Investeren in de zorg

Transcriptie

1 strikt persoonlijk / vertrouwelijk Investeren in de zorg Zorgobligaties 6 november 2012 JBR Corporate Finance bv Dit rapport is auteursrechtelijk beschermd door JBR Corporate Finance bv en gepubliceerd onder de restrictie dat het alleen intern door de cliënt en de organisatie die hij/zij vertegenwoordigt, wordt gebruikt en verspreid

2 Introductie JBR is een strategie & corporate finance bureau, gevestigd te Zeist met circa 40 medewerkers Vraagstukken van krimp & groei Persoonlijke achtergrond Stephan van de Vusse: Directeur CenE Bankiers Directeur MC Groep Obligatieprogramma DC Groep Cf Healthcare Property Fund Obligatieprogramma Mijndomein Stichting Obligatiehoudersbelangen Contact: Utrechtseweg 64 te Zeist Mob:

3 Mogelijkheden tot financiering door banken nemen af Beperkt aantal banken actief in de zorg (ABN Amro, Rabobank, ING, BNG) Banken zijn terughoudend: bancair krediet is vaak al opgerekt risicospreiding met andere projecten in publieke sector beperkte mogelijkheden om inhoudelijk functioneren te monitoren kapitaaleisen nemen toe Kapitaalmarkten zijn moeilijk toegankelijk: ziekenhuizen/zorginstellingen hebben geen duidelijke eigendomsstructuur zorg is voor meeste beleggers te complex er zijn geen gespecialiseerde financiële instellingen voor de zorg 3

4 Strategische uitgangspunt is leidend Demografie/zorgvraagontwikkeling Overheidsbeleid op gebied instelling Positie bij zorgverzekeraar Kwaliteit van de zorginstelling incl. organisatie Financiële performance Betrokkenheid andere stakeholders Ook bij goede vooruitzichten kan er nog steeds een financieringsgat zijn 4

5 Obligatiefonds kan/gaat brug slaan tussen beleggers en zorginstellingen PE-fonds(en) Obligatielening Achtergestelde financiering Institutionelen Dutch Healthcare Bond I Ziekenhuizen GGZ-instellingen VVT-instellingen Kapitaalmarkt Of waarschijnlijker directe financiering Rol van het Waarborgfonds voor de Zorg WfZ-borging is mogelijk als zorginstelling eigenaar blijft van het vastgoed. Het aantrekken van vreemd vermogen kan altijd worden geborgd 5

6 De juiste combinatie van investeerders en vreemd en eigen vermogen leidt tot het hoogste rendement Elke financieringsbron heeft haar eigen invalshoek en kan daardoor naast financiering ook een aanvullende bijdrage leveren die ook van invloed is op het risico-/rendementsplaatje van de zorginstelling Kosten Baten 6

7 Elke investeerder werkt vanuit eigen rol. Laag risicoprofiel van zorg moet nog indalen Stakeholders betrokkenheid bij bedrijfsvoering Hoog Laag Ondernemer Ontwikkelaar Bouwer Installateur Maatschappelijke investeerder Woningbouwcorporatie Financiële investeerder Institutionele belegger Bank financier Passief vs Actief meedenkende partijen in het ontwikkelprocess Passief Banken Institutionele beleggers Pensioenfonds Actief Ondernemer Bouwer Installateur Ontwikkelaar Maatschappelijke investeerder Woningbouwcorporatie 7

8 Management vraag: Waarom überhaupt een investeerder te overwegen Wanneer niet? als je op zoek bent naar goedkoopste geld EN alles via de bank kan financieren als je geen bemoeienis wenst als je geen uitleg wilt hoeven geven aan derden Wanneer wel? als je moet en wilt als je risico s wilt delen als je scherpte wilt in de bedrijfsvoering als je betrokkenheid wilt creëren van specifieke groep als je een expliciete visie hebt op zorg & organisatie (zie hotelsector) Regeerakkoord: Om een grote kwaliteitsslag te kunnen maken, is geld nodig. Dit geld hoeft niet alleen van de overheid te komen. Als er extra geld uit de private markt de zorgsector kan worden ingetrokken zal dit tot grote verbeteringen kunnen leiden Bestuurlijke ruimte verdwijnt om NIET na te denken over aantrekken investeerders 8

9 Drie voorbeelden uit mijn praktijk DC Groep Obligatie Bedrijfsobligatie Looptijd: 5 jaar Rente: 6,25% Coupon: Sterk: ondernemer Zwak: zekerheid friends & family Cf Healthcare Property Fund Vastgoed CV Looptijd: 18 jaar Dividend: 5% + 2,68% Coupon: Sterk: VG zorg Zwak: rendement icm regio (semi)institutioneel Mijndomein Obligatie Gedekte obligatie Looptijd: 2 jaar Rente: 5% Coupon: Sterk: transparantie Zwak: verhandelbaarheid Particulieren 9

10 Wat zijn de hoofdscenario s? Traditioneel bancair: groeien naar verhouding EV25% versus VV 75% focus op going concern afweging: is tijd en geld beschikbaar? Bancair plus Insourcing: verhouding EV 20-25%, VV 50-60% en derden 5-30% additioneel rendement investeerders op gebied van risicodeling, efficiency en maatschappelijke verankering afweging: zijn geschikte partnerships beschikbaar? Outsourcing: verhouding EV 0-20%, VV % 100% focus op zorginstelling afweging: geschikt voor mijn (gehele) organisatie? 10