Boek Gezondheid loont, tussen keuze en solidariteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Boek Gezondheid loont, tussen keuze en solidariteit"

Transcriptie

1 Boek Gezondheid loont, tussen keuze en solidariteit Esther Mot en Ilaria Mosca Op 21 maart heeft het Centraal Planbureau (CPB) het boek Gezondheid loont, tussen keuze en solidariteit gepresenteerd. Dit boek maakt onderdeel uit van het onderzoeksprogramma Toekomst voor de zorg. De toenemende kosten in de gezondheidszorg roepen vragen op over de lange termijn houdbaarheid van het Nederlandse zorgstelsel. De lastenstijgingen voor het gemiddelde huishouden kunnen op den duur een belemmering vormen voor de werkgelegenheid en de economische groei. Het CPB schetst als denkkader voor politieke afwegingen vier verschillende werelden langs twee dimensies: de zorg- en risicosolidariteit. Inleiding De directeur van het CPB, Coen Teulings, opent de presentatie met enkele inleidende woorden. Hij benadrukt o.a. dat het CPB geen politieke keuzen maakt, maar alleen een denkkader aanreikt. Vervolgens biedt hij het boek aan aan de secretaris-generaal van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Geert Van Maanen. Deze spreekt zijn waardering voor het boek uit en stipt kort de inhoud aan. Casper van Ewijk, onderdirecteur van het CPB, geeft een presentatie waarin hij de hoofdlijnen van het boek uiteen zet. Daarbij ligt de nadruk op de vier mogelijke werelden die deel uitmaken van het denkkader. De inhoud van de presentatie wordt hieronder kort weergegeven, aangevuld met informatie uit het boek Gezondheid loont, tussen keuze en solidariteit. Vervolgens worden de bijdragen van de vier discussianten samengevat. Presentatie toekomst voor de zorg Het CPB ziet twee relevante trends voor de toekomst van de zorg. Ten eerste, steeds hoger opgeleide consumenten zijn mondiger geworden en eisen transparantie en toegankelijkheid van (kwaliteits)informatie. Ten tweede, door het beschikbaar komen van (vaak) duurdere medische technologie zullen de zorgkosten de komende jaren flink oplopen. Nederland staat voor twee fundamentele keuzes: de mate van risicosolidariteit en de mate van zorgsolidariteit. De keuze over risicosolidariteit heeft betrekking op verzekeren versus eigen betalingen. Het gaat hier om de afweging tussen de wens om risico s te verzekeren enerzijds en anderzijds de wens om overmatig zorggebruik af te remmen met eigen betalingen. De zorgsolidariteit houdt in dat elke burger dezelfde kwantiteit en kwaliteit van zorg krijgt bij dezelfde behoefte. Kosten en baten van de zorg De zorguitgaven in Nederland zijn de afgelopen jaren fors gestegen, van 9 procent van het BBP in 2000 tot 13 procent in Bij hoge zorggroei, dat wil zeggen als de zorguitgaven zich in het tempo van de afgelopen tien jaar blijven ontwikkelen, raamt het CPB dat voor mensen met een laag inkomen circa driekwart van de inkomensgroei aan zorg op zal gaan. Dit kan extra druk met zich meebrengen op de solidariteit van de hoge inkomens. De zorg heeft echter ook grote baten voor de maatschappij en de economie. Gezonde mensen leven langer en vormen een belangrijke bouwsteen van het menselijk kapitaal. De levensverwachting is tussen 1950 en 2010 met ongeveer anderhalve maand per kalenderjaar toegenomen, waarvan 50 à 75 procent aan de verbetering van de zorg is toe te rekenen. De baten van de zorg bedragen jaarlijks in Nederland 4 tot 9 procent van het BBP bij bepaalde veronderstellingen over de waarde van een levensjaar. Hoewel deze berekening laat zien hoe belangrijk de zorg is, is het leggen van een verband tussen de baten en de zorguitgaven uitermate complex. Dit maakt bijvoorbeeld nog niet duidelijk of de marginale baten tegen de marginale kosten opwegen. Dit laat onverlet dat preventie, in de zin van een gezonde leefstijl, grote baten heeft voor de mensen zelf. 20

2 Toekomstige keuzes Een manier om de groei van de uitgaven af te remmen is grenzen stellen aan nieuwe medische technologie bij de curatieve zorg. Het criterium van kosteneffectiviteit kan gebruikt worden om te bepalen wat wel of niet tot het basispakket wordt toegelaten. Naarmate het noodzakelijkheidsgewicht hoger is, mogen ook de kosten per quality adjusted life year (qaly) hoger zijn. Op deze wijze zou bijvoorbeeld de goedkope rollator niet in het basispakket horen, terwijl de dure longtransplantatie er wel in thuis hoort. Nieuwe medische technologie kan efficiënter zijn, maar leidt ook vaak tot extra gebruik van zorgvoorzieningen. Het aantal MRIverrichtingen is bijvoorbeeld acht keer zo hoog geworden in de periode Dit is mede bepaald door twee factoren: aanbodgedreven vraag en de onduidelijke indicatiestelling in een groot grijs gebied in de zorg. Als er minder medische technologie tot het basispakket wordt toegelaten, zal de vraag naar aanvullende verzekeringen toenemen. Dit vergt regulering van de aanvullende verzekeringen om marktfalen te voorkomen. Meer in het algemeen is minder verzekeren (door hogere eigen betalingen of een kleiner basispakket) een mogelijkheid om de collectieve kosten te beperken. Mensen lopen echter zowel in de curatieve zorg als in de ouderenzorg grote risico s over hun hele leven. De waarde van verzekeren is dus groot. Dit geldt nog sterker in de ouderenzorg, omdat daar de spreiding in kosten over het leven groter is. De waarde van verzekeren is echter niet voor alle zorg even groot. Deze is niet zo groot voor voorspelbare en kleinere uitgaven, niet als moreel gevaar groot is en niet als de overige consumptie daalt bij hulpbehoevendheid. Bij de ouderenzorg is sparen niet efficiënt door de grote onzekerheid over de kosten. Verzekeren is noodzakelijk voor hoge kosten. Ook in dit geval kan enige regulering er voor zorgen dat er een markt voor private aanvullende verzekeringen ontstaat om recht te doen aan de diversiteit in voorkeuren tussen mensen. Of een semi-collectieve regeling kan als tweede pijler fungeren ter aanvulling op de AWBZ als eerste pijler. Vier werelden Hoe de zorg in de toekomst er uit zal zien is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de maatschappelijke voorkeuren. Het CPB schetst vier werelden langs de dimensies van zorg- en risicosolidariteit. Figuur 1 laat de vier werelden zien. Figuur 1: vier werelden voor de toekomst voor de zorg III consument bepaalt en betaalt zorg naar keuze IV gedifferentieerde verzekering en zorg consument betaalt verzekeraar betaalt II uniforme zorg met eigen betalingen I brede collectieve zorg ruim verzekerd uniforme zorg De vier kwadranten illustreren de verschillende afwegingen die gemaakt kunnen worden. Kwadrant I beschrijft zowel de curatieve als de langdurige zorg in Nederland op dit ogenblik. Het recht op zorg staat centraal en de zorg is ruim verzekerd waardoor de toegankelijkheid 21

3 hoog is. Kwadrant II beschrijft een situatie waarin de gelijkheid in de zorg blijft bestaan maar het gebruik van zorgvoorzieningen wordt geremd door eigen betalingen. De risicosolidariteit wordt minder omdat de financiële verantwoordelijkheid (deels) bij de burgers wordt gelegd. In Zwitserland is de zorg op een uniforme manier geregeld, toch spelen de eigen betalingen een grote rol. Het derde kwadrant beschrijft een situatie waarin het individu zelf betaalt en beslist wat voor zorg hij wil. De consument stemt dus de zorg af op zijn eigen voorkeuren. Zorgverzekeraars bieden verschillende verzekeringspakketten aan om dit te faciliteren. In kwadrant IV staat risicosolidariteit hoog in het vaandel, maar er is wel differentiatie in de zorg. De overheid zorgt via regulering dat de verzekeringsmarkt voldoende keuzemogelijkheid aanbiedt met verschillende zorgpakketten die aansluiten bij de wensen van consumenten. Australië biedt voor de curatieve zorg een sobere basispolis zonder vrije artsenkeuze en de aanvullende polissen geven vrije keuze en hogere kwaliteit van dienstverlening. De werelden schetsen keuzes voor de zorg, waarbij de uitkomst mede afhankelijk zal zijn van maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Een snelle groei van de medische technologie en een trend naar steeds kritischer en mondiger burgers kan eenvoudiger worden opvangen in een wereld waarin meer verantwoordelijkheid ligt bij de consument en waarin de zorg aansluit bij de individuele voorkeuren. Een gematigde ontwikkeling van de kosten van de zorg en een grotere maatschappelijke bereidheid om te delen bieden meer perspectief voor de wereld met een sterk collectieve invulling van de zorg. Discussie naar aanleiding van de presentatie Na de presentatie van Casper van Ewijk komen vier discussianten aan het woord: de heer Rouvoet van Zorgverzekeraars Nederland, Marco Varkevisser van de Erasmus Universiteit, Marja Appelman van Strategies In Regulated Markets (SIRM) en Wouter Bos van KPMG. De opmerkingen van de discussianten worden hieronder per thema besproken. Doelmatigheid In het boek is er voor gekozen om maar beperkt aandacht aan productieve doelmatigheid te besteden. Het CPB gaat er vanuit dat het in beginsel mogelijk is de doelmatigheid te verhogen, maar dit is niet eenvoudig te realiseren. Het zal onderwerp zijn van nieuw onderzoek. Alle discussianten vragen een grotere aandacht voor mogelijkheden om de doelmatigheid te vergroten. Volgens Marja Appelman staat betaling per verrichting doelmatigheid in de weg. Zij pleit voor bekostiging op grond van uitkomsten. Het meten van uitkomsten was lang een probleem, maar nu wordt daar grote voortgang in gemaakt, bijvoorbeeld bij borstkanker. Zij denkt echter dat deze ontwikkeling zonder steun van de overheid niet snel genoeg op gang komt. De overheid zou ten eerste het Kwaliteitsinstituut meer instrumenten moeten geven om te zorgen dat uitkomstgegevens openbaar worden. Ten tweede zouden de omstandigheden voor pilots met uitkomstbekostiging gunstiger moeten worden. Ook Marco Varkevisser vindt het jammer dat niet meer aandacht is besteed aan doelmatigheid en benadrukt de rol van de verzekeraar. Wouter Bos vraagt zich af of het niet interessanter is om eerst naar de stijging van de zorgkosten te kijken en deze te verminderen voordat we gaan denken over moeilijke keuzen. Uit onderzoek van KPMG blijkt dat onverklaarbare kostenstijgingen in de zorg te maken kunnen hebben met beleid. In de VS woedt een heftig debat over waste reduction in de zorg. Er zou wel 20 tot 35% verspilling zijn. Mensen kunnen met financiële prikkels in de richting van betere zorg worden gestuurd. Casper van Ewijk merkt in zijn reactie op de opmerkingen van de discussianten op dat de vergelijking met de VS niet zomaar opgaat: de doelmatigheid in Nederland is hoger dan in de VS. Juist uit de vergelijking tussen beide landen blijkt dat er in de VS nog veel te winnen is (zie o.a. Cutler). In het kader van de bekostiging op basis van uitkomsten vraagt Wouter Bos nog aandacht voor het meenemen van de beoordeling van patiënten (patient reported outcomes measurement systems, PROMs). Bijvoorbeeld een heupoperatie kan klinisch goed verlopen (geen infecties, heropname e.d.), maar als de patiënt daarna nog veel pijn heeft bij het lopen is het uiteindelijke doel niet bereikt. 22

4 De rol van consumenten/zorgvragers Marco Varkevisser twijfelt aan de stelling dat mensen met een laag inkomen een voorkeur hebben voor een soberder pakket in de zorg. Hogere inkomens zullen vast meer aan zorg willen uitgeven dan lagere inkomens, maar we moeten onderscheid maken tussen de inkomenselasticiteit van de vraag naar zorg en de inkomenselasticiteit van de vraag naar zorgverzekeringen. Verder geeft hij aan dat beschikken over meer keuzevrijheid en informatie voor patiënten/consumenten nog niet hetzelfde is als daadwerkelijk kritisch kiezen op grond van de beschikbare (kwaliteits)informatie. Volgens Wouter Bos moet zorgvuldiger worden omgegaan met begrippen als keuzen en voorkeuren. Door de budgetrestrictie kunnen lage inkomens niet altijd hun voorkeuren in keuzen omzetten. Het is volgens hem niet duidelijk of mensen met lage inkomens behoefte hebben aan een smaller pakket en meer besteedbaar inkomen. Bos raadt aan om op te passen met het beeld van de hoog opgeleide zorgconsument. Achter het gemiddelde schuilt een grote diversiteit. Een toename van de allocatieve efficiëntie is nog niet hetzelfde als een toename van de welvaart. Binnen een breed welvaartsbegrip spelen immers ook verdelingsaspecten een rol. Het basispakket en de aanvullende verzekering De heer Rouvoet wijst er op dat pakketverkleining op zich alleen een lastenverschuiving betekent als het zorggebruik niet verandert. Verder verbaast hij zich erover dat het CPB enerzijds een grotere rol voor de aanvullende verzekering aan de orde stelt, maar anderzijds deze ook verder wil reguleren. De vier werelden als denkkader De heer Rouvoet waarschuwt dat de bescheidenheid van het CPB met betrekking tot politieke keuzen snel verloren kan gaan bij de vertaalslag van de resultaten naar het grotere publiek door journalisten. Dr. Esther Mot en is wetenschappelijk medewerker bij de sector Marktordening van het Centraal Planbureau (CPB). Dr. Ilaria Mosca is wetenschappelijke medewerker bij de sector Marktordening van het CPB en universitair docent bij het instituut Beleid & Management Gezondheidszorg (ibmg) van de Erasmus Universiteit Rotterdam. De presentatie is in zijn geheel te vinden op 23

5 24

Toekomst voor de zorg

Toekomst voor de zorg Casper van Ewijk Albert van der Horst Paul Besseling redactie Aanbieding VWS Trend 1: Kritische consument zelfbewuste consument hogere opleiding toegankelijke informatie transparantie van kwaliteit en:

Nadere informatie

loont en solidariteit

loont en solidariteit Toekomst voor de zorg Ons hele leven lang is onze gezondheid belangrijk, genietend van goede jaren, of kampend met een zwakke gezondheid. Ons leven lang is de gezondheidszorg belangrijk, we maken er gebruik

Nadere informatie

loont en solidariteit

loont en solidariteit Toekomst voor de zorg Ons hele leven lang is onze gezondheid belangrijk, genietend van goede jaren, of kampend met een zwakke gezondheid. Ons leven lang is de gezondheidszorg belangrijk, we maken er gebruik

Nadere informatie

De Rijksbegroting voor dokters

De Rijksbegroting voor dokters Medisch Contact Live 11 december 2013 De Rijksbegroting voor dokters Marco Varkevisser Universitair hoofddocent Economie en Beleid van de Gezondheidszorg Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: varkevisser@bmg.eur.nl

Nadere informatie

loont en solidariteit

loont en solidariteit Toekomst voor de zorg Ons hele leven lang is onze gezondheid belangrijk, genietend van goede jaren, of kampend met een zwakke gezondheid. Ons leven lang is de gezondheidszorg belangrijk, we maken er gebruik

Nadere informatie

Toekomst voor de zorg in viervoud

Toekomst voor de zorg in viervoud Toekomst voor de zorg in viervoud Casper van Ewijk CPB & UvA RVZ 7 februari Diagnose 2 Uitgaven curatieve zorg % BBP, 2010 16,0 % bbp, 2010 14,0 14,1 12,0 10,0 9,0 8,8 8,0 7,9 7,7 7,7 7,7 7,5 6,0 4,0 2,0

Nadere informatie

Toekomst voor de zorg in viervoud

Toekomst voor de zorg in viervoud Toekomst voor de zorg in viervoud Casper van Ewijk CPB & UvA RVZ 7 februari Diagnose Outline zorgboek 9 maart 2012 Uitgaven curatieve zorg % BBP, 2010 16,0 % bbp, 2010 14,1 14,0 12,0 10,0 9,0 8,8 8,0 7,9

Nadere informatie

Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen?

Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen? Presentatie VGE Masterclass, 14 april 2011 Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen? Erik Schut 2 Vragen Wat is het probleem? Welke oplossingen? Gaan die werken? Zo niet, wat dan? 3 Wat is het probleem?

Nadere informatie

Zorg na de kredietcrisis, de verkiezingen en de vergrijzing

Zorg na de kredietcrisis, de verkiezingen en de vergrijzing Zorg na de kredietcrisis, de verkiezingen en de vergrijzing Prof. dr Casper van Ewijk CPB & Universiteit van Amsterdam Seneca 7 september 2010 Agenda Financiele stand van zaken: update sinds Athene Welke

Nadere informatie

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Laura van Geest Overzicht 1. Historische trends 2. Toekomstscenario s CPB overzicht is meer zorg een probleem? meer zorg en meer solidariteit? 3.

Nadere informatie

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66.

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66. No show in de zorg Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Notitie Juli 2012 Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66 Inleiding De kosten van de gezondheidzorg stijgen hard. Dat komt voornamelijk

Nadere informatie

Internationaal onderzoek naar de relatie tussen medische technologie en zorguitgaven. FHI Symposium Medische technologie; gouden ei of kostenpost?

Internationaal onderzoek naar de relatie tussen medische technologie en zorguitgaven. FHI Symposium Medische technologie; gouden ei of kostenpost? Internationaal onderzoek naar de relatie tussen medische technologie en zorguitgaven FHI Symposium Medische technologie; gouden ei of kostenpost? 26 september 2013 Paul Besseling Programmaleider Zorg Inhoud

Nadere informatie

De zorgmiljarden in de Miljoenennota

De zorgmiljarden in de Miljoenennota De zorgmiljarden in de Miljoenennota HEAD CONGRES 2016 Houten, 9-10 Juni Richard Doornbosch Plv directeur Macro-Economische Vraagstukken en Arbeidsmarkt It is not a solution, if its not affordable Dr davis

Nadere informatie

Toekomst voor de zorg in viervoud

Toekomst voor de zorg in viervoud Toekomst voor de zorg in viervoud Paul Besseling en Casper van Ewijk 1 De voortschrijdende medische technologie en mondiger burgers plaatsen ons in de toekomst voor twee fundamentele keuzes. De eerste

Nadere informatie

De herziening van de langdurige zorg vraagt om een levensloop perspectief op de financiering van zorg thuis

De herziening van de langdurige zorg vraagt om een levensloop perspectief op de financiering van zorg thuis De herziening van de langdurige zorg vraagt om een levensloop perspectief op de financiering van zorg thuis de huidige AV en collectieve zorgverzekering sluit daar niet op aan en daarom zijn er kansen

Nadere informatie

Pensioen in natura of liever flex pensioen?

Pensioen in natura of liever flex pensioen? Pensioen in natura of liever flex pensioen? Casper van Ewijk CPB Universiteit van Amsterdam Netspar 13 mei 2011 5 punten We hebben al pensioen in natura Wat is pensioen? Pensioen en life cycle planning:

Nadere informatie

Financiering langdurige zorg uit wonen en pensioen? Netspar, 11 november 2016 Niels Kortleve

Financiering langdurige zorg uit wonen en pensioen? Netspar, 11 november 2016 Niels Kortleve Financiering langdurige zorg uit wonen en pensioen? Netspar, 11 november 2016 Niels Kortleve 2 De routekaart naar een meer integrale benadering van wonen, zorg en pensioen (Bart e.a. 2016) Voorbeeld 1

Nadere informatie

Hoe houden we de zorg betaalbaar? Een macro-economisch perspectief.

Hoe houden we de zorg betaalbaar? Een macro-economisch perspectief. Hoe houden we de zorg betaalbaar? Een macro-economisch perspectief. Dames en heren, Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne was de toekomst van onze gezondheidszorg één van de hoofdthema s in de debatten.

Nadere informatie

langdurige ouderenzorg zorgspaarmodellen Arjen Hussem PGGM Netspar 24 april 2012

langdurige ouderenzorg zorgspaarmodellen Arjen Hussem PGGM Netspar 24 april 2012 Sparen voor langdurige ouderenzorg zorgspaarmodellen Arjen Hussem PGGM Netspar 24 april 2012 Agenda Stijgende zorgkosten en doelen zorgsparen Modelaannames Onhoudbare solidariteit? Lessen uit het buitenland

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

De (on)betaalbaarheid van een verzorgde oude dag

De (on)betaalbaarheid van een verzorgde oude dag De (on)betaalbaarheid van een verzorgde oude dag Ruben Wenselaar, vice-voorzitter RvB Menzis werkgeversvoorzitter Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) Landelijk congres Pensioenforum,

Nadere informatie

Kabinetsbeleid Gezondheidszorg in het licht van de toekomst. Marcelis Boereboom Directeur-Generaal Langdurige Zorg

Kabinetsbeleid Gezondheidszorg in het licht van de toekomst. Marcelis Boereboom Directeur-Generaal Langdurige Zorg Kabinetsbeleid Gezondheidszorg in het licht van de toekomst Marcelis Boereboom Directeur-Generaal Langdurige Zorg Inhoud 1.Gevolgen van stijgende zorguitgaven 2.Oplossingen nu en in de toekomst Blik op

Nadere informatie

Marktwerking in de zorg. Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine

Marktwerking in de zorg. Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine Marktwerking in de zorg Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine Inhoud Wat is marktwerking? Gezondheidszorg: een imperfecte markt Privatisering van de zorg Zorgen over de markt What

Nadere informatie

Contractvormen in de curatieve GGZ

Contractvormen in de curatieve GGZ 1 Contractvormen in de curatieve GGZ Drs. Marja Appelman Jan Sonneveld, MSc Drs. Johan Visser Mr. Mirjam de Bruin SiRM Strategies in Regulated Markets Nieuwe Uitleg 24 2514 BR Den Haag Den Haag, 26 februari

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014 1 Van goede zorg verzekerd Zorgverzekering Oegstgeest 27 september 2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenningen VTV 2013 Uitgangspunten zorgverzekeraars Zorgverzekeraars: Hanteren solidariteit en voor iedereen

Nadere informatie

1 Over de grenzen van de risicoverevening

1 Over de grenzen van de risicoverevening 1 Over de grenzen van de risicoverevening 1.1 APE, 15 februari 2016 Inleiding In dit paper betrekken we de stelling dat het primaire doel van risicoverevening het waarborgen van solidariteit is. Doelmatige

Nadere informatie

Gezondheidszorg in 2020

Gezondheidszorg in 2020 Gezondheidszorg in 2020 Een transitieproces Ida Spelt huisarts in Wassenaar kwaliteitsfunctionaris bij ELZHA Leerdoelen Inzicht in de zorgkosten tussen nu en 2020 Inzicht in organisatie van zorg in het

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 maart 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 maart 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Zorg in perspectief. Nieuwe Zorg Bijeenkomst Haga Ziekenhuis 26 september Albert van der Horst

Zorg in perspectief. Nieuwe Zorg Bijeenkomst Haga Ziekenhuis 26 september Albert van der Horst Zorg in perspectief Nieuwe Zorg Bijeenkomst Haga Ziekenhuis Albert van der Horst 10 8 6 4 2 0 Zorguitgaven stijgen sneller dan ons inkomen... share gdp 14% 13% 12% 11% 10% 9% 8% 7% 1972 1976 1980 1984

Nadere informatie

Bouw en werking van de Nederlandse gezondheidszorg. Zorgdialoog. 16 oktober Dr. Janneke P. Schermers. Presentatie

Bouw en werking van de Nederlandse gezondheidszorg. Zorgdialoog. 16 oktober Dr. Janneke P. Schermers. Presentatie Bouw en werking van de Nederlandse gezondheidszorg Zorgdialoog 16 oktober 2014 Dr. Janneke P. Schermers Presentatie Bouw en werking van de Nederlandse gezondheidszorg Nederlandse gezondheidszorg spelers

Nadere informatie

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl De zorg en uw portemonnee Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl 12,5 jaar Transparantie Vanaf 2005 ZorgKiezer.nl, nu grootste onafhankelijke zorgsite van Nederland Trends

Nadere informatie

Samen verzekerd van goede zorg. André Rouvoet, voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Congres Arts en Organisatie 10 juni 2016

Samen verzekerd van goede zorg. André Rouvoet, voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Congres Arts en Organisatie 10 juni 2016 Samen verzekerd van goede zorg André Rouvoet, voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Congres Arts en Organisatie 10 juni 2016 Status van de Nederlandse gezo dheidszorg Bron: VWS Nederland in internationaal

Nadere informatie

Zorgverzekering een zorg?

Zorgverzekering een zorg? Prof. C.N. Teulings 2007 Zorguitgaven in Nederland en VS % BBP 18 16 14 12 10 8 6 4 2 Ontwikkeling Zorguitgaven als % GDP (OECD-definities) VS (totaal) Nederland (totaal) VS (publiek) Nederland (publiek)

Nadere informatie

Gezond Gedrag Is (G)een Keuze. Conferentie duurzame inzetbaarheid in de zorg

Gezond Gedrag Is (G)een Keuze. Conferentie duurzame inzetbaarheid in de zorg Gezond Gedrag Is (G)een Keuze Conferentie duurzame inzetbaarheid in de zorg Workshop Het zorgstelsel Conferentie Gezond gedrag is (g)een keuze WGV Zorg en Welzijn, Menzis, Zilveren Kruis, Colijn & Partners

Nadere informatie

Beschaving. Lang, gezond en gelukkig leven? Horizon 2050, 25 september 2015. Edwin De Boeck Hoofdeconoom KBC Groep

Beschaving. Lang, gezond en gelukkig leven? Horizon 2050, 25 september 2015. Edwin De Boeck Hoofdeconoom KBC Groep Beschaving Lang, gezond en gelukkig leven? Horizon 25, 25 september 215 Edwin De Boeck Hoofdeconoom KBC Groep Meer welvaart = langer leven Bbp per capita en levensverwachting 6 55 5 45 4 Wereld 8 7 6 17

Nadere informatie

Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN

Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN Zorguitgaven Bruto-BKZ uitgaven 72.900.000.000 Per dag: 200.000.000 Per uur: 8.300.000 Per minuut:

Nadere informatie

De zorg: hoeveel extra is het ons waard?

De zorg: hoeveel extra is het ons waard? De zorg: hoeveel extra is het ons waard? Ieder jaar geven we meer geld uit aan zorg Waarom? Wat zijn de gevolgen? Is dat erg? Wat kunnen we hieraan doen? Een doorsnee gezin betaalt ruim 11.000 euro per

Nadere informatie

Trends in gezondheid en zorg. CPB Policy Brief 2011/11. Albert van der Horst Frank van Erp Jasper de Jong. Dit is een uitgave van:

Trends in gezondheid en zorg. CPB Policy Brief 2011/11. Albert van der Horst Frank van Erp Jasper de Jong. Dit is een uitgave van: Zorg blijft Financiering groeien onder druk Dit is een uitgave van: Centraal Planbureau Postbus 80510 2508 GM Den Haag t (070) 3383 380 November 2011 ISBN 978-90-5833-533-3 CPB Policy Brief 2011/11 Trends

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

De zorg: hoeveel extra is het ons waard?

De zorg: hoeveel extra is het ons waard? De zorg: hoeveel extra is het ons waard? Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleiding...4 2. Constatering 2.1 Stijgende zorguitgaven...7 2.2 Internationaal verschijnsel...9 2.3 Meer medewerkers in de zorg...11

Nadere informatie

Sturen op gezondheid. Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag

Sturen op gezondheid. Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag Sturen op gezondheid Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag Is het zinvol? Is het mogelijk? RVZ-advies, juni 2011 Aanleiding Achterblijvende

Nadere informatie

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Dames en heren, Kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg dat is de inzet van de overheid, de verzekeraars en de aanbieders.

Nadere informatie

Helder denken over de lange systemen

Helder denken over de lange systemen Helder denken over de lange systemen Pensioen, werk, huis, zorg Frank Kalshoven (frank@argumentenfabriek.nl) April 2013 Helder denken over lange systemen inhoud Observeren en ordenen Overdenken Oordelen

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd?

solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd? Bijdrage prof. dr. Kees Goudswaard / 49 Financiering van de AOW: solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd? Deze vraag staat centraal in de bij drage van bijzonder hoogleraar Sociale zekerheid prof.

Nadere informatie

Waarom stijgen de uitgaven? Prijs- en volume. Vergrijzing als kostenbom. Kostenontwikkeling 1999-2003 Bron: Zorg voor euro s-2

Waarom stijgen de uitgaven? Prijs- en volume. Vergrijzing als kostenbom. Kostenontwikkeling 1999-2003 Bron: Zorg voor euro s-2 Zorguitgaven, 1972-2009 miljard euro (bron:cbs) Macro-economie, gezondheid en zorg Johan Polder 1 NVAG Jubileumcongres 19 november 2010 Zorguitgaven, 1972-2009 miljard euro Zorguitgaven, 1972-2009 miljard

Nadere informatie

Zorg om de zorg. Paul Schnabel. Amsterdam, 9 oktober 2013 Universiteit Utrecht

Zorg om de zorg. Paul Schnabel. Amsterdam, 9 oktober 2013 Universiteit Utrecht Zorg om de zorg Paul Schnabel Amsterdam, 9 oktober 2013 Universiteit Utrecht Hoe rijker het land Hoe duurder de zorg! 16-18% BBP VS! 13-14% BBP Nederland! 10-12% BBP BRD, Frankrijk, Canada, Zwitserland,

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Belangenvereniging pensioengerechtigden Politie 21 november 2012 Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG. Belangenvereniging Pensioengerechtigden

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de zorg en consequenties voor ziekenhuizen en medisch specialisten. Pieter Wijnsma Directeur Academie voor Medisch Specialisten

Ontwikkelingen in de zorg en consequenties voor ziekenhuizen en medisch specialisten. Pieter Wijnsma Directeur Academie voor Medisch Specialisten Ontwikkelingen in de zorg en consequenties voor ziekenhuizen en medisch specialisten Pieter Wijnsma Directeur Academie voor Medisch Specialisten Thema s: Ontwikkelingen in de samenleving Ontwikkeling van

Nadere informatie

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea 1 2 3 Zorgkostenstijging is van alle jaren maar extra waakzaamheid geboden Ontwikkeling zorguitgaven

Nadere informatie

De zorgverzekeringsmarkt vraagt om vaardigheden van verzekerden waar niet iedereen in dezelfde mate over beschikt

De zorgverzekeringsmarkt vraagt om vaardigheden van verzekerden waar niet iedereen in dezelfde mate over beschikt Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Verleun, A., Hoefman, R.J., Brabers, A.E.M., Jong, J.D. de. De zorgverzekeringsmarkt vraagt om vaardigheden van verzekerden

Nadere informatie

POSITIES IN DE ZORG HOE KUNNEN WE GEZONDER SAMENWERKEN?

POSITIES IN DE ZORG HOE KUNNEN WE GEZONDER SAMENWERKEN? POSITIES IN DE ZORG HOE KUNNEN WE GEZONDER SAMENWERKEN? Het debat over de zorg Hans van Hirtum, huisarts HET DEBAT OVER DE ZORG Zorg en welzijn 93 miljard euro in 2012 15,4% BBP Groei gemiddeld 4%/jaar

Nadere informatie

loont en solidariteit

loont en solidariteit Toekomst voor de zorg Ons hele leven lang is onze gezondheid belangrijk, genietend van goede jaren, of kampend met een zwakke gezondheid. Ons leven lang is de gezondheidszorg belangrijk, we maken er gebruik

Nadere informatie

De prijs van gelijke zorg. CPB Policy Brief 2013/01. Albert van der Horst Harry ter Rele. Dit is een uitgave van:

De prijs van gelijke zorg. CPB Policy Brief 2013/01. Albert van der Horst Harry ter Rele. Dit is een uitgave van: Solidariteit Zorg op maat onder druk? heeft toekomst Dit is een uitgave van: Centraal Planbureau Postbus 80510 2508 GM Den Haag t (070) 3383 380 Januari 2013 ISBN 978-90-5833-577-7 CPB Policy Brief 2013/01

Nadere informatie

Is het zorgstelsel een voorbeeld voor het pensioenstelsel? Rein Halbersma, Theo Langejan & Misja Mikkers

Is het zorgstelsel een voorbeeld voor het pensioenstelsel? Rein Halbersma, Theo Langejan & Misja Mikkers Is het zorgstelsel een voorbeeld voor het pensioenstelsel? Rein Halbersma, Theo Langejan & Misja Mikkers Inleiding De uitgaven aan zorg en pensioenen beslaan een groot gedeelte van ons nationaal inkomen.

Nadere informatie

Eindexamen vwo economie pilot I

Eindexamen vwo economie pilot I Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat de principaal te maken kan krijgen met keuzemogelijkheden en daardoor kosten moet maken om de kwaliteit van de zorgproducenten te kunnen beoordelen

Nadere informatie

Lezing: De QALY als maatstaf voor smartengeld

Lezing: De QALY als maatstaf voor smartengeld Lezing: De QALY als maatstaf voor smartengeld Louis Visscher (RILE) Erasmus School of Law Erasmus Universiteit Rotterdam Visscher@law.eur.nl FuturNIStisch: 35-jarig jubileum NIS 10 september 2015, Amerongen

Nadere informatie

Het nieuwe zorgstelsel en de arts BMO

Het nieuwe zorgstelsel en de arts BMO Het nieuwe zorgstelsel en de arts BMO Een verkennende rondgang door het nieuwe stelsel Jacques van der Most 1 Menu herverdeling van verantwoordelijkheden publieke en private sociale verzekering solidariteitskenmerken

Nadere informatie

Nieuwe rollen, Nieuw doelen. Rob Laane beleidscoördinator VGZ 09-07-2013

Nieuwe rollen, Nieuw doelen. Rob Laane beleidscoördinator VGZ 09-07-2013 Nieuwe rollen, Nieuw doelen Rob Laane beleidscoördinator VGZ 09-07-2013 Een vloeiende GGZ, Onder druk wordt alles vloeibaar? Veranderingen Einde representatie Opheffing ex post vereveneningssystematiek

Nadere informatie

Welke kosten voor mondzorg vergoedt de basisverzekering?

Welke kosten voor mondzorg vergoedt de basisverzekering? Welke kosten voor mondzorg vergoedt de basisverzekering? Jeugd Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar vergoedt de basisverzekering de meeste tandartsbehandelingen. Hiervoor betaalt men ook geen eigen bijdrage.

Nadere informatie

Is een aanvullende verzekering nog wel voor iedereen weggelegd? Marloes van Dijk, Anne Brabers, Margreet Reitsma en Judith de Jong

Is een aanvullende verzekering nog wel voor iedereen weggelegd? Marloes van Dijk, Anne Brabers, Margreet Reitsma en Judith de Jong Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Marloes van Dijk, Anne Brabers, Margreet Reitsma en Judith de Jong. Is een aanvullende verzekering nog wel voor iedereen

Nadere informatie

Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars. AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013

Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars. AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013 Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013 Rode draad De kosten van de zorg: een probleem? Rol

Nadere informatie

10 jaar Zvw. Operatie Cure geslaagd? Centraal Planbureau

10 jaar Zvw. Operatie Cure geslaagd? Centraal Planbureau 10 jaar Zvw Operatie Cure geslaagd? 10 jaar Zvw: Resultaten in grote lijnen Werkt het zoals beoogd? Hoe nu verder? Ontwikkeling uitgaven in de curatieve zorg 9 Volumegroei curatieve zorg in % (rechteras)

Nadere informatie

Een gezonder Nederland VTV-2014. De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker

Een gezonder Nederland VTV-2014. De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker Een gezonder Nederland VTV-2014 Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker, en vele anderen De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 1 Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker 24 juni

Nadere informatie

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Zó werkt de zorg in Nederland Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015 dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Inhoudsopgave Voorwoord VvAA 3 Voorwoord De Argumentenfabriek 7 Verantwoording 13 Lijst van

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Zorg voor innovatie! Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg

Zorg voor innovatie! Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg Zorg voor innovatie! Bijlage Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg Bijlage eindrapportage KPN juni 2006 Dit is een bijlage bij het rapport Zorg voor innovatie! Innovatie en ICT in de curatieve

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema zorg

Onderzoek verkiezingsthema zorg Onderzoek verkiezingsthema zorg Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 27.798 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 15 tot en met 21 augustus 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Reactie van het Actuarieel Genootschap op de door de Sociaal Economische Raad uitgezette consultatie 29 februari 2012 De Sociaal-Economische Raad (SER) organiseert

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 657 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Doelmatigheid in de gezondheidszorg. Inhoud. Totaal kosten ZFW-populatie hulpmiddelen. Indra Eijgelshoven Mapi Values 19 april 2006

Doelmatigheid in de gezondheidszorg. Inhoud. Totaal kosten ZFW-populatie hulpmiddelen. Indra Eijgelshoven Mapi Values 19 april 2006 Doelmatigheid in de gezondheidszorg Indra Eijgelshoven Mapi Values 19 april 2006 Inhoud Stijging van in de zorg Keuzes maken met beperkt budget Doelmatigheid Economische evaluaties Gezondheidswinst Kosten

Nadere informatie

Privaat kapitaal in de zorg: vragen, dilemma s en inschattingen

Privaat kapitaal in de zorg: vragen, dilemma s en inschattingen HEALTHCARE Privaat kapitaal in de zorg: vragen, dilemma s en inschattingen ZKN Jaarcongres 2011 Rotterdam 7 juni 2011 ADVISORY Privaat kapitaal in de zorg Wat wilt u eerst? Het goede nieuws? Of het slechte

Nadere informatie

De gouden eieren van de gezondheidszorg. Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie

De gouden eieren van de gezondheidszorg. Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie De gouden eieren van de gezondheidszorg Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie GEEN WOORDEN MAAR DADEN Pharmapartners 14 11 2013 Hoe sexy is ICT in de zorg? Wat weten economen van de zorg? AMC-baas Marcel

Nadere informatie

RUIMTE VOOR GEZONDHEIDSZORG. Paul Schnabel, Universiteit Utrecht Leidsche Rijn 6 maart 2014

RUIMTE VOOR GEZONDHEIDSZORG. Paul Schnabel, Universiteit Utrecht Leidsche Rijn 6 maart 2014 RUIMTE VOOR GEZONDHEIDSZORG Paul Schnabel, Universiteit Utrecht Leidsche Rijn 6 maart 2014 15 MILJARD EURO MEER TOT 2015 Een dergelijke stijging van de uitgaven is op termijn echter onhoudbaar Troonrede

Nadere informatie

Geert Oerlemans Huisarts Medisch Centrum Beek en Donk. 19e Grande Conférence Verona 2013

Geert Oerlemans Huisarts Medisch Centrum Beek en Donk. 19e Grande Conférence Verona 2013 Geert Oerlemans Huisarts Medisch Centrum Beek en Donk 19e Grande Conférence Verona 2013 Huisarts onder druk! kans of bedreiging? Omvang huisartsenzorg fors toegenomen Consulten met 7.3% per jaar gestegen

Nadere informatie

FACTSHEET. Gezondheid en natuur

FACTSHEET. Gezondheid en natuur FACTSHEET Gezondheid en natuur M. van Santvoort Oktober 2014 Inleiding Waarom deze factsheet over gezondheid en natuur? Veel mensen geven aan dat zij zich ontspannen voelen in de natuur. Dit is een beleving

Nadere informatie

Zorgupdate Aan Tafel!

Zorgupdate Aan Tafel! Zorgupdate Aan Tafel! ONVZ Informatiebijeenkomsten Jean-Paul van Haarlem - oktober 2012 Ontwikkelingen in de zorgverzekeringsmarkt Mobiliteit 3 Ontwikkelingen in de zorgverzekeringsmarkt Premiestelling

Nadere informatie

Resultaten Friesland Zorg PR onderzoek 2013

Resultaten Friesland Zorg PR onderzoek 2013 Resultaten Friesland Zorg PR onderzoek 2013 Doelgroep: NL18+ repre naar geslacht x leeftijd, opleiding en regio Steekproefgrootte: n=1014 Onderzoeksperiode: 4 9 oktober 2013 Veldwerkbureau: PanelClix Ontwerp,

Nadere informatie

Beleid & regelgeving. Innovatie Kwaliteit Motivatie

Beleid & regelgeving. Innovatie Kwaliteit Motivatie Beleid & regelgeving => Innovatie Kwaliteit Motivatie Disclaimer En nog wat verwarring: Zorguitgaven volgens VWS: circa 74 mld Zorguitgaven volgens CBS: circa 94 mld Achtergrond Edwin Brugman directeur

Nadere informatie

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Zó werkt de zorg in Nederland Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015 dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Inhoudsopgave Inleiding 3 Voorwoord 3 Medicijn tegen dat knagende gevoel en andere 5 redenen

Nadere informatie

TPEdigitaal Jaargang 8 nr. 2 April 2014

TPEdigitaal Jaargang 8 nr. 2 April 2014 TPEdigitaal Jaargang 8 nr. 2 April 2014 Wat werkt echt (niet) om kosten te besparen in de zorg Inleiding: zestien economen over wat echt (niet) helpt om kosten te besparen in de zorg... 1 Aenneli Houkes-Hommes

Nadere informatie

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties In deze bijlage behandelen we kort vijf opties die de gemeente kan inzetten bij de

Nadere informatie

loont en solidariteit

loont en solidariteit Toekomst voor de zorg Ons hele leven lang is onze gezondheid belangrijk, genietend van goede jaren, of kampend met een zwakke gezondheid. Ons leven lang is de gezondheidszorg belangrijk, we maken er gebruik

Nadere informatie

Zeg nou zelf! Wat zeggen burgers over de gezondheidszorg?

Zeg nou zelf! Wat zeggen burgers over de gezondheidszorg? Zeg nou zelf! Wat zeggen burgers over de gezondheidszorg? Josje den Ridder 1 Zeg nou zelf! Praat mee over burgers en gezondheid! Wat zouden burgers zeggen als ze zelf mee zouden praten? Houdt het onderwerp

Nadere informatie

Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid

Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid Workshop Divosacongres, 2 juni 2016 Paul de Beer Henri Polak hoogleraar voor arbeidsverhoudingen UvA Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging

Nadere informatie

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012.

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. Savant-Zorg Regionale gecertificeerde organisatie voor verpleging en verzorging. Wij bieden verpleging en

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

loont en solidariteit

loont en solidariteit Toekomst voor de zorg Ons hele leven lang is onze gezondheid belangrijk, genietend van goede jaren, of kampend met een zwakke gezondheid. Ons leven lang is de gezondheidszorg belangrijk, we maken er gebruik

Nadere informatie

De stelling die vandaag voorligt is: Het pensioen van de toekomst vergt meer dan een stelselherziening.

De stelling die vandaag voorligt is: Het pensioen van de toekomst vergt meer dan een stelselherziening. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank, bij de Pensioenlezing van het Competence Centre for Pension Research op 9 december 2016 Dames en heren, Hartelijk

Nadere informatie

De zorgverzekeraar: Vriend of vijand?

De zorgverzekeraar: Vriend of vijand? De zorgverzekeraar: Vriend of vijand? Workshop HEAD Congrens 2016 DSW ZORGVERZEKERAAR Houten, Vrijdag 10 juni 2016 Bas Keijzer 2 3 VWS: De Zvw is een wet die iedere nederlander van een breed basispakket

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Symposium Grenzen aan de betaalbaarheid van de zorg 6 september 2013

Symposium Grenzen aan de betaalbaarheid van de zorg 6 september 2013 Symposium Grenzen aan de betaalbaarheid van de zorg 6 september 2013 VERONIQUE ESMAN DIRECTEUR CURATIEVE ZORG MINISTERIE VAN VWS WE MOGEN BEST TROTS ZIJN Commonwealth Fund 2010 In vergelijking met 7 westerse

Nadere informatie

Workshop Mijn zorgverzekering

Workshop Mijn zorgverzekering Workshop Mijn zorgverzekering Welkom! Even voorstellen: Mark Salm, PCOB-adviseur van RISK Henrica de Vries, manager Communicatie & Marketing PCOB Programma workshop Korte kennisquiz Voorlichting Overstappen,

Nadere informatie

Trends in gezondheid en zorg. CPB Policy Brief 2011/11. Albert van der Horst Frank van Erp Jasper de Jong. Dit is een uitgave van:

Trends in gezondheid en zorg. CPB Policy Brief 2011/11. Albert van der Horst Frank van Erp Jasper de Jong. Dit is een uitgave van: Zorg blijft Financiering groeien onder druk Dit is een uitgave van: Centraal Planbureau Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070) 3383 380 November 2011 ISBN 978-90-5833-533-3 CPB Policy Brief 2011/11 Trends

Nadere informatie

Startbijeenkomst Zorginstituut Nederland. Een impressie 2 april 2014

Startbijeenkomst Zorginstituut Nederland. Een impressie 2 april 2014 Startbijeenkomst Zorginstituut Nederland Een impressie 2 april 2014 Arnold Moerkamp Voorzitter Raad van Bestuur Zorginstituut Nederland De relatie tussen patiënt en professional krijgt steeds meer aandacht

Nadere informatie

2 Begripsbepaling. 2.1 Vormen van doelmatigheid

2 Begripsbepaling. 2.1 Vormen van doelmatigheid Inhoud 1 Inleiding 4 2 Begripsbepaling 5 2.1 Vormen van doelmatigheid 5 2.2 Kosten en baten van gezondheidszorg 7 2.3 Kwaliteit van gezondheidszorg 8 3 Doelmatigheid in de curatieve gezondheidszorg 10

Nadere informatie

Avondsymposium HANAV. Zorg voor Zorginkoop. 12 november Dominique Vijverberg / Pieter van de Winckel

Avondsymposium HANAV. Zorg voor Zorginkoop. 12 november Dominique Vijverberg / Pieter van de Winckel Avondsymposium HANAV Zorg voor Zorginkoop 12 november 2015 Dominique Vijverberg / Pieter van de Winckel 1 Inhoud 1. Introductie (Stichting) IZZ, perspectief 2. Zorg in geld 3. Zorginkoop Vraagstukken voor

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 253 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet cliëntenrechten zorg en enkele andere wetten in verband met het tijdig signaleren

Nadere informatie

Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie

Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie Toegankelijkheid en betaalbaarheid dure geneesmiddelen gaan hand in hand met elkaar Expertmeeting ziekenhuisfarmacie Alexander Bybau 17 mei 2016 Agenda Zilveren Kruis, even voorstellen Visie en ambitie

Nadere informatie

Vergoeding fysiotherapie. Wat kost een behandeling?

Vergoeding fysiotherapie. Wat kost een behandeling? 00 Vergoeding fysiotherapie Wat kost een behandeling? Het vergoedingensysteem voor fysiotherapie zit ingewikkeld in elkaar. Het verschilt per zorgverzekeraar en per pakket wat u krijgt vergoed. Dit kan

Nadere informatie