Vsob-project Inventarisatierapport

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vsob-project Inventarisatierapport"

Transcriptie

1 Vsob-project Inventarisatierapport oktober-december 2008 Auteur: John Verheijden Gelderse Milieufederatie Jansbuitensingel AB Arnhem 1

2 Samenvatting In deze inventarisatie zijn een aantal gegevens verzameld ten aanzien van het ondersteunen door natuur- en milieuorganisaties van burgers met betrekking tot hun leefomgeving. De gegevens vallen in vijf groepen uiteen: A. Opvattingen van medewerkers van natuur- en milieuorganisaties over wat men aan burgerondersteuning doet, waar knelpunten liggen en wat moet worden aangepakt. Dit levert het beeld op van een vrij effectieve maar inefficiënte vraagafhandeling: burgers die worden geholpen zijn tevreden maar aan het proces kan van alles worden verbeterd. Over wat het grootste probleem is bestaat geen eensgezindheid. Lees de samenvatting. B. Adviezen van betrokken buitenstaanders die doorgaans zelf op het vlak van de ondersteuning van burgers bezig zijn, maar niet tot het veld van de natuur- en milieuorganisaties zelf behoren. Zij schetsen een minder rooskleurig beeld: de ambitie is te laag, de instelling kan beter, de ondersteuning is te ad hoc en de kennis moet omhoog. Lees de samenvatting. C. Meningen van projectpartners over de opzet, de inhoud en de uitvoering van het Vsobproject. Deze zijn vooral voor de projectleider van belang. Lees de samenvatting. D. Aanbevelingen van de redactie op basis van alle gepasseerde gegevens. Ook deze zijn bedoeld voor de projectleider. Een deel kan worden aangewend bij de verdere invulling van het project. Een ander deel zou als aanbeveling uit het totale project kunnen vloeien. E. Tips van alle betrokkenen. Tijdens de inventarisatie zijn veel tips aangedragen ten aanzien van in te zetten instrumenten. We hebben deze geklusterd voor verder gebruik in of na het Vsob-project. 2

3 Inhoud 1. Context 4 2. Methode Enquête Interview Adviesronde 5 3. Opvattingen van de organisaties Waarnemingen uit enquête Waarnemingen uit interviews Samenvatting Adviezen van betrokken buitenstaanders Waarnemingen uit A-4tjes Samenvatting Meningen van projectpartners Waarnemingen in interviews Samenvatting Conclusies Aanbevelingen van de redactie Tips 33 Bijlagen 36 Bijlage 1: Deelnemers enquête 36 Bijlage 2: Projectpartners / deelnemers interview 36 Bijlage 3: Excel bestand 37 Bijlage 4: Interview format 37 Bijlage 5: Samenvatting enquête waarnemingen 40 Bijlage 6: Wensen voor resterend programma 41 Bijlage 7: Deelnemers adviesronde 42 Bijlage 8: Adviezen 42 3

4 1. Context De voorliggende inventarisatie heeft plaatsgevonden in het kader van het project Versterking samenhang ondersteuning burgerparticipatie (Vsob). Dit project heeft tot doel duidelijkheid te krijgen in hoe natuur- en milieuorganisaties burgers ondersteunen die zich willen inzetten voor hun leefomgeving. Het project moet de problemen die bij burgerondersteuning optreden in kaart brengen. Dit met het oog op een structurele verbetering in de nabije toekomst. De methode die het project heeft gekozen is die van learning by doing. De projectpartners werken gezamenlijk aan de ondersteuning van burgers met leefomgevingsvragen en krijgen aldoende zicht op de problemen. Voorafgaand aan deze werkwijze is de voorliggende inventarisatie onder natuur- en milieugroepen gepland. De inventarisatie kan gebruikt worden als een nulmeting: welke aandacht besteden de organisaties momenteel aan burgers en wat zijn hun opvattingen over de ideale ondersteuning? Maar de inventarisatie is vooral bedoeld om het learning by doingtraject beter te kunnen invullen. We onderzoeken in de eerste plaats het reactief handelen: hoe reageert men op wat van burgers op hen afkomt? Maar we nemen ook het proactief handelen mee: welke initiatieven onderneemt men om burgers vooraf te ondersteunen? 4

5 2. Methode De inventarisatie kent drie trajecten om gegevens te verzamelen. De eerste is een schriftelijke enquête, in te vullen via een elektronisch formulier. De tweede is een een interview op basis van de ingevulde enquête, op lokatie van de organisatie. De derde is een adviesronde onder particuliere personen die vanuit hun beroep burgers begeleiden bij leefomgevingsproblemen. Van alle observaties in de genoemde trajecten gedaan wordt verslag gedaan onder de kopjes waarnemingen (zie 3.1, 4.1 en 5.1). Daaruit worden vervolgens conclusies getrokken en aanbevelingen geformuleerd. Tenslotte hebben we alle gepasseerde tips verzameld. 2.1 Enquête We hebben telefonisch circa 40 organisaties benaderd om aan de inventarisatie per enquête deel te nemen. 36 organisaties hebben toegezegd. 32 daarvan hebben de enquête ingevuld. Daaronder zitten alle projectpartners. Zie de deelnemerslijst in bijlage 1. We hebben gebruik gemaakt van een elektronische enquête. Deze is te vinden op: De antwoorden zijn verwerkt in een Excel-bestand, zie bijlage 3. Zie voor de resultaten onder waarnemingen uit enquête. 2.2 Interview Het interview is afgenomen bij de 12 projectpartners. Zie voor de deelnemerslijst bijlage 2. Het gesprek kende de volgende onderwerpen: - Enquête: bespreking van de ingevulde enquête plus de enquêteresultaten. - Deelname: bespreking of en hoe men men wil deelnemen aan het project. - Invulling rest van het project: inventarisatie wat men belangrijk vindt. - Vaststelling eigen projectactiviteiten: inventarisatie waaraan men zou willen meewerken. - Goede voorbeelden: bespreking van de in de enquête verzamelde goede voorbeelden. Zie voor het interview format bijlage 4. Voor de laatste twee onderwerpen werden de respondenten gevraagd te scoren op een elektronisch formulier, zie: Zie voor de resultaten waarnemingen uit interviews. De wensen ten aanzien van het resterende programma zijn ook nog in kaart gebracht in bijlage Adviesronde We hebben aan 8 externe personen die met burgers aan de leegomgeving werken gevraagd in een A-4 een advies te schrijven voor het Vsob-project. We verwachten van deze relatieve buitenstaanders een bijzondere kijk op het ondersteunen van burgers door natuur- en milieuorganisaties. 7 hebben er gereageerd. Zie de deelnemerslijst in bijlage 7 en de adviezen in bijlage 8. Zie voor de resultaten onder waarnemingen uit A-4tjes. 5

6 3. Opvattingen van de organisaties Hieronder vindt u de observaties die zijn gedaan bij medewerkers van natuur- en milieuorganisaties. Er zijn waarnemingen uit een enquête (uitgevoerd onder 32 organisaties, waaronder de 12 Vsob-projectpartners) en uit interviews (uitgevoerd onder de 12 Vsobprojectpartners). Zie voor het totaalbeeld de samenvatting. 3.1 Waarnemingen uit enquête Algemeen De volgende waarnemingen hebben betrekking op 32 respondenten. Bronnen 1 Grootte organisatie [E-1] - 34% (11) heeft meer dan 25 mensen in dienst. - 28% (10) heeft 11 tot 25 mensen in dienst. - 32% (9) heeft 6 tot 10 mensen in dienst. - 6% (2) heeft 1 tot 5 mensen in dienst. [E-1] = vraag uit enquête, zie bijlage 4. [SNM] = afkorting van respondent, zie bijlage 1. Paars = waarneming heeft enkel betrekking op de 12 partners van het Vsob-project 2 Burgerondersteuning [E-2] [E-4] - 91% (29) doet aan burgerondersteuning. - 9% (3) ondersteunt geen burgers. [VVM bemiddelt enkel met experts, SNM en De Kleine Aarde vinden wel belangrijk dat het gebeurt] De volgende waarnemingen hebben betrekking op 29 respondenten. 3 Alle burgers [E-3] - 89% (25) bedient alle burgers, ook niet-leden. - 11% (3) is deze vraag niet van toepassing. [HGM, ] [SenterNovem/InfoMil] [SMN] 4 Soort ondersteuning [E-4] - 100% (28) neemt vragen van burgers in behandeling. - 86% (24) doet aan voorlichting van burgers. - 14% (4) doet niet aan voorlichting van burgers. [IVN licht burgers voor op incidentele basis en ad hoc, ] [NMF,] [ SenterNovem/InfoMil] - 46% (13) ondersteunt ook anders, namelijk: - ruimte beschikbaar stellen. [Kaardebol] - begeleiden bij juridische processen. [Fietsersbond] - juridisch advies. [Fietsersbond voor leden, SMN voor natuur- en milieugroepen] - klachtenmeldpunt. [Fietsersbond] - begeleiden bij inspraakprocedures. [Fietsersbond, NMF] - begeleiden bij leefbaarheidsproblemen in de wijk. [Fietsersbond] - vinden van de beste fietsroute via de fietsrouteplanner. [Fietsersbond] - lobbyen provinciale politiek. [GMF] - adviseren overheden namens burgers. [IVN] - uitvoeren projecten. [LM] - acties. [MNH] - visieontwikkeling met burgers. [MZH] - nieuwsbrief. [MZH] - consulteren burgers. [MZH via Groene peiler] 6

7 - informatiepunt. [MZH via digitaal portaal (Punt)] - website. ([Infomil]) - maken van materialen die veel voorkomende vragen antwoord bieden. [SMGM] - organiseren netwerkbijeenkomsten. [SMGM] - nieuwsberichten plaatsen in media. [SMGM] - informatie geven op bijeenkomsten van andere organisaties. [SMGM] Vragen beantwoorden Deze waarnemingen hebben betrekking op 28 respondenten 1. 5 Aantal vragen [E-5] - 25,1 vragen komen er gemiddeld per respondent per week binnen ,8 vragen komen er gemiddeld per week bij de projectpartners binnen. 6 Vraagregistratie [E-6] [E-28] - 32% (19) registreert binnenkomende vragen. - 25% (12) van de projectpartners registreert vragen. 7 Vragen beantwoorden [E-7] - Gemiddeld wordt 86,1% van de vragen van de registrerende respondenten naar schatting met succes beantwoord 3. 8 Onderwerpen [E-8] [E-9] - De voorgelegde vragen gaan over de volgende onderwerpen, in volgorde van aantal keren genoemd: - gezondheid, veiligheid en kwaliteit leefomgeving: 20 - flora en fauna: 19 - rapporten, vergunningen en andere stukken: 19 - geluid: 18 - klimaat: 18 - natuur en landschap: 19 - bouwen en wonen: 17 - water: 17 - bedrijven: 16 - juridische hulp: 16 - verkeer en vervoer: 16 - energie: 15 - landbouw: 15 - ruimtegebruik: 15 - bodem en grond: 14 - recreatie en toerisme: 14 - licht (waaronder lichthinder, lichtvervuiling): 13 - lucht: 13 - afval: 12 - geur: 12 - natuur- en milieueducatie (NME): 12 1 SNM, De Kleine Aarde en VVM vallen hier af omdat ze in principe geen burgervragen aangaande leefomgeving behandelen. Van IVN Consulentschap Fryslan ontbreken gegevens. 2 Op basis van opgave van 19 respondenten. 9 hebben dus geen cijfers beschikbaar. 3 Er is niet geinformeerd naar het criterium van beoordeling. 7

8 - gezondheidsproblemen door plant of dier: 10 - stoffen (waaronder nanotechnologie): 10 - straling (waaronder EM-velden, elektromagnetische velden): 9 - binnenklimaat: 8 - trilling: 6 - voedselveiligheid: 6 - visserij: 5 - cultureel erfgoed: 3 - zonlicht: 1-50% (14) behandelt alle genoemde onderwerpen. - 46% (13) behandelt enkel een deel van de onderwerpen en verwijst rest zo goed mogelijk door. 9 Prioriteit [E-10] - 79% (22) geeft de hoogste prioriteit (prioriteit 1 of 2 op een schaal van 5) aan helpen van burgers met vragen % (11) van de projectpartners geeft de hoogste prioriteit aan helpen van burgers met vragen. 10 Structurele activiteit [E-11] - 68% (19) ziet vragen van burgers beantwoorden als structurele activiteit. - 75% (9) van de projectpartners ziet vragen van burgers beantwoorden als structurele activiteit. 11 Omvang [E-12] [E-13] - 0,7 Fte wordt gemiddeld besteed aan burgers met vragen ,1 Fte wordt gemiddeld bij de projectpartners besteed aan burgers met vragen. - 3,7 personen zijn gemiddeld actief met vragen van burgers. - 5,8 personen zijn gemiddeld bij de projectpartners actief met vragen van burgers. 12 Publiciteit [E-14] [E-15] - 82% (23) maakt publiekelijk bekend dat men burgers met vragen ondersteunt % (11) van de projectpartners maakt publiekelijk bekend dat men burgers met vragen ondersteunt. - Argumenten waarom men burgers wel helpt maar het niet bekend maakt: - Geen experts in huis [Kaardebol] - Efficiënter om schaarse tijd in voorlichting te stoppen [Kaardebol] - Geen kernactiviteit [IVN Eemland, NMF, SenterNovem/InfoMil, Waddenvereniging] 13 Werkwijze [E-16] - 96% (27) behandelt eenvoudige vragen zelf. - 68% (19) behandelt moeilijke vragen zelf. - 79% (22) verwijst moeilijke vragen door naar andere organisaties. - 57% (16) verwijst moeilijke vragen door naar individuele experts. - 39% (11) past bij moeilijke vragen eerst 'vraagarticulatie' toe. - 29% (8) neemt moeilijke vragen van de vragensteller over. 4 Critici plaatsen vraagtekens bij dit cijfer: het moet lager zijn. Mogelijk is het een sociaal gewenst antwoord. 5 Er is geen onderscheid gemaakt tussen fulltime actieve of parttime actieve (dus deels erbij betrokken) personen. 6 Critici plaatsen vraagtekens bij dit cijfer: het moet lager zijn. In het interview is erop terug gekomen. 8

9 - 43% (12) behandelt moeilijke vragen in samenwerking met de vragensteller. - 4% (1) zet eenvoudige vragen in FAQ-vorm op website [Fietsersbond] - 4% (1) probeert moeilijke vragen eerst via internet te beantwoorden, en verwijst daarna evt. door [SMGM] 14 Doorverwijs adressen [E-17] - 10: Gemeente / Gemeenteraadsleden - 7: Milieu Centraal - 6: Milieufederaties - 5: IVN consulentschappen / afdelingen - 5: GGD - 4: Terreinbeherende organisaties - 4: Stichting Milieurechtshulp - 4: Provincie - 4: Overheden - 3: Stichting Natuur en Milieu - 3: Milieuhulp - 3: Milieudefensie - 3: Juridische hulpinstanties / juristen / advocaten - 3: Bomenstichting - 2: VROM Inspectie - 2: VROM - 2: Staatsbosbeheer - 2: Milieu Centra - 2: LNV - 2: Buurtbemiddeling - 2: Achterban organisaties - 1: Woningcorporaties - 1: Wetenschapswinkels - 1: Werkgroep Aesculaap (Alterra) - 1: WECF - 1: Vogelwerkgroepen - 1: Veroorzaker van het probleem - 1: Vara's Vroege Vogels - 1: Universiteiten - 1: Technische deskundigen - 1: Stravon - 1: Stichting MCS - 1: Stichting Lichthinder - 1: Stichting Geluidhinder - 1: Stichting EHS - 1: Stichting Bomen ridders - 1: Sovon - 1: SNM - 1: RIVM - 1: Rijkswaterstaat - 1: Ravon - 1: Postbus 51-1: Platform Stralingsrisico's - 1: Platform Gezondheid en Milieu - 1: Patiëntenorganisaties - 1: Partners voor een gezonde leefomgeving - 1: NSVV - 1: Natuurmonumenten - 1: Mob - 1: MKIC - 1: Lokale stichtingen - 1: Lokale boomgroepen - 1: Landschapsbeheer - 1: Laat het Donker Donker - 1: Kring Praktiserend Boomverzorgers - 1: Kankerregistratie instituten - 1: KAD - 1: Huurdershuis - 1: Huurcommissie - 1: FSC-Nederland - 1: Faunabescherming - 1: Energiebedrijven. - 1: Ecologisch deskundigen - 1: Dendrologische vereniging Nederland - 1: Das en Boom - 1: BWT - 1: BurgerAlliantie Gezondheid en Milieu - 1: Bureau rechtshulp - 1: Brandweer - 1: Audiologische instituten - 1: Arbodienst - 1: Antennebureau - 1: Algemene Inspectiedienst 15 Beschikbare externe experts [E-18] - 75% (21) maakt gebruik van individuele experts. - 29% (8) kan over meer dan 10 individuele experts beschikken. 16 Belemmeringen [E-20] [E-21] - 82% (23) ervaart belemmeringen bij het ondersteunen van burgers met vragen: - 64% (18) noemt capaciteitsgebrek / tijdgebrek / geldgebrek. 9

10 - 32% (9) noemt kennisgebrek. - 7% (2) noemt gebrek aan een kennissysteem. - 4% (1) noemt gebrek aan registratiesysteem voor vraagafhandeling. - 4% (1) noemt diversiteitsprobleem ( De diversiteit van de vragen maakt dat de informatie moeilijk te standaardiseren is ). - 4% (1) noemt inefficiënt doorverwijssysteem ( De samenwerking/uitwisseling met andere natuur-en milieupartners en met de gezamenlijke MF's zou efficiënter en gerichter kunnen. Daardoor hoeft niet elke keer het wiel opnieuw uitgevonden te worden ). - 4% (1) noemt ontoereikende wetgeving (is soms ontoereikend om mensen echt te helpen). - 4% (1) noemt geldgebrek bij vragenstellers (om juridische hulp in te huren). - 4% (1) noemt luie vragenstellers ( Mensen zoeken niet eerst naar een antwoord in de beschikbare informatie, stellen direct een vraag ). - 11% (3) ervaart geen belemmeringen [HGM] [IVN Eemland] [MNH] [WNF]. - 4% (1) weet het niet [MC]. 17 Tijd voor formulering antwoord [E-19] - 7% (2) gebruikt gemiddeld minder dan 5 minuten voor beantwoording vraag - 43% (12) gebruikt gemiddeld 6 tot 16 minuten - 21% (6) gebruikt gemiddeld 16 tot 30 minuten - 18% (5) gebruikt gemiddeld meer dan 30 minuten - 11% (3) weet het niet [MC]. 18 Tijd dat vragensteller op antwoord moet wachten [E-22] [E-23] - Bij eenvoudige vragen: - 43% (12) niet, antwoord wordt direct gegeven - 14% (4) 1 dag - 39% (11) 1 tot 3 dagen - 4% (1) langer dan 3 dagen - Bij moeilijke vragen: - 43% (12) minder dan 1 week - 39% (11) 1 tot 2 weken - 10% (3) langer dan 2 weken 19 Behoeftenonderzoek [E-24] [E-25] - 29% (8) doet aan behoeftenonderzoek onder burgers. - 33% (4) van de projectpartners doet aan behoeftenonderzoek. - Burgers blijken uit de onderzoeken behoefte te hebben aan het volgende: - technische informatie over fietsprodukten [Fietsersbond]. - informatie over omgeving: waar kunnen we fietsen [Fietsersbond] - inhoudelijke kennis [VMD] - kennis over procedures [VMD] - organisatorische onersteuning en uitwisseling [VMD] - milieurechtsbijstand [SMN] 20 Tevredenheidsonderzoek [E-26] [E-27] - 16% (6) doet aan tevredenheidsonderzoek onder burgers [LM, SMGM, MC]. - 17% (2) van de projectpartners doet aan tevredenheidsonderzoek [LM, MC]. - Burgers blijken uit alle onderzoeken erg tevreden over de werkwijze van de organisaties. 10

11 21 Binnenkomst vragen [E-30] - 39% van de vragen komt naar schatting per telefoon binnen. - 44% per - 21% via persoonlijke contacten - 1% via overleggen - 0,5% via achterbanbijeenkomsten, platformbijeenkomsten - 0,5% per brief 22 Gebruik van FAQ s [E-31] [E-32] - 57% (16) werkt met FAQ s. - 42% (5) van de projectpartners werkt met FAQ s. - Adressen van FAQ-registers: toerisme/faq_wnf_en_toerisme_.cfm?hlight=faq - Overige activiteiten Deze waarnemingen hebben betrekking op 32 respondenten. 23 Voorlichtende activiteiten [E-33] [E-35] - 53% (17) geeft cursussen voor burgers, ondermeer over: - Actievoeren - Natuur in de winter - Actuele onderwerpen - Natuurgidsencursus - Binnenmilieu - NGC - Ecologische voeding - nwro - Energierekening light - Persvoorlichting - Kadercursussen natuur - Ruimtelijke ordening - Kluwer Juridische electr. vraagbaak - Ruimtelijke ordening - Landgoederen - Themadag lobby - Lokale ontwikkelkracht - Van kap naar omgevingsvergunning 11

12 - Verkeer en beleid - etc. - Watergidsencursus - 69% (22) geeft folders uit, ondermeer over: - Bomen en verkeersveiligheid - Nacht van de nacht - Burgernetwerk - Over inspraak bij - Geef monumentale bomen een toekomst herstructurering wijk - Groente en fruitwijzer - Tuinmeubelchecker - IVN folder - Tuinverlichtingsfolder - Klimaatverandering - Veel projecten waar - Landschapskaart regio eindproduct folder is - Lokale lucht - Visie op ruimte - MCS - Waddengebied - Meer vogels in de tuin - Wijken voor de fiets - Mobiele telefonie en gezondheid - Wilde dieren in en om het huis - Mosselvisserij - etc. - 28% (9) geeft handboeken uit, soms digitaal, ondermeer over: - Bodemverontreiniging - Bomen en wet - Bouwoverlast - Brochure LFG - Chronische ziekten en Milieu - Elektromagnetische Velden - Fijn stof - Gassing containers - Handboek voor behoud van het landschap - Luchtbeleid in kleine gemeenten - MCS - Meten is Weten - Milieu op het werk - Milieuhulp.nl digitaal - nwro - Open haarden en houtkachels - Planten - Recht op bomen - Samenspel bomen en bouwen - Vogels en de wet.nl 12

13 - 75% (24) organiseert andere activiteiten met betrekking tot de leefomgeving van burgers, ondermeer: - Actieprojecten waar samen met burgers de leefomgeving wordt aangepakt: - Fietsersbond vraagt burgers naar hun problemen rondom de fiets, om vervolgens samen te kijken hoe deze op te lossen zijn. - Waar wij wonen (IVN, mensen betrekken bij hun eigen leefomgeving, bijvoorbeeld via natuurschouw, onderhoud aan dorpsbos of natuurstrook, etc.) - Natuurbeheer met burgers (IVN, nestkasten ophangen, ijsvogelwanden inrichten, natuurpaden aanleggen, commentaar op gemeentelijk beleid geven, wandelingen gidsen, excursies, inventariseren van vlinders, weidevogels beschermen, etc). - Kind in de Natuur (NMO, bevorderen natuurlijke speelplekken in de buurt/schoolomgeving, - Voetafdrukproces in gemeenten en bedrijven/instellingen (Kleine Aarde) - Overlegstructuren voor en met burgers: - netwerken (Bomenstichting onderhoudt een netwerk voor lokale contactpersonen, SMGM met bewonersnetwerk rond stookklachten, SNM heeft vrijwilligersteam voor meedenken en uitvoeren) - platforms (Leefmilieu) - klankbordgroepen [MNH] - Expertise beschikbaar stellen - expert meetings organiseren [MZH] - spreekuren organiseren (SMGM project Spreekuren in achterstandswijken, project Spreekuren gezondheid en milieu in Gelderland, met de leden van de BurgerAlliantie Gezondheid en Milieu) - Juristen beschikbaar stellen [SMN] - Manifestaties organiseren: - Klimaat straatfeest (Hier, - Nacht van de nacht (www.laathetdonkerdonker.nl) - Prijzen en wedstrijden: - duurzaamste burgerinitiatief [Kaardebol] - boomverkiezing (Bomenstichting, - stadsvogelprijs (Vogelbescherming Nederland, voor beste project waarbij burgers en gemeenten samenwerken) - Faciliteren van burgerinitiatieven: - Ruimte voor burgers beschikbaar stellen [Kaardebol] - Wandelingen [BMF, ML] - Excursies [IVN, ML naar rioolwaterzuiveringsinstallaties, NMF] - Natuur- en milieueducatie [IVN] - Digitale / informatie initiatieven - De Groene Peiler (www.degroenepeiler.nl) - Op de kaart van Utecht (www.opdekaartvanutrecht.nl) - Behartigen van burgerbelangen in symposia, overlegorganen, naar overheden [SMGM] 24 Leerzame initiatieven [E-38] [E-39] - 63% (20) kent initiatieven die als voorbeeld kunnen dienen voor de versterking van burgerparticipatie mbt de leefomgeving. - Genoemd worden: - Bewoners.nl (www.bewoners.nl) [SMGM] 13

14 Argument: * hiermee is veel ervaring al gebundeld, voldoet aan de doelen en plannen die jullie hebben. - Burgerinitiatief tegen komst megastallen in Noord-Holland [VMD] Argument: *Er worden mensen gemobiliseerd om zich uit te spreken voor milieubedreigingen bij hen in de buurt. * Er is een handelingsperspectief voor ze. * Aan laagdrempelige acties (het zetten van een handtekeningen) zijn hoogdrempeligger activiteiten gekoppeld. - Burgerinitiatief tegen komst megastallen in Overijssel [NMO] Argument: * Initiatief is ontstaan vanuit zorg voor eigen leefomgeving, gezondheid en leefbaarheid. Burgers hebben zelf initaitief genomen en een enorme kennis opgebouwd wat betreft luchtkwaliteit in relatie tot uitstoot van de megastallen. Zelf gekomen tot burgerinitiatief richting provincie. - Burgernetwerk Leefmilieu [GMF, SMGM, VVM] Argument: * vragen van burgers worden gekoppeld aan experts * heel gerichte ondersteuning bij heel specifieke vragen van burgers. - Energierekening light [ML] Argument: * bewustwording van de burger. - Greenwish (www.greenwish.nl) [Leefmilieu] Argument: * - Groene Peiler (www.degroenepeiler.nl) [BMF] Argument: * groot bereik - Lichtbronnenkaart Drenthe (www.mfdrenthe.nl/?page=194) [MD] Argument: * veel mensen bij betrokken, heeft onderwerp geagendeerd. - Lokale Agenda 21 [Kleine Aarde, in vele landen veel beter dan hier] Argument: * bleek in de praktijk goed uit de werken, bijv. in Boxtel. - Mijn slechtste fietspad (www.fietsersbond.nl/urlsearchresults.asp?itemnumber=9339) [Fietsersbond] Argument: * zeer laagdrempelig om een melding te doen * terugkoppeling wat ermee gedaan is, eerst door wegbeheerder, daarna door fietsersbond zelf * meer dan 56 % van de klachten opgelost binnen 3 jaar * grootste klachten samen met burgers oplossen - Nacht van de Nacht (www.laathetdonkerdonker.nl) [Platform Lichthinder] Argument: * het koppelt het beleven van de schoonheid van de nacht aan leuke activiteiten om te ondernemen. - Nationaal Landschap Arkemheen Eemland (www.arkemheen-eemland.nl) [IVN] Argument: * boeren, burgers en overheden maken gezamenlijk plannen, van onderaf dus, wat ervan terecht komt weet ik nog niet. - Ondersteuning Waterschapsverkiezingen [BMF] Argument: Groot bereik - Overleg Noordzeekanaalgebied [MNH] Argument: * verbreden van de eng economische benadering tot een breder intiatief - Punt, fysiek en digitaal kennis- een activiteitencentrum op het gebied van kwaliteit van de leefomgeving. [MZH] Argument: * De burger kan er terecht voor informatie, raadplegen, vragen stellen, discussie, vermaak, kennis delen, handel drijven, consumentenvoorlichting en actie voeren. - Struin: naschoolse opvang in de natuur (www.struin.nl) [Bomenstichting] Argument: * kinderen komen in aanraking met natuur 14

15 - Transition Towns (http://transitiontowns.nl) [Kleine Aarde] Argument: * vooral in UK een succes - Vogelbescherming, samenwerking tussen gemeenten en inwoners voor vogelvriendelijke inrichting van de leefomgeving [Vogelbescherming Nederland] Argument: * is succesvol gebleken en het aantal gemeenten waar dergelijke projecten worden uitgevoerd groeit. - Waar Wij Wonen [IVN, versie Tollebeek] Argument: * verschillende vrijwilligersgroepen (IVN afdeling, groenbrigade), basisscholen, terreinbeheerder (Flevo-landschap), Landschapsbeheer Flevoland en IVN Consulentschap Flevoland werken samen om kinderen meer te betrekken bij hun leefomgeving. - WikiHier (www.wikihier.nl) [GMF] Argument: heeft als doel de beschikbare milieuinformatie in Nederland en in het bijzonder milieugeralateerde FAQregisters beschikbaar te stellen en interactieve communicatie tussen groepen onderling en groepen en milieuorganisaties te bevorderen. - Wikilucht (www.wikilucht.nl) [SMGM] Argument: * hiermee is veel ervaring al gebundeld, voldoet aan de doelen en plannen die jullie hebben. - Wollefoppengroen & Co (www.wollefoppengroen.nl) [SMGM] Argument: 25 Overig [E-40] - Ideeën en initiatieven: - Rondreizend milieucafe [BMF] - Regionale ondersteuningspunten ism IVN [BMF] - Expertwiki RO Wiki project van de 12MF (http://wikihier.irion.nl/expertwikihier/index.php/hoofdpagina) [BMF] - Landelijk netwerk / landelijke ondersteuning [GMF] - Werkatelier voor gemeenten om gemeenten bij te staan in het proces met (steeds meer) participerende burgers (vlg onderzoek Burgerraad voor het regereingsbeleid kunnen overheden dit slecht) [IVN] - Milieuhulp.nl (www.milieuhulp.nl) biedt / bood een schat aan informatie voor burgers. Een deel van deze informatie is nu aan actualisatie toe, maar het uitgangspunt is goed. Voorheen werd er veel reclame voor milieuhulp.nl gemaakt en dat zag men ook terug in de hoge bezoekersaantallen. [NMF] - Opmerkingen: - Het blijft duwen, trekken en verleiden! [BMF] - Niet alle vragen zijn volledig, of logisch voor onze organisatie [NMU] - Vraag 5 is een grove schatting [NMU] - Vraag 13: de meeste medewerkers zijn (wel eens) betrokken bij een antwoord [NMU] - Vraag is erg variabel [NMU] - Milieu-inventarisatie door provincie Zuid-Holland eind jaren-90 van vraag, aanbod en vaardigheden (die je nodig hebt voor een succesvolle werkwijze), voor bewoners/jongeren e.d. [SGMG] - Burgerparticipatie kan ook heel ongelukkig uitpakken: kijk naar de resultaten van de Alders-tafel over Schiphol. [VMD] 15

16 - Natuur en Milieu vindt burgerparticipatie in de eigen leefomgeving zeer belangrijk. Als organisatie zijn we er zelf niet op toegerust om hierin burgers te ondersteunen. Dit behoort ook niet tot onze primaire doelstellingen en werkwijze. [SNM] - Overigens krijgen we zo'n 1510 vragen per jaar van burgers. Wanneer die gaan over ons werk beantwoorden we die. Verder verwijzen we veel door: Vragen over de eigen leefomgeving verwijzen we vooral door naar de MF's. [SNM] - WNF zit niet echt op leefomgeving, meer algemeen en juist mondiaal [WNF] 3.2 Waarnemingen uit interviews Deze waarnemingen hebben betrekking op 12 de respondenten met wie een interview is gehouden. Dat zijn de 12 projectpartners. We tekenen ook de aanbevelingen op die door de respondenten zijn gedaan. Uiteraard kunnen opmerkingen elkaar tegenspreken. Probleemstelling Uit de enquête komt een beeld naar voren van een redelijk effectief maar inefficiënt bedienen van burgers met vragen over de leefomgeving (zie bijlage 5). In het interview is dit beeld teruggekoppeld: herkennen de respondenten uit de enquête iets van de problemen waarmee ze zitten? Bronnen [I-12] = items uit interview, zie bijlage 4, werkblad data interview. [NMU] = projectpartner, zie bijlage Beoordeling resultaten enquête [I-1] [ bijlage 6 ] - 92% (11) vindt het beeld dat uit de enquête komt niet verrassend. 8% (1) vindt het verrassend en ziet het als een teken van 'onbewust onbekwaam': men weet zelf niet dat men maar weinig aan burgerondersteuning doet [LM]. - 75% (9) herkent de eigen organisatie in de samenvatting. 25% (3) vindt de samenvatting teveel een gemiddelde en herkent zich niet voldoende, omdat men niet aan vraagondersteuning doet (8%) [SNM], omdat men het veel beter doet (8%) [LM], of omdat men veel meer doet (8%) [NMU]. 27 Behoefte nr 1 [I-6] - Op de afsluitende vraag Wat is uw grootste behoefte als het gaat om ondersteuning van burgers in hun leefomgeving? worden genoemd: - Analyse van gegevens uit vraagregistratie. Hoe efficiënt gebeurt dat, wat leeft er onder de burgers, welke thema's kunnen we niet aan, etc. [FMF] - Monitoringsrapport voor de leefomgeving. Hoe goed gaat het met natuur en milieu in de provincie? Het moet een soort regionaal RIVM-rapport worden. Net als het Burgerjaarverslag moet het jaarlijks bij alle bewoners in de bus vallen. [FMF] - Vernieuwing: De ooit vernieuwende federaties zijn ingehaald door de actualiteit. Zorg voor permanente vernieuwing, bijv. door inzet van jonge mensen (stagiaires van communicatieopleidingen). [FMF] - Tijd [GMF] - Inzichtelijk maken van vragen en antwoorden daarop. Als die er zijn, kunnen onze medewerkers hun werk beter doen. [IVN] - Stimuleren om de eigen kennis toe te passen (medewerkers hebben niet zoveel vertrouwen in hun eigen kennis). [IVN] - Efficiëntie, bijv tav procuderen brondocumenten. [MC] [NMH] - Juridische capaciteit [NMH, VMD] 16

17 - De enquête maakt onvoldoende duidelijk waar de projectpartners behoefte aan hebben. De wensen lopen teveel uiteen. [NMU] Instrumenten In de enquête zijn een aantal instrumenten aan de orde gekomen die een mogelijke rol kunnen spelen bij de oplossing van geconstateerde problemen. In de interviews hebben we die teruggekoppeld. A. Instrumenten tbv kwaliteitsverbetering vraagbeantwoording 28 Helpdesk [I-1] - 67% (8) van de projectpartners heeft een telefonische helpdesk of service center ingericht. - Richt een helpdesk in met 1e lijns een telefonist en een 2e lijns experts [BMF]. - Richt geen centrale helpdesk in. Dat gaat alleen goed als er een centraal orgaan is (bijv. bij Rijkswaterstaat) en je dwingend kan opleggen. Centrale hulpmiddelen voor decentrale helpdesks kan wel (bijv. infosysteem) [BMF]. - Zet stagiaires in, besteedt werk uit aan studenten van bijv een communicatieopleiding (kost circa 150 per maand aan stagevergoeding) [SNM]. De volgende waarnemingen hebben betrekking op 7 respondenten. Van 5 hebben we geen opgave ontvangen. 29 Vraagregistratie [I-9] - 29% (2) van de projectpartners geeft aan vraagregistratie de hoogste prioriteit. 29% (2) wil er in het vervolg van het Vsob-project aan werken. Zie bijlage 6. - De volgende projectpartners zijn al bezig met vraagregistratie: SNM, MC. - Men gebruikt voor registratie de programma s Excell [SNM], FileMaker [MC], Faqtory (een programma speciaal ontwikkeld voor helpdesks) [MC]. - Registratie heeft enkel zin als je er iets mee doet. [VMD] - Registratie tot nu toe niet nodig, de medewerkers slaan veel in het hoofd op [NMU]. - Advies: registreer niet alleen, maar voer ook analyses uit [FMF]. 30 Vraagafhandeling [I-10] - 29% (2) van de projectpartners geeft aan vraagafhandeling de hoogste prioriteit. 29% (2) wil er in het vervolg van het Vsob-project aan werken. Zie bijlage 6. - De volgende projectpartners zijn al bezig met een protocol voor vraagafhandeling: SNM, MFL, GMF. - 1 projectpartner (3%) gaat bij moeilijke vragen met de vragensteller om de tafel zitten [LM]. - Basisvaardigheden: - Kennis - Onderhandelen - Tips: - Bel altijd terug [GMF] - Blijf in dialoog, anders maak je vijanden en kan je je werk niet meer doen [GMF] - Volg om onderhandelen te leren een cursus (Zire) [GMF] - Maak gebruik van reeds bestaande protocollen (IVN Brabant) [IVN] - Let op je imago, blijf betrouwbaar [MC] - Geef alle telefonisten een telefoontraining. Zorgt voor een professionele uitstraling. [VMD] - Wees voorzichtig, wek niet teveel verwachtingen. Je tegenspeler kan dan vervelend veeleisend worden. [LM] 17

18 - Vraag geen geld, want dan kan de burger meer eisen. [LM] - Durf door te verwijzen [NMH] - Stimuleer zelfwerkzaamheid. Zet de burger zelf aan de slag, neem de zaak dus niet over, de verantwoordelijkheid moet bij de vragensteller blijven liggen. [NMH] - Stimuleer samenwerking. Laat de burger medestanders zoeken, buurtgenoten mobiliseren. [NMH] - Heb geduld. [NMH] - Houdt het gesprek gaande. [NMH] - Wees inventief / creatief. Je moet ter plekke antwoorden kunnen verzinnen. [NMH] 31 Vraagarticulatie [I-11] - 14% (1) van de projectpartners geeft aan vraagarticulatie de hoogste prioriteit. 29% (2) wil er in het vervolg van het Vsob-project aan werken. Zie bijlage 6. - Er is veel kennis over vraagarticluatie beschikbaar bij LM. Een deel daarvan is opgeschreven in een soort handleiding. LM is beschikbaar voor kennisoverdracht en coaching (bijv. in vorm van cursus) tot medio Het is belangrijk dat vraagarticulatie een plek krijgt in het vervolg van het project, zodat de kennis van LM kan worden overgedragen. Het is een van de redenen waarom het project een subsidie heeft gekregen [LM]. - Voorstel om over vraagarticulatie een cursus te geven. Dat zou moeten volgens het model "training on the job". De cursus zou uit 5 bijeenkomsten kunnen bestaan, tussen de bijeenkomsten oefent men in de praktijk. [LM] - Vraagarticulatie lijkt aantrekkelijk, maar uit de projectomschrijving of de enquête is niet op te maken dat we daar mee aan de slag moeten. [NMU] 32 Expertise benutten [I-12] - 43% (3) van de projectpartners geeft aan het beter benutten van alle in het veld beschikbare expertise voor de eigen vraagafhandeling de hoogste prioriteit. 57% (4) wil er in het vervolg van het Vsob-project aan werken. Zie bijlage 6. - De volgende projectpartners geven aan bijna alle benodigde expertise in eigen huis te hebben zodat doorverwijzing meestal niet nodig is: NMU. - IVN is bezig met een expertbestand voor de eigen organisatie. - IVN is bereid groene expertise beschikbaar te stellen aan andere organisaties. - Expertise beschikbaar stellen voor andere milieufederaties maakt afspraken wenselijk. Sommige milieufederaties hebben bewust geen experts (MFL), waardoor het gevaar dreigt dat de federaties met experts al het werk moeten opknappen [GMF]. - LM is beschikbaar voor vragen over luchtkwaliteit tot 1 mei 2009 [LM]. 33 FAQ s maken [I-13] - 29% (2) van de projectpartners geeft aan het maken van FAQ s binnen de eigen organisatie de hoogste prioriteit. 43% (3) wil er in het vervolg van het Vsob-project aan werken. Zie bijlage 6. - In [22] zagen we dat 4 projectpartners al individueel bezig met het maken van FAQ s: LM, MZH, NMO, VMD. Nu blijkt dat volgende partners dit ook nog eens gezamenlijk doen binnen Expertwiki RO: BMF, GMF, MNH, MZH, NMO, SNM, VMD. - Maken van een FAQ (half A-4) over een moeilijke vraag kost tijd. LM leverde er in het project Burgernetwerk 2 per maand af. Redenen: - Opschrijven vinden de meeste experts niet leuk. Ze gaan liever naar de volgende vraag. - Er is een anonimiseringsslag / veralgemeniseringsslag nodig. Het antwoord moet herbruikbaar zijn. 18

19 - Er moeten meerdere mensen aan werken - Er is aan het eind een redactionele slag nodig. [LM] - Als je een antwoord toch al vast legt, kun je hem ook meteen gebruiken bij de inspraakronde van een overheid. [MNH] - Standaard vragen + antwoorden vastleggen zou het werk efficiënter kunnen maken. Hoewel nog onduidelijk is of dit gaat werken. Vaak heb je voor jouw specifieke geval toch net een ander antwoord nodig. Je zult dus toch altijd het dossier zelf moeten lezen. [MNH] - LM is beschikbaar voor vragen over luchtkwaliteit tot 1 mei 2009 [LM]. 34 Databestanden [I-14] - Verzamel niet alleen FAQ's, maar ook praktische / actuele voorbeelden / cases. Daar leer je veel van. [GMF] - Leg per onderwerp een brondocument aan. Neem daarom zowel voor- als tegenargumenten op. [CL] - Neem gezamenlijk abonnement op Kluwer Juridisch Elektronische vraagbaak. Zeer waardevol. Kost 1200 per jaar. [BMF] - Idee om niet alleen expertise bestanden aan te leggen, maar ook productenbestanden. IVN heeft een productendatabase samengesteld van 400 producten, voor intern gebruik. Nu wordt bekeken welke onderdelen ook voor buiten beschikbaar mogen komen. - VROM ontwikkelt momenteel in het project Atlas Leefomgeving (VROM) een database met overheidsdocuemten die geografisch worden ontsloten. Daartoe zijn data uit allerlei databestanden bij elkaar gehaald. - Voorstel om Treepad te gebruiken, een weetjes programma voor telefonisten, soort geavanceerde kaartenbak waarmee telefonisten snel algemene dingen kunnen opzoeken. [VMD] 35 Meetinstrumenten [I-3] [I-4] - Er wordt betrekkelijk weinig belang gehecht aan metingen [observatie redactie]. - Mogelijke meetinstrumenten: analyse vraagregistratie, onderzoek burgerbehoeften, onderzoek klantentevredenheid. - Als methoden voor behoeftenonderzoek worden genoemd Digipanel (middels een enquête worden consumentenpanels geraadpleegd) [MC], De Groene Peiler (meer opinieonderzoek: wat wil de burger van de milieuorganisaties?) [MZH], onderzoek in het kader van Punt [MZH]. - Voor klantentevredenheidsonderzoek wordt gebruik gemaakt van enquêteformulier op site. [MC] - Niet iedere projectpartner is bereid de meetkennis meteen te delen met de anderen. Delen kan betekenen dat de positie in het milieukrachtenveld verslechtert. [MC] [MZH] - Advies: meet meer, meten = weten [observatie redactie]. B. Instrumenten om bestaande info beschikbaar te maken voor burgers mbv informatiesysteem 36 Informatiesystemen inzetten [I-16] [I-25] [I-21] - 29% (2) van de projectpartners geeft aan het beschikbaar krijgen van een gezamenlijk informatiesysteem de hoogste prioriteit. 43% (3) wil er in het vervolg van het Vsobproject aan werken. Zie bijlage 6. - Van de in de enquête verzamelde informatiesystemen (Milieuhulp, WikiHier, WikiLucht, Expertwiki RO, Punt) geeft 100% (7) van de projectpartners keus aan een wiki. 19

20 - Advies: Focus op Wiki. Je hebt maar weinig uur in het project, dus versnipper niet. [BMF] - Voordeel van een wiki: ze kan meerdere helpdesk functies in zich verenigen: - Gemeenschappelijk kennis opbouwen [GMF] - Kennis delen [GMF] - Discusieren in forum [GMF] - FAQ s opbouwen [GMF] - Publiceren: FAQ s, webadressen, cases, etc. - In potentie een sneeuwbal aan info. [NMU] - Het maakt niet uit wat voor middel in eerste instantie wordt gekozen. Het is al een goede stap voorwaarts als informatie beschikbaar komt [MZH]. - Gevaar van een wiki: - Ze lopen stuk als er geen project of basistaak meer is [NMU]. - Niemand voelt zich eigenaar van de inhoud [NMU]. - Ze zijn nutteloos als de vulling achter loopt of achterwege [NMU]. - Er is geen controle over de inhoud [NMU]. - Belangrijke criteria voor keuze zijn: [MZH] - Voorkomen dat je zelf data moet onderhouden, dus het in te zetten middel moet data ophalen van andere sites - Als federatie willen we een zo breed mogelijk spectrum aanbieden aan burgers en andere geinteresseeerden. Dus het moet niet beperkend werken. Als het project ertoe zou leiden dat er met een wiki zal worden gewerkt, dan zal Punt daar zeker een link/verwijzing naar maken. Maar we zullen niet de ambitie hebben om dat zelf helemaal uit te gaan werken. - Er moet ruimte zijn voor achterbangroeperingen, andere natuur-en milieupartners, bedrijven en overheden om hun kennis aan te bieden (natuurlijk binnen bepaalde kaders). Alleen dan wordt het een breed gedragen medium. - Wellicht is het een goed idee om met het Vsob-project aan te sluiten bij de ervaringen van het Expertwiki RO project [LM]. - Er wordt al gezamenlijk door een aantal projectpartners aan gewerkt (GMF, VMD, BMF, MNH, MZH, NMO, SNM). - Er wordt gewerkt aan nieuwe FAQ s, hetgeen een van de na te streven doelen van het Vsob-project is. - Er wordt met wiki-technologie gewerkt, zodanig dat de niet-ict mensen er mee overweg kunnen. - Mensen zijn enthousiast, en dat heb je nodig om het Vsob-project te laten slagen. - Het is geen gesubsidieerd project, is uit eigen middelen opgezet, dus kunnen de uren ervan worden opgevoerd. - Advies: stuur aan op uiteindelijk 1 leefomgevingswiki voor alle burgers. Dit in verband met de hoeveelheid verkeer die nodig is om een wiki te laten renderen. [MC, IVN] - Advies: zorg dat de wiki onafhankelijk is van enige organisatie. [IVN] - Advies: de MF s werken momenteel aan een gemeenschappelijk intranet. Onderzoek of we daarvan kunnen profiteren bij het opstarten van een gemeenschappelijk informatiesysteem. [BMF] 37 FAQ's digitaliseren en publiceren [I-17] - 29% (2) van de projectpartners geeft aan digitaliseren en publiceren van FAQ s de hoogste prioriteit. 43% (3) wil er in het vervolg van het Vsob-project aan werken. Zie bijlage 6. 20

Handhavingsverzoek. Wat kunt u doen als u overlast ervaart van een bedrijf?

Handhavingsverzoek. Wat kunt u doen als u overlast ervaart van een bedrijf? Wat kunt u doen als u overlast ervaart van een bedrijf? Wat kunt u doen als u overlast ervaart van een bedrijf? Wanneer u overlast heeft van een bedrijf, dan kunt u op een aantal manieren actie ondernemen.

Nadere informatie

BIJLAGE BIJ STAP 8: UITVOERINGSPROTOCOL FACILITERENDE REGIEROL

BIJLAGE BIJ STAP 8: UITVOERINGSPROTOCOL FACILITERENDE REGIEROL BIJLAGE BIJ STAP 8: UITVOERINGSPROTOCOL FACILITERENDE REGIEROL Voorbeeld uitvoeringsprotocol faciliterende regierol Algemeen Het uitvoeringsprotocol heeft betrekking op de volgende onderwerpen: A. Het

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, januari 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2 1.1

Nadere informatie

Programma. Vereniging Leefmilieu. Voorstellen Leefmilieu. Vereniging Leefmilieu. Burgers: Partners in de Handhaving?

Programma. Vereniging Leefmilieu. Voorstellen Leefmilieu. Vereniging Leefmilieu. Burgers: Partners in de Handhaving? Burgers: partners in de handhaving? M. Jacobs Thema: Ketenhandhaving/informatieuitwisseling Burgers: Partners in de Handhaving? Marga Jacobs, Leefmilieu Johan Vollenbroek, MOB LOM Handhavingscongres, 4

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Jaarprogramma Milieu 2015 Gemeente Gouda

Jaarprogramma Milieu 2015 Gemeente Gouda Jaarprogramma Milieu 2015 Gemeente Gouda Omgevingsdienst Midden-Holland Jaarprogramma Milieu 2015 Gouda 2 van 15 Versienummer: 1.0 Datum: 14 oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Omgevingsdienst

Nadere informatie

Monitoring met vrijwilligers

Monitoring met vrijwilligers Monitoring met vrijwilligers Samen voor meer biodiversiteit Michel Brands Bert Lemmens Aanleiding Bestuurlijk de behoefte om effecten van natuur- en landschapsbeleid meetbaar te maken. Middelen hiervoor

Nadere informatie

Provincie kiest voor natuur,

Provincie kiest voor natuur, Noordstra, lepie Van: Verzonden: Onderwerp: IVN Gelderland [gelderland ivn.nl] woensdag 12september2012 13:54 IVN-nieuws no. 8-2012 Inshtuut voor natuur educ,tie & duurzairnheid IVN Gelderland 12109 In

Nadere informatie

Reactiedocument Gemeente Noordenveld werkgroep Norgerduinen. Versie 3 september 2013

Reactiedocument Gemeente Noordenveld werkgroep Norgerduinen. Versie 3 september 2013 Reactiedocument Gemeente Noordenveld werkgroep Norgerduinen Versie 3 september 2013 Voorwoord Tijdens de behandeling van het bestemmingsplan Norgerduinen in de raadscommissie van 7 december 2011 is door

Nadere informatie

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007 K a n s e n voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t Onderzoeksrapport Mei 2007 Opdrachtgever: Uitvoerenden: In samenwerking met: Provincie Noord-Brabant Brabants Landschap Brabants Particulier

Nadere informatie

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over:

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over: Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl Lees hieronder verder over: Het werk van ondernemingsraden. Het werk van de trainer/adviseur. De ideale trainer/adviseur.

Nadere informatie

De bruikbaarheid van adviezen en consulten van het AMK

De bruikbaarheid van adviezen en consulten van het AMK De bruikbaarheid van adviezen en consulten van het AMK Het landelijk beeld naar aanleiding van onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg bij de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling Inspectie Jeugdzorg Utrecht,

Nadere informatie

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011 Historische Warder Bedrijfsplan 2011 februari 2011 1 van 7 samenvatting Op 21 januari is de Historisch Warder opgericht. De vereniging heeft tot doel om: de geschiedenis van Warder vast te leggen en zo

Nadere informatie

Uitwerking scenario Belangenbehartiging

Uitwerking scenario Belangenbehartiging Uitwerking scenario Belangenbehartiging Korte omschrijving Belangenbehartiging voor mensen met een verstandelijke / cognitieve beperking gebeurt op 3 niveaus. 1. Individueel doorgaans wordt dit gedaan

Nadere informatie

Uitslag enquête Vereniging Avifauna Groningen, oktober 2012

Uitslag enquête Vereniging Avifauna Groningen, oktober 2012 Uitslag enquête Vereniging Avifauna Groningen, oktober 2012 Hieronder volgen de resultaten van de enquête gehouden in oktober 2012 onder leden en volgers van de Vereniging Avifauna Groningen (VAG). Hoofddoelstellingen

Nadere informatie

Evaluatie training Internetonderzoek voor toezichthouders en handhavers

Evaluatie training Internetonderzoek voor toezichthouders en handhavers Evaluatie training Internetonderzoek voor toezichthouders en handhavers Inleiding De deelnemers van de training Internetonderzoek voor toezichthouders en handhavers zijn ongeveer 3 maanden na het volgen

Nadere informatie

Online enquête Kennisplein Omgevingsvergunning

Online enquête Kennisplein Omgevingsvergunning Ministerie van VROM Kennisplein Omgevingsvergunning Online enquête Kennisplein Omgevingsvergunning Rijnstraat 8 Postbus 30945 2500 GX Den Haag Interne postcode IPC 660 http://omgevingsvergunning.vrom.nl

Nadere informatie

Model plan-van-aanpak voor verbetering van het borstvoedingsbeleid met als uitgangspunt de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding

Model plan-van-aanpak voor verbetering van het borstvoedingsbeleid met als uitgangspunt de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding Model plan-van-aanpak voor verbetering van het borstvoedingsbeleid met als uitgangspunt de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding Zorg voor borstvoeding certificering Postbus 2047 2930

Nadere informatie

De stand van mediation

De stand van mediation De stand van mediation Onderzoek bij gemeenten naar de stand van zaken rond mediation 30 november 2007 1 Inleiding Steeds meer gemeenten ontdekken mediation als manier om conflictsituaties op te lossen.

Nadere informatie

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod najaar 2013 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Webmaster... 5 3.2 Workshop Beleidsbeïnvloeding Wmo... 6 3.3 Workshop

Nadere informatie

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers Gemeente Leusden Bomenplan 2012-2021 Module E: Bomen en burgers Colofon Gemeente Leusden 't Erf 1 3831 NA LEUSDEN september 2011 Samenvatting Goede communicatie is een van de peilers van goed bomenbeleid.

Nadere informatie

Hieronder het overzicht met: 1. Opbrengsten congres en workshop? 2. Ondernomen acties? 3. Wat staat er nog open? 1. Belangrijkste opbrengsten Congres

Hieronder het overzicht met: 1. Opbrengsten congres en workshop? 2. Ondernomen acties? 3. Wat staat er nog open? 1. Belangrijkste opbrengsten Congres Hieronder het overzicht met: 1. Opbrengsten congres en workshop? 2. Ondernomen acties? 3. Wat staat er nog open? 1. Belangrijkste opbrengsten Congres Congres Het congres is in 2013 voor de 1e keer in de

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Enquête & Toekomstvisie Voorjaar 2011

Enquête & Toekomstvisie Voorjaar 2011 Vereniging Maarlandbewoners Enquête & Toekomstvisie Voorjaar 2011 1/36 Waarom een enquête? In de algemene ledenvergadering van 2009 is het bestuur gevraagd naar een toekomstvisie. 2/36 Huidigige visie

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Sponsormogelijkheden en bijbehorende tegenprestaties op en rond De Ulebelt, centrum voor natuur- en milieu-educatie & kinderboerderij

Sponsormogelijkheden en bijbehorende tegenprestaties op en rond De Ulebelt, centrum voor natuur- en milieu-educatie & kinderboerderij SPONSORING EN TEGENPRESTATIES Stichting De Ulebelt Maatmansweg 3 7425 NC Deventer www.ulebelt.nl info@ulebelt.nl 0570-65 34 37 Sponsormogelijkheden en bijbehorende tegenprestaties op en rond De Ulebelt,

Nadere informatie

RESULTATEN TEVREDENHEIDSONDERZOEK ALBERT SCHWEITZERLAAN

RESULTATEN TEVREDENHEIDSONDERZOEK ALBERT SCHWEITZERLAAN RESULTATEN TEVREDENHEIDSONDERZOEK ALBERT SCHWEITZERLAAN NOVEMBER 211 Het bestuur van Glazenkamp biedt u hierbij de resultaten aan van de Glazenkampenquête in de Albert Schweitzerlaan. De enquête is gehouden

Nadere informatie

Subsidie voor Natuur en Milieu Flevoland

Subsidie voor Natuur en Milieu Flevoland GLOBAL SERVICE / INDUSTRY Subsidie voor Natuur en Milieu Flevoland Provincie Flevoland 24 oktober 2008 Inhoudsopgave Conclusies Advies KPMG Overwegingen Aanpak Functies en bezetting NMF Consequenties uitvoeren

Nadere informatie

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Amsterdam, Januari 2015 Inleiding De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in vroege herkenning en behandeling van

Nadere informatie

Januari 2013. Jaarverslag 2012

Januari 2013. Jaarverslag 2012 Januari 2013 Jaarverslag 2012 1 1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de voor huurders van Woonstichting SSW. Hierin doet de verslag van haar activiteiten in 2012. Het reglement van de noemt een

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst.

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst. WMO raad Haarlem op nota Welzijnswerk klaar voor toekomst. Inleiding De Wmo-raad Haarlem heeft met belangstelling kennis genomen van de nota Welzijnswerk klaar voor de toekomst. De Wmo-raad adviseert positief

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding Kinderen Anders Naar School KANS Handleiding Colofon Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Inhoud: Christel de Heus Tekst: Marian Schouten Fotografie: Archief Veilig Verkeer Nederland Coverfoto:

Nadere informatie

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010 Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet Datum: 2 september 2010 Algemeen Allereerst willen we als Wmo-Adviesraad opmerken dat het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012.

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012. B-PHO 20 december 12; agendapunt 5 MEMO Noties ter beoordeling van de voortzetting en positionering van de PHO werkgroepen Kwaliteit en Handhaving Bouwstoffen en Ketenbeheer in relatie tot de ontwikkeling

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

Financieringsvoorwaarden ondersteuning Samenwerkingsafspraken energiebesparing bij bedrijven

Financieringsvoorwaarden ondersteuning Samenwerkingsafspraken energiebesparing bij bedrijven Financieringsvoorwaarden ondersteuning Samenwerkingsafspraken energiebesparing bij bedrijven Inleiding In september 2013 is door een groot aantal partijen, waaronder de rijksoverheid, werkgevers- en werknemersorganisaties,

Nadere informatie

Regel die burgerinitiatieven

Regel die burgerinitiatieven Regel die burgerinitiatieven Meedoen met vervolgacties eindadvies onderzoek burgerinitiatieven en aansprakelijkheid November 2013 1 2 Regel die Burgerinitiatieven Aansprakelijkheid als belemmering? We

Nadere informatie

Werken met Commissies, ADCA vereniging Nederland

Werken met Commissies, ADCA vereniging Nederland Werken met Commissies, ADCA vereniging Nederland Inleiding Het bestuur regelt de dagelijkse gang van zaken en bereidt activiteiten voor. Omdat het bestuur niet alles zelf kan organiseren willen wij graag

Nadere informatie

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011 Visie op voedsel WAT KAN IK IK DOEN? Cursus Permacultuur organiseren in Castricum en zelf meedoen Seizoenbewuster kopen Zinvolle planten in de tuin en beter

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Gezondheidscentrum Heelkom ARGO BV 2015 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Gezondheidscentrum Heelkom is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

Case study. Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer

Case study. Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer Case study Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer Debiteurenbeheer is één van de grootste zorgen van managers in het bedrijfsleven. De moeilijke economische tijden van nu zien we terug

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

Notitie Opzet Netwerk Slavernijverleden

Notitie Opzet Netwerk Slavernijverleden Notitie Opzet Netwerk Slavernijverleden Inleiding De gemeente Amsterdam heeft aangegeven de verworvenheden van haar inzet voor het jaar 2013, de viering van 150-jaar afschaffing van de slavernij door Nederland

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP A. Inleiding en doelstelling In de regiocommissie van 24 oktober jl. is toegezegd dat het college de raad een voorstel doet ten aanzien van de

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

Weet waar je leeft Atlas leefomgeving biedt overheidsinformatie in woord en beeld. www.atlasleefomgeving.nl

Weet waar je leeft Atlas leefomgeving biedt overheidsinformatie in woord en beeld. www.atlasleefomgeving.nl Weet waar je leeft Atlas leefomgeving biedt overheidsinformatie in woord en beeld www.atlasleefomgeving.nl Waarom atlas leefomgeving Veranderingen in de samenleving Wet en regelgeving (Aarhus, WOB) Informatie

Nadere informatie

Discussiestuk ten behoeve van vaststelling nadere criteria bewonersinitiatieven

Discussiestuk ten behoeve van vaststelling nadere criteria bewonersinitiatieven Discussiestuk ten behoeve van vaststelling nadere criteria bewonersinitiatieven Leeswijzer Naar aanleiding van de recente behandeling van bewonersinitiatieven in de afgelopen vergadering en daarbuiten

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG a 1 1 > Retouradres: Postbus 20901, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 16 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070

Nadere informatie

Mensen en Natuur PLANNEN MET NATUUR! Inleiding

Mensen en Natuur PLANNEN MET NATUUR! Inleiding alterra lei landbouw, natuur en voedselkwaliteit PLANNEN MET NATUUR! Groene wet- en regelgeving en decentrale overheden Inleiding De veranderende natuurwetgeving heeft grote gevolgen voor gemeenten en

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

Tenzij anders staat aangegeven, bevat het rapport gemiddelde scores (schoolcijfer).

Tenzij anders staat aangegeven, bevat het rapport gemiddelde scores (schoolcijfer). Instelling: (45) Stadsarchief Amsterdam Toelichting op het rapport Dit rapport bestaat uit 3 onderdelen. Deel 1 Resultaten Dit deel bevat de actuele resultaten van uw instelling. Indien eerder aan de Kwaliteitsmonitor

Nadere informatie

Activiteitenplan 2010-2013. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant

Activiteitenplan 2010-2013. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Activiteitenplan - 2013 Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Werkplan - 2013 Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan

Nadere informatie

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Meerjarenplan Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Inleiding Dit meerjarenplan is het vervolg op het meerjarenplan 2009 2012. Veel uit het vorige plan is gerealiseerd, maar er zijn ook projecten

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

Evaluatie POVO 2014-2015

Evaluatie POVO 2014-2015 Evaluatie POVO 2014-2015 Auteurs: Hilde van Baal, Marit van Luijn Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Overstapprocedure en planning... 3 2. Document Planning en overstapprocedure... 3 3. Opbouw overstapdossier

Nadere informatie

Persbericht DRAAGVLAK VOOR WELSTANDSCOMMISSIES GROOT. Amsterdam, 1 september 2010

Persbericht DRAAGVLAK VOOR WELSTANDSCOMMISSIES GROOT. Amsterdam, 1 september 2010 Persbericht DRAAGVLAK VOOR WELSTANDSCOMMISSIES GROOT Amsterdam, 1 september 2010 De welstandscommissies in Nederland doen belangrijk werk, en ze doen hun werk over het algemeen goed. Dat vindt de overgrote

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 gemeenle Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009 Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 29 Evaluatieonderzoek Gedragswerk, juni 29 1 Inleiding Met het Ministerie van OCW is afgesproken dat in het schooljaar 28 29 een evaluatie zou worden

Nadere informatie

De Stadsregio, dat zijn we zelf!

De Stadsregio, dat zijn we zelf! De Stadsregio, dat zijn we zelf! Terugkoppeling telefonische enquête Leo Platvoet Kirsten Zindel 3 februari 2011 De doelstelling Takendiscussie Stadsregio Via een onderzoek opvattingen te peilen over het

Nadere informatie

Naam emailadres@natuurlijkezaken.nl. Een nieuw merk voor de zakelijke diensten

Naam emailadres@natuurlijkezaken.nl. Een nieuw merk voor de zakelijke diensten Naam emailadres@natuurlijkezaken.nl Een nieuw merk voor de zakelijke diensten Even voorstellen Wat is Natuurlijke Zaken? Een nieuw merk voor de zakelijke diensten van Landschap Noord-Holland Samenvoeging

Nadere informatie

Dat staat toch in de schoolgids goed geïnformeerd is beter betrokken

Dat staat toch in de schoolgids goed geïnformeerd is beter betrokken Dat staat toch in de schoolgids goed geïnformeerd is beter betrokken Kort verslag van het onderzoek over de communicatie op De Bataaf uitgevoerd tussen december 2009 en februari 2010 Paul Beumer, directeur

Nadere informatie

Functiekaart. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Functienaam: communicatieambtenaar

Functiekaart. Functie. Doel van de entiteit. Plaats in de organisatie. Voor kennisname. Functienaam: communicatieambtenaar Functiekaart Functie Graadnaam: coördinator Functienaam: communicatieambtenaar Functiefamilie: coördinatoren Functionele loopbaan: B1-B3 Afdeling: Interne Ondersteuning Dienst: Communicatie & informatie

Nadere informatie

Kennismanagement voor omgevingsrecht

Kennismanagement voor omgevingsrecht Kennismanagement voor omgevingsrecht Handreiking: mogelijkheden voor een regionale uitvoeringsdienst Anneke van Leeuwen, 21 december 2011 Inleiding Voor een kwalitatief goede uitvoering van de VTH taken

Nadere informatie

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland Almanak Almanak kleinschalige initiatieven Van en voor iedereen die zich sterk maakt voor duurzaam voedsel Dit is een dummy met een paar pagina s van de

Nadere informatie

SWOT - analyse. november 2007 van Dromen naar Scoren 1

SWOT - analyse. november 2007 van Dromen naar Scoren 1 SWOT - analyse Een handige methode om uw organisatie te leren kennen en te kijken waar uw organisatie staat en naartoe moet, is de SWOT-analyse. De vier letters staan voor Strengths, Weaknesses, Opportunities

Nadere informatie

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden -

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - 27-9-2012 Vooraf De jaarlijkse inventarisatie van de Koepel van Wmo-raden onder Wmo-raden heeft ook in 2012 een goede respons gekregen. Uitgezet

Nadere informatie

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP)

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) GEMEENTE HILLEGOM Hoofdstraat 115 2181 EC Hillegom T 14 0252 Postbus 32, 2180 AA Hillegom F 0252-537 290 E info@hillegom.nl I www.hillegom.nl Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) Onderdeel

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

Panelonderzoek inwoners en openbaar groen

Panelonderzoek inwoners en openbaar groen Panelonderzoek inwoners en openbaar groen Gemeente Amersfoort Marlies Visser 2 juni 2015 De meeste panelleden zijn positief over het burgerinitiatief tot het opstellen van een Groenvisie. Men vindt over

Nadere informatie

jaarverslag 2014 Buurtbemiddeling Tilburg in 2014 Verloop bemiddelingen Colofon

jaarverslag 2014 Buurtbemiddeling Tilburg in 2014 Verloop bemiddelingen Colofon Buurtbemiddeling is ook in 2014 mogelijk gemaakt voor alle bewoners van Tilburg, Udenhout en Berkel Enschot. Opdrachtgevers zijn TBV Wonen, WonenBreburg, Tiwos, t Heem en de Gemeente Tilburg. Buurtbemiddeling

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

Advies. Bewoners Advies Groep. Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers. De klant is koning

Advies. Bewoners Advies Groep. Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers. De klant is koning Bewoners Groep Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers De klant is koning Januari 2014 In november 2013 zijn tijdens de BinnensteBuitendag van Nijestee een drietal Bewoners Groepen (BAG s) van start

Nadere informatie

Pascal Roemers Appie Groenlaan 39 9731 KK GRONINGEN. Groningen, 11 november 2015

Pascal Roemers Appie Groenlaan 39 9731 KK GRONINGEN. Groningen, 11 november 2015 Pascal Roemers Appie Groenlaan 39 9731 KK GRONINGEN Groningen, 11 november 2015 PvdA Groningen t.a.v. kandidaatstellingscommissie Haddingestraat 10 9711 KD GRONINGEN betreft: kandidaatstelling voorzitterschap

Nadere informatie

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN Rapport over de toetsing van zorgplannen Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys Jij èn jouw zorgplan 01-09-2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Het onderzoek 4

Nadere informatie

Wat verwachten huurders van de ParticipatieRaad?

Wat verwachten huurders van de ParticipatieRaad? Thema: Wat verwachten huurders van de ParticipatieRaad? Juli 2014 John van Veen adviseur WKA Inleiding De ParticipatieRaad van Nijestee wil weten wat er bij bewoners leeft en wat bewoners van de Raad verwachten.

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Welkom bij de Arbocatalogus Provincies. Jannet Bergman, Projectleider A&O Provincies Henny van den Born, Arbo-beleidsadviseur Provincie Groningen

Welkom bij de Arbocatalogus Provincies. Jannet Bergman, Projectleider A&O Provincies Henny van den Born, Arbo-beleidsadviseur Provincie Groningen Welkom bij de Arbocatalogus Provincies Jannet Bergman, Projectleider A&O Provincies Henny van den Born, Arbo-beleidsadviseur Provincie Groningen Programma Achtergrond/totstandkoming Werkwijze Implementatie

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Ervaringen uit Groningen

Ervaringen uit Groningen Ervaringen uit Groningen Trinette Janssen trinettejanssen@zonnet.nl Nijmegen, 14 maart 2014 Bijeenkomst Leefmilieu: Overlast houtstook: hoe nu verder? Inhoud presentatie Wat is het probleem Mijn ervaringen

Nadere informatie

JAARVERSLAG. GMR STICHTING AKKOORD!-po. Beesel Horst a/d Maas Peel en Maas Venlo. Secretariaat p/a Omnibus Huissen 4 5991 PX Baarlo

JAARVERSLAG. GMR STICHTING AKKOORD!-po. Beesel Horst a/d Maas Peel en Maas Venlo. Secretariaat p/a Omnibus Huissen 4 5991 PX Baarlo Beesel Horst a/d Maas Peel en Maas Venlo Secretariaat p/a Omnibus Huissen 4 5991 PX Baarlo T (077) 4778239 E info@omnibus.akkoord-po.nl JAARVERSLAG GMR STICHTING AKKOORD!-po Inhoud Inleiding Samenstelling

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6 Index 1. Waar komen we vandaan? 1 2. Waar gaan we naartoe? 2 2.1 Missie 2 2.2 Visie 2 2.3 Doelstellingen 3 2.4 Strategie 4 2.4.1 Organisatie 4 2.4.2 Aanbod 4 2.4.3 Maatschappelijk rolmodel 4 2.4.4. Marketing

Nadere informatie

Gemeentelijke dienstverlening. *gematigde tevredenheid over dienstverlening score 6,5 (54% score 7 of hoger)

Gemeentelijke dienstverlening. *gematigde tevredenheid over dienstverlening score 6,5 (54% score 7 of hoger) Resultaten per thema Woon en leefomgeving Relatie burgergemeente Gemeentelijke dienstverlening Zorg en Welzijn burgerparticipatie *tevredenheid eigen buurt scoort 7,9 (90% score 7 of * tevredenheid leefbaarheid

Nadere informatie

Jaarplan Cityleague 2013. Ron van Kesteren Cityleague coördinator

Jaarplan Cityleague 2013. Ron van Kesteren Cityleague coördinator Jaarplan Cityleague 2013 Ron van Kesteren Cityleague coördinator 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Introductie... 3 2.1 Doel van dit document... 3 2.2 Betrokkenen... 3 3 Context... 3 4 Doorlopende activiteiten...

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

Stappenplan Veilig Ondernemen winkelgebieden in Zoetermeer

Stappenplan Veilig Ondernemen winkelgebieden in Zoetermeer Stappenplan Veilig Ondernemen winkelgebieden in Zoetermeer Inhoudsopgave 1 HET STAPPENPLAN VEILIG ONDERNEMEN WINKELGEBIEDEN IN ZOETERMEER...3 2 PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING: BETROKKEN PARTIJEN...3 GEMEENTE...3

Nadere informatie

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd.

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd. Plan van Aanpak Vermaatschappelijking van groen, natuur en landschap 2016-2017 23 november 2015 Aanleiding De provincie geeft aan dat draagvlak en betrokkenheid van burgers en maatschappelijke organisaties

Nadere informatie

Resultaten internetpanel Dienst Regelingen

Resultaten internetpanel Dienst Regelingen Resultaten internetpanel Dienst Regelingen Nieuwsbrief over peiling 13: relatie met DR en tracking & tracing BTR Maart 2012 1. Inleiding Tussen 9 en 19 februari 2012 konden panelleden van het Internetpanel

Nadere informatie