen. Globaal gesproken zijn er drie verschillende manieren. In welke herkent jij je het meest? Sub-assertief Sub-assertieve mensen durven niet of nauwelijks voor zichzelf op te komen. Ze staan vooral de ander ten dienste. Deze mensen houden te weinig rekening met zichzelf en komen daardoor ook vaak te kort in situaties met anderen. Ze voelen zich ook eerder slachtoffer van hun omgeving dan een speler. Dit betekent ook dat vaak veel wordt opgekropt. Het risico: stressklachten en overbelasting. Agressief Agressieve mensen walsen makkelijk over anderen heen, zonder dat soms zelf in de gaten te hebben. Dit is het type mensen waar we aan denken als we het gewoonlijk over assertief hebben. Ze komen uit voor wat ze zelf willen of wat ze van iets vinden zonder rekening te houden met de consequenties voor de ander. Soms is er sprake van de ander kleineren, soms de ander in de hoek drukken. Net als sub-assertiviteit heeft deze manier negatieve consequenties. Het lokt veel afwijzende reacties op en leidt snel tot conflicten en uitsluiting. Ofwel: je maakt er geen vrienden mee en het leidt tot ongezonde stress. Assertief Kenmerkend voor een echt assertieve houding is: Je komt op voor jezelf op een directe, open en redelijke manier door uiting te geven aan wat jij voelt, denkt, wilt en niet wilt Je durft jezelf te laten kennen, je gevoelens en je kwetsbaarheid te tonen Je voelt je verantwoordelijk voor jezelf Je gaat conflicten niet uit de weg Maar je blijft bij dit alles tegelijkertijd rekening houden met de gevolgen ervan voor de ander. Je laat de ander uitdrukkelijk in zijn of haar waarde en respecteert in de behoeften en wensen van die persoon. Mensen die zich overwegend assertief gedragen en opstellen zullen minder last hebben van stress. Lifestyle juli 2013 Pagina 32
Beoordeling werkmap deel 2 Naam: Groep: Uitwerking: Les 5: Wat is voor jou gezondheid op lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk vlak Mening is perfecte gezondheid wel mogelijk Hoeveel beweeg je per dag/week Coaching en Gedragsverandering G V O Les 6: Les 7: Les 8: Uitwerken opdracht Tijdrovers Tijdroverstest Dagindeling Klok Verslag van Obese en kijk goed naar de ASE punten Samenvatting van jouw ervaring van het rollenspel Verzorging werkmap Inhoudelijk / volledig Opmerkingen: Handtekening docent: Datum: Lifestyle juli 2013 Pagina 33