Fraudebeheersing Binnen een Financiële Administratie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fraudebeheersing Binnen een Financiële Administratie"

Transcriptie

1 Fraudebeheersing Binnen een Financiële Administratie Afstudeerscriptie SPD opleiding Schiedam, maart 2007 M.A. Meulstee

2 Inhoudsopgave 1 INLEIDING ALGEMEEN PROBLEEMSTELLING OPBOUW ONDERZOEK HOOFDSTUKINDELING FRAUDE WAT IS FRAUDE? FRAUDEBEHEERSING WAT TE DOEN BIJ FRAUDE EN VERMOEDENS VAN? WAAR LIGGEN BINNEN EEN FINANCIËLE ADMINISTRATIE DE RISICO S? PERSONEEL COMPUTERS KAS BANK & GIRO BETAALSTAAT INKOOPFACTUREN VERKOOPFACTUREN OVERIGE DAGBOEKEN EEN OMVANGRIJKE FRAUDEZAAK UIT DE PRAKTIJK INLEIDING EEN ANDERE MANIER VAN DENKEN DE GEVOLGEN SAMENVATTING EN EINDCONCLUSIE SAMENVATTING EINDCONCLUSIE...36 LITERATUURLIJST...37 BIJLAGE I ARTIKEL ALGEMEEN DAGBLAD D.D. 5 SEPTEMBER BIJLAGE II ARTIKEL TELEGRAAF D.D. 4 DECEMBER BIJLAGE III PAGINA 1, IMPRESSIE VAN EEN FRAUDE ONDERZOEK (LINKERGEDEELTE)...40 BIJLAGE III PAGINA 2, IMPRESSIE VAN EEN FRAUDE ONDERZOEK (RECHTERGEDEELTE)...41 ` I

3 1 Inleiding 1.1 Algemeen Fraude, je hoopt dat je er in je werkzame leven nooit mee te maken zult krijgen! De praktijk is echter dat fraude veel vaker voorkomt dan je zou verwachten. Jaarlijks verdampt er door fraude en diefstal maar liefst miljoen, bijna 3 miljard euro! (Hoffmann juni 2005 Statistiek,http://www.hoffmannbv.nl/HBR/ statistiek/index.html) De openbaring van fraude heeft binnen iedere organisatie en beroepscategorie een behoorlijke impact. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de bouwfraude die grote gevolgen heeft gehad voor de bouwwereld. Op de site wordt de omvang van de bouwfraude je pas goed duidelijk. De afkorting om hierin staat voor Openbaar Ministerie. Het is echter de financiële beroepscategorie die zich een fraude veel minder kan veroorloven. Van werknemers met een financiële functie wordt namelijk in het bijzonder verwacht dat zij betrouwbaar en integer zijn. Daarbij kan fraude binnen een financiële administratie een organisatie al gauw financieel veel pijn doen en zelfs tot een faillissement leiden. Daarnaast spelen er ook zaken zoals intern en extern verlies van aanzien en aantasting van de beroepseer. De vraag die zich dan ook oproept is, hoe kom je tot een goede en adequate fraudebeheersing binnen een financiële administratie? 1.2 Probleemstelling Ruim drie jaar terug heb ik op de financiële administratie waar ik werkzaam ben van nabij een omvangrijke fraudezaak meegemaakt. Hierdoor is mijn interesse voor het onderwerp fraude en in het bijzonder fraudepreventie sterk toegenomen. In 2005 heb ik me door mijn studie voor het SPD vak Bestuurlijke Informatie Voorziening de theoretische kennis eigen gemaakt. Door beide nu te combineren is de vraag ontstaan: Valt fraude binnen een financiële administratie te voorkomen? Op basis van deze probleemstelling zijn de volgende twee onderzoeksvragen geformuleerd: 1. Hoe valt fraude te typeren en te beheersen? 1

4 2. Is de theorie betreffende het voorkomen van fraude in de praktijk toepasbaar en waar liggen de risico s binnen een financiële administratie? 1.3 Opbouw onderzoek Om de eerste onderzoeksvraag te kunnen beantwoorden heb ik me goed verdiept in literatuur die over fraude te vinden is. Hierbij heb ik me in het bijzonder geconcentreerd op informatie die van belang is voor en toepasbaar is op een financiële administratie. Om de tweede onderzoeksvraag te beantwoorden maak ik gebruik van de kennis die ik door mijn studie voor het vak Bestuurlijke Informatie Voorziening verworven heb. Wat ik wil toetsen is of de theorie in werkelijkheid ook toepasbaar is binnen het dagelijks functioneren van een financiële administratie. Daarnaast heb ik zelf meegewerkt om een omvangrijke fraudezaak in beeld te brengen waaruit ook het nodige geconcludeerd en geleerd kan worden. 1.4 Hoofdstukindeling Deze scriptie is als volgt opgebouwd: hoofdstuk één en twee bevatten een hoofdzakelijk theoretisch deel, welke van belang is voor een goed begrip van de in deze scriptie behandelde problematiek. Hoofdstuk één bestaat uit de inleiding, waarin de probleemstelling en de opbouw van het onderzoek aan de orde komen. Hoofdstuk twee definieert het begrip fraude, behandelt fraudebeheersing en hoe je met fraude omgaat. Hoofdstuk drie geeft een overzicht van de risico s die er binnen een financiële administratie aanwezig zijn. Ook worden preventiemaatregelen vermeld om deze risico s tot een minimum te beperken. In hoofdstuk vier wordt een fraudezaak uit de praktijk uiteen gezet en geanalyseerd. In hoofdstuk vijf ten slotte komen beide onderzoeksvragen samen in een samenvatting en worden finale conclusies getrokken. 2

5 2 Fraude 2.1 Wat is fraude? Het begrip fraude laat zich niet zo gemakkelijk definiëren. Vallen bijvoorbeeld zaken als oplichting, verduistering en witwassen van geld ook onder fraude? Om van fraude te kunnen spreken moet er sprake zijn van een drietal kenmerken. Fraude betreft een opzettelijke handeling waarbij door het geven van een onjuiste voorstelling van zaken een gepretendeerde rechtvaardiging voor de handeling ontstaat, waardoor een onrechtmatig voordeel wordt verkregen. (Schimmel 2004:16) Dit voordeel komt meestal financieel tot uiting. Niet alleen met geld maar ook met goederen, tijd en informatie kan gefraudeerd worden. Bij goederen moet je denken aan diefstal voor eigen gebruik of om privé door te verkopen. Bij tijd aan structureel en onnodig overwerk, alleen of in groepsverband. Ook onterecht ziek melden om ander werk te kunnen doen valt onder frauderen met tijd. De concurrentie kan op bedrijfsgevoelige informatie uit zijn. Maar ook eigen personeel kan informatie gebruiken om voor zichzelf te beginnen. Dit laatste wordt ook wel een paleisrevolutie genoemd. (Hoffmann en Schrijver 2005:51) Om van fraude te kunnen spreken moet er sprake zijn van een doelbewust handelen dat versluierd wordt om zodoende een niet wettelijk toegestaan voordeel te krijgen. Er kan met geld, goederen, tijd en informatie gefraudeerd worden. 2.2 Fraudebeheersing Om inzicht te krijgen in het ontstaan van fraude is een verdere analyse noodzakelijk. Niet alleen van door wie fraude gepleegd wordt maar ook van welke factoren aanwezig moeten zijn wil fraude mogelijk worden. Voor een analyse van deze factoren komt de Fraudedriehoek (Schimmel 2004:12) goed van pas. 3

6 Figuur 1: Fraudedriehoek (Schimmel 2004:12) Een bekend spreekwoord is, de gelegenheid maakt de dief. Gelukkig gaat dit niet voor iedereen op. Voor fraude komen er namelijk nog twee andere factoren bij kijken. Dit zijn druk en rationalisatie voordat de fraudeleuze handelingen echt van start kunnen gaan. De combinatie van deze drie factoren kun je vergelijken met het aanwezig zijn van een barbecue, aanmaakblokjes en houtskool. Een vlam is dan voldoende om het fraudeproces te doen starten. Bij druk moet je denken aan financiële druk door onder andere schulden, een relatief hoge levensstijl en financiële tegenslagen. Onder druk vallen ook verleidingen zoals gokken, drugs en seks. Daarnaast is er werkgerelateerde druk zoals het nastreven van een promotie of doelstellingen.(schimmel 2004:24,25) Rationalisatie wil zeggen, de fraude voor jezelf rechtvaardigen. Hierbij moet je denken aan redeneringen zoals: ik verdien het want ik werk er hard voor, anderen doen het ook, het bedrijf heeft toch geld genoeg maar ook wraak kan een rol spelen.(schimmel 2004:24,25) Wanneer je naar de leeftijdsopbouw van fraudeplegers kijkt is te zien dat de leeftijdscategorie 26 t/m 35 jaar verantwoordelijk is voor 1/3 van de fraudezaken die aan het licht zijn gekomen. Te concluderen valt dat de fraudedreiging oploopt t/m het 35 e levensjaar en daarna terugloopt. Het lage percentage onder 56 t/m 60 jarigen is opvallend. 4

7 Figuur 2: Leeftijdsopbouw van fraudeplegers Bron: Hoffmann Bedrijfsrecherche (Hoffmann en Schrijver 2005:23) Het onderscheid van fraudeplegers naar de duur van hun dienstverband verschaft meer inzicht. Het valt op dat bijna 15% van de betrapte fraudeplegers nog maar één jaar in dienst is. Je zou kunnen concluderen dat de eerste maanden gebruikt worden om de organisatie te doorgronden op haar fraudegevoeligheid om daarna toe te slaan. Verder valt het op dat bijna 19% tussen de zes en tien jaar in dienst is. Wel geeft dit percentage een vertekend beeld omdat een vijftal jaren bij elkaar gevoegd zijn. Werknemers met een dienstverband van langer dan 30 jaar lijken het beste tegen het plegen van fraude bestand te zijn. Figuur 3: Dienstjaren van betrapte fraudeurs (Hoffmann en Schrijver 2005:23) 5

8 Om het frauderisico daadwerkelijk beheersbaar te maken en vervolgens te houden is een aanpak van alle drie de risicofactoren noodzakelijk. Het risico van de factor gelegenheid kan tot een minimum beperkt worden door de aanwezigheid en strikte naleving van een goede administratieve organisatie. Administratieve organisatie staat voor niets meer of minder dan procesbeheersing, ervoor zorgen dat waarden gedurende een bedrijfsproces de organisatie niet kunnen verlaten. (Beek e.a 2003:97 t/m 99) "AO wordt ook wel gekarakteriseerd door de 6 W s: Wie (functionaris) mag Wat (welke gegevens), Waarom, Wanneer en Waarmee (met welke hulpmiddelen) bewerken en Waarheen gaan die gegevens. ( ) Belangrijke controle-items zijn hierbij juistheid, volledigheid en tijdigheid van de informatie." (http://nl.wikipedia.org) Met behulp van het typologiemodel dat door professor Starreveld ontworpen is valt iedere organisatie te typeren. De waardekringloop zoals een organisatie die kent vormt hierbij het uitgangspunt. Hierdoor komt aan het licht welk gedeelte van het bedrijfsproces het meest fraudegevoelig is. Door vervolgens interne controlemaatregelen in het leven te roepen kan de volledigheid van de opbrengsten gewaarborgd worden. (http://nl.wikipedia.org) Met andere woorden, de kans op fraude wordt zo klein mogelijk gemaakt. Voor de aanpak en beheersing van de factoren druk en rationalisatie kom je bij de mens terecht. Omdat je niet kunt weten wat iemand denkt of van plan is, zelfs een leugendetector geeft geen 100% zekerheid, is het beheersen van deze beide factoren niet eenvoudig. Een goed personeelsbeleid kan ervoor zorgen dat de factor druk voor iemand bespreekbaar wordt. Een vertrouwenspersoon aanstellen als aanspreekpunt kan hiertoe bijdragen. Deze persoon moet wel onafhankelijk kunnen functioneren en naast gemakkelijk aanspreekbaar ook betrouwbaar zijn. Eigen of aan de organisatie gerelateerde problemen worden op die manier kenbaar gemaakt. Vervolgens kan er gezamenlijk aan een oplossing gewerkt worden. Om de factor rationalisatie beheersbaar te krijgen en daarna te houden is er constant aandacht nodig voor de integriteit van een ieder binnen een organisatie. Integriteit staat voor rechtschapenheid, onkreukbaarheid. Een slecht voorbeeld doet immers al gauw volgen. 6

9 Directie en management hebben qua integriteit dan ook een voorbeeldfunctie binnen een organisatie. Door training kan de integriteit van medewerkers binnen een organisatie bevorderd en beheersbaar worden. De gedragscode wordt daarbij als een effectief instrument gezien om het gedrag van medewerkers te sturen. Wel moet er blijvend aandacht aan een opgestart integriteitsprogramma gegeven worden.(gunst e.a. 2001:17,18) Figuur 4: Cyclus voor integriteitsbevordering en -beheersing (Gunst e.a. 2001: 18) Bewustwording van waar integriteit voor staat is de eerste fase. Beseffen welke normen en waarden binnen de organisatie moeten gelden en hiervoor een norm stellen, de tweede. Buitengrenzen worden hierbij gevormd door enerzijds wet- en regelgeving en anderzijds door algemeen aanvaarde maatschappelijke normen. De interne gedragscode die daardoor ontstaat moet binnen de organisatie vastgelegd, uitgedragen en gehandhaafd worden wil deze ook effectief werken. Tijdens de derde fase, de risicoreductie wordt in kaart gebracht waar en wanneer zich integriteitsrisico s binnen een organisatie kunnen voordoen. Gedragsbeïnvloeding is de vierde fase waarin het gedrags- en cultuurpatroon van de organisatie in beeld gebracht moet worden. Vervolgens moet die uitkomst getoetst worden aan de gewenste gedragscode. Indien nodig kunnen trainingen gegeven worden om zodoende de gewenste gedragscode duidelijk te maken en over te brengen. In de vijfde fase, handhaving ligt de nadruk op ervoor zorgen dat de ingevoerde gedragscode door een ieder nageleefd wordt. Dit kan en moet ook periodiek getoetst worden. Geconstateerde afwijkingen moeten gerapporteerd worden en ook bespreekbaar zijn. Het gevaar bestaat anders dat de organisatie weer in de eerste fase terecht komt doordat er oud of nieuw ongewenst gedrag ontstaat. 7

10 De organisatie zou daardoor terug naar af zijn.(gunst e.a. 2001:18 t/m 20) Effectieve fraudebeheersing bestaat niet alleen uit het aanpakken van de factor gelegenheid door een goede en strikt nageleefde administratieve organisatie. Ook de menselijke factoren druk en rationalisatie moeten serieus genomen worden. De factor druk kan door een goed personeelsbeleid beheersbaar worden. De factor rationalisatie door de integriteit binnen de organisatie te beoordelen. Hierna kan indien noodzakelijk een gedragscode ingevoerd worden. Wel moet er constant aandacht worden besteed aan de naleving van deze gedragscode. Dit om te voorkomen dat er qua gedrag weer een ongewenste situatie ontstaat. Meer inzicht in door wie fraude gepleegd wordt, wordt verkregen door statistische overzichten te analyseren. 2.3 Wat te doen bij fraude en vermoedens van? Signalen die op een mogelijke fraude duiden moeten serieus genomen worden. Deze signalen kunnen tot uiting komen in menselijk gedrag, processen en in de winstgevendheid. (Schimmel 2004:63 t/m 66) Afwijkend menselijk gedrag kan zich uiten in een plotselinge en in verhouding tot het inkomen duurdere levensstijl.(schimmel 2004:63,64) Vreemde privé-verhalen over bijvoorbeeld een vage ziekte kunnen ook een indicatie zijn. Een mogelijk frauduleus proces geeft een signaal af. Hierbij moet je denken aan onder andere: het niet willen overdragen van werkzaamheden voordat iemand op vakantie gaat, het niet op orde zijn van de boekhouding en documenten die verloren gaan. (Schimmel 2004:64,65) Bij winstgevendheid zijn signalen onder andere: niet gebruikelijke transacties die een behoorlijk effect hebben op de winst, ongebruikelijke transacties met verwante relaties en complexe transacties of boekhoudprocessen die een uitgebreide uitleg nodig hebben omdat deze niet direct duidelijk zijn.(schimmel 2004:65,66) Het is natuurlijk niet zo dat een signaal ook betekent dat er sprake van fraude is. Met een signaal moet dan ook voorzichtig omgegaan worden. Bedenk ook dat het niet de taak van een accountant is om op fraude te controleren. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt namelijk bij de directie. 8

11 Wanneer vermoedens dat rechtvaardigen moet er een onderzoek opgestart worden. Daarbij moet de afweging gemaakt worden of er intern voldoende expertise aanwezig is of dat er extern expertise ingehuurd moet worden. Dit omdat een fraude onderzoek goed opzetten en uitvoeren lastiger is dan je in eerste instantie zou verwachten. Want waar begin je, hoe stel je bewijs veilig en vast zijn vragen waar je vooraf een antwoord op moet kunnen geven. Wanneer er daadwerkelijk fraude geconstateerd wordt, is het voor het verdere verloop van het onderzoek het gemakkelijkste om medewerking van de verdachte te verkrijgen. Misschien dat de verdachte schoon schip wil maken of uit de doeken wil doen hoe hij iedereen inclusief het systeem te slim af is geweest? Het bereiken van dit doel vraagt om een specifieke psychologische benadering wanneer een gesprek met de verdachte wordt aangegaan. Een plan van aanpak bij fraude is geen overbodige luxe. Van te voren ligt dan vast waar de organisatie prioriteit aan geeft, van het tot op de bodem uit willen zoeken tot het zo lang mogelijk stil willen houden. In een plan van aanpak moet minstens staan hoe er met een van fraude verdachte collega omgegaan moet worden en hoe bewijs verkregen en veilig gesteld moet worden. Bij dit laatste punt is computerexpertise een vereiste. Het goed onderbouwen van bewijs is van groot belang bij het verhalen van de schade en bij een mogelijke strafzaak. Voor aangifte doen bij de politie en schade claimen bij de verzekering kunnen ook richtlijnen opgenomen worden. (Schimmel 2004: 46 t/m 48) Houdt rekening met publiciteit en bedenk dat het vaak beter is om zelf, intern en/of extern met een verklaring naar buiten te komen. Geruchten maken namelijk vaak van een mug een olifant en kunnen daardoor meer imago schade en financiële schade veroorzaken dan nodig is. Met signalen die duiden op een mogelijke fraude moet serieus omgegaan worden. Deze signalen zijn terug te vinden bij mensen, in processen en in de winstgevendheid. Een signaal rechtvaardigt een onderzoek maar met een signaal moet wel zorgvuldig omgegaan worden. Bedenk van te voren wat er allemaal komt kijken bij een onderzoek naar fraude. Bij constatering van fraude wordt het onderzoek vergemakkelijkt wanneer de verdachte zijn of haar medewerking verleent. In een plan van aanpak wordt de prioriteit die de organisatie aan fraude geeft vastgelegd. Op zijn minst moet daarin opgenomen worden 9

12 welke sancties de van fraude verdachte collega te wachten staan. Daarnaast hoe bewijs verkregen en veilig gesteld moet worden. Dit is niet alleen van belang voor een eventuele strafzaak maar ook voor het schadebedrag dat bij de verzekering geclaimd kan worden indien de organisatie hiervoor verzekerd is. Ook moet er rekening gehouden worden met de mogelijkheid op publiciteit en hoe daarmee omgegaan moet worden. Figuur 5: Vrouwe Justitia (http://www.livingsculptures.com/living_sculptures/galerij/justitia1.html) Vrouwe Justitia wordt afgebeeld als een geblinddoekte figuur, met in haar rechterhand een zwaard in haar linkerhand een weegschaal. De betekenis van deze symbolen is als volgt: - Het zwaard staat voor het vonnis dat wordt uitgesproken; - De blinddoek staat voor de rechtspraak zonder aanzien des persoons, d.w.z. dat niet de personen worden gehoord en veroordeeld, maar slechts de feiten en daden; - De weegschaal stelt de afweging van de bewijzen en getuigenissen voor, die in het voordeel resp. het nadeel van de verdachte spreken. (http://nl.wikipedia.org) 10

13 3 Waar liggen binnen een financiële administratie de risico s? 3.1 Personeel Qua fraudegevoeligheid is de mens de zwakste schakel binnen een organisatie. Maar zonder personeel kan een organisatie niet! Voor de grap wordt wel eens gezegd, met zoveel miljoen ben ik weg. De werkelijkheid is echter dat een ieder zijn of haar prijs heeft. De vraag die zich dan ook oproept is, hoe zorg je ervoor dat je betrouwbaar personeel aanneemt en niet minder belangrijk, behoudt? Statistisch gezien (zie paragraaf 2.2) is ruim 20% van het aantal betrapte fraudeurs een jaar of korter in dienst. Het is daarom verstandig om in de sollicitatieprocedure een antecedentenonderzoek op te nemen. Dit houdt in dat de door de sollicitant(e) opgestelde CV getoetst wordt op juistheid. Zowel een genoten opleiding als eventueel al aanwezige werkervaring moet gecontroleerd worden. Een vervalst diploma is immers tegenwoordig zo te koop op Internet. Ook is met blanco briefpapier van een organisatie een vervalst getuigschrift zo gemaakt.(hoffmann en Stuivenwold 2003:14,15) De controle van een getuig schrift kan plaatsvinden door contact met de voormalige en desbetreffende werkgever(s) op te nemen. Daarnaast kan de sollicitant(e) gevraagd worden om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te overleggen. Deze verklaring wordt afgegeven door de gemeente waar de sollicitant(e) woont. Bedenk hierbij wel dat als er sprake is van een strafbaar feit waarvoor de sollicitant(e) veroordeeld is, dit pas vermeld wordt wanneer dit van belang is voor de functie waarnaar gesolliciteerd wordt. Houdt er tevens rekening mee dat het niet altijd tot een strafzaak zal komen waardoor er geen strafblad is. In beide gevallen zal een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) toch positief uitvallen. Om betrouwbaar personeel te behouden moet er binnen de organisatie een goed personeelsbeleid zijn in combinatie met een integere en breed gedragen gedragscode; zie hiervoor paragraaf 2.2. In theorie kan de mogelijkheid tot het plegen van fraude binnen een financiële administratie beheersbaar gemaakt en gehouden worden. Dit door het goed toepassen van een controletechnische functiescheiding. Het doel hiervan is 11

14 dat geen enkele medewerker in staat wordt gesteld om waarden aan de organisatie te onttrekken zonder dat dit sporen in het informatiesysteem achterlaat. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar de bevoegdheden die aan een functie toegekend zijn. Deze zijn onder te verdelen in de volgende activiteiten: - Beschikkende functies, uit te splitsen in het verstrekken van opdrachten en het autoriseren van opdrachten. - Bewarende en uitvoerende functies, het in opdracht van ontvangen of afgeven van geld, waardepapieren, goederen of gegevens. Binnen een uitvoerende functie vindt nog een bewerking of verwerking plaats. - Registerende en controlerende functies, het vastleggen van financiële feiten en wel onafhankelijk van beschikkende, bewarende en uitvoerende functies. Controle op de juistheid en volledigheid van de verstrekte opdrachten inclusief de analyse achteraf. (Beek e.a. 2003:93 t/m 95) Het probleem is echter dat in de praktijk het doorbreken van de controletechnische functiescheiding moeilijk te voorkomen valt. Binnen welke organisatie gebeurt het immers niet dat in een vakantieperiode, tijdens ziekte of bij een personeelstekort iemand al dan niet tijdelijk meer bevoegdheden toegewezen krijgt. Wanneer zo n situatie zich voordoet is extra aandacht en controle noodzakelijk. Binnen een kleinere organisatie is het toepassen van een controletechnische functiescheiding vaak niet mogelijk omdat daarvoor simpelweg niet genoeg personeel in dienst is. Extra controle is dan ook vereist want binnen één functie ontstaan dan al gauw meer bevoegdheden dan controletechnisch gezien verantwoord is. Een nog groter probleem vormt samenspanning. Binnen een organisatie gaan twee of meer functionarissen gezamenlijk over tot het plegen van fraude. Hierdoor wordt de controletechnische functiescheiding teniet gedaan. Om dit zoveel mogelijk tegen te gaan moeten werkzaamheden per persoon zoveel mogelijk rouleren. Ook moet er op gelet worden dat een ieder vakantiedagen opneemt. (Beek e.a. 2003:96) Naast met kasgeld kan er door personeel met tijd, informatie en goederen gefraudeerd worden. In paragraaf 3.3 wordt fraude met kasgeld behandeld. Fraude met tijd kan tegengegaan worden door oogtoezicht in combinatie met een tijdregistratiesysteem. Fraude met goederen door het bijhouden van een voorraadadministratie. Er zal echter 12

15 altijd wel kantoorvoorraad verdwijnen want wie heeft er niet een pen van het werk thuis? Dit laatste gebeurt vaak onbewust maar een voorraadverschil moet wel acceptabel blijven. Monitoring van personeel heeft een preventieve werking binnen de organisatie wanneer deze methode van fraudebeheersing op een hoog niveau staat. Monitoring houdt in dat management, de controller en andere staffunctionarissen zich voortdurend bewust zijn van mogelijke signalen van (tijdelijke) zwakheden in de beheersing of gedragingen die als verdacht zijn aan te merken. (Schimmel 2004:74) Monitoring kan ook geautomatiseerd worden. Er is software die alle transacties kan volgen en toetsen op gebruikelijkheid.(schimmel 2004:74) Hierdoor kan bijvoorbeeld aan het licht komen dat het bedrag 4.999,- in verhouding tot andere bedragen wel erg vaak voorkomt binnen een financiële administratie. Wanneer verder blijkt dat iemand binnen de organisatie tekenbevoegdheid heeft tot precies 5.000,- dan is er sprake van een fraudesignaal dat verder onderzocht moet worden. Een organisatie heeft personeel nodig om te kunnen functioneren. Hoe kom je echter aan en behoudt je betrouwbaar personeel? Een goede controle van de CV zou onderdeel uit moeten maken van een sollicitatieprocedure. Ook kan om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) gevraagd worden. Door het strikt toepassen van een controletechnische functiescheiding wordt in theorie fraude geen kans gegeven. In de praktijk zijn er echter een aantal situaties waardoor dit doorbroken kan worden. Samenspanning is moeilijker te voorkomen. Naast met geld kan er door personeel ook met tijd, informatie en goederen gefraudeerd worden. Monitoring, het alert zijn van het management op signalen die op fraude kunnen duiden is dan ook aan te bevelen. 3.2 Computers Tegenwoordig kan een financiële administratie niet meer zonder computers en goed werkende financiële software. Het gebruik van een computernetwerk en/of één of meerdere pc s brengt echter de nodige risico s met zich mee. Denk hierbij aan informatie die ontvreemd kan worden of aan misbruik die gemaakt kan worden van een vrij toegankelijke computer. Personeel kan onbevoegd aan informatie komen of handelingen verrichten waarvoor het geen bevoegdheid heeft. Om dit te voorkomen is het noodzakelijk dat de 13

16 bevoegdheden van iedere computergebruiker vastgelegd worden binnen de administratieve organisatie. De systeembeheerder zorgt er vervolgens voor dat deze bevoegdheden ook zo ingericht worden in het financiële systeem en daarna dat dit actueel blijft. Een computer die aan en onbeheerd staat kan aanleiding geven tot misbruik. Dit kan voorkomen worden door een ieder zijn computer te laten vergrendelen bij het verlaten van de afdeling, ook al is dat maar voor vijf minuten. Naast de persoonlijke vergrendeling van een computer kan er bedrijfsbreed een automatische schermbeveiliging in de vorm van een screensaver ingesteld worden. Na zeg maar een minuut of tien wordt dan een computer automatisch vergrendeld waarna alleen de gebruiker de computer weer kan ontgrendelen. Van groot belang is dat een wachtwoord van iemand niet algemeen bekend of voorspelbaar is. Namen van bijvoorbeeld partner, kind, huisdier maar ook het autokenteken zijn als wachtwoord dan ook uit den boze. Dat werkt namelijk niet alleen fraude in de hand, ook kan een fraudeur zich er op beroepen dat hij of zij niet de enige was die toegang had tot de computer waarmee fraude gepleegd werd. In de praktijk wordt een wachtwoord echter al snel aan een collega of leidinggevende meegedeeld. Dit omdat tijdens afwezigheid bepaalde werkzaamheden door moeten blijven gaan. Het is echter beter om via de systeembeheerder een tijdelijke bevoegdheid te regelen. Hierdoor blijft gewaarborgd wie wat en wanneer gedaan heeft. Wanneer een computernetwerk of een pc verbinding heeft met de buitenwereld, bijvoorbeeld aangesloten is op Internet brengt dat allerlei externe risico s met zich mee. Er moeten dan maatregelen genomen worden om bijvoorbeeld hacken, het van buitenaf en digitaal inbreken te voorkomen. Hiervoor is wel de nodige kennis van Informatie Technologie vereist. De digitale wereld blijft zich immers vernieuwen. Continue worden nieuwe virussen ontwikkeld en op het wereldwijde web losgelaten. Het is dan ook noodzakelijk om op dat gebied bij te blijven. Een financiële administratie kan tegenwoordig niet meer functioneren zonder computers. Maar computergebruik is niet zonder risico. Zo kan er misbruik van informatie gemaakt worden. Bevoegdheden moeten dan ook aan functies 14

17 gekoppeld en in het financiële systeem vastgelegd worden. Ook misbruik van een onbeschermde computer die toegang geeft tot de administratie is mogelijk. Door een actieve en consequent toegepaste wachtwoordbeveiliging wordt dit risico beheersbaar. Houdt daarnaast rekening met externe risico s wanneer er aansluiting is op Internet. 3.3 Kas Geld kan iedereen gebruiken! Dat maakt het kasbeheer binnen een financiële administratie dan ook tot één van de meest kwetsbare functies. De vraag die zich dan ook voordoet is of het in de praktijk mogelijk is om fraude met kasgeld voor 100% te voorkomen. Een graai in de kas nemen komt bijna altijd uit en is mijns inziens niet te voorkomen. Bijlage I geeft daarvan een goed voorbeeld uit de werkelijkheid. Lenen van geld, ontvangsten later verantwoorden dan de tijdstippen waarop de ontvangsten hebben plaatsgevonden (Beek e.a. 2003:383) is meer doordacht. Vaak gaat lenen van geld over in slepen met geld, het daardoor ontstane (kas)tekort wordt gedekt met bedragen van andere, te laat verantwoorde ontvangsten. (Beek e.a. 2003:383) Dit kan lange tijd doorgaan zonder dat het iemand opvalt. Slepen met geld komt vaak pas aan het licht wanneer het slepen tot aanzienlijke bedragen is opgelopen. De fraudeur ziet dan geen kans meer om het geld dat hij van de organisatie onttrokken heeft aan te vullen met nieuwe ontvangsten. In theorie is de kasprocedure voor zo goed als 100% fraudebestendig te krijgen. Dit door voorafgaande aan een kastransactie toestemming aan een procuratie houder te vragen of de gewenste kastransactie akkoord is. Een procuratiehouder is een andere functionaris dan de kassier en vaak een leidinggevende. De procuratiehouder noteert buiten de kas om iedere transactie waarvoor hij of zij toestemming geeft. Na de periodieke opmaak van de kas wordt gecontroleerd of de kasstaat in overeenstemming is met wat de procuratiehouder genoteerd 15

18 heeft. Een eventueel verschil moet uitgezocht en verklaard worden. Echter, in de praktijk werkt het inschakelen van een procuratiehouder niet. Voor een simpele kastransactie moeten dan twee personen aanwezig en beschikbaar zijn, en dat met de Nederlandse vergadercultuur. Daarnaast kan één van beiden op verlof of ziek zijn. Eventueel kan er een hulpkassier aangesteld worden. Een assistent procuratiehouder aanstellen is echter vaak niet mogelijk omdat niet iedereen voor die functie in aanmerking komt. De fraudeur kan ook eigen kwitanties uitschrijven. De door de debiteur (afnemer) betaalde vordering die in de administratie als onbetaald blijft staan wordt vervolgens via een ander dagboek dan het kasboek afgeboekt. Meer hierover in hoofdstuk vier. Deze manier van frauderen kan overigens wel tegen gegaan worden. Aan bestaande en aan nieuwe debiteuren moet dan meegedeeld worden dat een kwitantie pas rechtsgeldig is wanneer deze door twee functionarissen ondertekend is.(beek e.a. 2003:384) Naast de reguliere kascontroles zijn onaangekondigde kascontroles zeer effectief. Deze houden een kassier scherp en kunnen worden uitgevoerd door het hoofd van de administratie, een andere leidinggevende of collega, de directie of door een accountant. De beste preventie tegen het frauderen met kasgeld is het afschaffen van de kas! Hierdoor behoort het werken met contant geld tot het verleden. Een aantal organisaties waaronder mijn woningbouwvereniging en mijn tandarts zijn hiertoe al overgegaan. Dit is wel afhankelijk van de branche waartoe de organisatie behoord. Zo zal een supermarkt het zich niet kunnen veroorloven om geen contant geld meer te accepteren. Wel moet het mogelijk zijn om per pin of eventueel chipknip te betalen. Neem in overweging of afrekenen per creditcard een alternatief is. Houdt daarbij wel rekening met de hoge provisie die door een creditcardmaatschappij over een transactie in rekening gebracht wordt. Wanneer er binnen een financiële administratie een kas aanwezig is dan moet er constant aandacht zijn voor een strikte naleving van de kasprocedure. De kassier stelt periodiek de kasstaat op maar het is hem of haar niet toegestaan om deze zelf in het financiële systeem in te voeren. Dit moet na controle gebeuren door iemand die geen bevoegdheden heeft tot het doen van kasmutaties. 16

19 Deze persoon moet niet alleen de juistheid van declaraties controleren maar ook de volledigheid, de aansluiting qua nummering van kaskwitanties. Het kasbeheer is binnen een financiële administratie erg gevoelig voor fraude want contant geld kan iedereen gebruiken. Lenen van geld door een kassier kan overgaan in slepen met geld. Dit komt vaak pas uit wanneer het om aanzienlijke bedragen gaat. Naast de kassier kan er een andere functionaris, een procuratiehouder aangesteld worden die vooraf iedere kastransactie moet goedkeuren. In de praktijk werkt dit echter niet want beide functionarissen moeten dan bij iedere kastransactie beschikbaar zijn. Een serieuze overweging is het afschaffen van de kas met contant geld. Dit kan echter niet binnen iedere branche want is de klant geen koning? Bij het aanhouden van een kas moet er constant aandacht zijn voor het naleven van de kasprocedure. Ook zijn allerlei controlemaatregelen noodzakelijk. 3.4 Bank & Giro Bij het verwerken van giro- en bankafschriften is controle belangrijk. Niet alleen van de mutaties die aan de hand van een rekeningafschrift geboekt zijn. Ook moet er aansluiting zijn en behouden blijven tussen het saldo op het rekeningafschrift en het saldo in het grootboek. Daarnaast vraagt de afhandeling van onbekende en dubbele ontvangsten en van betalingen die terug ontvangen zijn om extra aandacht. De afhandeling van dit soort financiële feiten verloopt bij voorkeur via een controlerende tussenrekening. Het kenmerk van een controlerende tussenrekening is dat deze uiteindelijk per saldo weer op nul moet uitkomen. Bedragen die daarop geboekt worden moeten ook weer tegen geboekt worden. Hierdoor komt het saldo van die tussenrekening weer op nul te staan. Een controlerende tussenrekening is een grootboekrekening en binnen de administratie in rubriek 2 van het rekeningstelsel te vinden. De omschrijving van deze grootboekrekening kan luiden: nog te verwerken of niet te plaatsen ontvangsten. Door middel van een andere controlerende tussenrekening, betalingen onderweg wordt de afloop van betaalbaar gestelde bedragen gecontroleerd. Het bedrag dat aan de hand van de betaalstaat uitbetaald wordt moet namelijk overeenkomen met het bedrag dat van de bank- of girorekening afgeschreven worden. 17

20 Stortingen van kasgeld en geldopnames voor de kas worden zichtbaar op een giro- of bankafschrift. Er moet dan ook gecontroleerd worden of deze bedragen aansluiten op de bedragen die vanuit de kasstaat geboekt zijn of worden. Vaak wordt binnen een financiële administratie het principe gehanteerd dat de vervuiler betaald. Hiermee wordt bedoeld dat degene die een bedrag op een tussenrekening boekt, ook verantwoordelijk is voor de afwikkeling daarvan. Controletechnisch gezien is het echter niet verantwoord dat beide handelingen door dezelfde functionaris uitgevoerd worden. Voor de afwikkeling van een tussenrekening moet dan ook een andere functionaris verantwoordelijk zijn. Controle is belangrijk bij het verwerken van giro- en bankafschriften. Extra aandacht moet besteed worden aan de afwikkeling van ontvangsten die niet direct te verantwoorden zijn. Deze ontvangen bedragen worden na bijschrijving op een controlerende tussenrekening geboekt. Controletechnisch gezien moet voor de afwikkeling van op een tussenrekening geboekte bedragen een andere functionaris zorg dragen. 3.5 Betaalstaat In een betaalstaat die periodiek, meestal wekelijks of maandelijks geselecteerd wordt kan heel wat geld omgaan. Extra aandacht voor mogelijk onterechte uitbetalingen is dan ook noodzakelijk. Het consequent toepassen van controletechnische functiescheiding is daarbij noodzakelijk. Het merendeel van de uitbetalingen zal betrekking hebben op inkoopfacturen. Ook komen opdrachten tot uitbetaling en declaraties van personeel voor en tevens terugbetalingen aan debiteuren. De functionaris die de betaalstaat controleert mag zelf dan ook geen bevoegdheid hebben om inkoopfacturen en terugbetalingen aan debiteuren te verwerken. In principe moet ieder brondocument gecontroleerd worden op een geldige fiattering. Dit kan aan de hand van een handtekeningenregister zoals die van kracht is binnen de organisatie. Hierin zijn de parafen en handtekeningen opgenomen van degenen die tekenbevoegdheid hebben. Verder houdt de controle in dat bedragen en rekeningnummers zoals die in de betaalselectie vermeld staan in overeenstemming moeten zijn met wat er op het betreffende brondocument vermeld staat. Waar een gebrek aan controle binnen de betaalprocedure kan leiden toont het artikel in bijlage II. 18

Samenwerken met icounting. Beschrijving in- en verkooprol

Samenwerken met icounting. Beschrijving in- en verkooprol Samenwerken met icounting Beschrijving in- en verkooprol Inhoudsopgave 1 Samenwerken 3 2 In- en verkooprol 3 2.1 Inkoopfacturen 3 2.1 Verkoopfacturen 3 3 Hoe werkt het? 3 3.1 Inkoopfacturen 3 3.2 Verkoopfacturen

Nadere informatie

Little Electronics - Handleiding King

Little Electronics - Handleiding King Inhoudsopgave 1.1 Verkoop(credit)facturen boeken in King... 3 1.2 Boekingsverslag King... 4 1.3 Boekingsverslag controleren... 6 1.4 Boekingen corrigeren... 7 1.5 Aanmaken nieuwe relatie: klant... 7 2.1

Nadere informatie

Controletechnische functiescheiding

Controletechnische functiescheiding Controletechnische functiescheiding A3040^1. Controletechnische functiescheiding drs. A.J.A. Hassing RE RA 1 1 Inleiding A3040 ^ 3 2 Functies A3040 ^ 4 2.1 Beschikken A3040 ^ 4 2.2 Bewaren A3040 ^ 4 2.3

Nadere informatie

Compad Store Automation

Compad Store Automation Compad Store Automation Document beheer Versie Datum Status Auteur(s) 1.0 9 maart 2012 Definitief Carol Esmeijer 1.1 12 april 2012 Concept Carol Esmeijer 1.2 15 april 2015 Concept Carol Esmeijer Inleiding

Nadere informatie

1 Contante boekingen en kortingen

1 Contante boekingen en kortingen 1 Contante boekingen en kortingen Een onderneming koopt en verkoopt haar goederen grotendeels op rekening. Er zijn nog veel handelsondernemingen die ook vaak contant kopen en verkopen. Hoe we deze contante

Nadere informatie

Profin. Financiële administratie. Cervus Automatisering BV Midden Engweg 4 3882 TT Putten www.cervus.nl

Profin. Financiële administratie. Cervus Automatisering BV Midden Engweg 4 3882 TT Putten www.cervus.nl Profin Financiële administratie Cervus Automatisering BV Inhoudsopgave Algemeen pagina 3 Boekjaar aanmaken pagina 4 Grootboekrekeningen pagina 6 Dagboeken pagina 7 Dagboeken met een tegenrekening pagina

Nadere informatie

Quickstart Twinfield - Promedico Twinfield v6.18

Quickstart Twinfield - Promedico Twinfield v6.18 Quickstart Twinfield - Promedico Twinfield v6.18 Twinfield International NV De Beek 9-15 3871 MS Hoevelaken Nederland Belangrijk bericht Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar

Nadere informatie

Samenwerken met icounting. Beschrijving samenwerken compleet

Samenwerken met icounting. Beschrijving samenwerken compleet Samenwerken met icounting Beschrijving samenwerken compleet Inhoudsopgave 1 Samenwerken 3 2 Samenwerken compleet 3 2.1 Inkoopfacturen 3 2.1 Verkoopfacturen 3 2.3 Mutaties inlezen 3 3 Hoe werkt het? 4 3.1

Nadere informatie

Boekhouden 1 BOEKHOUDEN 1 (CBA08.1/CREBO:50229)

Boekhouden 1 BOEKHOUDEN 1 (CBA08.1/CREBO:50229) BOEKHOUDEN 1 (CBA08.1/CREBO:50229) sd.cba08.1.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze, hetzij

Nadere informatie

NK Internetboekhouden

NK Internetboekhouden Praktijkcase NK Internetboekhouden 15 december 2005 Versie: 3.0 (Definitief), 12-12-2005 Opgesteld door: Onderzoeksbureau GBNED Gerard Bottemanne www.gbned.nl Onderzoeksbureau GBNED Alle rechten voorbehouden

Nadere informatie

Een overzicht van veel voorkomende gebeurtenissen en van de vastlegging daarvan:

Een overzicht van veel voorkomende gebeurtenissen en van de vastlegging daarvan: De balans opmaken De boekhouding kan worden gedefinieerd als een informatieverzameling, waarin de omvang en de samenstelling van het vermogen en van de mutaties daarin zijn vastgelegd. Boekhouden houdt

Nadere informatie

Samenwerken met icounting. Beschrijving verkooprol

Samenwerken met icounting. Beschrijving verkooprol Samenwerken met icounting Beschrijving verkooprol Inhoudsopgave 1 Samenwerken 3 2 Verkooprol 3 2.1 Verkoopfacturen 3 2.2 Inkoopfacturen 3 3 Hoe werkt het? 4 3.1 Verkoopfacturen 4 3.2 Inkoopfacturen 4 4

Nadere informatie

Samenwerken met icounting. Beschrijving financiële rol

Samenwerken met icounting. Beschrijving financiële rol Samenwerken met icounting Beschrijving financiële rol Inhoudsopgave 1 Samenwerken 3 2 Financiële rol 3 2.1 Inkoopfacturen 3 2.2 Mutaties inlezen 3 3 Hoe werkt het? 3 3.1 Inkoopfacturen 3 3.2 Mutaties inlezen

Nadere informatie

Klokkenluiderregeling Oosterpoort. Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een misstand

Klokkenluiderregeling Oosterpoort. Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een misstand Klokkenluiderregeling Oosterpoort Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een misstand Groesbeek Juni 2008 1 Inhoudsopgave Bladzijde 1. Inleiding 3 2. Definities 4 3. Het melden van een (vermoeden

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Bedrijfsadministratie niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Module 3 Gegevens verwerken

Module 3 Gegevens verwerken Geleerd in vorige presentatie Module 3 Gegevens verwerken Les 4. Bank- en kasmutaties en incidentele posten verwerken Verkoopfacturen maken Inkoopfacturen vastleggen Beslisboom Les 3 Hoe importeer en verwerk

Nadere informatie

Handleiding Abakus. Afletteren debiteuren. Naam handleiding: Afletteren debiteuren Product: Abakus Compleet Datum publicatie: 22-12-2014 Versie: 1.

Handleiding Abakus. Afletteren debiteuren. Naam handleiding: Afletteren debiteuren Product: Abakus Compleet Datum publicatie: 22-12-2014 Versie: 1. Handleiding Abakus Afletteren debiteuren 2014 Abakus Compleet Pagina 1 / 10 Inhoud Inhoud... 2 Afletteren debiteuren... 3 Ontvangst van het bedrag op een bankrekening... 4 Zie ook de handleiding "Bankmutaties"...

Nadere informatie

Handleiding Incura Boekhouding Afletteren debiteuren

Handleiding Incura Boekhouding Afletteren debiteuren Een goed inzicht in de openstaande debiteuren is van groot belang voor uw praktijkvoering. Veel debiteuren kan duiden op een hoge omzet (en is positief). Daarentegen kan een hoge debiteurenstand ook duiden

Nadere informatie

26-5-2015. Module 3 Gegevens verwerken. Geleerd in vorige presentaties. Les 2. Wat is boekhouden? Wat zijn transacties? Les 2. Leer het boekhoudproces

26-5-2015. Module 3 Gegevens verwerken. Geleerd in vorige presentaties. Les 2. Wat is boekhouden? Wat zijn transacties? Les 2. Leer het boekhoudproces Geleerd in vorige presentaties Module 3 Gegevens verwerken Les 2. Leer het boekhoudproces Business Plan op 1 A4 Budget in 5 stappen Uurtarief / DGA-salaris Papieren en digitale archief ordnersysteem Btw-administratie

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Mijn VKB

Algemene Voorwaarden Mijn VKB Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Algemene Voorwaarden Mijn VKB Artikel 1 Uitleg gebruikte woorden Hieronder leest u wat wij bedoelen met bepaalde woorden die in deze algemene voorwaarden worden gebruikt:

Nadere informatie

Programma. Golfclinic. Borrel

Programma. Golfclinic. Borrel 18 september 2014 Programma Wie is wie? Onze visie op boekhouden Hoe werkt Actan Online Praktijkvoorbeelden Voordelen van Actan Online Uw investeringen Aanvulling Exact Vragen Golfclinic Borrel Wie is

Nadere informatie

Boekhouden met dagboeken

Boekhouden met dagboeken Kasboek Bankboek Inkoopboek Verkoopboek Diverse postenboek Bijlage bij het computerprogramma BoekhoudTrainer versie 4.04 Copyright 2009 De Jong Edusoft Bij het boekhouden kun je gebruik maken van twee

Nadere informatie

Verhoging BTW tarief

Verhoging BTW tarief Verhoging BTW tarief INHOUD 1. Wetgeving...3 2. Inleiding...4 3. Aanpassingen inrichting...5 3.1 Voor u begint... 5 3.2 BTW codes / tarieven... 5 3.3 Referentie grootboek... 7 3.4 BTW code in de Btw-scenario

Nadere informatie

Praktijkinstructie Financieel administratieve data entry 2

Praktijkinstructie Financieel administratieve data entry 2 instructie Financieel administratieve data entry 2 (CBA02.2/CREBO:50190) pi.cba02.2.v3 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen,

Nadere informatie

Visma.net Financieel. Zaken doen in de cloud

Visma.net Financieel. Zaken doen in de cloud Visma.net Financieel Zaken doen in de cloud Zaken doen in de cloud Visma.net Financieel is de nieuwe totaaloplossing van Visma in de cloud voor financieel management. Veilig werken in de cloud voor CFO

Nadere informatie

Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503

Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503 Functieprofiel: Administratief Medewerker Functiecode: 0503 Doel Uitvoeren van administratieve werkzaamheden ten behoeve van interne en externe opdrachtgevers binnen vastgestelde procedures en wet- en

Nadere informatie

De Btw-verhoging van 01 oktober 2012 in UNIT4 Multivers met de UNIT4 Multivers BTW Converter

De Btw-verhoging van 01 oktober 2012 in UNIT4 Multivers met de UNIT4 Multivers BTW Converter 1 De Btw-verhoging van 01 oktober 2012 in UNIT4 Multivers met de UNIT4 Multivers BTW Converter Inleiding Per 01 oktober 2012 zal in Nederland het hoge Btw-tarief van 19% door de overheid verhoogd worden

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling Woonpartners Midden-Holland

Klokkenluidersregeling Woonpartners Midden-Holland Klokkenluidersregeling Woonpartners Midden-Holland Waddinxveen, 15 december 2014 Doc.nr.: 1412025 / # Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1 Inleiding 3 1.1 Waarom een klokkenluidersregeling... 3 1.2 Definities...

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Module 5 Controle over financiën

Module 5 Controle over financiën Geleerd in vorige presentaties Module 5 Controle over financiën Les 2. Jaarafsluiting en aangifte omzetbelasting 1. Aftrekbaarheid van kosten en btw 2. Incidentele posten Les 2 Verzorgen jaarafsluiting

Nadere informatie

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk

Nadere informatie

Handleiding Incura Boekhouding Invoeren en verwerken bankmutaties

Handleiding Incura Boekhouding Invoeren en verwerken bankmutaties Bankmutaties Een belangrijk onderdeel in Incura Boekhouding is de verwerking van bankmutaties. Het tijdig en zorgvuldig bijwerken van uw bankmutaties zorgt voor een up-to-date inzicht in uw openstaande

Nadere informatie

INFOBOEK BOEKINGEN. Newmerce.nl

INFOBOEK BOEKINGEN. Newmerce.nl INFOBOEK BOEKINGEN Newmerce.nl 1 Newmerce.nl 1. BOEKINGEN Met behulp van de module boekingen houdt u de inkoopfacturen, kas, bank, giro, memoriaal en eventueel periodieke journaalposten bij. U kunt met

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11 Bedrijfsadministratie niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten:

Nadere informatie

Als u pinbetalingen wilt registreren in uw boekhouding, moet u een speciale grootboekrekening en dagboek aanmaken.

Als u pinbetalingen wilt registreren in uw boekhouding, moet u een speciale grootboekrekening en dagboek aanmaken. Hoofdstuk 1 Inleiding In Intramed is het mogelijk pinbetalingen direct te registreren. Instellingen Als u pinbetalingen wilt registreren in uw boekhouding, moet u een speciale grootboekrekening en dagboek

Nadere informatie

Procedure jaarafsluiting Unit 4 Multivers 10.4.X

Procedure jaarafsluiting Unit 4 Multivers 10.4.X Procedure jaarafsluiting Unit 4 Multivers 10.4.X Van 2014 naar 2015 JAARAFSLUITING Voor de procedure jaarafsluiting geldt het volgende (verkorte) stappenplan. De individuele stappen staan verderop nader

Nadere informatie

Administratief toezicht grondstromen. Arno Don, VROM-IOD

Administratief toezicht grondstromen. Arno Don, VROM-IOD Administratief toezicht grondstromen Arno Don, VROM-IOD Waarom administratief toezicht? Administratie- en registratieverplichting in wet & regelgeving Bedrijfsactiviteiten laten sporen na in de administratie

Nadere informatie

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Afsluiten boekjaar in King 5.45

Afsluiten boekjaar in King 5.45 Afsluiten boekjaar in King 5.45 De makkelijkste manier om het boekjaar af te sluiten is door gebruik te maken van de wizard in King. Deze leidt u stap voor stap door het hele proces. Toch verifiëren veel

Nadere informatie

De opgaven 5.2a tot en met 5.2c horen bij paragraaf 5.2, Te betalen lonen en loonheffingen

De opgaven 5.2a tot en met 5.2c horen bij paragraaf 5.2, Te betalen lonen en loonheffingen Hoofdstuk 5 Verwerken van diverse overige mutaties Extra opgaven De opgaven 5.2a tot en met 5.2c horen bij paragraaf 5.2, Te betalen lonen en loonheffingen Opgave 5.2a In een voegbedrijf zijn onder andere

Nadere informatie

Handleiding conversie Exact Globe naar Exact Online

Handleiding conversie Exact Globe naar Exact Online Stap 0: Wat doen we wel/niet Wij converteren alleen financiële data. Optioneel documenten en bijlages van de financiële data. BTW-code grondslagen worden niet geconverteerd, de mutaties worden geboekt

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Handleiding. Afletteren Bankafschriften

Handleiding. Afletteren Bankafschriften Handleiding Afletteren Bankafschriften Doel van deze handleiding De modules van Asperion kunnen op velerlei manieren ingesteld worden om daarmee optimaal aan te sluiten bij de specifieke bedrijfsomstandigheden

Nadere informatie

Verkoopretouren en kortingen. Verkoopretouren. Verkoopretouren. 2008 -- Bedrijfsadministratie - BAD1.2 -- Deel 3b. Paragraaf 8.3 en 8.

Verkoopretouren en kortingen. Verkoopretouren. Verkoopretouren. 2008 -- Bedrijfsadministratie - BAD1.2 -- Deel 3b. Paragraaf 8.3 en 8. en kortingen Paragraaf 8.3 en 8.4 Ontvangst van eerder verkochte goederen door o.a. kwaliteitsafwijkingen of te grote beschadigingen. De verkoper verstuurt een creditnota!! Kopie-verkoopfactuur 1.. Debiteuren

Nadere informatie

Cursus boekhouden Pagina 2. Vandaar nu even een algemene definitie, dan kan het daarna allemaal wat eenvoudiger:

Cursus boekhouden Pagina 2. Vandaar nu even een algemene definitie, dan kan het daarna allemaal wat eenvoudiger: Cursus boekhouden Cursus boekhouden Pagina 2 1 Boekhouden? Een boekhoudpakket is een uitgebreide rekenmachine. En dan ook nog een zeer eenzijdige rekenmachine, feitelijk enkel in staat tot optellen en

Nadere informatie

Module 2 Administratie op orde

Module 2 Administratie op orde Geleerd in vorige presentaties Module 2 Administratie op orde Les 1. Schep orde in de papieren en digitale chaos Business Plan op 1 A4 Budget in 5 stappen Uurtarief Optimale DGA-salaris Les 1 Verzamel

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor het (eenvoudige) gratis boekhoudprogramma

Gebruiksaanwijzing voor het (eenvoudige) gratis boekhoudprogramma Gebruiksaanwijzing voor het (eenvoudige) gratis boekhoudprogramma Nadat u het bestand hebt gedownload kunt u het bestand openen indien u Excel op uw computer hebt geïnstalleerd. U ziet nu het hieronder

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. 1. Algemeen

ALGEMENE VOORWAARDEN. 1. Algemeen ALGEMENE VOORWAARDEN De besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Office Support SG Arnhem B.V. gevestigd en kantoorhoudende te Arnhem, gedeponeerd ter Griffie van de arrondissementsrechtbank

Nadere informatie

BNG Regeling melding (vermeende) misstand

BNG Regeling melding (vermeende) misstand Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 0703750750 www.bngbank.nl BNG Regeling melding (vermeende) misstand BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag,

Nadere informatie

U stelt u klanten in de gelegenheid achteraf te betalen. De klant is immers koning. Maar een niet betalende klant, is geen klant.

U stelt u klanten in de gelegenheid achteraf te betalen. De klant is immers koning. Maar een niet betalende klant, is geen klant. Gilles & Partner Incasso is dé partner op het gebied van credit management en incasso voor het midden- en kleinbedrijf. Ons dienstenpakket bestaat uit debiteurenbeheer, incasso, gerechtelijke incasso en

Nadere informatie

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014 De10itte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Am hem Postbus 30265 6803 AG Am hem Nederland Tel: (088) 288 2888 Fax: (088) 288 9777 www. deloitte.nl Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers Accountantsverslag

Nadere informatie

Inhoud. Algemeen. Opstarten. Menu structuur

Inhoud. Algemeen. Opstarten. Menu structuur Inhoud Algemeen... 1 Opstarten... 1 Menu structuur... 1 Factureren... 4 Balie factuur... 4 Factuur voorstel... 4 Onderhoud... 5 Boekingen aanpassen... 5 Stamgegevens/ Gebruikers... 9 Inlezen Journaalposten...

Nadere informatie

AOIB (administratieve organisatie en interne beheersing)

AOIB (administratieve organisatie en interne beheersing) AOIB (administratieve organisatie en interne beheersing) Stichting Week van de Chronisch Zieken 1 Algemeen... 2 2 Organisatiestructuur... 2 2.1 Projectmanagement... 2 2.2 Functiescheiding... 3 3 Richtlijnen...

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 IO.3.2 IO.3.3 IO.3.4 Y. van de Voort wil periodiek informatie uit de boekhouding halen. Daarbij maakt zij gebruik van een kolommenbalans. Welke uitspraak over de kolommenbalans

Nadere informatie

Infoboek v.a. versie 12.00

Infoboek v.a. versie 12.00 Infoboek v.a. versie 12.00 Cursus boekingen Infomotive International B.V. Nijverheidsweg 6 5061 KL Oisterwijk http://www.infomotive.nl (C) Infomotive International B.V. 1 1. Boekingen Met behulp van de

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. Opdrachtgever aan Go2UBL opdracht wenst te verlenen tot het verrichten van dergelijke diensten tegen na te noemen voorwaarden;

ALGEMENE VOORWAARDEN. Opdrachtgever aan Go2UBL opdracht wenst te verlenen tot het verrichten van dergelijke diensten tegen na te noemen voorwaarden; ALGEMENE VOORWAARDEN Go2UBL is in staat digitale (financiële) documenten te verrijken, om zo een UBL bestand te genereren, hierna ook te noemen: de dienst; de dienst een efficiënte boekhoudkundige verwerking

Nadere informatie

Afschrijvingen in CASH

Afschrijvingen in CASH Inleiding Bijna elke onderneming investeert in duurzame productiemiddelen (DPM). Dit zijn kapitaalinvesteringen, welke vanzelfsprekend in waarde dalen, door verloop van tijd en/of door gebruik, de zogenaamde

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

KLOKKENLUIDERREGELING WONINGSTICHTING VOLKSBELANG

KLOKKENLUIDERREGELING WONINGSTICHTING VOLKSBELANG KLOKKENLUIDERREGELING WONINGSTICHTING VOLKSBELANG 1. Algemeen In de Governancecode Woningcorporaties d.d. november 2006 wordt gesteld dat de directeurbestuurder ervoor zorgt dat werknemers zonder gevaar

Nadere informatie

Quickstart Student Company

Quickstart Student Company Twinfield Online Boekhouden Als ondernemer wil je makkelijk kunnen factureren en je financiële administratie van het begin af aan goed op orde hebben. Je wilt op elk moment weten of je klanten de facturen

Nadere informatie

INHOUD... 2. 1 Inleiding... 3. 2 Het downloaden van het bestand... 4 2.1 Downloaden ING... 4 2.2 Downloaden ABN AMRO... 4 2.3 Downloaden Rabobank...

INHOUD... 2. 1 Inleiding... 3. 2 Het downloaden van het bestand... 4 2.1 Downloaden ING... 4 2.2 Downloaden ABN AMRO... 4 2.3 Downloaden Rabobank... Handleiding verwerking bankafschriften Versie 0.1 december 2011 INHOUD INHOUD... 2 1 Inleiding... 3 2 Het downloaden van het bestand... 4 2.1 Downloaden ING... 4 2.2 Downloaden ABN AMRO... 4 2.3 Downloaden

Nadere informatie

Het aanbieden van de financiële transacties vanuit Compad Bakkerij aan een financieel pakket zijn:

Het aanbieden van de financiële transacties vanuit Compad Bakkerij aan een financieel pakket zijn: Compad Bakkerij Financiële koppeling Document beheer Versie Datum Status Auteur(s) Opmerking 1.0 16 november 2012 Definitief Carol Esmeijer 1.1 15 januari 2013 Definitief Carol Esmeijer Schermafdrukken

Nadere informatie

Leningen aan verbonden partijen

Leningen aan verbonden partijen ARIS proceshandboek Leningen aan verbonden partijen Versie: 3 Status: Productie Datum: 13-02-2013 Pagina: 1 van 11 Leningen aan verbonden partijen Documenthistorie Datum Eenheid Activiteit Besproken met:

Nadere informatie

Handleiding PSU Boekhouden V4 module Filiaal

Handleiding PSU Boekhouden V4 module Filiaal gravita Hoofdkade 95, 9503 HD Stadskanaal Tel. & fax: 0599-614815 E-mail: info@gravita.nl / www.gravita.nl Inschrijfnummer KvK: 02083322 Postbank 4491228 Fiscaalnummer 1345.68.266.B01 PSUB-f Handleiding

Nadere informatie

Samenwerken met icounting. Beschrijving betalingsrol

Samenwerken met icounting. Beschrijving betalingsrol Samenwerken met icounting Beschrijving betalingsrol Inhoudsopgave 1 Samenwerken 3 2 Betalingsrol 3 3 Hoe werkt het? 3 4 Inrichting 3 5 Betalingen fiatteren 3 6 Betalingen uitschrijven 8 7 Informatie over

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling Thús Wonen

Klokkenluidersregeling Thús Wonen Klokkenluidersregeling Thús Wonen Voorwoord Thús Wonen vindt het belangrijk dat werknemers op een adequate en veilige manier melding kunnen doen van eventuele vermoedens van misstanden binnen de organisatie.

Nadere informatie

Boekhouding. Mamut Kennisreeks, nr. 1-2008. Eenvoudige Jaarafsluiting met Mamut Business Software

Boekhouding. Mamut Kennisreeks, nr. 1-2008. Eenvoudige Jaarafsluiting met Mamut Business Software Boekhouding Mamut Kennisreeks, nr. 1-2008 Eenvoudige Jaarafsluiting met Mamut Business Software INHOUD INHOUD EENVOUDIGE JAARAFSLUITING MET MAMUT BUSINESS SOFTWARE 1 EENVOUDIGE JAARAFSLUITING... 2 2 JAARAFSLUITING

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 4 Datum: 15 mei 2009

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 4 Datum: 15 mei 2009 FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 4 Datum: 15 mei 2009 In dit verslag worden de werkzaamheden en de stand van de boedel beschreven over de afgelopen periode. De curator baseert zich op aangetroffen gegevens

Nadere informatie

Steekproefomvang Omvang van de steekproef in 2010: Gehele financiële boekhouding met betrekking tot de fractiebudgetten.

Steekproefomvang Omvang van de steekproef in 2010: Gehele financiële boekhouding met betrekking tot de fractiebudgetten. INTERNE CONTROLE FRACTIEBUDGETTEN GEMEENTE COEVORDEN PROCESEIGENAAR: Bert Kunnen 1. Doel en aanpak controle Doel onderzoek Het doel van de controle is om vast te stellen dat de verstrekte fractiebudgetten

Nadere informatie

Case 1: Winkelbedrijf Haleman (32 punten) Basiskennis boekhouden (BKB), hfdst.18.3, p. 224.

Case 1: Winkelbedrijf Haleman (32 punten) Basiskennis boekhouden (BKB), hfdst.18.3, p. 224. Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Fuchs, H. en Vlimmeren, S. van (2012, 3e druk). Basiskennis

Nadere informatie

De BTW-verhoging van 1 oktober 2012 in UNIT4 Multivers Service Manager

De BTW-verhoging van 1 oktober 2012 in UNIT4 Multivers Service Manager De BTW-verhoging van 1 oktober 2012 in UNIT4 Multivers Service Manager Wetgeving In het Lenteakkoord is afgesproken dat het algemene BTW-tarief wordt verhoogd van 19 procent naar 21 procent. Deze verhoging

Nadere informatie

6 Financiële afhandeling

6 Financiële afhandeling 6 Financiële afhandeling 6.1 Algemeen Samenvattend worden de volgende stappen m.b.t. de financiële afhandeling doorlopen: 1) Met behulp van de SAP training & event module wordt bepaald welke deelnemers

Nadere informatie

Administratie uitwisselen met accountant

Administratie uitwisselen met accountant Inleiding Minimaal 1 keer per jaar laat u uw administratie door uw controleren. De administratiebestanden (????cash.nd en????cash.nx) stuurt u, meestal via e-mail, naar uw. Het nadeel van deze werkwijze

Nadere informatie

Voorbeelden van debiteuren, crediteuren- en voorraadlijst

Voorbeelden van debiteuren, crediteuren- en voorraadlijst 9 het tellen van de voorraad minimaal één keer per jaar (meestal op 31 december) moet de voorraad volledig worden geteld en moet worden opgeschreven wat er op dat moment aanwezig is en in welke aantallen;

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Algemene voorwaarden van Volleberg Accountants, gevestigd te Beek

Algemene voorwaarden van Volleberg Accountants, gevestigd te Beek Algemene voorwaarden van Volleberg Accountants, gevestigd te Beek 1. Begripsbepalingen In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: Opdrachtgever: De natuurlijke of rechtspersoon die aan opdrachtnemer

Nadere informatie

Menuoptie: Verkoop Debiteuren Menuoptie: Inkoop Crediteuren

Menuoptie: Verkoop Debiteuren Menuoptie: Inkoop Crediteuren Pag 1 van 5 Met deze nieuwe release zijn weer de nodige verbeteringen, uitbreidingen en aanpassingen gedaan om het werken met Asperion nog prettiger en efficienter te maken. Samenvatting 1. Zoekfunctie

Nadere informatie

Infomobiel & Infoboek

Infomobiel & Infoboek Infomobiel & Infoboek Instructie invoeren beginbalans Infomotive International B.V. Nijverheidsweg 6 5061 KL Oisterwijk http://www.infomotive.nl (C) Infomotive International B.V. 1 Inbrengen beginsituatie

Nadere informatie

Handleiding conversie SnelStart naar Exact Online

Handleiding conversie SnelStart naar Exact Online Stap 0: Wat doen we wel/niet Wij converteren alleen financiële data. Optioneel kunnen wij documenten en bijlages van de financiële data mee converteren dit is maatwerk. BTW-grondslagen worden niet geconverteerd,

Nadere informatie

Projecten- en Financiële administratie Softmark Gebruikershandleiding

Projecten- en Financiële administratie Softmark Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding Voor projecten administratie voor kleine installatiebedrijven. Inleiding Het systeem Pro-Project is een financieel systeem dat vooral is ingericht voor kleine Installatiebedrijven

Nadere informatie

Algemene voorwaarden voor interim managers

Algemene voorwaarden voor interim managers Algemene voorwaarden voor interim managers 1. Toepasselijkheid algemene voorwaarden 1.1. Iedere interim manager die gebruik maakt van de diensten die worden aangeboden via deze site is gebonden aan onderstaande

Nadere informatie

HANDLEIDING ORDENEN EN AANLEVEREN VAN EEN ZAKELIJK DOSSIER OP BASIS VAN EEN KAS- en BANKBOEK

HANDLEIDING ORDENEN EN AANLEVEREN VAN EEN ZAKELIJK DOSSIER OP BASIS VAN EEN KAS- en BANKBOEK HANDLEIDING ORDENEN EN AANLEVEREN VAN EEN ZAKELIJK DOSSIER OP BASIS VAN EEN KAS- en BANKBOEK Deze handleiding geeft een gedetailleerde beschrijving van de ordening van een klein zakelijk dossier of bedrijfsadministratie

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG 2. Datum 27 mei 2014

FAILLISSEMENTSVERSLAG 2. Datum 27 mei 2014 FAILLISSEMENTSVERSLAG 2. Datum 27 mei 2014 Faillissement : Blauwe Steen B.V. Faillissementsnummer : F.05/14/80 Datum uitspraak : 21 januari 2014 Curator : Mr C.A. Hage Rechter-commissaris : Mr J.S.W. Lucassen

Nadere informatie

1. Quick Start...4. 1.1. BTW Code...4. 1.2. Importeren grootboek (rekenschema)...5. 1.3. Importeren debiteuren...5. 1.4. Importeren crediteuren...

1. Quick Start...4. 1.1. BTW Code...4. 1.2. Importeren grootboek (rekenschema)...5. 1.3. Importeren debiteuren...5. 1.4. Importeren crediteuren... 1. Quick Start...4 1.1. BTW Code...4 1.2. Importeren grootboek (rekenschema)...5 1.3. Importeren debiteuren...5 1.4. Importeren crediteuren...6 1.5. Standaardwaarden...7 2. Bestand...8 2.1. BTW Code...8

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 4 Datum: 14 november 2013

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 4 Datum: 14 november 2013 FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 4 Datum: 14 november 2013 In dit verslag worden de werkzaamheden en de stand van de boedel beschreven over de afgelopen periode. De curator baseert zich op aangetroffen gegevens

Nadere informatie

partijen zijn op de hoogte van de Richtlijn/Adviesregeling Arbeidsvoorwaarden Bestuurder kinderopvang van de NVTK (hierna: de Richtlijn).

partijen zijn op de hoogte van de Richtlijn/Adviesregeling Arbeidsvoorwaarden Bestuurder kinderopvang van de NVTK (hierna: de Richtlijn). MODEL ARBEIDSOVEREENKOMST BESTUURDER KINDEROPVANG DE ONDERGETEKENDEN: 1. [NAAM RECHTSPERSOON], gevestigd te [PLAATS], ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [NAAM], in zijn/haar hoedanigheid van [FUNCTIE],

Nadere informatie

Eindejaarsverwerking E-Account Exact (Globe) voor Windows

Eindejaarsverwerking E-Account Exact (Globe) voor Windows pagina 1 van 6 Inleiding De jaarafsluiting betekent dat de financiële administratie voor een bepaald boekjaar volledig gereed gemaakt moet worden. Zaken die in dit proces een rol spelen zijn onder andere:

Nadere informatie

AMF BTW OMZETTEN. Versie 1.0. Datum aangemaakt 31 augustus 2012 Datum laatste wijziging 12 september 2012. 2012 Microsign bv.

AMF BTW OMZETTEN. Versie 1.0. Datum aangemaakt 31 augustus 2012 Datum laatste wijziging 12 september 2012. 2012 Microsign bv. AMF BTW OMZETTEN Auteur(s) Microsign bv Versie 1.0 Datum aangemaakt 31 augustus 2012 Datum laatste wijziging 12 september 2012 2012 Microsign bv. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Financieel jaarverslag en jaarrekening van het jaar 2014

Financieel jaarverslag en jaarrekening van het jaar 2014 Financieel jaarverslag en jaarrekening van het jaar 2014 I N H O U D Voorwoord 2 Financieel jaarverslag 2014 3 Jaarrekening van 31 december 2014 4 Toelichting op de balans van 31 december 2014 4 Toelichting

Nadere informatie

DEZE TAAK BESTAAT UIT 35 ITEMS. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

DEZE TAAK BESTAAT UIT 35 ITEMS. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- DEZE TAAK BESTAAT UIT 35 ITEMS. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Beschouw de volgende beweringen: I II 1 Een inventaris

Nadere informatie

Inhoud in vogelvlucht

Inhoud in vogelvlucht Inhoud in vogelvlucht Over de auteur... xiii Inleiding... 1 Deel I: Waarom boekhouden? De basis... 5 Hoofdstuk 1: Boekhouden moet je doen... 7 Hoofdstuk 2: Een duik in de basisbegrippen... 17 Hoofdstuk

Nadere informatie

Schouten Administratie & Advies

Schouten Administratie & Advies Geachte cliënt Bijgaand ontvangt u van ons een onderdeel van het onlangs opgestelde J.D.SCHOUTEN ADMINISTRATIE & ADVIES werkprotocol. Dit onderdeel betreft de hoofdstukken van het protocol waarin belangrijke

Nadere informatie

Onderstaand treft u aan een opsomming van de belangrijkste wijzigingen die binnen Cashflow en/of CashflowPro hebben plaatsgevonden:

Onderstaand treft u aan een opsomming van de belangrijkste wijzigingen die binnen Cashflow en/of CashflowPro hebben plaatsgevonden: Release 2013 Onderstaand treft u aan een opsomming van de belangrijkste wijzigingen die binnen Cashflow en/of CashflowPro hebben plaatsgevonden: IB47-formulieren Zoals onze kerkelijke relaties weten moeten

Nadere informatie

Handleiding conversie Davilex naar Exact Online

Handleiding conversie Davilex naar Exact Online Stap 0: Wat doen we wel/niet Optioneel kunnen wij documenten en bijlages van de financiële data mee converteren dit is maatwerk. BTW de grondslagen worden niet geconverteerd, de mutaties worden geboekt

Nadere informatie

U kunt ook tijdens het vastleggen van de inkoopfactuur het activum registreren en de koppeling direct tot stand brengen (zie hierna).

U kunt ook tijdens het vastleggen van de inkoopfactuur het activum registreren en de koppeling direct tot stand brengen (zie hierna). 1 / 8 Activa boeken Wat is Activa Activa is een term die gebruikt wordt in de bedrijfseconomische wereld om het geheel aan bezittingen van een onderneming aan te duiden. Binnen de term activa maakt men

Nadere informatie

NEGENDE OPENBARE FAILLISSEMENTSVERSLAG EX ARTIKEL 73A FW INZAKE HET FAILLISSEMENT VAN BORDEAUX ADVISORY B.V.

NEGENDE OPENBARE FAILLISSEMENTSVERSLAG EX ARTIKEL 73A FW INZAKE HET FAILLISSEMENT VAN BORDEAUX ADVISORY B.V. NEGENDE OPENBARE FAILLISSEMENTSVERSLAG EX ARTIKEL 73A FW INZAKE HET FAILLISSEMENT VAN BORDEAUX ADVISORY B.V. Gegevens onderneming: de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Bordeaux Advisory

Nadere informatie

Handleiding Incura Boekhouding Invoeren van inkoopfacturen

Handleiding Incura Boekhouding Invoeren van inkoopfacturen Inleiding Om het financiële resultaat van uw organisatie te kunnen bepalen is het belangrijk dat u naast uw verkoopopbrengsten ook de kosten goed vast te leggen. In deze handleiding richten we ons op het

Nadere informatie