pag.: 1 van 5 Opleiding: NEVI 2 tactisch Onderdeel: Module V21, Het complexe inkoopproces Versie: 6 Algemene inleiding Inhoudsopgave Index Inleiding module V21 Deel 1 Sourcing 1 De organisatie en inkoop 1.1 Het organisatie- en inkoopbeleid als uitgangspunt 1.2 Maatschappelijk verantwoord ondernemen 1.3 Wat is een complex inkoopproces? 2 Sourcingmethodologie als aanpak voor een complex inkoopproces 2.1 NEVI-sourcingmethodologie 2.2 Nut en noodzaak van een sourcingmethodologie 2.3 Voordelen van het hanteren van een methodologie 2.4 De succesfactoren van een sourcingmethodologie 3 Opzet en organisatie van de sourcingmethodologie 3.1 Het opzetten van een sourcingmethodologie 3.2 Opdrachtformulering en commitment 3.3 Het inrichten van een sourcingteam 3.4 Het maken van de juiste analyses en de hoofdlijn van de sourcing 3.5 De output van de sourcinganalyse 4 De analyse van de inkoopsituatie 4.1 Soorten inkoop 4.2 De inkoopgoederenclassificatie 4.2.1 Grondstoffen 4.2.2 Halffabricaten 4.2.3 Componenten 4.2.4 Indirecte goederen of verbruiksgoederen 4.2.5 Investeringsgoederen of kapitaalgoederen 4.2.6 Diensten 4.3 De kenmerken van het soort inkoopproces 4.4 Het koopgedrag van organisaties 4.5 Visualisatie van de inkoopsituatie 5 De analyse van het interne proces 5.1 Het dienstverlenende proces 5.1.1 Bestelvriendelijkheid van het inkoop- en administratieve proces 5.1.2 Verantwoordelijkheden (BIOCA-analyse) 5.1.3 De totale proceskosten 5.2 Het relationele proces 5.2.1 De klantbeleving: professionele inkoop versus de consumentgedachte 5.2.2 Een communicatieplan 5.2.3 De interne tevredenheid
pag.: 2 van 5 5.3 Het specificatieproces van het product of de dienst 5.3.1 Bepalen van de specificaties 5.3.2 Prestatie-inkoop 5.3.3 De kritische productanalyse 5.3.4 De inkoopcriteria-analyse 6 De financiële analyse 6.1 Commodity-analyse 6.2 Aanvullende financiële en administratieve gegevens 6.3 ABC-analyse 6.4 Productgroep-leveranciersanalyse 7 De contractanalyse 7.1 De generieke contractinformatie 7.2 Supply Relation Management feedback 7.3 Leveranciersfeedback 8 De marktanalyse 8.1 DESTEP-analyse 8.2 Vijfkrachtenmodel van Porter 8.3 Marktstructuur, de mate van samenwerking van onze leveranciers 8.3.1 Een aantal aspecten rond het rationeel gedrag 8.3.2 Gedrag bij weinig aanbieders 8.3.3 Het vormen van kartels 8.4 Het structuur-gedrag-prestatieparadigma 8.4.1 Productlevenscyclus 8.4.2 Technologie 8.4.3 Specifieke activa 8.5 Markttrends en marktontwikkelingen 8.6 De kostenopbouw in de markt 9 De portfolioanalyse 9.1 De huidige leveranciersstrategie 9.1.1 Multiple sourcing 9.1.2 Multiple sourcing onder een selecte kring van leveranciers 9.1.3 Partnerschap op afstand voor een vastgestelde periode 9.1.4 Dual sourcing 9.1.5 Parallel sourcing 9.1.6 Network sourcing 9.1.7 Cross sourcing 9.1.8 Competitief partnerschap 9.1.9 Sole sourcing 9.1.10 Single sourcing 9.2 Opportunisme versus samenwerken 9.3 De inkoopportfolio van Kraljic 9.4 Toepassingsmogelijkheden van de inkoopportfolio 9.5 Macht en afhankelijkheid in de inkoopportfolio 9.6 Strategie volgens Kraljic en gevolgen voor de afhankelijkheid 9.6.1 Aanbodzijde 9.6.2 Vraagzijde 9.6.3 De inkooppositiematrix 9.7 De stappen bij het maken van de inkoopportfolio 9.8 Stap 1: voorbereiding
pag.: 3 van 5 9.9 Stap 2: het ontwerpen en vullen van de matrix 9.9.1 Wat is het aggregatieniveau? 9.9.2 Welke variabelen gebruiken we voor de assen? 9.9.3 Welke meetmethode gaan we gebruiken? 9.10 Stap 3: interpretatie van de resultaten 9.11 Stap 4: strategische acties 9.11.1 Strategie op matrixniveau 9.11.2 Strategie op kwadrantniveau 9.11.3 Strategie bij knelpuntproducten 9.11.4 Strategie bij routineproducten 9.11.5 Strategie bij hefboomproducten 9.11.6 Strategie bij strategische producten 9.11.7 Totaaloverzicht van strategieën 9.12 Stap 5: evaluatie en vervolgacties 9.13 Van matrix naar kubus 9.14 De accountportfolio 9.15 De confrontatiematrix 9.16 Het wederzijds afhankelijkheidsmodel 10 Vaststellen van de sourcingstrategie 10.1 Stap 1: verzamelen van analysegegevens 10.2 Stap 2: van sourcinganalyses naar sourcingbouwstenen 10.3 Stap 3: GAP-analyse van de huidige situatie en het organisatiebeleid 10.4 Stap 4: ontwikkelen van verschillende sourcingscenario s 10.4.1 Met brainstormen naar operationele, tactische en strategische verbeteringen 10.4.2 Risico s en barrières en voorwaarden voor de verbeteringen 10.4.3 Vaststellen van het resultaat en de fasering van de sourcingstrategie 10.5 Stap 5: definitief vaststellen van de sourcingstrategie 10.6 Stap 6: de verdiepingsslagen in het verdere proces Bijlage 1: template sourcing initiatieplan Bijlage 2: checklist sourcinganalyse Bijlage 3: voorbeeld vragenlijst leveranciersfeedback Bijlage 4: vragenlijst sourcingbouwstenen Deel 2 Specificeren en selecteren 11 Request for information 11.1 Doel van een request for information 11.2 Stappenplan voor het creëren van een RFI 11.3 Verwerken van de binnengekomen informatie 12 Marktonderzoek en leveranciersselectie 12.1 Onderdelen van het marktonderzoek 12.1.1 Reactief zoeken 12.1.2 Proactief zoeken 12.2 De leveranciersselectie als beslissingsproces 12.3 Het vaststellen van het doel 12.4 Het opstellen van een specificatie 13 Opzetten van een gestructureerde leveranciersdoorlichting 13.1 Soorten kwaliteitsaudit
pag.: 4 van 5 13.2 Extrinsieke kwaliteitsaudit 13.2.1 ISO 14001 13.2.2 Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP) 13.2.3 Veiligheidschecklist Voor Aannemers (VCA) 13.2.4 Social Accountability (SA 8000) 13.3 De leveranciersdoorlichting: externe kwaliteitsaudit 13.3.1 Waarom een leveranciersdoorlichting? 13.3.2 Opzet van het proces van leveranciersdoorlichting 13.3.3 Leveranciersdoorlichting en de rest van het sourcingproces 14 Het maken van een request for proposal 14.1 Stap 1: formuleren van doelstellingen 14.2 Stap 2: formuleren van (sub)criteria 14.2.1 Definiëren van een schaal 14.2.2 Bepalen van een meetinstrument 14.2.3 Bepalen van het onderling belang van de (sub)criteria 14.3 Stap 3: maken van een leveranciersselectiemodel 14.4 De inhoud en opbouw van de RFP Bijlage 5: voorbeeld van een vragenlijst bij het leveranciersonderzoek Bijlage 6: voorbeeld van een request for proposal Deel 3 Contracteren 15 Maken van een sourcingplanning 15.1 Opstellen van een effectief communicatieschema 15.1.1 Externe communicatie 15.1.2 Interne communicatie 15.2 Planning 15.3 Maken van een questions & answers document 16 Het beoordelen van offertes 16.1 De voordelen van een systematische analyse van offertes 16.2 De eerste beoordeling van de offertes 16.3 De feitelijke offertevergelijking: methoden om te vergelijken 16.4 Offertevergelijking met de lexicografische methode 16.5 Offertevergelijking met de gewogen factorscore methode 16.6 Gunnen op waarde 16.7 Offertevergelijking met de lowest acceptable bid methode 16.8 Offertevergelijking met de outranking methode 16.8.1 Van scoreoverzicht naar voorkeurmatrix 16.8.2 Van voorkeurmatrix naar argumenten (voor en tegen) 16.8.3 Van argumenten naar ranking: partiële ranking 16.8.4 Van argumenten naar ranking: complete ranking 16.8.5 Uitvoeren van een gevoeligheidsanalyse en bepalen van de definitieve rangorde 16.9 Beslismethodematrix 16.10 Enkele praktische tips 17 Afronding en implementatie 17.1 Afronding van het sourcingtraject 17.2 De implementatie 17.3 Verifiëren van de impact op andere sourcingprocessen
pag.: 5 van 5 Deel 4 E-procurement 18 E procurement en de link naar specificeren 18.1 De opkomst van e procurement 18.2 E procurement binnen organisaties 18.3 E sourcing 18.4 Collaborative product commerce 19 E-procurement en de link naar selecteren 19.1 E tendering 19.1.1 Wat is e-tendering? 19.1.2 Hoe werkt e tendering? 19.2 E reverse auctioning 19.2.1 Wat is een e-reverse auctioning? 19.2.2 Hoe verloopt een e reverse auction? 19.2.3 Diverse veilingtypes 20 E-procurement en de link naar contracteren 20.1 E-contractmanagement 20.2 Web-based ERP 20.3 E ordering 20.3.1 Ordering catalog systeem 20.3.2 Het proces van e ordering 20.4 E-marketplaces 21 Tot besluit Bijlage 7: voorbeeld opzet implementatieplan Evaluatie module V21, Het complexe inkoopproces