Because I am a Girl. Girls in the Global Economy: Adding It All Up SAMENVATTING. Investeren in meisjes loont niet alleen, maar is ook slim

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Because I am a Girl. Girls in the Global Economy: Adding It All Up SAMENVATTING. Investeren in meisjes loont niet alleen, maar is ook slim"

Transcriptie

1 SAMENVATTING Because I am a Girl the State of the World s Girls 2009 Girls in the Global Economy: Adding It All Up Investeren in meisjes loont niet alleen, maar is ook slim Ngozi Okonjo-Iweala Managing Director,World Bank ALF BERG 1

2 Girls in the Global Economy: Adding It All Up De wereldwijde economische crisis eist een hoge tol van families en gemeenschappen over de gehele wereld. En wanneer er een tekort aan geld is, hebben meisjes en jonge vrouwen hier het meeste last van. Door de economische crisis zullen alleen al in 2009 naar schatting Afrikaanse baby s overlijden voor hun eerste verjaardag.¹ Het merendeel hiervan zijn meisjes. ALF BERG Maar niet alleen de kinderen lijden. Ouders krijgen te maken met baanverlies en een lager inkomen, waardoor jongere meisjes van school worden gehaald om te werken voor geld voor hun families. De wereldwijde economische ontwikkeling en mensenrechten voor meisjes worden tientallen jaren teruggezet als de invloed van de economische crisis wordt genegeerd. Toch gingen velen al voor de huidige crisis een moeilijke en onzekere toekomst tegemoet. Vele jonge vrouwen doen zwaar werk in kleding- of elektronicafabrieken en maken daar lange uren. Vaak zijn zij de eersten die hun baan verliezen bij een verslechterende economie. Duizenden eindigen in de seksindustrie en andere banen met een hoog risico. Dit is voor elke jonge vrouw een persoonlijke tragedie en het is een financiële ramp voor economieën die het zwaar hebben. Elk jaar verliezen deze landen miljarden dollars, omdat ze niet investeren in meisjes en jonge vrouwen. Meer dan 500 miljoen² meisjes en jonge vrouwen in ontwikkelingslanden kunnen en moeten een belangrijke rol spelen in de economische en maatschappelijke ontwikkeling van de volgende generatie. Velen hebben echter geen mogelijkheden voor een opleiding of waardevolle economische activiteit. Toch staat investeren in meisjes voor groei en ontwikkeling en er is duidelijk bewijs dat een gebrek aan investeringen in meisjes in verband brengt met een gebrek aan economische groei. Girls in the Global Economy: Adding It All Up Het laatste rapport in de serie Because I am a Girl van Plan bevat een nieuwe analyse van de belangrijke rol die meisjes en jonge vrouwen spelen in economische groei, evenals een analyse van de gemiste kansen als niet wordt geïnvesteerd in hun toekomst. Veel meisjes komen al vanaf hun geboorte voor moeilijke uitdagingen te staan. In het rapport wordt dan ook opgeroepen om vroeg te investeren in de scholing van meisjes en zinvolle werkkansen voor een welvarende en gelijkwaardige maatschappij. Investeren in meisjes is in het voordeel van ons allen. 2 1 Uit een te verschijnen rapport How Many More Infants are Likely to Die as a Result of the Global Financial Crisis? (Hoeveel meer kinderen zullen waarschijnlijk nog sterven door de wereldwijde economische crisis?) van Jed Friedman en Norbert Schady, Development Research Group. De Wereldbank. Wordt gepubliceerd in september Plan UK (2009). Because I am a Girl; The state of the world s girls Girls in the Global Economy; Adding it All Up, p. 10. Londen, Plan UK. 3 Plan UK (2009). Because I am a Girl; The state of the world s girls Girls in the Global Economy; Adding it All Up, p. 27. Londen, Plan UK.

3 JENNY MATTHEWS Mijn persoonlijke zorg is de benarde toestand van vrouwen en meisjes die het grootste gedeelte vormen van de ongezonde, ongeschoolde, ondervoede en onbetaalde mensen in deze wereld. Als de helft van de wereldbevolking kwetsbaar blijft voor economische, politieke, juridische en maatschappelijke verwaarlozing, komt onze hoop op meer democratie en voorspoed ernstig in het geding. Hillary Rodham Clinton 3 Directe invloed van de wereldwijde recessie Miljoenen jonge vrouwen die werkzaam zijn in informele en exportgerelateerde sectoren, verliezen als eersten hun baan. Migranten die in het buitenland werken, maken steeds minder geld over naar huis en ook de migratie daalt. Leningen voor microfinanciering en andere projecten zijn beperkt. Meer meisjes worden ingezet voor kinderarbeid. Meisjes worden van school gehaald om huishoudelijk en ander werk te verrichten. Hogere kindersterfte de meerderheid meisjes. Meer meisjes en vrouwen worden gedwongen te werken in de seksindustrie. Invloed op de lange termijn wanneer niet wordt geïnvesteerd in meisjes Jaarlijks verlies van miljarden dollars voor lokale economieën. In het verleden geboekte vooruitgang op het gebied van meisjesrechten wordt ondermijnd en teruggedraaid. 3

4 Girls in the Global Economy: Adding It All Up Voor de bijl MARK READ De snelle uitbreiding van transnationale bedrijven en de particuliere dienstensector betekent dat nu meer vrouwen dan ooit betaald werk uitvoeren. Desondanks hebben zij geen sterkere financiële positie bereikt. Globalisering heeft in vele gevallen geleid tot verslechterende economische omstandigheden voor de armen, waaronder vrouwen in de informele economie. 4 Bewijsmateriaal toont aan dat meer dan 60 procent van de werkende vrouwen in ontwikkelingslanden informeel werk hebben buiten de landbouwsector. Dit percentage ligt veel hoger wanneer het aantal vrouwen dat werkzaam is in de landbouw wordt meegerekend. 5 De meeste informele arbeidskrachten zijn jonge vrouwen met de meest onzekere banen, zoals huishoudsters en thuiswerkers die worden betaald per artikel. De meesten maken lange dagen voor een laag of onregelmatig salaris en in extreme omstandigheden in kleding-, speelgoed- of elektronicafabrieken. Ze leiden een armoedig bestaan waardoor ze erg kwetsbaar zijn voor de invloed van economische en maatschappelijke veranderingen. Jonge vrouwen worden vaak gezien als flexibele werkkrachten en worden gemakkelijk ontslagen bij financiële tegenslagen. Hoewel flexibele arbeid bedrijven en landen bestendiger maakt tegen financiële tegenslagen, zijn de maatschappelijke kosten voor huishoudens met een dergelijk onstabiel en onzeker leven aanzienlijk. Het inkomen van de vrouwen is essentieel voor het ondersteunen van hun familie, voor onderwijs en gezondheidszorg voor hun kinderen. In veel ontwikkelingslanden heeft de huidige economische crisis een negatieve invloed op jonge vrouwen, terwijl zij net hun weg begonnen te vinden richting de arbeidsmarkt. Zelfs in de formele sector raken vrouwen vaak als eerste hun baan kwijt, omdat zij nog altijd worden gezien als secundaire verdieners. Volgens GABRIELA, de nationale alliantie van vrouwen in de Filipijnen, zijn 7 van de 10 werknemers die in de formele sector worden ontslagen door de huidige economische crisis vrouwen United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (UNESCAP) (2007). Economic and Social Survey of Asia and the Pacific (Economisch en maatschappelijk onderzoek naar Azië en de Pacific) [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 5 United Nations Development Fund for Women (UNIFEM) (2005). Progress of the World s Women: Women, Work and Poverty (Vooruitgang van vrouwen in deze wereld: vrouwen, werk en armoede), p. 9. New York, UNIFEM. 6 Plan UK (2009). Because I am a Girl; The state of the world s girls Girls in the Global Economy; Adding it All Up, p. 30. Londen, Plan UK.

5 Geld naar huis sturen Miljoenen vrouwen zijn geëmigreerd en werken in het buitenland. Ten minste de helft van alle internationale migranten bestaat uit vrouwen. 7 Jonge vrouwen zien migratie vaak als een kans, maar ze kunnen terechtkomen in banen waarin ze gemakkelijk kunnen worden uitgebuit. Dit zijn bijvoorbeeld banen in de landbouw, zware industrie, huishoudelijke dienstverlening, toerisme en entertainment. Ze sturen miljoenen dollars naar huis en hun familie. Geld dat wordt uitgegeven aan voedsel, kleding, onderwijs en gezondheidszorg en daardoor bijdraagt aan de plaatselijke economie. Door de economische crisis krijgen veel van deze jonge vrouwen een lager inkomen of raken hun baan kwijt, waardoor ze terugkeren naar huis. De Wereldbank heeft voorspeld dat de stroom overmakingen door migranten naar ontwikkelingslanden in 2009 met 7,3% zal dalen. 8 Gebrek aan overmakingen door migranten is van invloed op de plaatselijke economieën: in de Filipijnen maken deze overmakingen een groot deel uit van het bruto nationaal product (BNP) van het land. In 2007 maakten mensen die in het buitenland werken USD 14,5 miljard over. 9 Connie Bragas-Regalado van Migrante International, de Filipijnse organisatie voor migrantenrechten, waarschuwt dat ontslag dreigt voor vele jonge vrouwen die werkzaam zijn in Hongkong en Singapore. Vooral huishoudelijke hulpen, kindermeisjes en andere contractarbeiders vormen een zorg. Als hun werkgevers hun baan kwijtraken, of als hun baan te leiden heeft onder de crisis, zouden de dienstbodes naar huis gestuurd kunnen worden of worden gedwongen een lager salaris te accepteren. Als deze werknemers geen geld naar huis en hun familie kunnen sturen, zou dit tevens leiden tot maatschappelijke problemen. 10 Ze heeft dit allemaal al eerder gezien toen ze zelf 13 jaar lang werkzaam was als hulp in de huishouding in Hongkong: Toen de Aziatische economische crisis toesloeg in vielen er massale ontslagen. Waarschijnlijk zullen we nu dezelfde trend zien, aangezien deze nieuwe crisis wereldwijd is. 11 JIM HOLMES 7 United Nations Population Fund (UNFPA) (2006). State of World Population. A Passage to Hope. Women and International Migration (Status van de wereldbevolking. Een doorgang tot hoop. Vrouwen en internationale migratie) [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 8 Wereldbank (2009) Migration and Development Brief 10. Outlook for Remittance Flows : Remittances expected to fall by 7-10 percent in 2009 (Voorspelling overmakingen door migranten : overmakingen dalen in 2009 naar verwachting 7-10 procent) [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 9 Phillippines Overseas Employment Administration (POEA) (2007). Overseas Employment Statistics. Mandaluyong City (POEA) (Statistieken werkgelegenheid in het buitenland. Mandaluyong Stad (POEA)) [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 10 IRIN (2008). Filipijnen. Contingency plan for army of migrants (Contingentieplan voor migrantenleger). Persbericht, 22 oktober 2008 [internet]. Report.aspx?ReportId=81050 (bezocht op 4 augustus 2009). 11 Ibid. 5

6 Girls in the Global Economy: Adding It All Up Van school aan het werk Schattingen van de International Labour Organization (ILO) geven aan dat het aantal kinderen dat is betrokken bij kinderarbeid consistent is gedaald, maar dat deze vooruitgang dreigt te verslechteren door de huidige economische crisis. Bezuinigingen op nationale onderwijsbudgetten en minder overmakingen door migranten, die er vaak aan bijdragen kinderen op school te houden, zouden het aantal werkende kinderen kunnen verhogen. Recente wereldwijde schattingen geven aan dat meer dan 100 miljoen meisjes betrokken zijn bij kinderarbeid, 12 bijvoorbeeld op het land of in de huishouding. De ILO schat dat meer meisjes onder de 16 werkzaam zijn in de huishoudelijke dienstverlening dan in welke andere sector dan ook. 13 Over het algemeen wordt huishoudelijk werk gezien als een veilige vorm van werk, maar in werkelijkheid schuilt er in deze sector veel misbruik en uitbuiting, waaronder fysiek, psychologisch en seksueel geweld. Geschat wordt dat meer dan 100 miljoen mensen, voornamelijk jonge vrouwen en meisjes, werkzaam zijn in deze minst gereguleerde en beschermde sector. 14 ROGER ALLEN / DAILY MIRROR 6 12 International Labour Organization (ILO) (2009). Give Girls a Chance Tackling Child Labour (Geef meisjes een kans aanpak van kinderarbeid), p. 2 [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 13 International Labour Organization (ILO) (2004). Helping hands or shackled lives: Understanding domestic labour and responses to it (Een helpende hand of een geketend leven: inzicht in huishoudelijk werk en de reacties erop). [bezocht op 4 augustus 2009]. 14 International Labour Organization (ILO) (2008). 301st Session of the Governing Body (301e Sessie van de Raad van Bestuur), 6-20 maart 2008, GB.301/2. [bezocht op 4 augustus 2009].

7 Het cohortonderzoek vanaf de geboorte komen meisjes voor moeilijke uitdagingen te staan In 2007 heeft Plan UK een cohortonderzoek opgezet Real Choices, Real Lives (Echte keuzes, echte levens) waarin een groep van 142 meisjes wordt gevolgd van hun geboorte tot hun negende verjaardag in Tegen die tijd zouden de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling moeten zijn bereikt. Hun verhalen laten zien welke beslissingen hun families moeten nemen voor het laten opgroeien van hun dochters en voor welke serieuze uitdagingen de meisjes vanaf hun geboorte komen te staan. Het volgt de levens van meisjes in negen landen Brazilië, El Salvador, de Dominicaanse Republiek, Benin, Togo, Oeganda, Cambodja, de Filipijnen en Vietnam. Uit bewijs blijkt dat arme families dit jaar armer worden door de huidige economische crisis en dat zij te kampen hebben met een tekort aan voedsel en brandstof. De druk op meisjes om te stoppen met school wanneer hun families het schoolgeld of de uniformen, of zelfs voedsel, niet meer kunnen betalen kan heel groot zijn. Ondanks de financiële uitdagingen waarvoor ze komen te staan, hebben de families grote ambities voor hun kinderen, zoals alle ouders dat hebben. Alle ouders hebben uitgesproken dat zij hoge verwachtingen hebben van hun dochters en bereid zijn te investeren in hun onderwijs. Dit om hen te ondersteunen, zodat zij alles uit zichzelf kunnen halen. Meer dan de helft zou graag zien dat hun dochters een carrière nastreven waarvoor verdere scholing en training nodig is en een baan zoeken als bijvoorbeeld vroedvrouw, verpleegkundige of docente. De moeder van Sokhea in Cambodja spreekt voor velen van hen. Ik wil niet dat ze wordt zoals wij, zegt ze en voegt met een klein lachje toe: Het zou fantastisch zijn als ze verpleegkundige zou kunnen worden en de familie zou kunnen helpen, maar ik geef het weinig kans. Het gebrek aan hoop van Sokhea s moeder is iets waar we allemaal iets mee moeten doen de toekomst van haar dochter ligt in de handen van ons allemaal. Meisjes in de wereldeconomie: de ervaringen van Tatiana en Ashlin Tatiana, uit El Salvador, is tweeënhalf jaar oud. Ze woonde bij haar moeder, Nataly, ondanks dat haar vader, Vincente, al bijna haar hele jonge leven in de Verenigde Staten woont. Toen onderzoekers het gezin bezochten in februari 2009, realiseerden zij zich dat Tatiana s leven drastisch is veranderd, omdat haar moeder, Nataly, ook is verhuisd naar de Verenigde Staten. Tatiana wordt nu verzorgd door haar grootouders. Ashlin van drie woont ook bij haar grootouders. Haar moeder woont in Italië en haar vader in de Verenigde Staten. De uitdagingen van internationale migratie zijn duidelijk voor dit jonge gezin haar moeder is momenteel werkloos in Italië en kan geen geld naar huis sturen voor het onderhoud van Ashlin. Ashlin s vader kan geld naar huis sturen zodat Ashlin melk krijgt van haar grootouders. In El Salvador is dit een wekelijkse uitgave van ongeveer USD 30, deze ondersteuning zorgt ervoor dat Ashlin goed te eten krijgt. Nu de wereld steeds beter met elkaar verbonden wordt, verwacht men dat dit soort bewegingen steeds vaker zullen voorkomen. Onderzoekers hebben zelfs een vervrouwelijking van de internationale migratie gemeld. Zoals het laatste rapport Because I am a Gir l van Plan laat zien, is in gebieden waar wettelijke bescherming ontbreekt voor gemigreerde arbeidskrachten (vooral meisjes en jonge vrouwen die migreren om te werken in de huishouding) extra wettelijke bescherming nodig om hun werkomstandigheden te verbeteren.. Sokhea and her mother. 7

8 Girls in the Global Economy: Adding It All Up NICK RAY Laten we eerlijk zijn. Voor vrouwen, en dan vooral jonge vrouwen zoals wij, is het moeilijk om hier een baan te krijgen zonder seks te hebben met de baas. Rosaline, naaister in een EPZ, Kenia 20 Wanhopige tijden, wanhopige maatregelen Jonge vrouwen zullen een hoge tol betalen voor de huidige economische recessie. Bewijs uit de Aziatische economische crisis van 1997 laat zien dat vele vrouwen, nadat zij hun baan hadden verloren, werden gedwongen te werken in de seksindustrie als prostituee, escort of karaokezangeres. Alleen al in Jakarta (Indonesië) wordt geschat dat in het jaar na de economische crisis twee tot vier keer meer vrouwen aan de slag gingen in de seksindustrie. 15 Er is ook bewijs dat een economische crisis het aantal wanhopige families vergroot dat hun dochters verkoopt voor de prostitutie. Elk jaar wordt een miljoen kinderen gedwongen tot prostitutie of verkocht voor seksuele doeleinden. 16 Zelfs vóór de economische crisis moesten vrouwen vaak seksuele gunsten verlenen om hun baan te behouden. Volgens een risicobeoordeling van de Keniaanse mensenrechten en het zakenleven in 2007 heeft meer dan 90 procent van de vrouwen die werkzaam zijn in exportverwerkende zones (EPZ s) ervaring met seksueel misbruik op de werkplek, of is hier getuige van geweest. In Kenia werken meer dan mensen in EPZ s en zij produceren ongeveer 10 procent van de export van het land. 18 Jacqueline is een tijdelijke kracht in een EPZ in Kenia. Ze heeft een relatie met haar manager. Ze zegt: De persoon die jou aanneemt is niet dezelfde persoon als die waaraan je verantwoording aflegt of die je contract vernieuwt. Je moet het al deze mensen naar de zin maken en ze willen allemaal alleen maar met je naar bed Kabeer, N. (2003). Gender Mainstreaming in Poverty Eradication and the Millennium Development Goals. A handbook for policy-makers and other stakeholders (Heersende stromingen van het geslacht bij het uitbannen van armoede en de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. Een handboek voor beleidsvormers en andere belanghebbenden). Ottawa, Commonwealth Secretariat. 16 Plan UK (2009). Because I am a Girl; The state of the world s girls Girls in the Global Economy; Adding it All Up, p. 30. Londen, Plan UK. 17 Ibid. p Ibid. p Ibid. p Ibid. p Plan UK (2009). Because I am a Girl; The state of the world s girls Girls in the Global Economy; Adding it All Up, p. 11. Londen, Plan UK. 22 Ibid. p Moore, W. (2002) Call Centres Under Pressure (Callcenters onder druk), Channel 4 [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 24 Nike Foundation. (2009) The Girl Effect: Not Just about Girls: Engaging Men and Boys is Key to Girls Ability to Achieve their Full Potential (Niet alleen meisjes: betrokkenheid van mannen en jongens is belangrijk zodat meisjes alles uit zichzelf halen) [internet]. media_room.html [bezocht op 19 mei 2009]. 25 Ibid.

9 Gemiste kansen Landen benutten mogelijkheden voor aanzienlijke economische groei niet. Het rapport Because I am a Girl van Plan uit 2009 analyseert statistieken van de OECD en laat zien dat de landen met het kleinste aantal schoolgaande meisjes, onderaan staan in de tabellen voor menselijke ontwikkeling. Een extra jaar school verhoogt het inkomen van een meisje met 10 tot 20 procent 21 en is een belangrijke stap op weg naar het doorbreken van de armoedecyclus. Goed opgeleide meisjes betekenen de kans op een beter leven voor henzelf en hun kinderen, een welvarendere gemeenschap, een betere beroepsbevolking en een gezonder land. JENNY MATTHEWS Maar er moet meer actie worden ondernomen in alle fases van het leven van meisjes. Tegen de leeftijd van 24 bestaat de beroepsbevolking van bijna alle ontwikkelingslanden uit veel meer mannen dan vrouwen. Het grootste verschil zien we in het zuiden van Azië, waar 82 procent van de mannen werkt, ten opzichte van slechts 27 procent van de vrouwen. 22 Door ervoor te zorgen dat vrouwen werken en een integraal onderdeel zijn van de beroepsbevolking, blijft veel families armoede bespaard en worden kinderen onderwezen, wat wederom leidt tot economische groei. Op opkomende markten, zoals India en Zuidoost Azië, vormen jonge vrouwen met een middelbareschooldiploma een belangrijke bron van arbeidskrachten voor de groeiende dienstensector voor het bank- en verzekeringswezen, vooral als medewerkers van callcentra. 23 Later wil ik werken in hotels en toerisme om iets te kunnen betekenen voor het toerisme van Egypte, om het toerisme en nationaal inkomen te versterken... En waar mijn toekomst ligt, zal ik doorgaan totdat ik het gevoel heb dat ik succesvol ben en mijn werk heel goed doe. Basma, 13 jaar oud, Egypte Onderzoek wijst uit dat hun inkomen goed wordt besteed vrouwen herinvesteren 90 procent van hun inkomen in het huishouden, terwijl mannen slechts 30 tot 40 procent herinvesteren. 24 Onderzoek uitgevoerd door de Nike Foundation schat dat tienerzwangerschappen de Keniaanse economie USD 500 miljoen per jaar kosten, terwijl investeren in meisjes mogelijk USD 3,2 miljard zou kunnen toevoegen aan de economie. 25 9

10 Girls in the Global Economy: Adding It All Up Onderhandelen over de valkuilen Bij het opgroeien komen meisjes voor een aantal mogelijke valkuilen te staan. Onderstaand schema laat zien welke positieve en negatieve invloeden de kleine meisjes in onze cohortgroep kunnen tegenkomen. Een meisje zou de zorg en investering kunnen krijgen van haar familie, gemeenschap en de staat en kunnen uitgroeien tot een veilige en actieve burger, of niet. Ze zou in de valkuil kunnen vallen van slecht voedsel, een gebrek aan onderwijs en kwetsbaarheid van een vroege zwangerschap, HIV of AIDS. Hierdoor zou ze kunnen blijven hangen in armoede armoede die ze zal doorgeven aan haar eigen kinderen. Dit is niet onvermijdelijk door tijd, zorg en geld te investeren in deze jonge meisjes kunnen persoonlijke en financiële verandering worden gerealiseerd. Kwaliteiten Assets Bedrijf bezitten Een goede baan krijgen Beroepsopleiding Toegang tot krediet Bankrekening Zakelijke vaardigheden Financiële kennis Rolmodellen/ mentoren Netwerken/online gemeenschappen Veilige ruimtes Wetenschappelijke, wiskundige en technische capaciteiten Middelbareschool diploma Toegang tot seksuele gezondheid Mobiliteit llees- en rekenvaardigheden Vrienden Tijd Land en bezit Erfenis Voeding Immunisering Geboorteregistratie Gebrek aan voedsel Eerste jaren 0-5 jaar Belast met huishoudelijke taken Kindertijd oplopen Tienerjaren Vroege Vroege HIV zwangerschap volwassen jaren 6-11 jaar jaar jaar United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (UNESCAP) (2007). Economic and Social Survey of Asia and the Pacific (Economisch en maatschappelijk onderzoek naar Azië en de Pacific) [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 27 Esteve-Wolart, B. (2004). Gender Discrimination and Growth: Theory and Evidence from India (Seksediscriminatie en groei: theorie en bewijs uit India) [internet]. Londen, London School of Economics and Political Science. [bezocht op 14 mei 2009]. 28 International Finance Corporation (IFC): World Bank Group (2007) Tanzania Gender and Economic Growth Assessment (Beoordeling van sekse en economische groei in Tanzania), Washington, DC., IFC. Zie ook DFID (2008). The Gender Manual (Handboek voor de sekse). 29 Klasen, S. en Lamanna, F. (2003) The impact of Gender Equality in Education and Employment on Economic Growth in the Middle East and North Africa (De invloed van gelijkheid van de sekses in onderwijs en werk op economische groei in het Midden-Oosten en Noord-Afrika). München, Wereldbank. 30 Volgens een onderzoek dat is uitgevoerd door het International Food Policy Research Institute, zouden 1,7 miljoen meer kinderen goeddoorvoed kunnen zijn in het Afrika ten zuiden van de Sahara als mannen en vrouwen gelijke invloed hadden op de besluitvorming : ILO (2009) Global Employment Trends for Women (Wereldwijde werktrends voor vrouwen), p. 15 [internet]. Genève: ILO. global/what_we_do/publications/ [bezocht op 14 mei 2009]. Zie ook: UNICEF (2006) State of the World s Children 2007: Women and Children: The Double Dividend of Gender Equality (Status van de kinderen van deze wereld 2007: het dubbele dividend van gelijkheid van de sekses) [internet]. New York: UNICEF. [bezocht op 15 mei 2009].

11 Slimme zetten Als het vrouwelijke aandeel in de arbeidsmarkt stijgt tot het niveau van de Verenigde Staten, zou het bruto nationaal product (BNP) van Maleisië groeien met 2,88 procent, een groei van 0,77 procentpunt van de groeiratio. Het BNP van Indonesië zou groeien met 1,38 procent, een groei van 0,56 procentpunt van de groeiratio. 26 Als de verhouding tussen vrouwelijke en mannelijke arbeiders in India zou stijgen met slechts 10%, zou het BNP van het land stijgen met 8 procent. 27 Als obstakels voor vrouwelijke ondernemers in Tanzania zouden worden weggenomen, kan de economische groei van het land toenemen met 1 procent. 28 Als in de jaren 90 de deelname van de vrouwelijke beroepsbevolking in het Midden-Oosten en Noord-Afrika was toegenomen in dezelfde verhouding als het onderwijs, was het gemiddelde inkomen van een huishouden gestegen met 25 procent. 29 Als jonge vrouwen betere toegang hadden tot landbouwgrond, meststoffen, krediet en landbouwtraining zou meer voedsel beschikbaar zijn voor meer mensen en zou de gezondheid van kinderen verbeteren. Wanneer vrouwen hetzelfde niveau van onderwijs, ervaring en landbouwinput krijgen als mannen, kunnen zij de oogst van sommige gewassen vergroten met 22 procent. 30 Als meer jonge vrouwen financieel actief zouden zijn, zouden minder meisjes trouwen op jonge leeftijd. Werkgelegenheid staat in verband met het uitstellen van het huwelijk van jonge vrouwen en het plannen van kinderen op een latere leeftijd.31 Later trouwen en minder kinderen zorgen voor economische verandering een hoger inkomen per hoofd van de bevolking, meer spaargeld en snellere groei. 32 Als jonge vrouwen betere toegang zouden hebben tot krediet, zouden meer kinderen naar school gaan en zouden huishoudens een hoger inkomen hebben. Vrouwen die lenen van instellingen voor microkrediet hebben een grotere invloed op het aantal schoolgaande kinderen dan mannen die lenen. 33 In Bangladesh produceerden vrouwen die gedurende vijf jaar gebruikmaakten van krediet een groei in de jaarlijkse uitgaven per hoofd van de bevolking van USD Investeren in tienermeisjes is precies wat arme landen nodig hebben om intergenerationele armoede te doorbreken en een betere inkomensverdeling te realiseren. Het is niet alleen eerlijk om in ze te investeren, maar ook een slimme financiële zet. Robert B. Zoellick, President, Wereld Bank 31 The Adolescent Girls Initiative (2009). The Adolescent Girls Initiative: An Alliance for Economic Empowerment (Het tienermeisjesinitiatief: een verbond voor economische empowerment) [internet]. Wereldbank. [bezocht op 14 mei 2009]. Zie ook: Mathur, S. et al. (2003) Too Young to Wed: The Lives, Rights, and Health of Young Married Girls (Te jong om te trouwen: het leven, de rechten en de gezondheid van meisjes die jong zijn getrouwd) [internet]. Washington, DC., International Centre for Research on Women (ICRW). [bezocht op 15 mei 2009]. 32 Levin, R. et al. (2008). Girls Count: A Global Investment and Action Agenda (Meisjes tellen mee: agenda voor wereldwijde investeringen en actie) [internet]. Washington DC: Centre for Global Development/Population Council. Investment_&_Action_Agenda.pdf [bezocht op 15 mei 2009]. 33 Buvinic, M. et al. (2008). Equality for Women: Where do we stand on Millennium Development Goal 3? ( Gelijkheid voor vrouwen: waar staan we met Millenniumdoelstelling voor ontwikkeling 3? ) Washington DC: Wereldbank, 7. Citaat: Pitt, M. et al. (2003) Policy Research Working Paper: Does Micro-credit Empower Women: Evidence From Bangladesh (Werkrapport beleidsonderzoek: Versterkt microkrediet de positie van vrouwen: bewijs uit Bangladesh) (1998) [internet]. [bezocht op 4 augustus 2009]. 34 The Adolescent Girls Initiative (2009). The Adolescent Girls Initiative: An Alliance for Economic Empowerment (Het tienermeisjesinitiatief: een verbond voor economische empowerment) p. 2 [internet]. Washington, DC, Wereldbank. [internet]. [bezocht op 14 mei 2009]. 11

12 Girls in the Global Economy: Adding It All Up Plan roept op tot actie We blijven zeggen crisis is mogelijkheden. Hier is een mogelijkheid in het beleid dat we uitvoeren voor de crisis. Hier is onze kans om de kwestie van de tienermeisjes aan te pakken en ervoor te zorgen dat meisjes hun kans op onderwijs niet verliezen. Mari Pangestu, Minister van Handel, Indonesië Een wereldwijd handvest voor investeren in meisjes: actieplan van 10 punten Geen compromis op doelstellingen met betrekking tot wereldwijde gelijkheid van de sekses en internationale verplichtingen. Promoot de volledige integratie van de beginselen van gelijkheid van de seksen in nationaal en regionaal economisch beleid. Zoals Mari Pangestu en vele anderen hebben gezegd, biedt de huidige economische crisis de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat het aanpakken van armoede prioriteit krijgt. Het wordt tijd dat overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de families van meisjes en jonge vrouwen van over de gehele wereld zich toeleggen op, actie ondernemen voor en investeren in het veranderen van het beleid en de praktijk, zoals staat beschreven in ons wereldwijde handvest Prioriteit geven aan onderwijs voor meisjes vanaf hun eerste jaren tot en met hun tienerjaren en langer. Nationale maatschappelijke beschermingsprogramma s behouden en maatschappelijke dienstverlening bewaken. Dit rapport voegt bewijs toe aan het belang van investeren in meisjes in ontwikkelingslanden. Maar het is meer dan dat: het is ook een oproep tot actie, dat we allemaal ons deel doen... vooral in dit uitdagende economische klimaat. Investeren in vrouwen is slimme economie... Investeren in meisjes staat centraal in ontwikkeling Ngozi Okonjo-Iweala Managing Director, Wereldbank Meer investeren in arbeidsmogelijkheden voor jonge vrouwen. Jonge vrouwelijke arbeiders ondersteunen en ervoor zorgen dat zij een fatsoenlijk salaris en fatsoenlijke voorwaarden krijgen. Investeren in leiderschap van jonge vrouwen. Gelijkheid voor meisjes en jonge vrouwen zekerstellen voor het bezit van land en eigendom. Het werk van meisjes en jonge vrouwen mee laten tellen en waarderen door nationale en internationale gegevens te verspreiden. 10. Praktische wereldwijde richtlijnen voor werkende meisjes en jonge vrouwen ontwikkelen en promoten. 12 Plan 2009

Zuid-Azie zag in deze periode zijn scholingsgraad in het basisonderwijs stijgen van 78 naar 93%. Bron: www.un.org

Zuid-Azie zag in deze periode zijn scholingsgraad in het basisonderwijs stijgen van 78 naar 93%. Bron: www.un.org Quiz 1. Hoeveel jongeren wereldwijd tussen 15 en 24 jaar kunnen niet lezen en schrijven? 4 miljoen 123 miljoen 850 miljoen 61% van hen zijn jonge vrouwen. Bron: www.un.org 2. Over de hele wereld is het

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Iedereen telt mee! SAMENVATTING

Iedereen telt mee! SAMENVATTING Iedereen telt mee! Aanbevelingen over hoe de Nederlandse overheid personen met een handicap kan betrekken in haar huidige ontwikkelingsbeleid SAMENVATTING Oktober 2013 In de notitie 'Iedereen telt mee'

Nadere informatie

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!)

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!) MDG Eerst en tweede graad De leerkracht leest één van de volgende stellingen en de groep bekijkt de acht millenniumdoelstellingen om te achterhalen met welke doelstelling de zin overeenkomt. Ze leggen

Nadere informatie

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Armoede en ongelijkheid in de wereld Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Wat gaan we bestuderen? Wanneer en hoe zijn armoede en ongelijkheid op de agenda van

Nadere informatie

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen?

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? James.Leten@siwi.org Wereldwijds Opportuniteiten Regionaal - Stroomgebied Lokaal: checklist 2000 2015 millennium ontwikkelingsdoelstellingen 2000 2015

Nadere informatie

VADER- SCHAP IN DE WERELD SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN VADERSCHAP IN DE WERELD 1

VADER- SCHAP IN DE WERELD SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN VADERSCHAP IN DE WERELD 1 VADER- 2015 SCHAP IN DE WERELD SAMENVATTING EN AANBEVELINGEN VADERSCHAP IN DE WERELD 1 Vaderschap in de wereld: Samenvatting en aanbevelingen Vaders zijn belangrijk. De relatie tussen een kind en zijn

Nadere informatie

Mouna s verhaal met bijhorende MDG s

Mouna s verhaal met bijhorende MDG s Mouna s verhaal met bijhorende MDG s Foto 1. Lucia kreunt en wist het zweet van haar voorhoofd. Ze heeft zoveel pijn, weet niet wat te doen. Het is de tweede keer dat ze bevalt van een kindje. Deze keer

Nadere informatie

PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen!

PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen! PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen! De doelstellingen van PROTOS zijn de armsten onder ons te voorzien van rechtvaardig, duurzaam en participatief drinkwater, water voor landbouw, en

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Kinderen uit gebroken gezinnen hebben een groter risico op armoede tijdens de jeugd. Uit het

Kinderen uit gebroken gezinnen hebben een groter risico op armoede tijdens de jeugd. Uit het Pagina 1 / 16 Huwelijk en armoede Het huwelijk blijkt de kans op armoede als kind en volwassene te verkleinen. Kinderen uit gebroken gezinnen hebben een grotere kans op armoede tijdens het opgroeien. De

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Out of the box Over de grenzen. SIETAR Nederland Seminar. 14 juni 2014 INGE HEETVELT 23-06- 14. SIETAR Nederland - Out of the Box

Out of the box Over de grenzen. SIETAR Nederland Seminar. 14 juni 2014 INGE HEETVELT 23-06- 14. SIETAR Nederland - Out of the Box Out of the box Over de grenzen SIETAR Nederland Seminar 14 juni 2014 INGE HEETVELT o De wereld stuitert en beweegt o De schijnzekerheid van cijfers o Het optimisme in Afrika o Ondernemers met lef & hart

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org of fout 1. In Afrika bezuiden de Sahara is het aantal personen in extreme armoede gestegen tussen 1990 en 2010. 290 miljoen in 1990, 414 miljoen in 2010. 2. Tussen 2000 en 2011 is het aantal niet-schoolgaande

Nadere informatie

Women on the Front Lines of Health Care. Vrouwen op de frontlinies van de Gezondheidszorg

Women on the Front Lines of Health Care. Vrouwen op de frontlinies van de Gezondheidszorg Women on the Front Lines of Health Care Vrouwen op de frontlinies van de Gezondheidszorg Ter nagedachtenis van 'moederdag', publiceert Save the Children haar elfde jaarlijks State of the World's Mothers

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

We beperkten ons tot die elementen die ons voor deze versie van Saved by the bell interessant leken.

We beperkten ons tot die elementen die ons voor deze versie van Saved by the bell interessant leken. Armoede en educatie Servaas van der Berg, UNESCO 2008 Achtergrond bij de lessenreeks Saved by the bell Ten geleide Wat volgt is een vertaalde bloemlezing uit het rapport Poverty and Education. Het volledige

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

Economische prognose IMF voor het GOS

Economische prognose IMF voor het GOS Economische prognose IMF voor het GOS Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen voor de

Nadere informatie

SOCIALE BESCHERMING WERELDWIJD INFOBOEKJE BIJ DE FOTOTENTOONSTELLING

SOCIALE BESCHERMING WERELDWIJD INFOBOEKJE BIJ DE FOTOTENTOONSTELLING SOCIALE BESCHERMING WERELDWIJD INFOBOEKJE BIJ DE FOTOTENTOONSTELLING 1 1. DRIE OP VIER Je wordt ziek maar hebt geen geld voor je dokter. Je werkt je hele leven, maar krijgt geen pensioen. Je wordt ontslagen

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Sociale Ontwikkeling Afdeling Gezondheid en Hiv/Aids Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland

Nadere informatie

recht? Doortje Braeken Septem ber 2008 From choice, a world of possibilities

recht? Doortje Braeken Septem ber 2008 From choice, a world of possibilities Jongeren en Anticonceptie: een verworven recht? Doortje Braeken Ede Septem ber 2008 From choice, a world of possibilities 15 jaar na Cairo: ICPD: de Global Teenager Anticonceptie een verworven recht? Feiten

Nadere informatie

Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012

Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Unicef Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Inleiding Ik hou mijn spreekbeurt over Unicef omdat ik het een mooi onderwerp vind en het kinderen helpt die in nood zijn en niet naar school

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU. Zittingsdocument. inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU. Zittingsdocument. inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Zittingsdocument ACP-EU/100.504/B/09 31.08.2009 VERSLAG inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren Commissie sociale zaken en milieu

Nadere informatie

Incofin cvso: investeren in microfinanciering

Incofin cvso: investeren in microfinanciering Incofin cvso: investeren in microfinanciering Presentatie Finance Avenue 2013 Loïc De Cannière CEO Incofin Investment Management 16 november 2013 Agenda Incofin Investment Management: wie zijn we en wat

Nadere informatie

Een Werkende Arbeidsmarkt

Een Werkende Arbeidsmarkt Een Werkende Arbeidsmarkt Bas ter Weel 16 mei2014 Duurzame inzetbaarheid Doel Langer werken in goede gezondheid Beleid gericht op Binden: Gezondheid als voorwaarde voor deelname Ontbinden: Mobiliteit als

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis Opdrachtenblad Inleiding In 1929 brak een crisis uit die in korte tijd de economie in een groot deel van de wereld aantastte. De economische crisis zou jaren duren, tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Het komende uur. Bevolkingsparticipatie. Zuid-Amerika als nieuwe examenregio: een voorproefje. De achtergrond van bevolkingsparticipatie

Het komende uur. Bevolkingsparticipatie. Zuid-Amerika als nieuwe examenregio: een voorproefje. De achtergrond van bevolkingsparticipatie Zuid-Amerika als nieuwe examenregio: een voorproefje Gery Nijenhuis International Development Studies, SG&PL/UU KNAG-Onderwijsdag Vrijdag 7 november 2014 Het komende uur Zuid-Amerika als nieuwe examenregio;

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Kinderrechten in de toerisme sector. #Kinderrechtentop

Kinderrechten in de toerisme sector. #Kinderrechtentop Kinderrechten in de toerisme sector Sector wijde impact assessment van de toerisme sector in Myanmar Door Myanmar Centre for Responsible Business: Neutraal platform voor dialoog over MVO tussen bedrijven,

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl Tewerkstelling In 2012e werkten in de sector meer dan 32.500 personen. Dat is 6,7 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,2 % van de totale tewerkstelling in de private sector.

Nadere informatie

Scholing voor oudere werknemers: literatuuroverzicht en kosten-baten analyse

Scholing voor oudere werknemers: literatuuroverzicht en kosten-baten analyse Scholing voor oudere werknemers: literatuuroverzicht en kosten-baten analyse Wim Groot & Henriette Maassen van den Brink In samenwerking met Annelies Notenboom, Karin Douma en Tom Everhardt, APE Den Haag

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

De Belgische Ontwikkelingssamenwerking op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

De Belgische Ontwikkelingssamenwerking op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten De Belgische Ontwikkelingssamenwerking op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten UNICEF De situatie in de wereld Jaarlijks 1 sterven naar schatting 290.000 vrouwen tijdens hun zwangerschap,

Nadere informatie

De Evolutie van het Particulier Initiatief Hoe het begint en waar het heengaat... Sara Kinsbergen 19 april 2009 Nijmegen s.kinsbergen@maw.ru.

De Evolutie van het Particulier Initiatief Hoe het begint en waar het heengaat... Sara Kinsbergen 19 april 2009 Nijmegen s.kinsbergen@maw.ru. De Evolutie van het Particulier Initiatief Hoe het begint en waar het heengaat... Sara Kinsbergen 19 april 2009 Nijmegen s.kinsbergen@maw.ru.nl Groeit het PI? Hoe groeit het PI? Organisatie Activiteiten

Nadere informatie

de kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding 1

de kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding 1 De kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding de kortste weg naar eerlijke bedrijfskleding 1 waarom deze campagne? zit er een luchtje aan uw bedrijfskleding? Met deze campagne willen wij u de werknemers

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) DGGF doel: mkb financiering mogelijk maken in ontwikkelingslanden MKB financiering in DGGF landen wordt als high risk gezien door financiers: - Hoge transactiekosten - Beperkte

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Overzicht van de bij Mondial aangesloten organisaties en de millenniumdoelen waaraan zij werken.

Overzicht van de bij Mondial aangesloten organisaties en de millenniumdoelen waaraan zij werken. Bijlage bij het jaarverslag Stichting Mondial Apeldoorn 2009 Het zichtbaar en mogelijk maken van ontwikkelingssamenwerking vanuit lokaal niveau Overzicht van de bij Mondial aangesloten organisaties en

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk Veerkracht en betrokkenheid aan het werk 1st Nederlandse conferentie positieve psychologie Jan Auke Walburg Linda Bolier www.trimbos.nl VERMOGEN VAN NEDERLAND 2013 Mentale stoornissen Geen gezondheidsprobleem

Nadere informatie

Potplanten en jonge planten 2007

Potplanten en jonge planten 2007 Importnota Potplanten en jonge planten 2007 HBAG Bloemen en Planten Aalsmeer, oktober 2008 Jan Lanning Monique Sassen Inleiding Het HBAG Bloemen en Planten heeft op basis van het meest recente AIPH-Union

Nadere informatie

PROJECT BABONGO. Centraal Afrika Afrika

PROJECT BABONGO. Centraal Afrika Afrika PROJECT BABONGO Centraal Afrika Afrika ZORGEN VOOR BABONGO Het dorp Babongo ligt in de Dzanga Sangha regio van de Centraal Afrikaanse Republiek. Door de ligging in het tropische regenwoud is het dorp vrij

Nadere informatie

Leven met een handicap in Peru Samenvatting Verkenningsonderzoek

Leven met een handicap in Peru Samenvatting Verkenningsonderzoek Leven met een handicap in Peru Samenvatting Verkenningsonderzoek Wensen, behoeften, belemmeringen en kansen van mensen met een lichamelijk handicap in Peru m.b.t. sociale en economische participatie Cisca

Nadere informatie

MAAK EEN VERSCHIL DEZE KERST

MAAK EEN VERSCHIL DEZE KERST MAAK EEN VERSCHIL DEZE KERST In Afrika missen miljoenen mensen het kapitaal om de bedrijven te starten en ontwikkelen die nodig zijn om de lokale economisch ontwikkeling in gang te zetten. Zonder een

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Investeren in vrouwen werkt!

Investeren in vrouwen werkt! Investeren in vrouwen werkt! AANBEVELINGEN VOOR EEN EFFECTIEVER EN GELIJKWAARDIGER (I)MVO BELEID VOOR MANNEN EN VROUWEN Topeconomen en wereldleiders zijn eruit: investeren in vrouwen werkt! Dat was een

Nadere informatie

The DAC Journal: Development Co-operation - 2004 Report - Efforts and Policies of the Members of the Development Assistance Committee Volume 6 Issue 1

The DAC Journal: Development Co-operation - 2004 Report - Efforts and Policies of the Members of the Development Assistance Committee Volume 6 Issue 1 The DAC Journal: Development Co-operation - 2004 Report - Efforts and Policies of the Members of the Development Assistance Committee Volume 6 Issue 1 Summary in Dutch Het DAC-journaal: Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Proactiviteit op de arbeidsmarkt. Minder mensen & meer beweging

Proactiviteit op de arbeidsmarkt. Minder mensen & meer beweging Proactiviteit op de arbeidsmarkt Minder mensen & meer beweging Drie belangrijke trends Op de arbeidsmarkt zijn een drietal trends te onderscheiden die van invloed zijn op de beschikbaarheid van personeel

Nadere informatie

HUMAN RIGHTS. Alternative Approaches?

HUMAN RIGHTS. Alternative Approaches? HUMAN RIGHTS Alternative Approaches? Utrecht, 3 april 2008 Peter van Krieken Toegang tot het loket Artseneed - artsenleed Samenleving v. individu 1ste generatie v. 2e generatie rechten China EVRM General

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon Rebekka van Roemburg T 070-3485825

Nadere informatie

Cursus FDG. deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid

Cursus FDG. deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid Cursus FDG deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid 1. Achtergronden, arbeidsproductiviteit als verslavingszorg 2. Anders produceren is materie-arm produceren 3. Uitstapje naar creatieve

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE. De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement

GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE. De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement Gendergelijkheid, solidariteit, actie Voor politieke

Nadere informatie

Het Kinderrechten lespakket

Het Kinderrechten lespakket Het Kinderrechten lespakket want ieder kind kan de wereld in beweging brengen Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl/scholen vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten

Nadere informatie

Demografische ontwikkelingen: krimp en vergrijzing

Demografische ontwikkelingen: krimp en vergrijzing 1 Onderwijs en Arbeidsmarkt: schieten op bewegende doelen Presentatie conferentie 100% Ondernemend Vennekerk Oldambt, Winschoten, 10 september 2012 Prof. dr Jouke van Dijk Hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

Naam : Klas : Datum :

Naam : Klas : Datum : Duurzame ontwikkeling Over duurzame ontwikkeling circuleren inmiddels honderden definities. Vaak wordt de internationaal aanvaarde definitie uit het rapport "Our Common Future" (Brundtland-rapport, 1987)

Nadere informatie

Dit hoofdstuk gaat over de arbeidsparticipatie van Leidenaren, over uitkeringen en over huishoudinkomens.

Dit hoofdstuk gaat over de arbeidsparticipatie van Leidenaren, over uitkeringen en over huishoudinkomens. Hoofdstuk 7 Werk en inkomen 7.1 Inleiding Dit hoofdstuk gaat over de arbeidsparticipatie van Leidenaren, over uitkeringen en over huishoudinkomens. Achtereenvolgens komen aan de orde: 7.2 Aanbodkant arbeidsmarkt

Nadere informatie

'Gratis' mantelzorg (m/v)

'Gratis' mantelzorg (m/v) 'Gratis' mantelzorg (m/v) Presentatie Eelco Wierda bij NVR-expertmeeting 'Gendersensitief beleid bij gemeenten' 11 juni 2015 Vorig jaar ben ik mij vanuit Atria als Kenniscentrum voor Emancipatie verder

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen Jeannette Schoorl Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) Den Haag NIDI/NVD/CBS Seminar arbeidsmigratie 30 maart 2011 Onderwerpen Historische

Nadere informatie

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report 27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report Door Wim-Hein Pals, Head Robeco Emerging Markets Equities Vanwege hogere economische groei en sterkere financiële balansen, zijn de opkomende markten aantrekkelijker

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

Financiële Crisis Fair Financial System. November 2009

Financiële Crisis Fair Financial System. November 2009 Financiële Crisis Fair Financial System November 2009 Terwijl de gevolgen van de financiële crisis voor het westen breed worden uitgemeten in de media, krijgt de negatieve impact op ontwikkelingslanden

Nadere informatie

Baanpolarisatie in Nederland

Baanpolarisatie in Nederland Baanpolarisatie in Nederland Bas ter Weel 27 mei 2016 Achtergrond Vraag naar arbeid verandert in alle OESO-landen (1980-2009) Lonen en werkgelegenheid H stijgen Lonen en werkgelegenheid M dalen Lonen L

Nadere informatie

Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika

Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika Aidsvirus Een HIV-besmetting verzwakt geleidelijk het immuunsysteem zodat je sneller vatbaar bent voor opportunistische

Nadere informatie

ZA4883. Flash Eurobarometer 247 (Family life and the needs of an ageing population) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4883. Flash Eurobarometer 247 (Family life and the needs of an ageing population) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4883 Flash Eurobarometer 247 (Family life and the needs of an ageing population) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) 2008 EUROBAROMETER ON FAMILIES, AND ADAPTING TO THE NEEDS OF AN AGEING

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties

World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties World Wealth Report 2012: schaalbaarheid essentieel voor behalen groeidoelstellingen en verbeteren klantrelaties Modernisering van bedrijfsmodellen is nodig voor meer flexibiliteit en om aan groeidoelstellingen

Nadere informatie

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt!

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt! Vergrijzing, verkleuring en individualisering Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusies Invloed Impact Bronnen Vergrijzing, verkleuring en individualisering De wereldbevolking neemt toe, waarbij

Nadere informatie

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek Wat is aardrijkskunde op zoek naar een verklaring voor de ruimtelijke verschijnselen aan het aardoppervlak. Beschrijvende vragen: bodem

Nadere informatie

Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën.

Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën. Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën. Absolute en relatieve definities Bij de absolute definities wordt

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool Microkrediet voor Moeders, januari 2015 1 Inhoudsopgave Vragen & antwoorden... 3 Wat is microkrediet?... 3 Waarom

Nadere informatie