Examentrainer Inkomstenbelasting (winst)

Transcriptie

1 Examentrainer Inkomstenbelasting (winst) Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1

2 Opgave 1 Examen juni 2005 Gevers, tot en met 31 december jaar 1 in loondienst, koopt op 2 januari jaar 2 een grachtenpand in Leeuwarden. Op de benedenverdieping begint hij een antiquariaat. De bovenverdiepingen, die bereikbaar zijn via een voordeur naast de winkel, richt hij in als zijn woning. De woning en de winkel staan niet in verbinding met elkaar. 1 Geef aan hoe Gevers het aangekochte pand dient te etiketteren. Motiveer uw antwoord. De koopprijs van het grachtenpand bedraagt , inclusief voor de ondergrond. Van beide bedragen kan een derde aan de winkel worden toegerekend. Voordat Gevers de benedenverdieping in gebruik neemt laat hij deze voor verbouwen. Het pand wordt op 1 mei jaar 2 in gebruik genomen. De restwaarde van de benedenverdieping bedraagt , zijnde de waarde van de grond. De normale jaarlijkse afschrijving bedraagt 3%. 2 Bereken de fiscale waarde van de benedenverdieping per 31 december jaar 2. Gevers wil in jaar extra afschrijven op het winkelgedeelte. 3 Is die extra afschrijving fiscaal toegestaan? Motiveer uw antwoord. 4 Bereken het bedrag aan investeringsaftrek waarop Gevers recht heeft. Franken is in jaar 1 een onderneming begonnen. Hij stelde het volgende overzicht over jaar 2 samen: Verkopen Inkopen Kosten Dit overzicht is fiscaal correct. Ook met privégebruik en afschrijvingen is rekening gehouden. Franken heeft over jaar 2 recht op investeringsaftrek. 5 Bereken de belastbare winst voor Franken, rekening houdend met alle van toepassing zijnde fiscale faciliteiten. Boer Meers verkoopt een stuk land ter grootte van 4 hectare voor aan Kreijns, die er een camping op gaat beginnen. De boekwaarde van dit stuk land bedraagt en de waarde voor agrarische doeleinden is Welk bedrag dient Meers naar aanleiding van de verkoop tot zijn fiscale winst te rekenen? Motiveer uw antwoord. Bedrijfsadviseur De Wit aanvaardt in juni jaar 1 een opdracht die hij in december jaar 1 afrondt. In januari jaar 2 stuurt hij aangaande deze opdracht een nota ten bedrage van aan zijn cliënt. De aan deze opdracht toe te rekenen kosten bedragen Hoe dienen deze gegevens in de fiscale balans per 31 december te worden opgenomen? Motiveer uw antwoord. Uitwerking 1 1 Omdat er een afzonderlijke opgang is en er geen verbindingen zijn, is er sprake van verplichte splitsing. De winkel is ondernemingsvermogen en de woning is privévermogen. 2 De waarde ten tijde van koop Bij: verbouwingskosten Af: restwaarde (1/ ) Afschrijving 8/12 3% = Boekwaarde per 31 december Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

3 Per 1 januari 2007 is het afschrijvingsregime rondom onroerend goed drastisch gewijzigd. In art. 3.30a Wet IB wordt slechts afschrijving nog toegestaan, indien de boekwaarde van het gebouw hoger is dan de zogeheten bodemwaarde. De bodemwaarde wordt gesteld op 50% van de WOZ-waarde (gebouw in eigen gebruik) of de WOZwaarde als het gebouw direct of indirect hoofdzakelijk ter beschikking wordt gesteld aan een ander dan een met de belastingplichtige verbonden persoon of lichaam (gebouw ter belegging). Over de WOZ-waarde zijn géén gegevens verstrekt in deze opgave. 3 Ja, omdat Gevers starter is mag hij fiscaal willekeurig afschrijven op het pand. Art. 7.1 Uitvoeringsregeling willekeurige afschrijving. De willekeurige afschrijving voor starters is eveneens begrensd tot de bodemwaarde. 4 Koopprijs winkelgedeelte Bij: verbouwingskosten Af: evenredig deel grond Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek is (7,56% van ( )) = De grond is uitgesloten van kleinschaligheidsinvesteringsaftrek op grond van art lid 1 onderdeel c Wet IB. 5 Gegeven saldo Gegeven investeringsaftrek FOR 12% (Fiscale) winst Zelfstandigenaftrek Verhoogde zelfstandigenaftrek Grondslag MKB-winstvrijstelling MKB-winstvrijstelling Belastbare winst De totale winst bedraagt , waarvan vrijgesteld is , art Wet IB, zodat belast is als bestemmingswijzigingswinst: Waardering , declarabele vorderingen stelsel. Hier speelt weer het vraagstuk van goed koopmansgebruik. Uit dien hoofde ontstaat er per balansdatum een vordering van Opgave 2 Examen december 2005 P. Drogier exploiteert een drogisterij als eenmanszaak. Zijn echtgenote helpt hem daarbij, zonder dat zij daarvoor een beloning ontvangt. Ze zijn beiden 40 jaar oud en hebben al tien jaar een volledige dagtaak in de drogisterij. De zaak is gevestigd in een pand dat geheel tot het ondernemingsvermogen behoort. Het pand is gedeeltelijk in gebruik als winkel en voor de rest als woning voor het gezin Drogier. Het gehele pand heeft een waarde in het economische verkeer van ; de winkel heeft een waarde van en de woning een waarde van De WOZ-waarde van het gehele pand is vastgesteld op : voor de winkel en voor de woning. De economische huurwaarde van de woning bedraagt 700 per maand. In dit jaar kreeg het gehele pand Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 3

4 een onderhoudsbeurt. De kosten hiervan waren Hiervan is toe te rekenen aan de winkel en aan de woning. 1 Hoe moeten deze onderhoudskosten worden verwerkt bij de winstbepaling? Motiveer uw antwoord. 2 Hoe wordt voor de inkomstenbelasting rekening gehouden met het gebruik van de woning door het gezin Drogier? Drogier en zijn echtgenote nemen regelmatig producten uit de voorraad mee naar huis voor eigen gebruik. 3 Tegen welke waarde moet met deze onttrekkingen rekening worden gehouden? Motiveer uw antwoord. In dit jaar is als enige investering een nieuwe toonbank aangeschaft voor De toonbank is op 1 augustus in gebruik genomen en zal naar verwachting tien jaar worden gebruikt en heeft geen restwaarde. 4 Bereken en motiveer de invloed van deze aankoop op de winstbepaling. Na rekening te hebben gehouden met het voorgaande bedraagt de winst Bereken en specificeer de ondernemersaftrek. 6 Waarop komt deze ondernemersaftrek in mindering? Uitwerking 2 1 Het gehele pand is ondernemingsvermogen. De onderhoudskosten zijn voor het gehele bedrag, aftrekbaar, dus ook het onderhoud van de bovenwoning. Het gehele pand is ondernemingsvermogen. Dat betekent dan ook dat alle kosten van het pand ten laste kunnen worden gebracht van de winst. Daar staat tegenover een forfaitaire bijtelling wegens onttrekking voor het woon/privégedeelte van het pand. Zie hierna. 2 Er is sprake van een onttrekking wegens privégebruik woning (art Wet IB). De winst wordt verhoogd met 1,35% van de WOZ-waarde ( ): 1,35% = Het betreft producten die per product van geringe waarde zijn, die eenvoudig zijn te vervangen en daardoor niet ten koste gaan van de omzet. Dan moet rekening worden gehouden met de inkoopwaarde. 4 Ten laste van de winst komt de afschrijving, te berekenen naar tijdsgelang: 5/12 X 1/ = 500. Verder komt de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek in aftrek op de winst: 28% = Drogier heeft recht op zelfstandigenaftrek en meewerkaftrek (art. 3.74, 3.76 en 3.78 Wet IB). De zelfstandigenaftrek bedraagt: De meewerkaftrek 4% van = Totale ondernemersaftrek: De MKB-winstvrijstelling maakt géén onderdeel uit van de ondernemersaftrek (art Wet IB). 6 De ondernemersaftrek komt in mindering op de winst van Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

5 Opgave 3 Examen juni Peter Koren, oud 50 jaar, exploiteert al vele jaren een eenmanszaak. In jaar 1 is hij met zijn medewerker Karel Graan, oud 35 jaar, een vennootschap onder firma aangegaan. Karel Graan was tot dan toe bij Peter Koren in loondienst. Op 1 april jaar 2 is een bestelauto van aangeschaft en in gebruik genomen. De bestelauto wordt afgeschreven in vier jaar met een restwaarde van Verder vonden er in jaar 2 geen investeringen plaats. a Met welke factoren moet rekening worden gehouden bij de bepaling van de fiscale firmawinst over jaar 2 vanwege de aangeschafte bestelauto? b Bereken de invloed van de door u bij 1a genoemde factoren op de fiscale winst over jaar 2. 2 De fiscale firmawinst over jaar 2, na verwerking van het bovenstaande, bedraagt De winstverdeling is als volgt: Peter Koren krijgt 60% van de winst en Karel Graan 40%. Beiden voldoen aan het urencriterium. Zij willen allebei doteren aan eenoudedagsreserve. Beiden wensen binnen het kader van de wet tot een zo laag mogelijke belastbare winst te komen. a Maak voor Peter Koren een gespecificeerde berekening van de belastbare winst uit onderneming. b Maak voor Karel Graan een gespecificeerde berekening van de belastbare winst uit onderneming. 3 Jan Rogge is een startende ondernemer. Hij heeft een ondernemingsplan gemaakt, waarmee hij veel succes had bij de instanties waar hij dit plan moest indienen. Dit stimuleerde hem om met dit plan mee te doen aan een ondernemingsplannenwedstrijd. Rogge beoogde geen direct financieel voordeel en er werden voor de wedstrijd nagenoeg geen activiteiten verricht. Hooguit verwachtte hij naamsbekendheid en promotie van de onderneming. Hij wint de eerste prijs van Is dit bedrag belast als winst uit onderneming? Motiveer uw antwoord. Uitwerking 3 1 a Met de afschrijving en de (kleinschaligheids)investeringsaftrek. b Berekening afschrijving: kostprijs bestelauto minus restwaarde is af te schrijven Over jaar 2: 9 maanden = 9/12 1/ = (art Wet IB). Berekening investeringsaftrek: à 28% = (art Wet IB). Per 1 januari 2007 mag de ondernemer nog slechts maximaal 20% van de aanschafkosten afschrijven bij bedrijfsmiddelen, niet zijnde goodwill en onroerend goed. Dat is in bovengenoemde casus per jaar. 2 a Aandeel in de firmawinst 60% van = Af: dotatie oudedagsreserve 12% van (art Wet IB) Winst Af: ondernemersaftrek (art Wet IB): alleen zelfstandigenaftrek (art Wet IB) Grondslag MKB-winstvrijstelling (art. 3.79a Wet IB): Vrijstelling 12% Belastbare winst b Aandeel in de firmawinst 40% van = Af : willekeurige afschrijving op bestelauto (art. 7 Uitv.reg. Willekeurige afschrijving). Berekening: resterende afschrijving na de gewone afschrijving: = Aandeel van K. Graan hierin 40% van is willekeurige afschrijving Af: dotatie oudedagsreserve 12% van = Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 5

6 Winst Af: ondernemersaftrek: zelfstandigenaftrek startersaftrek (art lid 3 Wet IB) = Vrijstelling MKB-winstvrijstelling 12% (art. 3.79a Wet IB) Belastbare winst De prijs behoort tot de winst uit onderneming. Er is een ruim winstbegrip (art. 3.8 Wet IB). Het voordeel vindt zijn oorsprong in de onderneming. Dat het voordeel niet werd beoogd en er bijna geen activiteiten werden verricht voor de prijsvraag is van geen belang. (Zie ook Hof Amsterdam 1 september 2003, nr. 02/6033 in V-N 2004/16.16.) Opgave 4 Examen december Wim Room heeft een goed lopende bakkerszaak. Vorig jaar is de bakkerij nog ingrijpend verbouwd, een investering van Toch besluit Wim de zaak dit jaar te verkopen, hij is 62 jaar en wil met pensioen. Op 30 december is de verkoop een feit. De activa minus passiva, een fiscale boekwaarde van , draagt hij over voor Daarnaast ontvangt hij aan goodwill. De jaarwinst bedraagt De stand van de fiscale oudedagsreserve op 1 januari is In het verleden is nimmer op de reserve afgeboekt vanwege een bedongen lijfrente. a Bereken de normale winst uit onderneming van Wim Room over dit jaar. b Bereken de stakingswinst van Wim Room over dit jaar. 2 Wim Room heeft eind vorig jaar bij een bekende Nederlandse verzekeringsmaatschappij een stamrecht bedongen ter waarde van Dit stamrecht geeft recht op maandelijkse lijfrenteuitkeringen vanaf de maand dat Wim 65 jaar wordt. Begin dit jaar voldoet hij de a Welk maximumbedrag aan stamrechtaftrek geeft de Wet IB 2001 voor Wim Room? b Is de betaalde geheel aftrekbaar, gelet op de omvang van de stakingswinst en het bij a bedoelde wettelijk maximum? c Wanneer moet de stamrechtbetaling uiterlijk plaatsvinden om nog tot aftrek te kunnen komen? Motiveer uw antwoorden en noem de van toepassing zijnde wetsartikelen met lid en letter. 3 Doorn is advocaat en oefent zijn praktijk uit in een pand dat ook gedeeltelijk gebruikt wordt als woning voor hem en zijn gezin. Het hele pand behoort tot het bedrijfsvermogen. Op 1 oktober verkoopt hij het hele pand. Van dit pand is het volgende gegeven. Praktijkgedeelte Woongedeelte Verkoopprijs Boekwaarde WOZ-waarde Doorn koopt op 1 augustus een nieuw praktijkpand aan de rand van de stad voor , waarvan is toe te rekenen aan de ondergrond. De restwaarde van het pand bedraagt, inclusief ondergrond, De economische levensduur kan gesteld worden op 30 jaar. Het nieuwe pand wordt op 1 november in gebruik genomen. De familie Doorn gaat op 1 september wonen in een huurhuis. a Bereken het bedrag dat Doorn als gevolg van de verkoop van het pand tot zijn winst uit onderneming dient te rekenen. b Bereken de invloed op de winst uit onderneming van het feit dat de familie Doorn tot 1 september in een deel van het bedrijfspand heeft gewoond. c Bereken de fiscale boekwaarde van het nieuwe pand per 31 december. Uitwerking 4 1 a De normale winst uit onderneming van Wim Room over dit jaar: 6 Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

7 Gewone winst dit jaar: Dotatie FOR, 12%, maximaal * Zelfstandigenaftrek * Volgens de letterlijke wettekst mag in het jaar van staken niet meer gedoteerd worden, immers het eindvermogen ontbreekt. Op grond van de hardheidsclausule is goedgekeurd dat in het jaar van staken nog wordt gedoteerd, mits de dotatie besteed wordt aan een lijfrente, als bedoeld in art b De stakingswinst van Wim Room : Boekwinst: = Goodwill Desinvesteringsbijtelliing 28%* Vrijval FOR Stakingsaftrek Stakingswinst Totaal a + b ( ) = * Art lid 1 wordt toegepast ervan uitgaande dat over de verbouwing aftrek is verleend. 2 a Wim Room is 62 jaar, zodat een wettelijk maximum bestaat van (art lid 2 onderdeel a Wet IB). b Art : omzetting FOR in een lijfrente Art : omzetting (resterende) stakingswinst in een lijfrente: De bedongen blijft beneden de optelsom van bovengenoemd bedrag, Ook indien in het jaar van staken niet is gedoteerd aan de FOR blijft de stakingswinst boven de , zelfs bij een verhoogde stakingsaftrek. c Volgens art lid 2 onderdeel b Wet IB dienen de premies binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar te zijn betaald. Uiterste betaaldatum is dus 1 juli. Daaraan voldoet Wim Room. 3 a De verkoopwinst op het praktijkgedeelte is = Voor dit bedrag mag een herinvesteringsreserve gevormd worden. De verkoopwinst op het woongedeelte is belast: = (Er kan geen herinvesteringsreserve worden gevormd omdat Doorn niet voornemens is een pand met dezelfde economische functie aan te schaffen.) b De onttrekking is: 1,35% /12 = c De fiscale boekwaarde van het nieuwe pand per 31 december: Aanschafprijs Herinvesteringsreserve Restwaarde Af te schrijven in 30 jaar: Afschrijving: ( : 30) 2/12 = De boekwaarde wordt dan = De afschrijving op gebouwen wordt fiscaal beperkt tot de bodemwaarde. Voor het vaststellen van deze bodemwaarde moet de WOZ-waarde bekend zijn. De WOZ-waarde dient dan met 50% vermenigvuldigd te worden om de fiscale restwaarde te berekenen bij panden in eigen gebruik. Opgave 5 Examen juni 2007 Jan Nooter heeft een eenmanszaak, een handel in stacaravans. Tot april heeft hij een deel van zijn woning in gebruik als kantoor voor zijn onderneming. Vanaf april gebruikt hij een stacaravan als kantoor. Deze stacaravan behoorde op dat moment tot de voorraad. Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 7

8 1 Jan Nooter wil de kosten van het kantoorgedeelte van zijn woning ten laste van de winst brengen. Aan welke wettelijke voorwaarde moet dit deel van de woning dan voldoen? 2 Welke invloed heeft het gebruik van de stacaravan als kantoor op de balans en op de fiscale winst van Jan Nooter? Drie jaar geleden kocht Jan Nooter een transportauto voor Hij genoot hiervoor destijds een investeringsaftrek van 14%. De vrachtauto brandt op 1 mei uit. De boekwaarde is op dat moment De verzekering keert uit. Jan Nooter verkoopt het wrak voor De totale opbrengst is dus Jan Nooter wil voortaan het transport van de stacaravans uitbesteden. Hij koopt daarom geen nieuwe transportauto. Hij gebruikt de schade-uitkering voor het bestraten van het terrein waarop de showmodellen staan. De kosten van de bestrating bedragen en de afschrijvingstermijn is 8 jaar. De restwaarde kan op nihil worden gesteld. Het werk is op 1 juli gereed en in gebruik genomen. Het resterend bedrag van min heeft Jan Nooter opzijgezet om volgend jaar nog wat investeringen te kunnen doen. 3 Moet Jan Nooter in verband met het bovenstaande een desinvesteringsbijtelling toepassen? Motiveer uw antwoord. 4 Wat is de invloed van de verzekeringsuitkering en de opbrengst van het wrak op de winst van Jan Nooter? 5 Bereken de fiscale gevolgen van de uitgaven voor de bestrating voor de winst van Jan Nooter over dit jaar, geef de balanspost en de herinvesteringsreserve per 31 december. 6 De echtgenote van Jan Nooter werkt regelmatig mee in de onderneming. Op welke twee manieren kan er bij het bepalen van de fiscale winst van Jan Nooter rekening worden gehouden met het meewerken van zijn echtgenote? 7 Noem van elk van de twee manieren een wettelijke minimumeis waaraan dan moet zijn voldaan. Uitwerking 5 1 Er moet sprake zijn van een zelfstandig deel van de woning (art lid 1 Wet IB). 2 Balans: De caravan gaat uit de voorraad en wordt een bedrijfsmiddel. Winst: Er kan op worden afgeschreven en er kan investeringsaftrek worden geclaimd. 3 Ja. In principe dient er een desinvesteringsbijtelling plaats te vinden van 14% = 140 (art lid 1 Wet IB). Als er verder geen desinvesteringen worden gedaan, blijft het bedrag onder de drempel van van art lid 1. Over de verzekeringsuitkering vindt geen bijtelling plaats omdat er geen sprake is van een vervreemding. 4 Jan Nooter behaalt een winst van = Hij kan voor dit bedrag een herinvesteringsreserve vormen. 5 De uitgaven zijn en worden verminderd met de herinvesteringsreserve. Maar slechts met i.v.m. de boekwaarde-eis. De balanspost wordt dan /12 ( : 8) = De rest van de herinvesteringsreserve kan blijven staan, omdat er een voornemen tot verdere investeringen bestaat. 6 Er kan een meewerkaftrek worden opgevoerd (art Wet IB). Jan Nooter kan haar een reële arbeidsbeloning betalen (art lid 4 Wet IB). 7 Voor de meewerkaftrek moet de echtgenote minimaal 525 uur meewerken in de zaak (art lid 2 Wet IB). De reële beloning dient minimaal te bedragen (art lid 4 Wet IB). 8 Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

9 De ondernemersfaciliteiten zijn en blijven een geliefd examenonderwerp. Opgave 6 Examen december 2007 Alex heeft een winkel in sportartikelen in Utrecht. Om de naamsbekendheid van de winkel te vergroten, delen personeelsleden van het bedrijf op enkele koopavonden zonnepetjes met het bedrijfslogo uit. De petjes zijn ingekocht voor en de winkelprijs is Welk bedrag kan Alex ten laste van de winst brengen? Aan het eind van het seizoen, eind december, heeft Alex nog enkele honderden jacks op voorraad. De jacks zijn ingekocht voor 40 per stuk en worden nu afgeprijsd van 60 naar 45 per stuk. Het fiscale boekjaar is het kalenderjaar. 2 Tegen welke waarde mag Alex de jacks opnemen op de fiscale balans? De echtgenote van Alex werkt regelmatig mee in het bedrijf. Zij ontvangt hiervoor een beloning van Gelet op het aantal gewerkte uren en de aard van de werkzaamheden zou een beloning van 150 uren 20 = reëel zijn. 3 Staat de wet hier aftrek van de beloning toe? Zo ja, welk bedrag? Zo nee, waarom niet? 4 De wet kent nog een andere mogelijkheid om rekening te houden met een meewerkende echtgenoot. Kan deze mogelijkheid hier tot een aftrek leiden? Zo ja, voor welk bedrag? Zo nee, waarom niet? In juni is de winkel opnieuw ingericht en daarbij is de inventaris vervangen. Op 1 juli is de winkel heropend. De oude inventaris is in 2003 gekocht voor Op 1 juli had deze inventaris een boekwaarde van Alex verkoopt de inventaris voor Bij aanschaf in 2003 is 19% kleinschaligheidsinvesteringaftrek genoten. De nieuwe inventaris heeft een kostprijs van Enkele onderdelen vertonen bij aflevering gebreken en Alex deelt de leverancier mee dat hij daarmee geen genoegen neemt. Na enig onderhandelen besluit de leverancier een korting te geven van De afschrijving op de nieuwe inventaris bedraagt 20% per jaar, met een restwaarde van Er waren dit jaar geen andere investeringen. 5 Wat zijn de fiscale gevolgen van de verkoop van de inventaris? Motiveer uw antwoord. 6 Bereken de fiscale boekwaarde van de nieuwe inventaris op 31 december. 7 Bereken de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek over dit jaar. Uitwerking 6 1 De reclamekosten zijn bedrijfskosten en aftrekbaar voor De brutowinst op de jacks was 50% van de inkoopwaarde. Na een afprijzing tot 45 verkoopwaarde kan de balanswaarde als voorraad 30 bedragen. 3 Art lid 4 van de Wet IB staat geen aftrek van vergoeding aan de partner toe als deze lager is dan Bovendien is slechts een reële vergoeding aftrekbaar. Die reële vergoeding is 3.000, er kan dus niets in aftrek worden gebracht. 4 Art Wet IB biedt de mogelijkheid van een meewerkaftrek. Echter hiervoor dient ten minste 525 uren per jaar meegewerkt te worden en dat is niet het geval. Dus geen meewerkaftrek. 5 Op grond van art Wet IB dient over de verkoopopbrengst van de oude inventaris een desinvesteringsbijtelling te worden aangegeven van 19% = 2.280, de inventaris is Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 9

10 verkocht binnen vijf jaar. Voor de boekwinst van kan een herinvesteringsreserve worden gevormd (zie vraag 6). 6 Aanschafwaarde = Afboeking herinvesteringsreserve Boekwaarde 1 juli Afschrijving 6/12 X 20% X ( ) = Boekwaarde 31 december Bij een aanschafwaarde van bedraagt de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 28%. 28% X = Opgave 7 Examen juni 2008 De heer Olijf drijft een oliehandel op een eigen terrein met daarop een pand. Het pand bestaat voor tweederde uit een werkplaats met opslagruimte. In het andere deel woont Olijf met zijn partner Dadel. Het hele pand wordt als bedrijfsvermogen aangemerkt. De balans van zijn eenmanszaak ziet er per 31 december als volgt uit. Activa Passiva Onroerende zaken bedrijfspand Eigen vermogen ondergrond pand Schulden opslagterrein Overige activa De werkelijke waarden van de activa zijn: bedrijfspand (woongedeelte en bedrijfsgedeelte ), ondergrond pand en opslagterrein De WOZ-waarden van de activa zijn: bedrijfspand, inclusief deel ondergrond, (woongedeelte en bedrijfsgedeelte ) en opslagterrein In de loop van dit jaar heeft de gemeente Olijf gemaand om eind dit jaar dit terrein te verlaten. Dit in verband met stadsuitbreidingsplannen. De gemeente koopt Olijf per 1 januari van het volgende jaar uit en betaalt hem de gegeven werkelijke waarden voor de onroerende zaken. Olijf zet zijn onderneming daarna voort op een andere locatie in dezelfde stad. 1 Bereken de gevolgen voor de winst uit onderneming van de verkoop van de genoemde zaken aan de gemeente. 2 Geef aan of, en zo ja, in hoeverre deze winst in dit jaar onbelast kan blijven. Een berekening wordt niet gevraagd. Voor de kosten van de verhuizing van het bedrijf vergoedt de gemeente en voor de verhuizing van Olijf privé Door veel zelf te doen, kost de verhuizing van het bedrijf slechts en de privéverhuizing slechts Beide verhuizingen vonden plaats in de laatste week van december dit jaar. 3 Bereken de invloed op de winst uit onderneming van de ontvangen verhuiskostenvergoedingen en de werkelijke verhuiskosten, van het bedrijf en van Olijf privé. Olijf heeft in november dit jaar in dezelfde stad een vervangend terrein gekocht voor In december heeft hij een contract gesloten met een aannemer, die voor een nieuw bedrijfspand op die grond realiseert. In december doet hij hierop een aanbetaling van Het pand zal op 1 april volgend jaar gereed zijn. Hij betrekt voorlopig een huurhuis in de buurt van zijn nieuwe vestigingsplaats. Hij wil in de toekomst een nieuw huis laten bouwen, maar niet weer op zijn bedrijfsterrein. 4 Bereken de investeringsaftrek die Olijf over dit jaar kan genieten. Olijf heeft dit jaar geen andere investeringen gedaan. 10 Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

11 5 Geef aan of en in hoeverre hij deze investeringsaftrek in dit jaar reeds kan toepassen. In januari van het volgend jaar ontvangt Olijf van de gemeente een brief waarin hem wordt meegedeeld dat de grond van het oude terrein ernstig verontreinigd is. De vervuiling werd veroorzaakt door Olijf en zijn werknemers, omdat ze niet altijd zorgvuldig met olie omsprongen. De gemeente sommeert Olijf het terrein schoon te maken. Olijf wist in december al dat deze brief er aan zat te komen. Een grondsaneringsbedrijf verricht de schoonmaakwerkzaamheden in het volgend jaar voor Bij het opstellen van de jaarrekening over dit jaar wil Olijf in verband met deze sanering een reservering doen ten laste van de winst. 6 Kan Olijf in dit jaar een bedrag ten laste van zijn winst uit onderneming brengen vanwege de komende sanering van de grond? Motiveer uw antwoord. In de periode januari tot en met maart van het volgend jaar mag Olijf gebruikmaken van een loods die eigendom is van Dadel. Dadel vraagt geen huur voor het gebruik door Olijf. Een normale huur voor deze loods is per maand. Olijf en Dadel zijn al jaren samenwonende partners. Zij zullen, net als in voorgaande jaren, dit jaar kiezen voor het fiscale partnerschap. 7 In welke box dient Dadel de loods dit jaar onder te brengen? Noem het van toepassing zijnde wetsartikel met lid, letter en onderdeel. 8 Welk bedrag moet Dadel als inkomen aangeven vanwege het ter beschikking stellen van de loods aan Olijf? Motiveer uw antwoord. 9 Welk bedrag kan Olijf ten laste van zijn winst te brengen in verband met het gebruik van de loods van Dadel? Motiveer uw antwoord. Uitwerking 7 1 Overdrachtswinst: Pand: = Grond: = Terrein: = Er kan een herinvesteringsreserve worden gevormd voor de winst, behalve voor de winst op het woongedeelte van het pand. Veel kandidaten vergeten hier de herinvesteringsreserve (HIR) toe te passen. De HIR is een ideaal instrument om het betalen van belasting uit te stellen. 3 De vergoeding voor de verhuiskosten van het bedrijf leiden tot een winst van: = Dit is een belaste bedrijfsbate. Voor zover de vergoeding voor privé hoger uitvalt dan de werkelijke kosten, is deze onbelast. ( = 6.000). 4 Voor de grond kan geen investeringsaftrek worden genoten. Voor het pand ,56% van ( =) = De bedrijfsmiddelen waarvoor geen recht op investeringsaftrek bestaat vindt u in art Wet IB. 5 Omdat is betaald kan dit in dit jaar worden afgetrokken (art Wet IB). De rest, 5.477, kan pas volgend jaar worden afgetrokken. 6 Omdat de verplichting eind van het jaar al bestaat, en de sanering is opgeroepen door de bedrijfsvoering in het verleden, kan het gehele bedrag dit jaar ten laste van de winst worden gebracht. Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 11

12 (Verdedigbaar is dat de kosten ten laste van de herinvesteringsreserve gebracht moeten worden, omdat feitelijk sprake is van een lagere verkoopopbrengst.) 7 Er is hier sprake van een beschikbaarstelling en dus hoort de loods thuis in box I. Art lid 1 onderdeel a en lid 2 onderdeel b 1 Wet IB. Als de verhuur aan Olijf is beëindigd, dan verhuist de loods weer naar box III. 8 Aangegeven dient te worden als resultaat uit overige werkzaamheden. Dit volgt uit art en 3.95 Wet IB. Na de 3 maanden wordt 4% van de waarde als inkomen in box III aangemerkt. 9 Olijf brengt per maand ten laste van zijn winst, = De investeringsaftrek is en blijft een geliefd examenonderwerp. Opgave 8 Examen december 2008 Van Dam heeft per 1 november een drogisterij overgenomen en is vanaf die datum fulltime bezig in die zaak. Daarvóór werkte hij in dienstbetrekking bij de vorige eigenaar. Er is geen gebruikgemaakt van de faciliteit van art Wet IB. Het winkelpand is door Van Dam overgenomen. Hiervoor is een bedrag van in de koopsom begrepen. De waarde van de ondergrond, tevens de restwaarde van het pand, bedraagt en de economische levensduur 30 jaar. De WOZ-beschikking vermeldt een waarde van Waarom heeft Van Dam geen recht op de zelfstandigenaftrek? 2 Heeft Van Dam recht op investeringsaftrek? Motiveer uw antwoord. 3 Hoeveel mag Van Dam op het overgenomen pand maximaal afschrijven? Van Dam heeft verder goederen uit de winkel meegenomen voor privégebruik. De inkoopprijs daarvan was en de verkoopprijs Voor welk bedrag dient de winst te worden gecorrigeerd vanwege dit privégebruik? Motiveer uw antwoord. In 2012 zal het bedrijfspand opnieuw geschilderd moeten worden. De kosten worden ultimo boekjaar getaxeerd op Van Dam verwacht, vanwege prijsstijgingen in de komende jaren, dat in 2012 een bedrag van nodig zal zijn voor de schilderbeurt. 5 Kan Van Dam bij het vaststellen van de fiscale winst van dit jaar al rekening houden met de toekomstige kostenpost? Vermeld het van toepassing zijnde wetsartikel. 6 Bereken het bedrag dat ten laste van de winst kan worden gebracht in verband met het schilderwerk in Vermeld het van toepassing zijnde wetsartikel. De fiscale winst van Van Dam over dit jaar bedraagt Dit bedrag is vóór aftrek van de dotatie aan de fiscale oudedagsreserve. Van Dam wenst deze dotatie wel te doen. 7 Bereken de belastbare winst uit onderneming voor Van Dam. Uitwerking 8 1 Hij kan niet aan het urencriterium van uur hebben voldaan. 2 Nee, het geïnvesteerde bedrag is te hoog. 3 Er mag willekeurig worden afgeschreven, art. 7.2 en 7.3 URWA. Maar niet verder dan tot 50% van de bodemwaarde (= WOZ-waarde). Dus de afschrijving bedraagt maximaal (50% van ) = Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

13 4 Er mag worden uitgegaan van de inkoopprijs, want er is sprake van goederen van relatief geringe waarde en het schaadt de omzet niet. 5 Er kan een kostenegalisatiereserve worden gevormd, art lid 1 onderdeel a Wet IB. 6 Er mag geen rekening worden gehouden met toekomstige prijsstijgingen, art lid 1 Wet IB. De dotatie aan de reserve bedraagt : 6 = Gegeven winst Af: dotatie FOR _ Zelfstandigenaftrek Verhoging _ Belastbare winst uit onderneming Opgave 9 Examen juni 2009 Akkerbouwer Jan Harmvink, 64 jaar oud, draagt per 1 januari 2010 zijn bedrijf over aan Kees Teunmus, die al tien jaar bij hem in dienst is. De fiscale balans op 1 januari 2010 is als volgt: Activa Passiva Boerderij woongedeelte Vermogen ondergrond Fiscale oudedagsreserve bedrijfsgedeelte Hypothecaire schuld ondergrond Overige schulden Landerijen Landbouwwerktuigen Overige activa De werkelijke waarden, voor zover afwijkend van de fiscale boekwaarden, zijn: Boerderij woongedeelte ondergrond bedrijfsgedeelte ondergrond Landerijen Landbouwwerktuigen Bereken de belastbare winst die Jan Harmvink als gevolg van de overdracht geniet, indien er geen gebruik wordt gemaakt van fiscale faciliteiten in verband met de overdracht. Als u een voordeel onbelast laat, geef dan aan op grond van welk artikel, met eventueel lid en letter. 2 Op welke fiscale faciliteit kan Jan Harmvink een beroep doen, gelet op de overnemende partij? Noem het betreffende wetsartikel, met eventueel lid en letter. 3 Wat betekent deze keuze voor de fiscale winstbepaling van Kees Teunmus? 4 Kan de Fiscale oudedagsreserve ook zonder belastingheffing in 2010 worden afgewikkeld? Geef aan hoe en op grond van welk wetsartikel, met eventueel lid en letter. Kees Teunmus onttrekt in 2010 voor privégebruik diverse landbouwproducten aan zijn onderneming, met een totale kostprijs van en een verkoopwaarde van Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 13

14 5 Voor welk bedrag moet de winst van Teunmus worden gecorrigeerd, in verband met dit privégebruik? Motiveer uw antwoord. In 2011, één jaar na de overname, laat Kees Teunmus een deel van het terrein rond de boerderij bestraten. De totale uitgave is Verder zijn er geen investeringen dat jaar. 6 Wat kan Kees Teunmus als gevolg van deze uitgaven ten laste van zijn winst brengen, naast de normale afschrijving? Geef aan op grond van welke artikelen, met eventueel lid en letter. U hoeft geen berekeningen te maken. Uitwerking 9 1 Afrekening FOR Boerderij: woongedeelte ( ) bedrijfsgedeelte ( ) ondergrond woning vrijgesteld, art lid 1 ondergrond bedrijf vrijgesteld, art lid 1 Landerijen vrijgesteld, art lid 1 Landbouwwerktuigen ( ) Stakingsaftrek De faciliteit van art lid 5 Wet IB voorkomt heffing over de overdrachtswinst. 3 Kees gaat door met de boekwaarden van Jan Harmvink. 4 Gekozen kan worden voor omzetting van de for in een lijfrente, art Wet IB. 5 De correctie bedraagt 4.000, omdat dit ten koste van de omzet gaat. (Wanneer het antwoord duidt op afspraken met de Belastingdienst, ervaringsregels of landbouwnormen is dit ook goed te rekenen.) 6 Er kan investeringsaftrek worden opgevoerd, art lid 1 onderdeel c Wet IB Deze afschrijving kan willekeurig geschieden, art en art. 7 e.v. Uitv.reg. WA, en daarmee desgewenst meer dan de normale afschrijving. Opgave 10 Examen december 2009 Dirk de Vries en Tim de Jong hebben al vele jaren een organisatieadviesbureau onder de naam V.o.f. Way Adviesgroep. Beide vennoten zijn ieder voor 50% gerechtigd in het resultaat van de firma. In 2008 heeft zich bij de onderneming het volgende afgespeeld. In verband met teruglopende opdrachten heeft de firma enkele werknemers ontslagen. Een van de werknemers is het niet eens met zijn ontslag en begint een juridische procedure. Hij eist een ontslagvergoeding van De vennoten verwachten dat de claim van de werknemer voor 50% zal worden gehonoreerd. De kosten van de advocaat, die de belangen van de firma behartigt, schatten ze op In december 2008 is van de advocaat een voorschotnota ontvangen van 2.000, die begin 2009 wordt voldaan. 1 Moet op de fiscale balans eind 2008 rekening worden gehouden met de claim van de ontslagen werknemer? Zo ja, voor welk bedrag? Motiveer uw antwoord. 2 Moet op de fiscale balans eind 2008 rekening worden gehouden met de kosten van de advocaat? Zo ja, voor welk bedrag? Motiveer uw antwoord. De firma is gevestigd in een pand dat eigendom is van Dirk de Vries. Het pand is volledig in gebruik door de Way Adviesgroep. Het is niet ingebracht in de firma. 14 Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

15 3 Het pand is niet ingebracht in de firma. Op welke wijze zal toch sprake zijn van ondernemingsvermogen voor Dirk? Na het ontslag van de werknemers kwamen diverse kamers leeg te staan. Daarom besloot Dirk de bovenverdieping te verhuren als woonruimte. Dit betreft de helft van de beschikbare ruimte en ook de helft van de waarde van het pand. Het pand is in 2004 gekocht voor , waarvan ondergrond en opstallen. In verband met deze aanschaf genoot Dirk destijds 5% kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Om de bovenverdieping geschikt te maken voor verhuur als woonruimte is een aannemer ingeschakeld. Deze heeft voor zijn werkzaamheden een factuur van gestuurd aan Dirk. Het betreft de aanschaf en plaatsing van een keukenblok en sanitair. De waarde van het pand is volgens een recente taxatie Dit is tevens de WOZ-waarde. Met ingang van 1 oktober 2008 wordt de bovenverdieping verhuurd aan derden. 4 Heeft de verhuur gevolgen voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek? Zo ja, voor welk bedrag? Noem ook het betreffende wetsartikel, eventueel met lid en letter. 5 Kan Dirk kleinschaligheidsinvesteringsaftrek claimen voor de investering van ? Zo ja, voor welk bedrag? Noem ook het betreffende wetsartikel, eventueel met lid en letter. Dirk maakt voor zakelijke reizen gebruik van een personenauto, die behoort tot het firmavermogen. Hij rijdt ook regelmatig privé met deze auto, maar registreert geen kilometers. De auto is in 2007 gekocht voor excl. OB. De cataloguswaarde is De werkelijke waarde is eind Geef aan wat de fiscale gevolgen hiervan zijn voor Dirk. Noem ook het betreffende wetsartikel, eventueel met lid en letter. In verband met de economische malaise heeft de firma een financiële impuls nodig. Bij de bank blijkt geen geschikte lening te krijgen. Daarop verstrekt Jim, de vader van Tim de Jong, aan de firma een lening van Op de vordering ontvangt hij jaarlijks een variabele rente, die volledig afhankelijk is van de gemaakte winst. Verder heeft Jim geen bemoeienis met de firma. De belastingadviseur wijst erop dat de ontvangen rente bij Jim als winst uit onderneming belast is in box I. 7 Op grond van welk wetsartikel, eventueel met lid en letter, komt de belastingadviseur tot deze constatering? Is aan de voorwaarden voldaan? 8 Kan Jim nu gebruik van maken van de zelfstandigenaftrek? Motiveer uw antwoord. Uitwerking 10 1 Op balansdatum is de reële waarde van de claim De claim is ontstaan en vindt zijn oorzaak in Dus hiervoor een voorziening opnemen (volgens goedkoopmansgebruik). 2 Voor het gehele bedrag van 6.000: de ontvangen declaratie is een balanspost van 2.000, daarnaast kan voor een voorziening op de balans worden opgenomen. De kosten zijn opgeroepen door de bedrijfsvoering in Het pand is buitenvennootschappelijk ondernemingsvermogen. 4 Door de bestemmingswijziging van de bovenverdieping als woonruimte is sprake van een desinvestering volgens art lid 3 onderdeel b Wet IB. De desinvesteringsbijtelling is 5% 50% = Nee, woonruimte is uitgesloten van investeringaftrek, art lid 1 onderdeel d Wet IB. 6 Dirk krijgt in zijn fiscale winst te maken met een onttrekking voor privégebruik auto van 25% van de cataloguswaarde ( ) is 7.000, art Wet IB, omdat hij meer dan 500 km privé rijdt en geen km-administratie voert. De hogere winst betekent een hogere IB (14% of 20% als er sprake is van een lage CO 2 -uitstoot). Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 15

16 7 Op grond van art. 3.3 lid 1 Wet IB. De rente is volledig afhankelijk van de winst, waarmee aan de grotendeels-voorwaarde van lid 3 onderdeel b is voldaan. 8 Jim kan geen gebruikmaken van de zelfstandigenaftrek, omdat hij niet voldoet aan het urencriterium. Opgave 11 Examen juni 2010 Het echtpaar Jan en Carla de Vries heeft al vele jaren een praktijkmaatschap. Carla is huisarts en Jan is tandarts, een combinatie die zeer ongebruikelijk is. Jan werkte in uren voor de maatschap. Carla heeft in 2009 slechts 1100 uren gewerkt. Vanwege haar zwangerschap werkte ze drie maanden niet. 1 Heeft Jan in 2009 recht op zelfstandigenaftrek? Motiveer uw antwoord en noem ook de betreffende wetsartikelen, eventueel met lid en letter. 2 Heeft Carla in 2009 recht op zelfstandigenaftrek? Motiveer uw antwoord en noem ook de betreffende wetsartikelen, eventueel met lid en letter. Beide praktijken worden uitgeoefend in één groot pand, met afzonderlijke wachtkamers en behandelruimten. Het pand is 10 jaar geleden gekocht voor (omgerekend) plus ondergrond. Door afschrijvingen bedraagt de fiscale boekwaarde van het pand begin plus ondergrond. De normale afschrijving is 2% van de aanschaf waarde. De WOZ-waarde van het pand in 2009 is , dit is ook ongeveer de werkelijke waarde van het pand. 3 Bepaal de fiscale afschrijving op het pand in Motiveer uw antwoord en noem ook het betreffende wetsartikel, eventueel met lid en letter. Carla is lid van de plaatselijke golfclub. De lidmaatschapskosten, in 2009, brengt ze ten laste van de winst. Op de golfbaan ontmoet ze veel andere artsen en specialisten. Ze is van mening dat deze ontmoetingen in informele sfeer haar functioneren als huisarts bevorderen. 4 Zijn deze uitgaven terecht ten laste van de winst gebracht? Motiveer uw antwoord en noem ook het betreffende wetsartikel, eventueel met lid en letter. Jan en Carla de Vries hebben in 2009 diverse cursussen gevolgd. Deze waren noodzakelijk om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen op hun vakgebied. Jan gaf uit aan cursuskosten, Carla Alle kosten zijn ten laste van de maatschapwinst geboekt. 5 Zijn deze cursuskosten terecht geheel ten laste van de fiscale winst gebracht? Motiveer uw antwoord. In 2009 is door Jan en door Carla geïnvesteerd in nieuwe bedrijfsmiddelen. Deze bedrijfsmiddelen zijn in 2009 betaald en in gebruik genomen. Verder heeft Carla in december 2009 voor 5000 aan meubilair besteld voor de wachtkamer. Deze meubelen zijn begin 2010 geleverd. Carla heeft bij de bestelling aanbetaald. 6 Welk bedrag aan kleinschaligheidsinvesteringsaftrek kunnen Jan en Carla in 2009 ten laste van de fiscale winst brengen? Motiveer uw antwoord en noem ook de betreffende wetsartikelen, eventueel met lid en letter. In 2008 is het praktijkpand geheel geschilderd. Jan en Carla schrokken van de kosten: een bedrag van Daarom hebben ze besloten om vanaf 2009 jaarlijks te reserveren, zodat over 8 jaar beschikbaar is voor schilderwerk. Op basis van het huidige prijsniveau is voldoende, maar over 8 jaar zal zeker nodig zijn. 7 Kan deze reservering geheel of gedeeltelijk ten laste van de fiscale winst worden gebracht? Motiveer uw antwoord en noem ook de betreffende wetsartikelen, eventueel met lid en letter. 16 Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

17 Jan en Carla maken geen gebruik van de fiscale oudedagsreserve. De fiscale maatschapwinst over 2009 bedraagt , waarin ieder voor 50% is gerechtigd. 8 Bereken de ondernemersaftrekken van Jan en Carla en de MKB-winstvrijstelling van beiden. Uitwerking 11 1 Ja, hij voldoet aan het urencriterium. De samenwerking is weliswaar ongebruikelijk, maar niet hoofdzakelijk ondersteunend, art. 3.6 lid 2a. 2 Ja, ze voldoet aan het urencriterium. De samenwerking is weliswaar ongebruikelijk, maar niet hoofdzakelijk ondersteunend, art. 3.6 lid 2a. De uren (1100) liggen beneden de norm van 1225, maar dat is veroorzaakt door haar zwangerschap, art. 3.6 lid 5. 3 Art. 3.30a lid 3b kent een bodemwaarde voor de afschrijving op vastgoed van 50% van de WOZwaarde. De fiscale waarde ligt al beneden deze bodemwaarde, zodat geen fiscale afschrijving is toegestaan. 4 Dit zijn uitgaven tot het voeren van een zekere staat, art lid 1a. De uitgaven zijn niet aftrekbaar. Ook kunnen de uitgaven als privé-uitgaven worden gezien, dus niet aftrekbaar. 5 De cursuskosten zijn niet in aftrek beperkt, dus volledig aftrekbaar. 6 Volgens art lid 3 moeten de investeringen worden opgeteld, dus totaal Dan is de ksia 21%, en geen 29%, zoals bij de toetsing per ondernemer. De ks-i.a. is dus 21% = , plus die op het meubilair. Het meubilair is in 2009 besteld en komt dus dit jaar voor ks-ia in aanmerking. Maar aftrekbaar is in 2009 slechts het betaalde bedrag, 1.000, zie art Totale ks-i.a. is Volgens art is een egalisatiereserve mogelijk. Maar lid 2 verwijst naar art. 3.26, dus met toekomstige prijsstijgingen mag geen rekening worden gehouden. Dus 5000 reserveren. 8 De zelfstandigenaftrek bedraagt per persoon. De MKB-winstvrijstelling bedraagt 10,5% x ( ) per persoon = pp. Wie bij vraag 1 de aftrek voor Carla heeft geweigerd zal hier bovenstaand antwoord alleen voor Jan geven. Is akkoord. Examentrainer SPD 2011 IB-winst Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 17