Competentie Centrum Transities

Transcriptie

1 Competentie Centrum Transities Samen werken, samen leren, samen ontwikkelen José Andringa 10 november 2009 CoP Versnelling Innovatiecyclus (Movinnio/Traverse)

2 PARTNERSCHAP VROM SenterNovem Beheergroep KSI TNO Staf 2,5 fte

3 TRANSITIES Een 'transitie' is een structurele maatschappelijke verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op het gebied van economie, cultuur, technologie, instituties en natuur & milieu.

4 Europees onderzoek grote infraprojecten (Transumo): Projectleiders hebben wél competenties om risico s te beheersen; Projectleiders hebben onvoldoende competenties in het omgaan met de omgeving

5 COMPETENTIES VAN TRANSITIEPROFESSIONALS Competentiecahier No. 1 José Andringa Rob Weterings

6 BASISCOMPETENTIES EN DOMEINKENNIS Basiscompetenties: 1. Communicatief vermogen 2. Netwerken bouwen en onderhouden 3. Overtuigingskracht En: Domeinspecifieke vakkennis

7 Competenties Divergeren Convergeren Patronen herkennen Heroriënteren Experimenteren Verankeren & opschalen Monitoren t r a n s i t i e m a n a g e m e n t

8 TRANSITIECOMPETENTIES Competentiecluster Patronen herkennen Heroriënteren Experimenteren Verankeren en opschalen Monitoren Transitiemanagement Persoonlijke vaardigheden * integraal denken onbevangen vragen stellen * analytisch vermogen * conceptuele kracht * visie en inspiratie * lef en overtuigingskracht * creativiteit * historisch besef Mobiliserend vermogen Organisatievermogen Tweede orde leren * anticiperend vermogen * ondernemerschap * verleidingskracht * netwerken en lobby observatievermogen reflectief vermogen Zelfbewustzijn * systeemdenken * gevoel voor timing * balanceren tussen inhoud, proces en resultaat Methoden en technieken * integrale systeemanalyse * actor- en netwerkanalyse * historische regimeanalyse * fact finding * scenario-analyse * toekomstverkenningen * back casting * reframing * actor- en netwerkanalyse * strategisch nichemanagement * lerend ontwerpen * actor- en netwerkanalyse * integrale systeemanalyse * strategisch nichemanagement * transitiemonitoring * evaluatietechnieken * learning histories * reflectiesessies Bijpassende rol <<< divergerend >>> convergerend Onderzoeker <<< Manager >>> Vernieuwer <<< Onderzoeker <<< Groepswerker >>> Manager >>> Vernieuwer <<< Netwerker <<< Manager >>> Groepswerker >>> Netwerker <<< Onderzoeker <<< Manager >>> Onderzoeker <<< Groepswerker >>> Onderzoeker <<< Groepswerker >>> Manager >>>

9 PERSOONLIJKE KARAKTERISTIEKEN 1. Levenshouding: idealisme en optimisme 2. Motivatie: uit korte termijn resultaten of gelegde verbindingen tussen mensen/organisaties 3. Doorzettingsvermogen en open werkstijl

10 Verdere uitwerking Competentiecahier nr. 2: het competentieprofiel Beschrijven van competenties in termen van concreet, toetsbaar gedrag Competentietest Profielen van specifieke functies, zoals bijv. directie, bestuur, projectleider, programmabureau.

11 Voorbeeld profiel: projectleider Projectleider / themaleider binnen het programma Transumo BSIK-programma (subsidie op projecten) Gericht op ontwikkeling wetenschappelijke kennis Driepartijen: wetenschap, bedrijven, overheid

12 Visie en inspiratie Kan een inspirerende langetermijnvisie (laten) maken en deze verbinden met acties op korte termijn Lef en Veranderkracht Mobiliserend vermogen Organisatievermo gen Durft zich buiten de gebaande paden te bewegen en is in staat mening en houding van anderen te beïnvloeden en verkrijgt instemming voor voorstellen Kan richting en sturing geven aan groepsprocessen en doeltreffende samenwerkingsverbanden tot stand brengen en handhaven. Is in staat prioriteiten en benodigde acties aan te geven, en te bepalen welke tijd en middelen nodig zijn om ambities te realiseren. Dit doet een trans.prof. Op 3 nivo s: niche, regime en landschap ( schaken op 3 borden )

13 Tweedeorde leren Ter discussie stellen van bestaande manieren van denken en handelen binnen het experiment of de activiteit Ondernemerschap Anticiperend Vermogen Vertaalt maatschappelijke ontwikkelingen in zakelijke mogelijkheden, is in staat om belemmeringen die zich tijdens een systeeminnovatief project voordoen te identificeren en uit de weg te ruimen Kan trends signaleren en oppakken en deze gebruiken om experimenten/projecten te verankeren en op te schalen. Netwerken en Lobby Ontwikkelen en bestendigen van relaties en samenwerkingsverbanden binnen en buiten de eigen organisatie en deze benutten voor het verkrijgen van informatie, steun en medewerking.

14 Visie en inspiratie Niveau Overziet bij het bepalen van een richting de (vaak grote) implicaties voor meerdere organisaties. 2. Heeft een lange termijnvisie, heeft een breed perspectief, houdt uiteenlopende mogelijkheden in gedachten bij het ontwikkelen van een toekomstbeeld. 3. Enthousiasmeert anderen en maakt het bereiken van doelen gemakkelijker door duidelijk het beoogde effect aan te geven, een positieve instelling ten opzichte van het werk tot stand te brengen en onder teamleden een sterke wil om te slagen te creëren.

15 Visie en inspiratie - vervolg Niveau 2 1. Schat het belang van ontwikkelingen in de (totale) politieke, maatschappelijke en wetenschappelijke omgeving en de implicaties voor de eigen organisatie goed in. 2. Zorgt ervoor dat gedeelde waarden en perspectieven (verwachtingen) vertaald worden in een gezamenlijk beeld op hoofdlijnen van een gewenste situatie of toekomst. Het kan hierbij gaan om enkele betrokkenen, of juist een grote verzameling van verschillende partijen. 3. Laat de gewenste situatie steeds richtinggevend zijn voor een portfolio aan activiteiten en/of experimenten. Zorgt dat betrokkenen meegaan in die richting. 4. Realiseert nieuwe strategische lijnen voor de toekomst. Doorbreekt bestaande denkkaders met originele ideeën