Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016"

Transcriptie

1 Armoede en ongelijkheid in de wereld Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016

2 Wat gaan we bestuderen? Wanneer en hoe zijn armoede en ongelijkheid op de agenda van de ontwikkelingssamenwerking verschenen? Hoe kunnen armoede en ongelijkheid worden gedefinieerd en gemeten? Hoe kunnen armoede en ongelijkheid worden bestreden? En waarom moeten ze bestreden worden? Wat is de band tussen armoede en ongelijkheid enerzijds en andere ontwikkelingsproblemen anderzijds?

3 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Armoede: een nieuw thema VN en de eerste rapporten over de sociale situatie in de wereld De jaren 60 en de decennia voor ontwikkeling: de kloof tussen de inkomens per capita van de economisch ontwikkelde landen en minder ontwikkelde landen is groter geworden 1969: VN-Verklaring over vooruitgang en ontwikkeling op sociaal vlak; de jaren 70: decennium voor sociale ontwikkeling, maar de ontwikkelingslanden waren helemaal niet enthousiast 1986: VN-Verklaring over het recht op ontwikkeling

4 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Armoede: een nieuw thema 1990: Verslag over de ontwikkeling in de wereld (Wereldbank) over armoede 1990: Eerste verslag van UNDP (VN-ontwikkelingsprogramma) over menselijke ontwikkeling Ontwikkeling geldt voortaan voor mensen en niet langer voor landen en economieën Seers: een arm land is een land waar de mensen arm zijn Het eind van de ontwikkelingseconomie : mono-economie (Hirschmann) Het eind van ontwikkeling als nationaal project voor modernisering en diversifiëring

5 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Sinds 1995 (VN-top over sociale ontwikkeling) is armoede de grote prioriteit voor ontwikkelingssamenwerking 2000: VN-Millenniumtop met Millenniumverklaring en Millenniumdoelstelingen : doel 1: de armoede uitroeien/de extreme armoede met de helft verminderen tussen 1990 en 2015) Nieuwe doelstelling van de Wereldbank (2013) en de VN doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (2015): de extreme armoede uitroeien tegen 2030 en de welvaart verdelen door de inkomens van de armste 40 % op te trekken

6 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling De ideologie van de armoede: = een consensusthema Maar: - Conservatieve ideologie: armoede is te wijten aan het gedrag, de cultuur van de armen, hun gebrek aan verantwoordelijkheid - Liberale ideologie: armoede is te wijten aan een gebrek aan kansen - Marxistische ideologie: armoede is een sociale relatie, een gevolg van de accumulatie van rijkdom door sommigen

7 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling En de ongelijkheid? Met de prioriteit voor armoede verdween de ongelijkheid van de agenda; (WB in 1990: ongelijkheid is geen armoede ) 2006: rapport van de WB over equity of gelijkheid van kansen (en niet inkomens) Begin van een international debat over de ongelijkheid, o.m. in verband met de mondialisering

8 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Global economic disparities Source: United Nations Development Programme, Human Development Report, New York: Oxford University Press, 1992, p. 35.

9 1. Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Global income distributed by percentiles of the population in 2007 (or latest available) in PPP constant 2005 international dollars* * According to the inter-country accounting model. Source: Isabel Ortiz and Matthew Cummins, Global inequality: beyond the bottom billion a rapid review of income distribution in 141 countries, Social and Economic Policy Working Paper, New York: United Nations Children s Fund, April 2011, p. 21.

10 Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Vandaag wordt ongelijkheid als een probleem gezien: remt de armoedevermindering af, remt ontwikkeling af Heel wat academisch onderzoek is vandaag gewijd aan het probleem van de ongelijkheid, zelfs bij het IMF Wereldbank: de welvaart verdelen door de inkomens van de 40 % laagste inkomens te verhogen Ongelijkheid in de DDO: doelstelling 10: de ongelijkheid verminderen in en tussen de landen

11 2. Definiëren en meten Wat is armoede? Een gebrek aan inkomen: voer voor statistieken Een mondiale consensus: armoede is multidimensioneel : naast of zelfs voorbij het inkomenstekort : en gebrek aan schooling, aan gezondsheidszorg, aan goede huisvesting (Wereldbank: de armen spreken niet over inkomen Wereldbank 2000: armoede wordt een gebrek aan stem, een gebrek aan empowerment en kwetsbaarheid

12 2. Definiëren en meten

13 2. Definiëren en meten Armoede: Absolute en relatieve armoede Extreme armoede en armoede De armoedekloof Armoededrempels: vandaag 1,9 US$ per dag volgens de Wereldbank

14 2. Definiëren en meten Armoedemetingen: Gezinsenquêtes: inkomen en verbruik Het probleem van de PPP s (Purchase Power Parity): Internationale vergelijkingen Omrekeningskoers om rekening te houden met het verschil in koopkracht van nationale munten Het meten van multidimensionele armoede Gebrek aan (betrouwbare) gegevens

15 2. Definiëren en meten De ongelijkheid: Absolute en relatieve ongelijkheid Netto en bruto ongelijkheid Ongelijkheid van inkomens, vermogens, verbruik of andere elementen van ongelijkheid Ongelijkheid in landen Ongelijkheid tussen landen Ongelijkheid tussen mensen, ongeacht de grenzen

16 2. Definiëren en meten De meest gebruikte coëfficient voor het meten van ongelijkheid: Gini (tussen 0 en 1) Meer en meer wordt gebruik gemaakt van vergelijkingen tussen decielen/kwintielen De 10 % (of 20 % ) rijksten in vergelijking met de 10 % (of 20 % ) armsten De 1 % vs de 99 %, of het aantal personen (Oxfam: 62 individuen bezitten evenveel als de armste helft van de wereldbevolking) Ideologie is nooit veraf bij al deze metingen en de gekozen criteria kunnen tot grote verschillen leiden

17 3. Waarom moeten armoede en ongelijkheid bestreden worden? Om ethische, politieke en economische redenen Mensenrechten: het recht op leven Stabiliteit, grenzen Groei, productiviteit

18 3. Hoe kunnen armoede en ongelijkheid bestreden worden? De armoedebestrijding van 1990 van de Wereldbank hield geen nieuw beleid in: mondialisering, Washington Consensus Verplichte PRSPs Onderwijs en gezondheidszorg Veiligheidsnetten user fees Openbare werken (workfare) Micro-krediet targeting van de armsten Vanaf 2000 (nieuw armoedeverslag van WB en MDGs): opening voor meer en ander sociaal beleid conditional cash transfers 2015: opening naar meer en ander social beleid: sociale bescherming (DDO doelstelling sokkels voor sociale bescherming ILO

19 3. Hoe de ongelijkheid bestrijden? De laagste inkomens optrekken : jobs, lonen, prijzen De hoogste inkomens beperken: fiscaliteit Branco Milanovic: De inkomens in de armste landen optrekken groei Mondiale (her)verdeling van inkomens Migratie naar rijkere landen Vandaag: mensen zijn arm omdat ze in arme landen wonen

20 4. De band met andere problemen van ontwikkeling: Duurzame ontwikkeling en conflicten: Soedan, Somalië, Syrië, kleine eilandstaten Conflicten en grote werken (dammen) Revoluties en terrorisme Kinderen en vrouwen (extreme) armoede en sociale rechtvaardigheid: het gebrek aan perspectieven, de moderniteit

21 Een poging tot besluit Nooit vergeten: Armoede is een relatief nieuw thema voor de ontwikkelingssamenwerking De ongelijkheid is een ernstiger probleem, maar wordt nog niet ten volle als dusdanig erkend De trend van de armoedevermindering is duidelijk, maar voorzichtig blijven met cijfers De uitroeiing van de armoede kan slechts het resultaat zijn van een geslaagd ontwikkelingsproces De vermindering van de ongelijkheid is cruciaal voor een geslaagde mondialisering

22

HANDOUT VOOR DE LES IN HET KADER VAN UNIVERSITEIT DERDE LEEFTIJD LEUVEN:

HANDOUT VOOR DE LES IN HET KADER VAN UNIVERSITEIT DERDE LEEFTIJD LEUVEN: HANDOUT VOOR DE LES IN HET KADER VAN UNIVERSITEIT DERDE LEEFTIJD LEUVEN: ONGELIJKHEID EN ARMOEDE OP WERELDVLAK: WAT METEN WE? WAT WETEN WE? A NDRÉ DECOSTER DINSDAG 15 MAART 2005 Samenvatting De vraag naar

Nadere informatie

Ongelijkheid en armoede op wereldvlak: wat meten we? wat weten we? André Decoster Departement Economie ETEW

Ongelijkheid en armoede op wereldvlak: wat meten we? wat weten we? André Decoster Departement Economie ETEW Ongelijkheid en armoede op wereldvlak: wat meten we? wat weten we? André Decoster Departement Economie ETEW Human Development Report, 1999, p.3: "The income gap between the fifth of the world's people

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

GENDER EN ARMOEDE. Francine Mestrum 27 maart 2016

GENDER EN ARMOEDE. Francine Mestrum 27 maart 2016 GENDER EN ARMOEDE Francine Mestrum 27 maart 2016 GENDER EN ARMOEDE Vrouwen maken meer dan 70 % uit van de ongeveer 1,3 miljard arme mensen (UNDP, 1995) Het aantal vrouwen dat op het platteland in armoede

Nadere informatie

Globalisering en armoede

Globalisering en armoede Uitgelezen Globalisering en armoede Jenny Walry Francine Mestrum Globalisering en armoede. Over het nut van armoede in de nieuwe wereldorde. Epo, 2002. Francine Mestrum geeft aan ontwikkeling feitelijk

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking

Ontwikkelingssamenwerking Ontwikkelingssamenwerking Cordaid CIDIN Masterclass Radboud Universiteit 25 september 2015 Ontwikkelingssamenwerking Begrippen Motieven Kanalen Bronnen Definities Ontwikkelingssamenwerking Ontwikkelingshulp

Nadere informatie

Het inkomen van een land berekenen

Het inkomen van een land berekenen Het inkomen van een land berekenen Waar vind je het bruto binnenlands product van België? Tabel 23.1C vult tabel 23.1 in Mankiw and Taylor (2011, p. 494) aan. Tabel 23.1C. De besteding van het Belgische

Nadere informatie

Macht en waarden in de wereldpolitiek

Macht en waarden in de wereldpolitiek Rik Coolsaet Macht en waarden in de wereldpolitiek Actuele vraagstukken in de internationale politiek Editie 2006-2007 2 Inhoud Inleiding... Deel 1. De jaren 90: het transitiedecennium 1. Van illusie naar

Nadere informatie

De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw

De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw Rudi Delarue Directeur Internationaal Arbeidsbureau voor de EU en de Benelux landen Presentatie voor de Alumnidag vande KU Leuven 09-03-2012

Nadere informatie

Belastingen en inkomensongelijkheid: België in een internationaal perspectief

Belastingen en inkomensongelijkheid: België in een internationaal perspectief Belastingen en inkomensongelijkheid: België in een internationaal perspectief Verbist, G. (2003). De fiscus als herverdeler. Personenbelasting en inkomensongelijkheid in België en andere OESO-landen. Antwerpen:

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

GROEIENDE ONGELIJKHEDEN? EN ZO JA, WAAROM PRECIES? Bea Cantillon

GROEIENDE ONGELIJKHEDEN? EN ZO JA, WAAROM PRECIES? Bea Cantillon GROEIENDE ONGELIJKHEDEN? EN ZO JA, WAAROM PRECIES? Bea Cantillon 2 Globale stabiliteit van de inkomensongelijkheid Evolutie (%) 1994-2000 2004-2007 2007-2010 Gini van beschikbaar equivalent inkomen Gini

Nadere informatie

Innovative Finance. Francine Mestrum www.globalsocialjustice.eu Utrecht, 14 november 2011

Innovative Finance. Francine Mestrum www.globalsocialjustice.eu Utrecht, 14 november 2011 Innovative Finance Francine Mestrum www.globalsocialjustice.eu Utrecht, 14 november 2011 Actoren op de internationale scene vandaag Internationale organisaties Staten TSN Civil society Paradox: machteloosheid

Nadere informatie

Het inkomen van een land berekenen

Het inkomen van een land berekenen Het inkomen van een land berekenen Luc Hens 17 februari 2015 Waar vind je het bbp van België? De Nationale Bank van België publiceert vier maal per jaar het Statistisch Tijdschrift, dat de macro-economische

Nadere informatie

China, globalisering en milieuproblematiek. Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009

China, globalisering en milieuproblematiek. Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009 China, globalisering en milieuproblematiek Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009 Economisch Socio-cultureel Politiek Milieu Globalisering Globaal milieubeleid in een notendop Sinds 1972 op internationale agenda

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1480 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

EU-ontwikkelingsbeleid Onze wereld, onze toekomst, onze waarden

EU-ontwikkelingsbeleid Onze wereld, onze toekomst, onze waarden EU-ontwikkelingsbeleid Onze wereld, onze toekomst, onze waarden NL We leven in tijden van ingrijpende veranderingen die vragen om een aangepast EU-ontwikkelingsbeleid. De Global Development Framework after

Nadere informatie

Is het wereld armoede probleem oplosbaar?

Is het wereld armoede probleem oplosbaar? Is het wereld armoede probleem oplosbaar? [اهلونلدية - dutch [nederlands - revisie: Yassien Abo Abdillah publicatie: www.expliciet.nl Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2014-1435 Islam voor iedereen هل

Nadere informatie

Human Development Report 2013 Verrassende cijfers over armoede en kantelende wereldverhoudingen

Human Development Report 2013 Verrassende cijfers over armoede en kantelende wereldverhoudingen 1 Human Development Report 2013 Verrassende cijfers over armoede en kantelende wereldverhoudingen Het recente rapport van UNDP 1 bevat naar goede gewoonte een schat aan informatie, maar vaak ook verrassende

Nadere informatie

Iedereen telt mee! SAMENVATTING

Iedereen telt mee! SAMENVATTING Iedereen telt mee! Aanbevelingen over hoe de Nederlandse overheid personen met een handicap kan betrekken in haar huidige ontwikkelingsbeleid SAMENVATTING Oktober 2013 In de notitie 'Iedereen telt mee'

Nadere informatie

CPB-reactie op OESOstudie over de relatie tussen inkomensongelijkheid. economische groei

CPB-reactie op OESOstudie over de relatie tussen inkomensongelijkheid. economische groei CPB Notitie 22 december 2014 CPB-reactie op OESOstudie over de relatie tussen inkomensongelijkheid en economische groei Uitgevoerd op verzoek van de vaste commissie Financiën van de Tweede Kamer CPB Notitie

Nadere informatie

The DAC Journal: Development Co-operation - 2004 Report - Efforts and Policies of the Members of the Development Assistance Committee Volume 6 Issue 1

The DAC Journal: Development Co-operation - 2004 Report - Efforts and Policies of the Members of the Development Assistance Committee Volume 6 Issue 1 The DAC Journal: Development Co-operation - 2004 Report - Efforts and Policies of the Members of the Development Assistance Committee Volume 6 Issue 1 Summary in Dutch Het DAC-journaal: Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Neemt de ongelijkheid in de wereld nu toe of af?

Neemt de ongelijkheid in de wereld nu toe of af? Neemt de ongelijkheid in de wereld nu toe of af? LES(S) is more: een samenvatting van Kristof Bosmans, Koen Decancq and André Decoster (2014), The relativity of decreasing inequality between countries,

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD) DGD EN DE ONTWIKKELINGSACTOREN

Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD) DGD EN DE ONTWIKKELINGSACTOREN Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD) DGD EN DE ONTWIKKELINGSACTOREN STRUCTUUR VAN DE PRESENTATIE: 1. DIVERSITEIT EN DIFFERENTIATIE VAN DE ONTWIKKELINGSACTOREN Actoren van

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking: begrippen, geschiedenis, trends

Ontwikkelingssamenwerking: begrippen, geschiedenis, trends Ontwikkelingssamenwerking: begrippen, geschiedenis, trends Prof.dr. Paul Hoebink Cordaid/CIDIN Masterclass Profielwerkstuk Nijmegen 23 september 2016 Centre for International Development Issues Nijmegen

Nadere informatie

BBP Inflatie Lopende rekening Werkloosheid Europa 2,0 0,1 0,8 3,3 2,8 2,1 0,4 0,8 1,0

BBP Inflatie Lopende rekening Werkloosheid Europa 2,0 0,1 0,8 3,3 2,8 2,1 0,4 0,8 1,0 Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en in september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen

Nadere informatie

Economische prognose IMF voor het GOS

Economische prognose IMF voor het GOS Economische prognose IMF voor het GOS Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen voor de

Nadere informatie

Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan

Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en in september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen

Nadere informatie

Van ODA naar Internationale Samenwerking

Van ODA naar Internationale Samenwerking Age Bakker Van ODA naar Internationale Samenwerking De Official Development Assistance (ODA) is qua definitie aan vernieuwing toe. De Nederlandse regering stelde in 2012 een commissie in om met voorstellen

Nadere informatie

Wereldwijde doelstellingen voor elk kind: september 2015

Wereldwijde doelstellingen voor elk kind: september 2015 Wereldwijde doelstellingen voor elk kind: september 2015 De nieuwe Global Goals of Duurzame Ontwikkelingsdoelen vormen een ambitieus en universeel actieplan voor mens, planeet en welvaart dat ons een historische

Nadere informatie

Het post-2015 ontwikkelingskader: Inzet, uitdagingen en kansen

Het post-2015 ontwikkelingskader: Inzet, uitdagingen en kansen BRUSSEL / 07.05 2013 / 6 DE EDITIE ACHTERGRONDNOTA Het post-2015 ontwikkelingskader: Inzet, uitdagingen en kansen HIGH-LEVEL SESSIE Amina J. Mohammed (Speciaal Adviseur van de Secretaris-generaal van de

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Commissie werkgelegenheid en sociale zaken 2 oktober 2003 WERKDOCUMENT over aan armoede gerelateerde ziekten en reproductieve gezondheid in ACSlanden, in het

Nadere informatie

Praat mee over de nieuwe Millennium doelen!

Praat mee over de nieuwe Millennium doelen! Praat mee over de nieuwe Millennium doelen! Millennium Gemeente Langedijk 9 november 2015 Programma Presentatie Workshop Toelichten resultaten uit de workshop Borrel en napraten Inleiding In 1999 stelt

Nadere informatie

Steeds ongelijker? Inkomensverdeling en armoede in OESO-landen

Steeds ongelijker? Inkomensverdeling en armoede in OESO-landen Pub Cover Growing Unequal? : Income Distribution and Poverty in OECD Countries Summary in Dutch Steeds ongelijker? Inkomensverdeling en armoede in OESO-landen Samenvatting in het Nederlands Is de inkomensongelijkheid

Nadere informatie

Welzijn vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Welzijn vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 November 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/82615 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Een Europese Sociale Unie: illusie of noodzaak?

Een Europese Sociale Unie: illusie of noodzaak? Een Europese Sociale Unie: illusie of noodzaak? Een pleidooi voor helder denken over de rol van de Europese Unie Frank Vandenbroucke Amsterdamse Academische Club Lustrumlezing, 2 juni 2016 Een Europese

Nadere informatie

RELATIE VOEDING, DE ECONOMIE EN U,

RELATIE VOEDING, DE ECONOMIE EN U, RELATIE VOEDING, DE ECONOMIE EN U, EN WAT U ERAAN KUNT DOEN. DOOR: LLOYD PHILBERT ONDERWERPEN VAN ONZE TIJD. BRON: ANTILLIAANSE DAGBLAD VAN 17 OKTOBER 2014 Hoe gaat het met de economie? Rijkdom gemeten

Nadere informatie

Examen VWO. Maatschappijleer (nieuwe stijl en oude stijl)

Examen VWO. Maatschappijleer (nieuwe stijl en oude stijl) Maatschappijleer (nieuwe stijl en oude stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 18 juni 9.00 12.00 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 93 punten te

Nadere informatie

Armoede in Nederland hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Armoede in Nederland hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52445 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

de microfinancieringsmythe Erwin Bulte, ontwikkelingseconomie, WU 7 oktober 2014

de microfinancieringsmythe Erwin Bulte, ontwikkelingseconomie, WU 7 oktober 2014 de microfinancieringsmythe Erwin Bulte, ontwikkelingseconomie, WU 7 oktober 2014 De basis van de mythe... De armen hebben (alleen) kapitaal nodig. Het rendement op kapitaal is hoog (als je er weinig van

Nadere informatie

Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling

Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Verschuivingen in de wereldagenda Armoedebestrijding Ongelijkheid Ontwikkeling 2

Nadere informatie

Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland

Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland Inclusive Growth and Development Report 2017 van het World Economic Forum: Bevindingen voor Nederland Nederland scoort relatief hoog op economische groei en het aanpakken van ongelijkheid, maar de ongelijkheid

Nadere informatie

CORDAID INVESTMENT MANAGEMENT VAN MICROKREDIET NAAR INCLUSIEVE FINANCIERING

CORDAID INVESTMENT MANAGEMENT VAN MICROKREDIET NAAR INCLUSIEVE FINANCIERING CORDAID INVESTMENT MANAGEMENT VAN MICROKREDIET NAAR INCLUSIEVE FINANCIERING CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID. RESI JANSSEN 23 SEPTEMBER 2016 CORDAID Cordaid investment management Investeringen sinds 1998,

Nadere informatie

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Collega s, Voorzitter, Armoede is moeilijk te bestrijden. Ook de collega s van de oppositie zullen dat moeten toegeven. Zo is mevrouw Lieten 5 jaar

Nadere informatie

België en de Verenigde Naties

België en de Verenigde Naties België en de Verenigde Naties Consensus smeden Bouwen aan vrede KONINKRIJK BELGIË Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in dienst van de internationale

Nadere informatie

NIEUWE NIVELLERINGS- POLITIEK

NIEUWE NIVELLERINGS- POLITIEK NIEUWE NIVELLERINGS- POLITIEK Jesse Klaver november 2014 NIEUWE NIVELLERINGSPOLITIEK De kloof tussen arm en rijk in Nederland neemt toe. GroenLinks pleit daarom bij het bezoek van Thomas Piketty aan Nederland

Nadere informatie

Publieke verwachtingen (1) Grote ondernemingen zouden moeten op zodanige wijze moeten opereren dat hun producten het milieu niet schaden 81%

Publieke verwachtingen (1) Grote ondernemingen zouden moeten op zodanige wijze moeten opereren dat hun producten het milieu niet schaden 81% GLOBAL SERVICE / INDUSTRY KPMG GLOBAL SUSTAINABILITY SERVICES Duurzaam vermogensbeheer vanuit het perspectief van overheden Utrecht, Karel V, 18 december 2006 ADVISORY Floris Lambrechtsen Agenda Doel van

Nadere informatie

Gender in internationale statistieken

Gender in internationale statistieken Gender in internationale statistieken De RoSa-factsheets maken u wegwijs in het gelijke kansenlandschap in Vlaanderen. Telkens wordt er op een bepaald terrein nagegaan wat de situatie is. Zowel bredere

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd?

solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd? Bijdrage prof. dr. Kees Goudswaard / 49 Financiering van de AOW: solidariteit van jong met oud, of ook omgekeerd? Deze vraag staat centraal in de bij drage van bijzonder hoogleraar Sociale zekerheid prof.

Nadere informatie

Economische prognose IMF voor het GOS

Economische prognose IMF voor het GOS Economische prognose IMF voor het GOS Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen voor de

Nadere informatie

Arm maakt ziek, ziek maakt arm

Arm maakt ziek, ziek maakt arm SOCIALE BESCHERMING VOOR IEDEREEN Arm maakt ziek, ziek maakt arm Thomas Rousseau Beste politieke leider van een land in Sub-Sahara-Afrika, in uw land leeft het overgrote deel van de burgers in extreme

Nadere informatie

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek Wat is aardrijkskunde op zoek naar een verklaring voor de ruimtelijke verschijnselen aan het aardoppervlak. Beschrijvende vragen: bodem

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat

De toekomst van de welvaartsstaat De toekomst van de welvaartsstaat Bea Cantillon Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck,, Universiteit Antwerpen Leuven, 17 november 2008 0 Het sociaal pact van 1944 het compromis tussen arbeid en kapitaal

Nadere informatie

VIMG 13 NOV 2015 (070)

VIMG 13 NOV 2015 (070) Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad 13 NOV 2015 VIMG Vereniging van Nederlandse Gemeenten informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlage(n) (070) 373 8393 betreft ons kenmerk datum VNG activiteiten

Nadere informatie

Politiek-juridische invalshoek Welk beleid voert de (plaatselijke, landelijke of internationale) overheid voor X (= Noord-Zuidproblematiek)?

Politiek-juridische invalshoek Welk beleid voert de (plaatselijke, landelijke of internationale) overheid voor X (= Noord-Zuidproblematiek)? MAATSCHAPPIJLEERTEKST BIJ EEN WERELD APART Invalshoeken maatschappijleer. Bij het vak maatschappijleer onderscheiden we verschillende invalshoeken. Dat zijn de cursieve koppen hieronder. Per invalshoek

Nadere informatie

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Opdracht Neem 10 minuten de tijd om, samen met je tafelgenoten, na te denken over je eigen beroepspraktijk. Welke belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

Robotisering en de toekomst van werk vloek of zegen?

Robotisering en de toekomst van werk vloek of zegen? Robotisering en de toekomst van werk vloek of zegen? World of Technology and Science Jaarbeurs Utrecht, 5 oktober 2016 Dr. Willem A.M. de Lange 1 e Industriële revolutie: stoom (vanaf 1800) 2 e Industriële

Nadere informatie

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Agenda 25 jaar Fairtrade: van de boer in het Zuiden tot op ons bord - Evolutie van 1989 tot 2014 - Trade not aid

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

(On)gelijkheid: niets aan te doen?

(On)gelijkheid: niets aan te doen? REUTERS/Beawiharta (On)gelijkheid: niets aan te doen? Jan Van De Poel 11.11.11 november 2014 (On)gelijkheid: niets aan te doen? 1 11.DOSSIER Inhoud Inleiding 3 Hoofdstuk 1: De wereld wordt ongelijker.

Nadere informatie

SESSIE V B DE BIJDRAGE VAN MIGRANTEN AAN DE ONTWIKKELING VAN HUN THUISLAND PROMOTEN

SESSIE V B DE BIJDRAGE VAN MIGRANTEN AAN DE ONTWIKKELING VAN HUN THUISLAND PROMOTEN SESSIE V B DE BIJDRAGE VAN MIGRANTEN AAN DE ONTWIKKELING VAN HUN THUISLAND PROMOTEN Johan Wets 1 De globale arbeidsmarkt TRANSFER VAN VAARDIGHEDEN EN KENNIS Achtergrondinformatie 1. De wereld wordt geconfronteerd

Nadere informatie

Toegang tot energie in de huidige markt

Toegang tot energie in de huidige markt Toegang tot energie in de huidige markt Conferentie debat Naar gelijkaardige of naar verschillende markten in de drie Gewesten? 4 juni 2008 Henk Van Hootegem Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid

Nadere informatie

Welfare vs Workfare: op weg naar maatschappelijke tweedeling?

Welfare vs Workfare: op weg naar maatschappelijke tweedeling? Welfare vs Workfare: op weg naar maatschappelijke tweedeling? Mara Yerkes Institute for Social Science Research The University of Queensland m.yerkes@uq.edu.au Een essentiële functie van de verzorgingsstaat

Nadere informatie

Pro-actief sociaal rapport België:

Pro-actief sociaal rapport België: Pro-actief sociaal rapport België: input van BAPN voor het Nationaal Sociaal Rapport 2012 en voor de nodige bijsturingen van het beleid die hieruit volgen. Inleiding De Nationale Sociale Rapporten dienen

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 234 Ontwikkelingssamenwerkingsbeleid voor de komende jaren Nr. 20 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

0. Wat is Macro-economie? 1. Totale Productie ( Aggregate Output ) 2. Werkloosheid 3. Prijsstijging (Inflatie) 4. Wegwijzer = Structuur cursus

0. Wat is Macro-economie? 1. Totale Productie ( Aggregate Output ) 2. Werkloosheid 3. Prijsstijging (Inflatie) 4. Wegwijzer = Structuur cursus Economie De basis 0. Wat is Macro-economie? 1. Totale Productie ( Aggregate Output ) 2. Werkloosheid 3. Prijsstijging (Inflatie) 4. Wegwijzer = Structuur cursus Slide #2 2.0 Wat is macro-economie Slide

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

Welvaartsstaat of verzorgingsstaat? Dr. Anne van Putten

Welvaartsstaat of verzorgingsstaat? Dr. Anne van Putten Welvaartsstaat of verzorgingsstaat? Dr. Anne van Putten Inhoud 1. Historisch perspectief 2. Internationaal perspectief 3. Nieuwe uitdagingen 4. Recent beleid 5. Kennisvragen vanuit beleid 6. Discussie

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Financiële Crisis Fair Financial System. November 2009

Financiële Crisis Fair Financial System. November 2009 Financiële Crisis Fair Financial System November 2009 Terwijl de gevolgen van de financiële crisis voor het westen breed worden uitgemeten in de media, krijgt de negatieve impact op ontwikkelingslanden

Nadere informatie

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Geachte heer Commissaris Andor, Geachte mensen van De Link, mensen van de Europese partnerorganisaties,

Nadere informatie

Toespraak Mathias m.b.t. resolutie globalisering

Toespraak Mathias m.b.t. resolutie globalisering Toespraken Toespraak Mathias m.b.t. resolutie globalisering Mijnheer de voorzitter, Dames en heren ministers, Collega's, Liberalen staan een ethische globalisering voor. Liberalen strijden onvermoeibaar

Nadere informatie

ARMOEDE EN KINDEREN : HET GROTE VERHAAL HOORZITTING SENAAT 6/07/2015. Bea Cantillon

ARMOEDE EN KINDEREN : HET GROTE VERHAAL HOORZITTING SENAAT 6/07/2015. Bea Cantillon ARMOEDE EN KINDEREN : HET GROTE VERHAAL HOORZITTING SENAAT 6/07/2015 Bea Cantillon Waarom is de armoede niet gedaald? De glorierijke jaren 1975-2015 We werden rijker We gaan langer naar school We werken

Nadere informatie

UNESCO Masterclass Waarom deze masterclass? 2. Samenwerking 3. Aandacht voor actie tegen armoede en honger en voor duurzame ontwikkeling

UNESCO Masterclass Waarom deze masterclass? 2. Samenwerking 3. Aandacht voor actie tegen armoede en honger en voor duurzame ontwikkeling UNESCO Masterclass 2016 1. Waarom deze masterclass? 2. Samenwerking 3. Aandacht voor actie tegen armoede en honger en voor duurzame ontwikkeling UNESCO Masterclass 2016 - inhoud 1. De SDG s: een vernieuwde

Nadere informatie

Verandering is dichterbij dan je denkt

Verandering is dichterbij dan je denkt Verandering is dichterbij dan je denkt Tegenbegroting 2016 Verandering is dichterbij dan je denkt Soms slaat verbazing om in boosheid. Het overkomt me niet vaak, maar de afgelopen maanden kreeg het kabinet

Nadere informatie

De sociale rol van de Europese Unie: tussen naïviteit en doemdenken. Frank Vandenbroucke Universiteitsdag UvA 4 juni 2016

De sociale rol van de Europese Unie: tussen naïviteit en doemdenken. Frank Vandenbroucke Universiteitsdag UvA 4 juni 2016 De sociale rol van de Europese Unie: tussen naïviteit en doemdenken Frank Vandenbroucke Universiteitsdag UvA 4 juni 2016 Europese integratie en sterke nationale welvaartsstaten: een tragisch dilemma? De

Nadere informatie

Cursus FDG. deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid

Cursus FDG. deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid Cursus FDG deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid 1. Achtergronden, arbeidsproductiviteit als verslavingszorg 2. Anders produceren is materie-arm produceren 3. Uitstapje naar creatieve

Nadere informatie

Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling

Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Armoede, ongelijkheid en ontwikkeling Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Verschuivingen in de wereldagenda Armoedebestrijding Ongelijkheid Ontwikkeling 2

Nadere informatie

Ruut Veenhoven en Piet Ouweneel, Erasmus Universiteit Rotterdam In: Economisch Statistische Berichten (ESB) 1989, pp

Ruut Veenhoven en Piet Ouweneel, Erasmus Universiteit Rotterdam In: Economisch Statistische Berichten (ESB) 1989, pp HET RENDEMENT VAN DE VERZORGINGSSTAAT Meer geluk, beter verdeeld Ruut Veenhoven en Piet Ouweneel, Erasmus Universiteit Rotterdam In: Economisch Statistische Berichten (ESB) 1989, pp 419-420 1 INLEIDING

Nadere informatie

Nederlanders over de nieuwe internationale agenda voor armoedebestrijding

Nederlanders over de nieuwe internationale agenda voor armoedebestrijding Nederlanders over de nieuwe internationale agenda voor armoedebestrijding onderzoeksreeks 18 NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO voert

Nadere informatie

PERSONEELSVERGADERING ACOD UNIVERSITEIT GENT

PERSONEELSVERGADERING ACOD UNIVERSITEIT GENT PERSONEELSVERGADERING ACOD UNIVERSITEIT GENT De maatregelen in deze presentatie zijn gebaseerd op de informatie zoals ze beschikbaar was op 25 NOVEMBER 2014 Vooraf: wat is ACOD? ABVV Socialistische vakbond

Nadere informatie

Nederland en europa vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Nederland en europa vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/82614 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Vermogen in Nederland gelijker verdeeld sinds eind negentiende eeuw

Vermogen in Nederland gelijker verdeeld sinds eind negentiende eeuw Vermogen in Nederland gelijker verdeeld sinds eind negentiende eeuw Koen Caminada, Universiteit Leiden Kees Goudswaard, Universiteit Leiden Marike Knoef, Universiteit Leiden De verdeling van vermogen in

Nadere informatie

aardrijkskunde voor vmbo bovenbouw vmbo-kgt zakboek samenvattingen begrippen

aardrijkskunde voor vmbo bovenbouw vmbo-kgt zakboek samenvattingen begrippen aardrijkskunde voor vmbo bovenbouw 3 + 4 vmbo-kgt zakboek samenvattingen begrippen Inhoud 3 vmbo-kgt MODULE 1 Arm en rijk Hoofdstuk 1 Arme en rijke Nederlanders 5 Hoofdstuk 2 Arm en rijk in Nederland en

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Argumenten en aanbevelingen voor een kinderrechtenbenadering

KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Argumenten en aanbevelingen voor een kinderrechtenbenadering KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Argumenten en aanbevelingen voor een kinderrechtenbenadering Gezien de evoluties die de ontwikkelingssamenwerking doormaakt, moet het Belgische beleid inzake

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Investeren in ontwikkeling verbindt

Investeren in ontwikkeling verbindt Investeren in ontwikkeling verbindt 3 februari 2012 Ontwikkelingssamenwerking is onverminderd nodig. Eén op de zeven kinderen, vrouwen en mannen leeft momenteel in extreme armoede. Nederlanders vinden

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Examen VWO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 1 vrijdag 20 mei uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 1 vrijdag 20 mei uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2016 tijdvak 1 vrijdag 20 mei 9.00-12.00 uur maatschappijwetenschappen (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te

Nadere informatie

Simulatie van huursubsidies voor gezinnen in Vlaanderen Een verdelingsanalayse

Simulatie van huursubsidies voor gezinnen in Vlaanderen Een verdelingsanalayse Simulatie van huursubsidies voor gezinnen in Vlaanderen Een verdelingsanalayse Gerlinde Verbist & Josefine Vanhille Universiteit Antwerpen Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck FLEMOSI maandag 19

Nadere informatie

Naam : Klas : Datum :

Naam : Klas : Datum : Duurzame ontwikkeling Over duurzame ontwikkeling circuleren inmiddels honderden definities. Vaak wordt de internationaal aanvaarde definitie uit het rapport "Our Common Future" (Brundtland-rapport, 1987)

Nadere informatie

filosofie havo 2015-I

filosofie havo 2015-I Opgave 3 Wat is de Wat 11 maximumscore 1 Een goed antwoord bevat het volgende element: een uitleg dat Eggers zich met morele vraagstukken bezighoudt: hij vraagt zich af wat hij zelf vanuit zijn eigen normen

Nadere informatie

Hoe gelijk willen we het hebben?

Hoe gelijk willen we het hebben? Nieuwsbrief Duurzaam Beleggen ING Investment Office Publicatiedatum: 18 maart 2014 Hoe gelijk willen we het hebben? De laatste tijd gaat het weer vaker over inkomensongelijkheid. De discussieonderwerpen

Nadere informatie

Symposium Kindcentra 2020

Symposium Kindcentra 2020 Symposium Kindcentra 22 s-gravenhage, 9 Oktober 215 Willem Adema, D.Phil Senior Economist, OECD Social Policy Division Cognitieve ontwikkeling van kinderen Ondersteunen van arbeidsparticipatie van ouders

Nadere informatie

Herverdeling door pensioenregelingen: gestegen levensverwachting. Jan Bonenkamp (CPB)

Herverdeling door pensioenregelingen: gestegen levensverwachting. Jan Bonenkamp (CPB) Herverdeling door pensioenregelingen: de invloed van de gestegen levensverwachting en het Lenteakkoord Jan Bonenkamp (CPB) Wilma Nusselder (Erasmus MC) Johan Mackenbach (Erasmus MC) Frederik Peters (Erasmus

Nadere informatie