TECHNOLOGY Productievernieuwing om throughput te verhogen door Afons Caders Integrator as meedenkend kankbord Ook Begische kmo s investeren in automatisering enerzijds om kwaitatief mee te kunnen met de markteiders, anderzijds om te kunnen groeien tot een bedrijf met vodoende sagkracht. Dat deed ook Vukoprin die haar poyurethaan gietproductie zo automatiseerde dat traceerbaarheid er werd ingebakken. Vukoprin is een Begisch famiiebedrijf uit Tiet dat een honderdta mensen tewerkstet. De onderneming produceert voor de heft direct voor de Begische markt, de rest evert ze aan (buitenandse) constructeurs in de ogistieke sector. Samen met integrator Ceratec werd een quasi automatische gietafdeing ontworpen en opgebouwd die een beangrijke verhoging van de productiecapaciteit reaiseert met evenvee medewerkers. De nieuwe instaatie is productietechnisch en energetisch sterk verbeterd en met deze investering is er een verhoogde traceerbaarheid gereaiseerd. Industrie Technisch Management had over deze moderniseringsronde een gesprek met Bert Maes, productiedirecteur van Vukoprin en met Nico Decercq en Liesbeth Vandemoortee van Ceratec. PRODUCTEN IN POLYURETHAAN Zo n 90 procent van de productie van Vukoprin zijn wieen met voe banden voor interne transporttoepassingen (van geeide roen van 25 mm doorsnede tot vorkheftruckbanden met een doormeter van 1.200 mm en een draagkracht tot 20 ton). De West-Vaamse kmo is bijvoorbeed markteider in wieen voor roercoasters. Een euke anekdote in dit verband: Six Fags Great Adventure in Jackson New Jersey USA (op anderhaf uur rijden van New York) nam in 2005 de roercoaster Kingda Ka (gebouwd door de Zwitserse coasterbouwer Intamin) in gebruik. Deze achtbaan is uitgerust met wieen van Vukoprin en de roercoaster is weredrecordhouder sneheid (205 km/h en een versneing van 0 tot 200 km/h in 3,5 seconden). Naast wieen produceert Vukoprin ook technische stukken met hoge easticiteit en sijtweerstand (bijv. stootbokken...). Het productieproces van de wieen start met de productie van de wiekernen (metaabewerking vanaf een Samen met integrator Ceratec ontwierp en bouwde Vukoprin een quasi automatische gietafdeing. ruw gietstuk tot een bewerkte wiekern). Dan wordt het wieoppervak ontvet en voorzien van een keefcoating om de hechting van de band op het wie te verzekeren. Het wie wordt na opwarming as insert in een opgewarmde matrijs gepaatst die wordt gevud met Vukoan eastomeer (Vukoprin is een icentienemer van dit gietprocédé van Bayer AG). Na een periode van opstijven in een oven, wordt ontvormd. Daarna moet de band verder poymeriseren. Dat kan aan kamertemperatuur (wat weken duurt) of versned via een specifieke warmtebehandeing (warmtepieken en rustperiodes) binnen een gecontroeerde uchtvochtigheid. Samen met Bayer en KAHO Sint-Lieven werd een versned poymerisatieproces uitgewerkt. Dat en de jarenange ervaring vormen de basis van de huidige productiekwaiteit. Na het poymeriseren vogt de afwerking (gietkanaen verwijderen, nabewerken van het oopvak, uitbaanceren...). Bij de productie van technische stukken is er meesta geen insert in de gietvorm. De rest van het proces is geijk. Doordat er weinig sterkteeisen aan de matrijs worden gested, is dit procédé betaabaar voor zowe unieke stukken as grote series. VANUIT SEMI-HANDARBEID In de productie was er - tot voor de nieuwe productieha - enorm vee RV/Vukoprin 92 INDUSTRIE TECHNISCH MANAGEMENT SEPTEMBER 2008
Safe iving, Safe working Première: Nieuw werkingsprincipe De nieuwe geautomatiseerde fabriek reaiseert een beangrijke verhoging van de productiecapaciteit met evenvee medewerkers. manuee werk. De productiemensen moesten vrij vee rondopen, onder andere voor het ophaen van de inserts uit de oven. Voor het gieten diende de operator het typenummer van de matrijs in te brengen en dan gaf de gietautomaat de juiste hoeveeheid. Ook het triëren in het vukanisatieproces vergde vee manuee werk. De productie was niet enke arbeidsintensief, het was ook een back box. Men wist wanneer de productie van een order opstartte, maar doordat vee orders geijktijdig in productie zitten, was het moeiijk om een overzicht te houden van de stand van zaken per order. Men spreekt per productieijn van 100 à 200 matrijzen uit 40 tot 50 verschiende orders door ekaar. De reden van het grote aanta orders in de productie heeft te maken met het proces. Het vuen van een matrijs duurt enkee minuten terwij de vorm zef maar zo n tienmaa per shift kan worden hervud en ontvormd (het opstijven van het poymeer in de vorm neemt zo n 20 minuten in besag). Voor keine productieseries heeft men één tot enkee matrijzen, voor grotere reeksen enkee tot een tienta matrijzen. Dus om het gietproces semi-continu te houden, werden (en worden nu nog, maar nu opgevogd door Cerastore, het mini-wms-pakket van Ceratec) de matrijzen van verschiende orders achter ekaar gezet en gevud. Ze gaan dan terug in een oven om uit te harden en worden na een gecontroeerde tijd uitgehaad en ontvormd. Pas as een gepaste vorm eeg is, kan een vogend stuk van de besteing worden gegoten. Na het ontvormen duurt het poymerisatieproces nog enkee dagen. De exacte duurtijd verschit per product in functie van de dikte van de te poymeriseren aag. Dat poymerisatieproces bestaat uit één tot verschiende warmtepieken, gevogd door rustpauzes. Vroeger gingen ae producten samen in de ovens. Deze werden opgewarmd tot de gepaste temperatuur en na de warmtepiek moest men de oven aten afkoeen, de producten er uit haen, deze die moesten rusten in rekken paatsen; nieuwe producten en producten die vodoende gerust hadden voor hun vogende warmtepiek in de oven zetten, oven opwarmen... En hoe ver ek product stond, werd door de operatoren manuee bijgehouden. Producten die kaar waren, gingen naar het magazijn. Waren ae producten van een order in het magazijn aangekomen, dan kon het gehee ingepakt en verzonden worden. Kwam er een vraag van een kant, dan moest een medewerker de ganse productie rondopen om ae producten te traceren. GREENFIELD Toen de vraag naar capaciteit groter werd dan de ijn toeiet, besiste Vergrendeing MZM 100 100% aanrakingsvrij geen mechanische sijtage grote afwijkingstoerantie op basis van de CSS technoogie tot cat. 4 vogens EN-954-1 Begium Nieuwandaan, 16b B - 3200 Aarschot Te. 016/57.16.18 Fax. 016/57.16.20 http://www.schmersa.be INDUSTRIE TECHNISCH MANAGEMENT SEPTEMBER 2008 93
TECHNOLOGY Productievernieuwing ede.kunststof. MATRIJZEN NAAR DE MAN Het vernieuwde productieproces start in de voorbereiding, waar men gestandaardiseerde metaen paetten voor de inserts heeft ingevoerd. In de voorbereiding worden de inserts (wieen met coating aangebracht) per besteing kaargemaakt en op één of een aanta standaard paetten samen geegd. Deze paetten worden in rekken gepaatst, kaar om naar de voorverwarmingsovens in de gietafdeing te gaan. In de gietafdeing kwam enerzijds een dooroopoven, anderzijds een dubbee rij ovens bediend door een automatische magazijnkraan. De dooroopoven is een (dubbee) carrouseoven waar de gietmatrijzen De nieuwe instaatie is productietechnisch en energetisch sterk verbeterd en met deze investering is er een verhoogde traceerbaarheid gereaiseerd. Nieuw: ineaire spindetafe DryLin SLW-ES. Combinatie van hoogwaardige poymeren en roestvast staa VA. Corrosiebestendig, verschiende agermateriaen (bijv. FDA, onderwater-, 250 C-toepassing). Of (inks) DryLin W roestvast staa, eveneens smeermidde- en onderhoudsvrij, aes uit voorraad everbaar. Bezoek ons: MOCON, Gent Stand 8401 /fine igus b.v.b.a. Koone Begautaan 75 3012 Wisee Te. 016-31 44 31 Fax 016-31 44 39 info@igus.be pastics for onger ife De begrippen "igus, DryLin, pastics for onger ife" zijn in de Bondsrepubiek Duitsand en dees internationaa beschermd as handesmerk. de directie in 2006 om dit op te ossen via een grote stap voorwaarts in automatisering. Hierbij waren de doesteingen: vee meer produceren met hetzefde aanta mensen, de energieconsumptie verbeteren én er voor zorgen dat zowe doorooptijden as kwaiteit nauwgezet kunnen opgevogd worden. Het probeem werd angs ae kanten bekeken en er werd uiteindeijk geopteerd om een nieuwe pant te bouwen. Er was nog ruimte aan de overkant van de baan, waar de metaabewerking is gevestigd. Voordee: een greenfied aat toe om de productie voedig te herbekijken. Men dacht aan een systeem van matrijzen en inserts in functie van de besteingen naar de man in paats van de bestaande instaatie: de man die zich permanent verpaatst. Dat moest een meer ergonomische omgeving voor de operatoren creëren. Er werd gedacht aan een automatisering op basis van robotceen. Vanuit dit idee contacteerde het bedrijf medio 2006 verschiende integratoren. Deze stuurden hun offertes. Aeen van Ceratec kwam de vraag om eerst te praten om na te gaan wat er werd gewenst en wat hiervoor de beste opossing zou kunnen zijn. Dit samenbrengen van ideeën en de gemeenschappeijke vergaderingen eidden tot een gans ander concept voor de giet-poymerisatie-afdeing. - die horen bij de in productie opende besteingen - er aan de ene zijde eeg worden in gepaatst op een matrijspaet. Om een vodoende voorverwarming te krijgen, moeten de matrijzen er ang genoeg instaan. Het WMS-systeem vogt de paats van eke matrijspaet in de oven op. Na een gepast opwarmtraject wordt via een automatisch transportsysteem - gestuurd door het panningssysteemcomputer - de wiekern uitgehaad en doorgestuurd naar de operator die instaat voor het vuen. Het WMS-systeem kent de vogorde van de matrijzen én de verbijftijd van de geijmde wiekernen 94 INDUSTRIE TECHNISCH MANAGEMENT SEPTEMBER 2008
in de kernoven (een wiekern wordt nooit te koud uitgehaad en wordt de verbijftijd te ang, dan wordt hij ook uit de kernoven gehaad). Via de automatische magazijnkraan wordt de juiste insert aangeeverd. De operator paatst deze in de matrijs en vut ze. Nadien gaat de gevude matrijs terug in de oven. Na de nodige opstijftijd wordt het wie ontvormd en manuee in die bak geegd die overeenkomt met het aanta warmtepieken dat het stuk za moeten ondergaan. As de bak vo is, wordt ze door de AGV (Automated Guided Vehice) naar de poymerisatiezone gebracht. Het gaat hier niet om een inductiedraadvoger, maar een AGV (merk de AGV de rekken met zijn vorken in de hoogte opneemt, waardoor een grote stabiiteit wordt gehaad (maar wat we een wijziging vergde in de programmatuur want normaa kan een AGV met vorken omhoog enke traag rijden). Door de magazijnkraan worden in functie van de productiepannen de paetten met wieen tijdig in een voorverwarmingsoven gepaatst. Is de gepaste matrijs bij de operator, dan za de automatische magazijnkraan de juiste paet inserts uit de oven gaan haen en transporteren naar de operator. De operator neemt één insert van de paet en paatst deze in de matrijs. De rest gaat automatisch terug Een goed ID zit atijd op de juiste frequentie UW VOORKEURSPARTNER VOOR IDENTIFICATIE EN MOBILITEITSOPLOSSINGEN De AGV (Automated Guided Vehice) van FMC wordt gepositioneerd op basis van aserstraen. FMC) die gepositioneerd wordt op basis van aserstraen. Bij opstart werd de hee fabriek door een andmeter in kaart gebracht en op basis hiervan en de spieges (refectoren voor de aserstraa) werden de trajecten uitgezet. Deze kunnen dan ook, indien nodig (bijv. aanpassing ay-out fabriek) soepe aangepast worden. AUTOMATISCH MAGAZIJN MET OVENS IN PLAATS VAN LIGGERS De wiekernen worden dus aangemaakt in de voorbereiding en in rekken gepaatst. In functie van de panning worden deze rekken opgehaad door een AGV en naast de kernovens gepaatst. Speciaa is dat in de oven en wordt bij de vogende matrijs die ermee overeenkomt automatisch terug opgehaad, tot ze eeg is. Dan gaat de paet terug in het rek. Rekken met ege paetten worden door de AGV terug naar de werkvoorbereiding gebracht. As de operator niet binnen de drie minuten de paet terug heeft gestuurd, gaat deze automatisch terug in de oven en za het WMS-systeem registreren dat er geen stuk van de paet is afgenomen. POLYMERISATIE De voe bakken met gegoten, opgesteven stukken worden door de AGV opgepikt en naar de poymerisatiezone gebracht. Omdat het WMS-systeem weet weke stukken De technoogie van het identificiëren via radiofrequentie (RFID) heeft haar sporen a verdiend binnen vee soorten appicaties, maar de diverse toepassingsmogeijkheden binnen de Suppy Chain zorgen voor de grootste revoutie sinds de doorbraak van de spraakherkenningtechnoogie. As everancier van Auto-ID-opossingen en -diensten met toegevoegde waarde evert Zetes a geruime tijd RFID-systemen en -kennis aan eindgebruikers. Zetes biedt zowe via haar okae as haar internationae vestigingen ondersteuning aan organisaties bij het impementeren en integreren van RFID-opossingen en bij het verkrijgen van een maximae operationee efficiëntie en de gewenste return on investment (ROI). Ook wordt er, teneinde de bedrijfsprocessen te optimaiseren, continu gezocht naar synergiën met andere technoogieën zoas barcodescanning, Print & Appy opossingen, etc.. WWW.ZETES.COM ALWAYS A GOOD ID INDUSTRIE TECHNISCH MANAGEMENT SEPTEMBER 2008 95 BELGIUM FRANCE GERMANY IRELAND ISRAEL ITALY NORDIC COUNTRIES PORTUGAL SPAIN SWITZERLAND THE NETHERLANDS UNITED KINGDOM
TECHNOLOGY Productievernieuwing om throughput te verhogen zijn gegoten en wek poymerisatietraject ze moeten ondergaan, weet ze as een bak vertrekt weke stukken er in iggen en bij weke besteingen die horen. Op die wijze bijft de ganse productie permanent in rea-time voedig in kaart. De poymerisatiezone is een afgesoten zaa met ovens die constant op de juiste poymerisatietemperatuur worden gehouden. In dezefde ruimte zijn er rustpaatsen. Met de verieswarmte van de ovens (de ovens zijn we goed geïsoeerd, maar bij het openen gaat er sowieso warmte de ruimte in) wordt de ruimte op een constante temperatuur van rond de 30 C gehouden. Probemen, zoas vroeger, waarbij de stukken te koud werden in de rustperiode zijn hiermee uitgesoten, wat de kwaiteit garandeert. In deze ruimte wordt ook de uchtvochtigheid continu op een hoog niveau gehouden wat de rijping van het poyurethaan eastomeer ten goede komt. De AGV zet de bak in één van de ovens op een ege paats. Het WMS-systeem houdt de tijd bij en op het gepaste moment worden de bakken uit de oven gehaad en naar een rustzone gebracht. Ook hier weer houdt Cerastore bij hoe ang deze op een rustpositie staat en hoevee warmtepieken ze reeds hebben ondergaan. Fouten in de poymerisatiecycus zijn hiermee uitgesoten en de poymerisatie gaat dag en nacht automatisch verder. Zowe naar kwaiteit as doorooptijd wordt hiermee gescoord. As de aatste piek is gegeven, wordt de bak kaargezet voor transport naar buiten. As de AGV tijd heeft (meesta s nachts) worden de bakken met stukken die kaar zijn, naar een transportsas gebracht, waar de bakken per voe vrachtwagen opgepikt en naar de overzijde van de straat worden gebracht voor verdere behandeing. Hier gebeurt ook de uitsortering per besteing. TRACEERBAARHEID EN HOGE TROUGHPUT Het systeem steunt dus op een automatische magazijnkraan, een AGV en een opvoging van eke beweging door het WMS-pakket. Het gehee traject staat onder controe van Cerastore en men weet dus steeds waar ek onderdee van een order zich bevindt in het productieproces. Doordat de ovens niet meer moeten afkoeen en de poymerisatiezone door de verieswarmte van de ovens rond de 30 C bijft hangen, is zowe de energieconsumptie gedaad as de kwaiteit beter dan vroeger gegarandeerd. De kostprijs van deze opossing is ook hee wat minder dan het aternatief met robots en ook naar paats is het gehee compact gebeven. In de opstartfase zag men regematig iets misopen. Beek dat een aanta productiebeschrijvingen niet kopten met wat er in het proces geschiedde. De correcties gebeurden we automatisch door de operatoren, maar er was nooit de refex geweest om deze fouten terug te koppeen naar de computerdata. In deze WMS-gevogde productie gaf dit aaneiding tot zoekwerk waar producten gebeven waren. Na een gepaste actie om deze terugkoppeing we te reaiseren, is nu na anderhaf jaar werken in de nieuwe productieomgeving, de WMS-opvoging correct geworden. Door het brengen van de stukken naar de man is de ergonomie in de productie een stuk verbeterd en kan men in de gieterij een vee groter productievoume aan met hetzefde aanta mensen. Door deze productie-uitbreiding was het nodig in de voorbereiding en de afwerking over te stappen op twee poegen, waardoor in die afdeingen het aanta werknemers is toegenomen. www.industrie.be