Arbeidsmarkt en vakmanschap

Transcriptie

1 Arbeidsmarkt en vakmanschap Symposium Spelen met Talent Avans Hogeschool, s-hertogenbosch uur Gerard Evers

2 dr. Gerard Evers Recente verleden Hoogleraar Human Capital Valuation UvT Hoofdredacteur Gids voor Personeelsmanagement Nu Directeur Euro-HRM

3 l Dr. Gerard H.M. Evers Tilburgseweg AC Goirle

4 Opbouw Vakmanschap en personeelsvoorziening: wat staat ons de komende jaren te wachten? Demografie en arbeidsmarkt Human capital en talentmanagement Kunnen, willen en mogen

5 Leeftijdsopbouw 1980

6 Leeftijdsopbouw 2020

7 Ontwikkeling geboorten en pensionering

8 De Grote Uittocht

9 De arbeidsmarkt wordt krap

10 Een structureel tekort aan mensen 10 9 Potentiele beroepsbevolking 8 7 Aantal mensen dat werkt

11 Verwachtingen tot 2016 (bijgesteld) UWV (2011, pp. 73) Gemiddelde groeicijfers per jaar, Lagere economische groei BBP (1,3%) Voorzichtige banengroei (0,5%) Lage groei beroepsbevolking (0,5%) Afname werkloosheid (-0,8%, 3000 per jaar) Toename vacatures (1,6%)

12 Business Case: Strategische personeelsplanning Input (middelen) Throughput (productieproces) Output (prestaties) Outcome (effecten) Onvoldoende kwantitatieve en kwalitatieve beschikbaarheid aan personeel nu en toekomst Onvoldoende kennis & skills Ontbreken juiste attitude Onvoldoende productiviteit Niet kunnen behalen van gestelde doelen door: Onvoldoende productie Slechte service Strategische doelen worden niet gerealiseerd Slechte reputatie Geen Employer of Choice Onvoldoende motivatie Niet efficiënt werken Ontevreden klanten Veel fouten Failing to Plan, is Planning to Fail

13 Drie elementen VRAAG NAAR PERSONEEL AFSTEMMEN INTERN AANBOD EXTERN AANBOD

14 Strategisch organisatiebeleid (2) Strategisch HR-Beleid (1) (4) Strategische personeelsbehoefte (PIOFACH) (3) Strategische personeelsplanning

15 SPP is een paraplu Personele budgettering Werving, selectie Loopbaanmanagement Talentmanagement Beoordeling en beloning HRD: opleiding en training Taak- en functievorming

16 Nu Bouwstenen voor SPP Vraag Intern aanbod Extern aanbod Formatie (benodigde Bezetting): Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Huidige boventalligheid, vacatures Huidige bezetting (inclusief externen e.d.): Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Scenario s Gewenste formatie (benodigde Bezetting): Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Gaps Dynamiek IDU Verwachte bezetting: Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Vergrijzing Mobiliteit Schoolverlaters Conjunctuur Krapte Loonniveau Flexibiliteit Straks Alternatieven: bv. automatisering Beleidsdiscussie Acties Werving, opleiding, doorstroom, flexpool

17 SPP = K3R Strategische personeelsplanning KWANTITEIT KWALITEIT KOSTEN ARBEIDSRELATIES Handjes Hersens, houding Euro s Flexibele schil

18 Kwantiteit Vakmanschap: betere aansluiting onderwijs arbeidsmarkt Activeren onderkant en zijkant Behoud vakmanschap via opleiding en training Imago: belonen van vakmanschap, status Arbeidsmarktcommunicatie Voldoende nieuwe instroom naar vakmanschap, ook intern

19 Kwaliteit = inzetbaarheid, productiviteit, betrokkenheid, potentieel Nederlandse industrie moet het hebben van hoogwaardige arbeid en idem vakmanschap Productiviteit = kunnen*willen*mogen (AMO) Kunnen = Human Capital (opleiding, halfwaardetijd) Willen = motivatie, betrokkenheid: eigen verantwoordelijkheid Mogen = kansen geven, talentmanagement

20 Vakmanschap Enkele vragen zonder antwoorden! Is vakmanschap /competenties gebaseerd op input (zoals diploma s) of output (prestaties)? Is vakmanschap vooral statisch (hier en nu) of vooral dynamisch (toekomstpotentieel)? Is vakmanschap vooral technisch of meer algemeen? En wanneer is iemand dan geen vakman?

21 De HR3P matrix naar vakmanschap performance potentieel grenzen bereikt onvoldoende bevredigend goed uitstekend Groei binnen functie Promotable op lange termijn Promotable op korte termijn legenda = vakman = semi-vakman = beginnend

22 Kosten: een voorbeeld (KLM) ROI = winst / geinv.vermogen (GIV) omzet kosten = (omzet/ask kosten/ask) * ASK = omzet/ask kosten/fte * ASK ASK/fte Kosten/fte = arbeidsvoorwaarden ASK/fte = productiviteit

23 De Bermuda driehoek LEEFTIJD WERK WELVAART BELONING PRODUCTIVITEIT

24 Age, wage and productivity wage productivity age

25 Oplossingsrichtingen Herzien van wage-age curve Meer aandacht voor trainen van oudere werknemers Meer aandacht voor performance related pay Meer aandacht voor productiviteitsmanagement

26 Flexibiliteit Conjunctuur, seizoen Interne en externe flexibiliteit Numerieke en kwalitatieve flexibiliteit Vakmanschap is schaars: vasthouden HC, ook in zware tijden (transactiekosten) Dus: zoeken naar alternatieven zoals jaarurencontracten, overwerk, multiinzetbaarheid

27 Conclusies 1. Schaarste neemt toe 2. Personeelsvoorziening : K3R 3. Vakmanschap is noodzakelijk 4. maar niet voldoende: ook motivatie en gelegenheid