Hoe houden we de zorg betaalbaar? Een macro-economisch perspectief.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe houden we de zorg betaalbaar? Een macro-economisch perspectief."

Transcriptie

1 Hoe houden we de zorg betaalbaar? Een macro-economisch perspectief. Dames en heren, Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne was de toekomst van onze gezondheidszorg één van de hoofdthema s in de debatten. Het was zelfs het enige thema waar de NOS een apart debat aan heeft gewijd. Want niemand twijfelt eraan, dat de zorg één van de grootste problemen vormt voor het nieuwe kabinet. Kortom: het thema is urgent genoeg om vandaag met elkaar te bespreken. Ik dank de organisatoren dan ook zeer voor de uitnodiging. Eerst nog iets over die campagne. Er is inderdaad uitvoerig over de gezondheidszorg gesproken. Geen van de politieke leiders ontkent het probleem. Maar de gedachten over de oplossing liggen enigszins uit elkaar. De ene partij is voor méér marktwerking, terwijl de andere dat juist de bron van alle kwaad vindt. De ene partij wil meer eigen bijdragen en de andere vindt dat een boete op ziek zijn. Volgens de ene partij ligt het allemaal aan de bureaucratie en de managers en volgens de andere is alles de schuld van de Grieken. Het onderwerp zal van de formateur van het nieuwe kabinet het uiterste van zijn creativiteit vergen. De Nederlandsche Bank kijkt vanuit twee rollen naar de zorg: als toezichthouder op zorgverzekeraars en als centrale bank. Als centrale bank kijken we vooral vanuit macro-economisch perspectief naar de zorg, waarbij de nadruk ligt op de gevolgen voor de overheidsfinanciën. Vandaag zal ik vanuit dit perspectief spreken over de zorg. Het zal u niet verbazen dat wij bij DNB het zorgdebat met veel aandacht volgen, maar ook met toenemende bezorgdheid. Die bezorgdheid wil ik vandaag met u delen, maar ik zal ook een aantal mogelijke oplossingen voorstellen. Zodat u vanmiddag ook weer niet al te somber naar huis gaat.

2 Figuur 1 Collectieve zorguitgaven Nederland % BBP Bron: CPB, CEP 2012, Bijlage 9. De kern van onze bezorgdheid ziet u weergegeven in deze grafiek. De onheilspellend stijgende blauwe lijn toont de ontwikkeling van de collectieve uitgaven aan gezondheidszorg als percentage van ons Bruto Binnenlands Product. Als die curve in het huidige tempo blijft stijgen, klimt dat blauwe lijntje in 2040 naar de 15%. En dat, terwijl we ons nauwelijks een stijging van collectieve uitgaven kunnen veroorloven. Het begrotingstekort ligt nu al ruim boven de 3% bbp en de staatsschuld is sinds het begin van de crisis met zo n 25 procentpunt opgelopen tot boven de 70% bbp. Als we de lastendruk verder verhogen, remt dat onze economische groei. Het schaadt de internationale concurrentiepositie van ons bedrijfsleven. En dat kunnen we ons in tijden van crisis al helemaal niet veroorloven. De zorguitgaven verdringen ook andere overheidsuitgaven, zie figuur 2. We hebben in Nederland niet alleen veel geld nodig voor artsen en verpleegkundigen, maar bijvoorbeeld ook voor leraren en politieagenten. En dan heb ik het nog niet over de uitkeringen van mensen die door de crisis hun baan hebben verloren en de AOW van onze ouderen.

3 Figuur 2 Collectieve uitgaven sociale zekerheid, zorg, onderwijs en openbaar bestuur % Totale overheidsuitgaven Sociale zekerheid Collectieve zorg Onderwijs Openbaar bestuur Bron: CPB, CEP 2012, Bijlage 9 en eigen berekeningen. De zorguitgaven beslaan inmiddels meer dan een kwart van de totale collectieve uitgaven. Daarmee is zorg bijna de grootste post van de overheidsbegroting. Natuurlijk, er is ook een andere kant aan dit verhaal. Nederland kan trots zijn op haar geweldige gezondheidszorg. In de European Health Consumer Index staan we al jaren in de top 3 van beste curatieve zorgstelsels, en in 2008 en 2009 zelfs bovenaan. Volgens het Amerikaanse Commonwealthfund heeft Nederland het beste curatieve zorgstelsel. Zij hebben niet alleen gekeken naar kwaliteit, maar ook naar toegankelijkheid, gezonde levensverwachting, gelijkheid, kosten en efficiëntie. Als we alleen naar de kwaliteit van de zorgverlening kijken is het beeld overigens iets minder positief. Onze curatieve en langdurige zorg is kwalitatief een middenmoter. Zo blijkt uit onderzoek van de RVZ (Raad voor de Volksgezondheid en Zorg) dat de kwaliteit op een aantal punten tekortschiet. En dan rijst de vraag waarom de Nederlandse gezondheidszorg in vergelijking met andere landen zo duur is.

4 CY PT SK BG EE LV HU ES MT CZ RO PL LT EL IE UK IT AT SI LU DE EU27 EA17 FR BE FI SE NO NL DK CY LV LU RO BG LT HU EE BE PL FI NO IT SI EL ES NL SE IE MT PT SK UK EU27 DK EA17 CZ AT DE FR Figuur 3 Internationale vergelijking stijging zorguitgaven % BBP Curatieve zorg 10 8 verandering Langdurige zorg 10 verandering Bron: European Commission, The 2012 Ageing Report Het eerste wat in grafiek 3 opvalt is, dat Nederland vooral veel meer uitgeeft aan collectief gefinancierde langdurige zorg. Aan instellingen voor verpleeghuis- en gehandicaptenzorg besteden we in Nederland 4 procent bbp, tegenover 2 procent in de andere Europese landen. Dat komt vooral, omdat Nederlanders veel minder zelf de zorg voor hun ouderen op zich nemen. Ouderenzorg is bij ons vooral een publieke voorziening en dat is duur. En als gevolg van de vergrijzing wordt het de komende jaren alleen maar duurder. Als we niet ingrijpen, zullen de langdurige zorguitgaven in Nederland verdubbelen tot 8 procent bbp in In de andere Europese landen gaat het om een stijging tot slechts 3½ procent bbp. Wat de curatieve zorg betreft loopt Nederland minder uit de pas in Europa en de kosten van het curatieve zorgstelsel stijgen ook niet opvallend sneller. Toch is ook hier reden tot zorg. De invoering van het nieuwe zorgstelsel in 2006 heeft geleid tot een stijging van het volume. Artsen doen meer verrichtingen en schrijven meer behandelingen voor omdat zorgaanbieders per behandeling betaald krijgen. Zo worden ze dus eerder gestimuleerd om méér te doen dan minder.

5 Tegelijk heeft de overheid tegenwoordig veel minder mogelijkheden om de uitgaven te beperken. Die macht ligt vooral bij de zorgverzekeraars en verzekerden maar die moeten nog wel groeien in hun rol. Zonder overdrijving kunnen we stellen, dat de stijgende kosten van de gezondheidszorg een bedreiging vormen voor de Nederlandse economie. We geven er te veel geld aan uit en de voorspellingen zijn, dat dat alleen maar meer wordt. De vergrijzing neemt toe, dus meer ouderen doen een beroep op zorg. De technologische vernieuwingen nemen toe, dus er kan veel meer. En door de manier waarop het systeem nu is ingericht, kent de vraag naar zorg vrijwel geen grenzen. Om de overheidsfinanciën op een houdbaar pad te krijgen is een beperking van de groei van de zorguitgaven een absolute vereiste. Het zou wenselijk zijn om de reële jaarlijkse groei van collectieve zorguitgaven terug te brengen van 4¼% naar 2,5%. Dat cijfer kies ik niet toevallig. Dit is het cijfer waar ook de zogenaamde Taskforce beheersing zorguitgaven in haar recente advies voor pleit, en dit cijfer is gelijk aan de structurele economische groei van 1,5%, vermeerderd met 1% voor de demografische ontwikkeling. Als we de groei van de zorguitgaven daartoe kunnen beperken, ziet het financiële beeld van Nederland er al een stuk beter uit dan nu. Daarom doe ik vandaag een aantal voorstellen hoe we dit zouden kunnen bereiken. Laat ik beginnen met wat we in mijn ogen beter NIET kunnen doen. En dat is het terugdraaien van de stelselwijziging van 2006 in de curatieve zorg. Verschillende partijen hebben daar tijdens de verkiezingscampagne voor gepleit, met als argument dat de marktwerking de zorg alleen maar duurder maakt. Ik geloof niet dat die conclusie juist is. Uit internationale vergelijkingen zoals van de OESO blijkt, dat het ene zorgstelsel niet systematisch beter of slechter werkt dan het andere. Er zijn marktgerichte stelsels die het in het ene land prima doen en in het andere slecht maar het omgekeerde geldt net zo goed. Ik ben er dan ook van overtuigd dat we de komende tijd meer besparingen in de zorg kunnen realiseren door het huidige stelsel te optimaliseren dan door de stelselwijziging van 2006 weer terug te draaien. In plaats van het stelsel weer volledig om te gooien, kunnen we volgens mij beter de imperfecties in het huidige stelsel aanpakken. Het stelsel werkt uiteraard nog niet helemaal zoals het bedoeld was. Het is simpel gezegd nog niet af. Dus is het goed dat nu voor meer verrichtingen vrije prijzen gaan gelden, want dat verhoogt de concurrentie. Ook is het goed dat zorgverzekeraars straks niet meer achteraf worden gecompenseerd voor patiënten met een hoog risico. Dat was niet echt een stimulans om efficiënter te werken.

6 Beide maatregelen zorgen er al voor, dat we met het stelsel een stap vooruit zetten. Zorgverzekeraars merken steeds meer van de concurrentie en ook dat is goed. Dat dwingt hen wel om grotere financiële buffers aan te houden om risico s op te kunnen vangen. Ik weet dat ze daar niet altijd blij mee zijn, maar de financiële crisis heeft ons geleerd wat er gebeurt als instellingen niet genoeg buffers hebben. Wel valt er nog veel te verbeteren aan de transparantie in de kwaliteit van de geleverde zorg. Die transparantie is immers de basis van het hele stelsel. Voor zorgverzekeraars is het belangrijk dat zij beschikken over objectieve gegevens over de kwaliteit van een arts of ziekenhuis. Pas dan kunnen zij hun verzekerden er van overtuigen, dat ze de arts of instelling moeten kiezen met wie de verzekeraar een contract heeft. En tenslotte is het wenselijk om de curatieve zorg meer te financieren op basis van gezondheidsuitkomsten, in plaats van op basis van het aantal behandelingen. Zo kan de prikkel voor zorgaanbieders worden verminderd om meer te behandelen dan strikt noodzakelijk is. Dan de langdurige zorg. Daar ontkomen we er niet aan de AWBZ terug te brengen tot de kern: de langdurige onverzekerbare zorg. Wat niet tot die kern behoort, kan beter worden ondergebracht bij de ZvW (Zorgverzekeringswet ) of door de gemeenten worden uitgevoerd onder de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). Ook is het wenselijk dat ouderen en gehandicapten zo lang mogelijk thuis worden verzorgd. Dat is prettiger voor henzelf, en ook een stuk goedkoper dan verzorging in een instelling. Daarnaast is het scheiden van de kosten van wonen en zorg een goed idee. Onder politieke partijen is gelukkig brede steun voor hervorming van de AWBZ. Door zowel het stelsel van curatieve zorg als dat voor langdurige zorg te verbeteren, kunnen we zeker veel geld besparen. En natuurlijk is het ook mogelijk om efficiënter te werken. Tijdens de verkiezingsdebatten is terecht aandacht geweest voor verspilling van publiek geld in de zorg. Efficiëntie is niet alleen belangrijk om kosten te besparen. Het is ook noodzakelijk om te voorkomen dat we het draagvlak in de samenleving voor de hoge zorguitgaven verliezen. Want door de stijging van de zorguitgaven komt de solidariteit in de zorg steeds meer onder druk te staan. Solidariteit in het stelsel veronderstelt dat jong betaalt voor oud, gezond voor ziek en rijk voor arm. Maar daar zijn wel grenzen aan. En die grenzen dreigen we te overschrijden. Jongeren zetten steeds meer vraagtekens bij de hoge bijdrage die zij moeten leveren voor ouderen. En wie gezond is, vraagt zich steeds meer af waarom zijn zorgpremie stijgt.

7 Naar mijn mening is tijdens de verkiezingsdebatten onderbelicht gebleven dat efficiëntiewinsten en stelselkeuzes nooit genoeg besparingen kunnen opleveren om een sterke stijging in de zorguitgaven te voorkomen. Zelfs met het meest efficiënte zorgstelsel zullen de zorguitgaven blijven stijgen. Volgens mij ontkomen we er dan ook niet aan om aan mensen te vragen meer zelf te betalen voor hun zorg. Niet alleen omdat een hogere eigen bijdrage de druk op de collectieve uitgaven vermindert. Maar ook omdat de verhoging van de eigen betalingen, mits slim vormgegeven, een stimulans kan zijn om gepast gebruik te maken van zorg. Zo kan onnodig bezoek aan de huisarts bijvoorbeeld ontmoedigd worden door de huisarts onder het eigen risico te brengen. Ook zou bijvoorbeeld een procentuele eigen bijdrage van mensen gevraagd kunnen worden naast het eigen risico. Zo hebben mensen ook nadat het eigen risico is volgemaakt nog steeds een financiële prikkel om gepast gebruik te maken van zorg. Ik maak hier geen keuze voor een bepaald type eigen bijdrage, en of deze inkomensafhankelijk moet zijn of niet. Die keuze is aan de politiek en niet aan DNB. Wel is het onze rol om ervoor te pleiten dat de prikkels de juiste kant op staan. Dames en heren, Een debat over de kosten van de gezondheidszorg is een moeilijk debat. Iedereen wil de beste zorg voor zichzelf en zijn omgeving. Een geneesmiddel dat twee ton per jaar kost lijkt veel te duur, totdat het om een geneesmiddel voor je eigen geliefde gaat. Een heupoperatie bij een 85-jarige lijkt weinig zinvol, totdat het om je eigen vader of moeder gaat. Daarom pleit ik voor een fundamentele discussie over de toekomst van onze zorg. Welke zorg willen we in de toekomst nog collectief blijven financieren? En hoe financieren we dat dan? Als de beste behandeling ook de duurste is, vergoeden we die dan altijd en voor iedereen? Of zijn daar grenzen aan? En wie bepaalt die grenzen dan? Een fundamentele discussie over deze dilemma s is nu al enige tijd niet van de grond gekomen, met als resultaat dat de zorgkosten blijven stijgen. Het is nu tijd om in te grijpen, als we de toekomst van onze hoogwaardige gezondheidszorg veilig willen stellen. Dat vraagt een bijdrage van alle betrokkenen. Voor alle partijen patiënten en artsen, verzekeraars en bestuurders zou de factor betaalbaarheid zwaarder moeten gaan wegen dan nu het geval is. Het is de taak van de overheid om het stelsel zo in te richten, dat het zo efficiënt mogelijk kan werken.

8 Op zorgverleners rust de verantwoordelijkheid om onnodige zorg zoveel mogelijk te beperken, ook bij veeleisende patiënten. Patiënten zullen een groter deel van de zorgkosten zelf moeten betalen en daardoor meer gepast gebruik gaan maken van zorg. Zorgverzekeraars zouden in de contracten met zorgverleners zulke afspraken moeten maken, dat de prikkel om méér te doen wordt omgezet in een prikkel om het beter te doen. Nu treft het, dat ik vandaag in deze zaal vertegenwoordigers zie van bijna alle partijen die ik net noemde. Verschillenden van u hebben ook al eens voor zo n breed debat gepleit - zoals de RVZ (Raad voor de Volksgezondheid en Zorg) en de NPCF (Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie). Misschien helpt het, dat u vandaag steun voor dat idee krijgt van iemand uit een heel andere sector. Ik wens u toe, dat dit debat tijdens de komende kabinetsperiode goed, weloverwogen en constructief gevoerd wordt. En ik wens u daarbij veel wijsheid toe.

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Documentatie European Commission, The 2015 Ageing Report, European

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Resultaten in Europa en Nederland - Mei 2013 Representatieve resultaten in 31 deelnemende Europese landen voor het Europees Agentschap voor

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT IP/08/641 Brussel, 25 april 2008 Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT De Europese Commissie heeft vandaag de resultaten bekendgemaakt van een pan-europees

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De toekomst van de welvaartsstaat Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van de welvaartsstaat Investeren in kinderen Beleidsuitdagingen

Nadere informatie

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66.

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66. No show in de zorg Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Notitie Juli 2012 Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66 Inleiding De kosten van de gezondheidzorg stijgen hard. Dat komt voornamelijk

Nadere informatie

Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN

Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN Betere zorg met minder kosten: kan dat? Jaarcongres Intrakoop, 17 juni 2014 André Rouvoet, voorzitter ZN Zorguitgaven Bruto-BKZ uitgaven 72.900.000.000 Per dag: 200.000.000 Per uur: 8.300.000 Per minuut:

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten IP/08/1397 Brussel, 25 september 2008 Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten Hoe kan de EU bereiken dat alle Europeanen

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

Innoveren in het digitale tijdperk: Europa weer op gang brengen Presentatie van J.M. Barroso,

Innoveren in het digitale tijdperk: Europa weer op gang brengen Presentatie van J.M. Barroso, Innoveren in het digitale tijdperk: Europa weer op gang brengen Presentatie van J.M. Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, bij de Europese Raad van 24 en 25 oktober 213 Global Competitiveness

Nadere informatie

De Rijksbegroting voor dokters

De Rijksbegroting voor dokters Medisch Contact Live 11 december 2013 De Rijksbegroting voor dokters Marco Varkevisser Universitair hoofddocent Economie en Beleid van de Gezondheidszorg Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: varkevisser@bmg.eur.nl

Nadere informatie

GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN

GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN Presentatie door J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, aan de informele Europese Raad van 30 januari 2012 De "vicieuze cirkels" in Europa doorbreken Europa

Nadere informatie

De (on)betaalbaarheid van een verzorgde oude dag

De (on)betaalbaarheid van een verzorgde oude dag De (on)betaalbaarheid van een verzorgde oude dag Ruben Wenselaar, vice-voorzitter RvB Menzis werkgeversvoorzitter Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) Landelijk congres Pensioenforum,

Nadere informatie

Solidariteit, Toezicht en Hervorming van de zorg

Solidariteit, Toezicht en Hervorming van de zorg Solidariteit, Toezicht en Hervorming van de zorg Wim Groot Hoogleraar gezondheidseconomie Universiteit Maastricht Lid Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) Health Services Research Focusing on Chronic

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen:

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen: Gemeenschappelijke mededeling over de tenuitvoerlegging van IP Translator v1.2, 20 februari 2014 1 Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden

Nadere informatie

.bedomeinnamen. onder de loep 2011

.bedomeinnamen. onder de loep 2011 1.bedomeinnamen onder de loep 2011 2 Aantal nieuwe.be-registraties Evolutie van de.be-domeinnamen 471.453 602.607 736.498 859.474 977.998 1.101.668 1.219.935 131.588 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

Internationaal onderzoek naar de relatie tussen medische technologie en zorguitgaven. FHI Symposium Medische technologie; gouden ei of kostenpost?

Internationaal onderzoek naar de relatie tussen medische technologie en zorguitgaven. FHI Symposium Medische technologie; gouden ei of kostenpost? Internationaal onderzoek naar de relatie tussen medische technologie en zorguitgaven FHI Symposium Medische technologie; gouden ei of kostenpost? 26 september 2013 Paul Besseling Programmaleider Zorg Inhoud

Nadere informatie

Transitie Langdurige Zorg

Transitie Langdurige Zorg Transitie Langdurige Zorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg AWBZ in historisch perspectief 1968 Ontstaan van de AWBZ voor langdurige onverzekerbare

Nadere informatie

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Actuariaatcongres VSAE, 27 februari 2013 Dagmar van Ravenswaay Claasen Afdelingshoofd toezicht zorgverzekeraars Programma 0. Vooraf / introductie 1. Blik op

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

De zorgmiljarden in de Miljoenennota

De zorgmiljarden in de Miljoenennota De zorgmiljarden in de Miljoenennota HEAD CONGRES 2016 Houten, 9-10 Juni Richard Doornbosch Plv directeur Macro-Economische Vraagstukken en Arbeidsmarkt It is not a solution, if its not affordable Dr davis

Nadere informatie

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE EUROPESE COMMISSIE Brussel,.3.5 COM(5) 8 final ANNEXES to 3 BIJLAGEN bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE Solidariteitsfonds van de Europese Unie Jaarverslag 3 NL NL BIJLAGE I: EU-SOLIDARITEITSFONDS - IN 3

Nadere informatie

10 jaar Zvw. Operatie Cure geslaagd? Centraal Planbureau

10 jaar Zvw. Operatie Cure geslaagd? Centraal Planbureau 10 jaar Zvw Operatie Cure geslaagd? 10 jaar Zvw: Resultaten in grote lijnen Werkt het zoals beoogd? Hoe nu verder? Ontwikkeling uitgaven in de curatieve zorg 9 Volumegroei curatieve zorg in % (rechteras)

Nadere informatie

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl De zorg en uw portemonnee Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl 12,5 jaar Transparantie Vanaf 2005 ZorgKiezer.nl, nu grootste onafhankelijke zorgsite van Nederland Trends

Nadere informatie

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Inleiding De huidige financiële en economische crisis maakt pijnlijk duidelijk dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën

Nadere informatie

Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars. AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013

Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars. AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013 Zorg en betaalbaarheid - de rol van zorgverzekeraars AndrØ Rouvoet, Voorzitter Zorgverzekeraars Nederland Zorgseminar AvØro Achmea, 3 september 2013 Rode draad De kosten van de zorg: een probleem? Rol

Nadere informatie

Actuele winterbandenverplichting in Europa

Actuele winterbandenverplichting in Europa Actuele winterbandenverplichting in Europa De regelgeving over de verplichting van winterbanden en sneeuwkettingen in Europa verandert continu. Om uzelf goed voor te bereiden op een veilige reis, vindt

Nadere informatie

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea 1 2 3 Zorgkostenstijging is van alle jaren maar extra waakzaamheid geboden Ontwikkeling zorguitgaven

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2013 2 Aantal nieuwe.be-registraties 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Evolutie van de.be-domeinnamen 602.607

Nadere informatie

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58%

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Huishoudens met kinderen Huishoudens zonder kinderen Huishoudens Geïsoleerde personen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Computer Internet Individuen Individuen die behoren tot de achtergestelde bevolkingsgroepen

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014 1 Van goede zorg verzekerd Zorgverzekering Oegstgeest 27 september 2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenningen VTV 2013 Uitgangspunten zorgverzekeraars Zorgverzekeraars: Hanteren solidariteit en voor iedereen

Nadere informatie

Sociaal beleid in een muntunie: puzzels, paradoxen en perspectieven

Sociaal beleid in een muntunie: puzzels, paradoxen en perspectieven Sociaal beleid in een muntunie: puzzels, paradoxen en perspectieven Presentatie bij de Oratie die Frank Vandenbroucke uitgesproken heeft aan de Universiteit van Amsterdam op 1 juni 2016 Europese integratie

Nadere informatie

Arm maakt ziek maakt arm. Het korte en dure leven van mensen in armoede

Arm maakt ziek maakt arm. Het korte en dure leven van mensen in armoede Arm maakt ziek maakt arm. Het korte en dure leven van mensen in armoede MPD Het gelaat van armoede Nazareth 10 oktober 2015 Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Prof. I. NICAISE KU Leuven (HIVA

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Belangenvereniging pensioengerechtigden Politie 21 november 2012 Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG. Belangenvereniging Pensioengerechtigden

Nadere informatie

Zorg voor innovatie! Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg

Zorg voor innovatie! Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg Zorg voor innovatie! Bijlage Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg Bijlage eindrapportage KPN juni 2006 Dit is een bijlage bij het rapport Zorg voor innovatie! Innovatie en ICT in de curatieve

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) PUBLIC Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) 6792/10 LIMITE JUSTCIV 34 CODEC 142 NOTA van: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Reactie van het Actuarieel Genootschap op de door de Sociaal Economische Raad uitgezette consultatie 29 februari 2012 De Sociaal-Economische Raad (SER) organiseert

Nadere informatie

De zorg: hoeveel extra is het ons waard?

De zorg: hoeveel extra is het ons waard? De zorg: hoeveel extra is het ons waard? Ieder jaar geven we meer geld uit aan zorg Waarom? Wat zijn de gevolgen? Is dat erg? Wat kunnen we hieraan doen? Een doorsnee gezin betaalt ruim 11.000 euro per

Nadere informatie

Barometer van de informatiemaatschappij

Barometer van de informatiemaatschappij Barometer van de informatiemaatschappij BAROMETER VAN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ (2014) http://economie.fgov.be De editie 2014 van de Barometer van de informatiemaatschappij is beschikbaar op de website

Nadere informatie

De gouden eieren van de gezondheidszorg. Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie

De gouden eieren van de gezondheidszorg. Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie De gouden eieren van de gezondheidszorg Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie GEEN WOORDEN MAAR DADEN Pharmapartners 14 11 2013 Hoe sexy is ICT in de zorg? Wat weten economen van de zorg? AMC-baas Marcel

Nadere informatie

50plussers in de sociale economie: feiten en uitdagingen

50plussers in de sociale economie: feiten en uitdagingen 50plussers in de sociale economie: feiten en uitdagingen Sectorevent Sociale Economie ERSV Limburg 25 mei 2012 Hoe omgaan met de vergrijzing van het werknemersbestand? Lieve De Lathouwer Departement WSE-

Nadere informatie

Hogere zorgkosten, afvlakking premies basisverzekering, stijging vermogens zorgverzekeraars 2006 2013

Hogere zorgkosten, afvlakking premies basisverzekering, stijging vermogens zorgverzekeraars 2006 2013 Hogere zorgkosten, afvlakking premies basisverzekering, stijging vermogens zorgverzekeraars 2006 2013 09-12-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS 2014 Working Paper 1 1. Hogere zorgkosten, afvlakking premies

Nadere informatie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie Innovatie in de Zorg en in de farmacie niets nieuws onder de horizon, wel bitter noodzakelijk Patrick Edgar Senior Manager Zorginkoop Is innovatie in de zorg nodig? Het gaat toch goed? Nederlanders leven

Nadere informatie

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Zó werkt de zorg in Nederland Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015 dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Inhoudsopgave Inleiding 3 Voorwoord 3 Medicijn tegen dat knagende gevoel en andere 5 redenen

Nadere informatie

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken EN NL Convergentie Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken 1. Als de merken niet gelijk (identiek) zijn, kunnen zij dan niettemin met

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2014 2 Aantal nieuwe.be-registraties 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 264.930 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Evolutie van de.be-domeinnamen 736.498

Nadere informatie

Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen

Einde aan roaming-afzetterij: tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen IP/09/1064 Brussel, 1 juli 2009 Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen Met ingang van vandaag

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Ik word verantwoordelijk geacht voor de AWBZ en daarom krijg ik veel van de kritiek op mijn bordje.

Ik word verantwoordelijk geacht voor de AWBZ en daarom krijg ik veel van de kritiek op mijn bordje. Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

Tekst: Martijn Plantinga Beeld: Ivar Pel, Gerard Til

Tekst: Martijn Plantinga Beeld: Ivar Pel, Gerard Til 6 André Rouvoet voelt zich als ZN-voorzitter op zijn plek De zorgverzekeraars doen het zo slecht nog niet. Tekst: Martijn Plantinga Beeld: Ivar Pel, Gerard Til In 2006 kregen zorgverzekeraars een sleutelrol

Nadere informatie

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT 14.06.2005-15.07.2005 803 antwoorden Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 225 K - Exploitatie van en handel in onroerend

Nadere informatie

Beknopte commentaar bij de uiteenzettingen van C. Valenduc en G. Nicodème

Beknopte commentaar bij de uiteenzettingen van C. Valenduc en G. Nicodème Beknopte commentaar bij de uiteenzettingen van C. Valenduc en G. Nicodème BIOF - studiedag 16 september 211 Luc Van Meensel Research Department DS.11.9.361 Voornaamste bevindingen van Christian Valenduc

Nadere informatie

Waarom stijgen de uitgaven? Prijs- en volume. Vergrijzing als kostenbom. Kostenontwikkeling 1999-2003 Bron: Zorg voor euro s-2

Waarom stijgen de uitgaven? Prijs- en volume. Vergrijzing als kostenbom. Kostenontwikkeling 1999-2003 Bron: Zorg voor euro s-2 Zorguitgaven, 1972-2009 miljard euro (bron:cbs) Macro-economie, gezondheid en zorg Johan Polder 1 NVAG Jubileumcongres 19 november 2010 Zorguitgaven, 1972-2009 miljard euro Zorguitgaven, 1972-2009 miljard

Nadere informatie

Toenemende zorgvraag versus bezuinigingen Bieden private investeerders soelaas?

Toenemende zorgvraag versus bezuinigingen Bieden private investeerders soelaas? Toenemende zorgvraag versus bezuinigingen Bieden private investeerders soelaas? Onderzoeksvragen Hoe scoort gezondheidszorg in een maatschappelijke issue-ranking? Waaraan dankt de zorg zijn bijzondere

Nadere informatie

BELGISCH TELECOM LANDSCHAP

BELGISCH TELECOM LANDSCHAP BELGISCH TELECOM LANDSCHAP Studie besteld door : en uitgevoerd door 1/ DE TELECOMSECTOR VORMT HET HART VAN DE BELGISCHE MAATSCHAPPIJ EN ECONOMIE. 2/ TELECOM IS DE MOTOR VAN HET DIGITALE ECOSYSTEEM. 3/

Nadere informatie

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Gert Peersman Universiteit Gent Seminarie VGD Accountants 3 november 2014 Dé grootste uitdaging voor de regering Alsmaar stijgende Noordzeespiegel

Nadere informatie

Simplicity. Werking van het product. Den Bosch, 2015

Simplicity. Werking van het product. Den Bosch, 2015 Simplicity Werking van het product Den Bosch, 2015 Agenda 1 Risico s in de MKB Markt 2 Simplicity: Innovatief en eenvoudig 3 Vooraf een vaste prijs, geen verrassingen 4 De werking van de verzekering 5

Nadere informatie

Investeringen in Vermogen Hernieuwbare Elektriciteit

Investeringen in Vermogen Hernieuwbare Elektriciteit Investeringen in Vermogen Hernieuwbare Elektriciteit Verwachtingen en Perspectieven Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, 3 september 2014 Frans Rooijers, Sebastiaan Hers, Arno Schroten Agenda

Nadere informatie

Beleid & regelgeving. Innovatie Kwaliteit Motivatie

Beleid & regelgeving. Innovatie Kwaliteit Motivatie Beleid & regelgeving => Innovatie Kwaliteit Motivatie Disclaimer En nog wat verwarring: Zorguitgaven volgens VWS: circa 74 mld Zorguitgaven volgens CBS: circa 94 mld Achtergrond Edwin Brugman directeur

Nadere informatie

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen

Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015. Zó werkt de zorg in Nederland. inkijkexemplaar. dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Zó werkt de zorg in Nederland Kaartenboek Gezondheidszorg Editie 2015 dr Maaike de Vries en drs Jenny Kossen Inhoudsopgave Voorwoord VvAA 3 Voorwoord De Argumentenfabriek 7 Verantwoording 13 Lijst van

Nadere informatie

POSITIES IN DE ZORG HOE KUNNEN WE GEZONDER SAMENWERKEN?

POSITIES IN DE ZORG HOE KUNNEN WE GEZONDER SAMENWERKEN? POSITIES IN DE ZORG HOE KUNNEN WE GEZONDER SAMENWERKEN? Het debat over de zorg Hans van Hirtum, huisarts HET DEBAT OVER DE ZORG Zorg en welzijn 93 miljard euro in 2012 15,4% BBP Groei gemiddeld 4%/jaar

Nadere informatie

1 Over de grenzen van de risicoverevening

1 Over de grenzen van de risicoverevening 1 Over de grenzen van de risicoverevening 1.1 APE, 15 februari 2016 Inleiding In dit paper betrekken we de stelling dat het primaire doel van risicoverevening het waarborgen van solidariteit is. Doelmatige

Nadere informatie

RUIMTE VOOR GEZONDHEIDSZORG. Paul Schnabel, Universiteit Utrecht Leidsche Rijn 6 maart 2014

RUIMTE VOOR GEZONDHEIDSZORG. Paul Schnabel, Universiteit Utrecht Leidsche Rijn 6 maart 2014 RUIMTE VOOR GEZONDHEIDSZORG Paul Schnabel, Universiteit Utrecht Leidsche Rijn 6 maart 2014 15 MILJARD EURO MEER TOT 2015 Een dergelijke stijging van de uitgaven is op termijn echter onhoudbaar Troonrede

Nadere informatie

solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd?

solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd? Bijdrage prof. dr. Kees Goudswaard / 49 Financiering van de AOW: solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd? Deze vraag staat centraal in de bij drage van bijzonder hoogleraar Sociale zekerheid prof.

Nadere informatie

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorgorganisaties worden uitgedaagd tot het leveren van betere zorg voor minder geld. De vraag naar zorg neemt toe, als gevolg van de vergrijzing

Nadere informatie

Zorgverzekeraars in 2013

Zorgverzekeraars in 2013 Zorgverzekeraars in 2013 (Campagne 2014) Consumentenbond Ramona de Jong September 2014 Index Management Samenvatting 1. Introductie 2. Winst zorgverzekeraars 3. Solvabiliteit zorgverzekeraars 4. Bedrijfskosten

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zorg WENb WWb

Nieuwsbrief Zorg WENb WWb Nieuwsbrief Zorg WENb WWb Inhoud Pakketwijzigingen per 1-1-2015... 1 Hervorming langdurige zorg... 1 Wijzigingen artikel 13 Zorgverzekeringswet... 6 Uitspraak kort geding tegen CZ... 8 Pakketwijzigingen

Nadere informatie

Zorg om de zorg. Paul Schnabel. Amsterdam, 9 oktober 2013 Universiteit Utrecht

Zorg om de zorg. Paul Schnabel. Amsterdam, 9 oktober 2013 Universiteit Utrecht Zorg om de zorg Paul Schnabel Amsterdam, 9 oktober 2013 Universiteit Utrecht Hoe rijker het land Hoe duurder de zorg! 16-18% BBP VS! 13-14% BBP Nederland! 10-12% BBP BRD, Frankrijk, Canada, Zwitserland,

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

Code Geboorteland Straatnaam

Code Geboorteland Straatnaam Uitwisseling van informatie op grond van artikel 10, eerste lid van de Landsverordening spaarvermogensheffing Info Beneficial owner (1) Data Beneficial owner (2) Naamgegevens(3) Geboortegegevens (4) Adresgegevens

Nadere informatie

De toekomst van de verzorgingsstaat

De toekomst van de verzorgingsstaat De toekomst van de verzorgingsstaat De actieve welvaartsstaat herbekeken Frank Vandenbroucke Emeriti-forum, Leuven 26 maart 15 1 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van

Nadere informatie

10 jaar Zvw: een evaluatie

10 jaar Zvw: een evaluatie 10 jaar Zvw: een evaluatie Masterclass NieuweZorg 3.0, 11 februari 2016 Wim Groot Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema zorg

Onderzoek verkiezingsthema zorg Onderzoek verkiezingsthema zorg Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 27.798 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 15 tot en met 21 augustus 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Trends in gezondheid en zorg. CPB Policy Brief 2011/11. Albert van der Horst Frank van Erp Jasper de Jong. Dit is een uitgave van:

Trends in gezondheid en zorg. CPB Policy Brief 2011/11. Albert van der Horst Frank van Erp Jasper de Jong. Dit is een uitgave van: Zorg blijft Financiering groeien onder druk Dit is een uitgave van: Centraal Planbureau Postbus 80510 2508 GM Den Haag t (070) 3383 380 November 2011 ISBN 978-90-5833-533-3 CPB Policy Brief 2011/11 Trends

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

Meer eigen regie in Zvw

Meer eigen regie in Zvw Meer eigen regie in Zvw Onze dochter Sofie is met 27 weken geboren. Ze heeft bij de geboorte een hersenbeschadiging gekregen, waardoor ze verschillende beperkingen heeft. De meest ingrijpende is een zeer

Nadere informatie

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar?

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? April 2011 Ir. T. Lekkerkerk, projectleider Juli 2011 Rapport meldactie Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar NPCF 2011-298/DSB/01.01.01/TL/hm

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven.

Nadere informatie

De zorgverzekeraar: Vriend of vijand?

De zorgverzekeraar: Vriend of vijand? De zorgverzekeraar: Vriend of vijand? Workshop HEAD Congrens 2016 DSW ZORGVERZEKERAAR Houten, Vrijdag 10 juni 2016 Bas Keijzer 2 3 VWS: De Zvw is een wet die iedere nederlander van een breed basispakket

Nadere informatie

Op naar een Nationaal ZorgFonds zonder eigen risico

Op naar een Nationaal ZorgFonds zonder eigen risico Op naar een Nationaal ZorgFonds zonder eigen risico Mensen krijgen steeds minder zorg, maar de kosten voor de zorg gaan almaar omhoog. Meer dan 330.000 mensen kunnen de premie niet meer betalen. Meer dan

Nadere informatie

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Laura van Geest Overzicht 1. Historische trends 2. Toekomstscenario s CPB overzicht is meer zorg een probleem? meer zorg en meer solidariteit? 3.

Nadere informatie

Nederland langs de Europese meetlat

Nederland langs de Europese meetlat LU 3,91 EL 2,37 PT 2,13 IE 1,51 ES 1,26 BE 0,56 FI 0,01 AT -0,12 DK -0,12 FR -0,13 UK -0,24 SE 26,6 BE 25,8 EL 25,6 DE 25,2 FR 25,0 ES 25,0 PT 24,5 EU(25) 23,9 UK 23,8 LV 22,9 AT 22,9 EE 22,7 FI 22,7 DK

Nadere informatie

Over oude en nieuwe paradigma's: herverdelen, investeren, innoveren

Over oude en nieuwe paradigma's: herverdelen, investeren, innoveren Over oude en nieuwe paradigma's: herverdelen, investeren, innoveren Bea Cantillon Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril, 4 november 2013, VLEVA, Brussel Hoe realistisch zijn de

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

INKOMENSEFFECTEN VAN DE ZORGVERZEKERINGSWET EN DE WET OP DE ZORGTOESLAG

INKOMENSEFFECTEN VAN DE ZORGVERZEKERINGSWET EN DE WET OP DE ZORGTOESLAG BIJLAGE INKOMENSEFFECTEN VAN DE ZORGVERZEKERINGSWET EN DE WET OP DE ZORGTOESLAG 1. Inleiding Deze bijlage geeft een nadere beschrijving van de en van de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet op de (Wzt) en

Nadere informatie