Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s"

Transcriptie

1 Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische ontwikkeling van landen en leidt tot economische groei, productiviteit and werkgelegenheid. Kleine ondernemingen spelen een belangrijke rol in dit proces. Exportgericht ondernemerschap heeft een grotere impact op macro-economische groei dan ondernemerschap in het algemeen. Internationalisatie heeft vandaag een impact op alle ondernemingen, zowel grote als kleine. Kleine en middelgrote ondernemingen (KMO s) worden steeds meer geconfronteerd met internationale concurrentie, en worden gedwongen om een rol te spelen in internationale markten. Ondernemingen hebben verschillende mogelijkheden om te internationaliseren, zoals export, import, directe buitenlandse investeringen (DBI) en internationale samenwerking. Voor veel ondernemingen is toegang tot kennis en technologie een belangrijke drijfveer om te internationaliseren. Internationalisatie geeft dikwijls aanleiding tot betere prestaties en een beter concurrentievermogen voor KMO s. Toch zijn de meeste Vlaamse KMO s niet internationaal actief. Er is dus nog een groot potentieel in Vlaanderen om te groeien door internationalisatie van KMO s. Opkomende markten zoals de nieuwe EU-landen en China zorgen daarenboven voor nieuwe kansen, net als creatieve en kennisintensieve sectoren. De veranderende bedrijfsomgeving creëert nieuwe opportuniteiten en drijfveren voor KMO s om te internationaliseren. Het wegvallen van handelsbelemmeringen zorgt voor nieuwe kansen. Als gevolg hiervan worden ondernemingen echter ook geconfronteerd met een toenemende bedreiging van internationale concurrentie. KMO s worden steeds meer geconfronteerd met internationale concurrentie, en moeten een gepast antwoord vinden op deze veranderingen in hun strategische omgeving. Hierdoor moeten ze niet enkel hun nationale strategie aanpassen, maar worden ze ook in toenemende mate gedwongen om naar het buitenland te gaan. Export kan leiden tot een hogere productiviteit, als gevolg van schaalvoordelen. DBI kunnen de onderneming toegang verschaffen tot nieuwe kennis en technologie, die

2 het concurrentieel voordeel van de onderneming kunnen versterken. Andere ondernemingen gaan op zoek naar goedkope inputfactoren, zoals grondstoffen of goedkope arbeidskrachten. De toenemende uitbesteding van delen van de waardeketen door grote ondernemingen, creëert mogelijkheden voor KMO s om te internationaliseren door samenwerking met grote ondernemingen. Ongeacht de motieven leidt internationalisatie tot nieuwe kansen om de productiviteit te verhogen en de kansen op faling te verminderen. Hoewel internationalisatie op lange termijn noodzakelijk kan zijn voor ondernemingen om te groeien en te overleven, is het geen garantie voor succes. De hoge risico s en kosten van het internationalisatieproces vormen een grote belemmering. Door hun beperkte schaal en middelen is het voor KMO s vaak moeilijk om deze barrières te overwinnen. Bovendien is het voor KMO s moeilijker om hun internationale activiteiten te financieren en is de internationale ervaring van hun management team vaak beperkt. Desondanks zorgen evoluties in telecommunicatie en andere technologieën ervoor dat de belemmeringen en kosten van internationalisering afgenomen zijn. Hierdoor kunnen steeds meer KMO s kansen in buitenlandse markten benutten. Kleinere ondernemingen richten zich traditioneel op hun thuismarkt, en de meest KMO s zullen dit waarschijnlijk blijven doen. Toch is een toenemend aantal KMO s internationaal actief. Ongeveer een kwart van de KMO s in industriesectoren in de OECD is actief in internationale markten. Deze KMO s zorgen voor 25% tot 35% van de wereldwijde export van industriële producten. KMO s die internationaal actief zijn, groeien snellen dan lokale spelers. Toch is deze internationalisatie vaak beperkt, zowel in wat de geografische spreiding betreft, als het aandeel van internationale in de totale activiteiten van de onderneming. KMO s hebben dus nog een groot onbenut potentieel om te groeien door internationalisatie. De overheid kan een belangrijke rol spelen in het bijstaan van KMO s in het ontwikkelen van hun internationalisatieproces. Een groot aantal KMO s heeft nooit internationalisatie overwogen. Een eerste beleidsdoelstelling zou dan ook ondernemers meer bewust moeten maken van de voordelen van internationalisatie. Daarnaast moeten maatregelen gericht zijn op het verminderen van belemmeringen en het terugdringen van de kosten gelinkt aan internationalisatie, zoals de bescherming van intellectueel eigendom en transactiekosten. Regelgeving en administratieve lasten vormen een andere belangrijke belemmering. Het is dan ook

3 belangrijk dat beleidsmaatregelen zich richten op het terugdringen van deze belemmeringen en de administratieve lasten van KMO s niet nog verder verhogen. Ook het vinden van informatie en betrouwbare partners is vaak een probleem. Ondernemingen in verschillende fases van internationalisatie hebben andere behoeften wat exportondersteuning betreft. Exportondersteuning op maat van de onderneming is dan ook belangrijker dan algemene maatregelen. Ook moet een onderscheid gemaakt worden tussen ondernemingen die klaar zijn om te exporteren, en ondernemingen die dat nog niet zijn. Beleidsmaatregelen moeten flexibel genoeg zijn om te beantwoorden aan de toenemende complexiteit en onzekerheid waarmee KMO s geconfronteerd worden in internationale markten. Daarom zijn beleidsinitiatieven nodig die bijdragen tot de ontwikkeling van een klimaat dat internationaal ondernemerschap ondersteunt. Hiervoor is ook een breder perspectief nodig dan enkel export. Joint ventures winnen aan belang als internationalisatiestrategie voor KMO s. Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor initiatieven die KMO s kunnen helpen buitenlandse business partners te identificeren. Programma s die een directe en actieve ondersteuning voor KMO s willen bieden, moeten een aantal factoren combineren, zoals toegang tot informatie, het ontwikkelen van vaardigheden en praktijkgerichte individuele ondersteuning. Het beleid zou zich moeten richten op het ontwikkelen van ondernemerschap en een internationale oriëntatie. De nodige kennis en vaardigheden om te managen op globale schaal moeten ontwikkeld worden, waarbij netwerken en relaties ondersteund moeten worden. De meeste landen bieden echter standaard informatie en diensten gericht op exportpromotie, zoals deelname aan beurzen en handelsmissies. Specifieke steunmaatregelen op maat van de onderneming, zoals individueel advies, vormen een effectievere benadering. Dit kan gaan van advies over het ontwikkelen van export, het oprichten van buitenlandse vestigingen tot het ontwikkelen van vaardigheden en juridisch advies. In de praktijk blijkt echter dat steunmaatregelen niet altijd afgestemd zijn op de noden van KMO s om hun internationale activiteiten te plannen. Daarom is het belangrijk dat KMO s kunnen rekenen op ondersteuning bij het plannen en ontwikkelen van een gepaste strategie. De rol van agentschappen

4 mag hierbij niet beperkt blijven tot het verschaffen van informatie en financiële steun. Bovendien is een goede opvolging noodzakelijk, om te impact van deze maatregelen op de prestaties van KMO s goed te kunnen inschatten. Hoewel ondersteuning vanuit de overheid belangrijk is, ligt de ultieme beslissing om al dan niet te internationaliseren in de eerste plaats bij de ondernemer. Ondernemingen moeten zich bewust worden van de mogelijke voordelen van internationalisatie en dit integreren in hun strategie. Hoewel de belemmeringen voor internationalisatie de afgelopen twee decennia verminderd zijn, is het voor KMO s nog steeds moeilijk om de barrières die nog bestaan te overwinnen. Bovendien gaat internationalisatie gepaard met toenemende risico s en onzekerheid, en niet alle ondernemers zijn bereid deze risico s te nemen. Ondernemers die internationalisatie overwegen als strategische optie, hebben vaak beperkte informatie over de marktomstandigheden in het buitenland. Om deze hinderpalen te overwinnen, doen kleine ondernemingen vaak een beroep op de internationale ervaring van hun netwerk, zoals hun huidige klanten en leveranciers. Op basis van een analyse van externe en interne factoren kan een strategie ontwikkeld worden. Ondernemingen die de interne mogelijkheden hebben om de risico s en obstakels te overwinnen, kunnen internationalisatie integreren in hun strategie. Om deze strategie in de praktijk te brengen, moeten een aantal keuzes gemaakt worden. De keuze van de juiste markt, de gepaste timing en de optimale toegang tot de buitenlandse markt zijn slechts enkele opties om een internationalisatiestrategie succesvol te implementeren. De omvang van de internationale activiteiten hangt af van de interactie tussen de strategische nood van de onderneming, de middelen en de omgevingsfactoren in de thuismarkt en de buitenlandse markt. Hoogtechnologische ondernemingen kunnen kiezen voor snelle internationalisatie en de international new venture benadering volgen. Voor ondernemingen in mature sectoren kan een stapsgewijze internationalisatie de meest gepaste optie zijn. De timing en risico s van deze benaderingen zijn verschillend, en ondernemingen moeten afwegen of ze deze risico s willen beperken en kiezen voor een conservatieve benadering, of daarentegen nood hebben om snel marktaandeel te verwerven voor hun technologie het einde van de levenscyclus bereikt. De

5 internationalisatiestrategie moet dus passen in de algemene strategische doelstellingen van de onderneming. Ondanks het strategische belang en de mogelijke voordelen van internationalisatie, geven veel ondernemers aan dat ze nooit internationalisatie overwogen hebben. Veel anderen hebben dit wel overwogen, maar nooit in de praktijk gebracht omdat ze de belemmeringen van internationalisatie niet kunnen overwinnen. De belangrijkste interne obstakels voor de internationalisatie van KMO s zijn de kosten van het internationalisatieproces en de eigenschappen van het product of de dienst. Wetten en regelgeving en een gebrek aan financiering zijn de belangrijkste externe barrières voor Europese KMO s. Wat externe belemmeringen betreft, zijn er geen opvallende verschillen tussen Belgische en Europese KMO s. Op vlak van interne belemmeringen, zijn de kwaliteit en de specificaties van het product een veel groter probleem voor Belgische KMO s dan gemiddeld in Europa. Het percentage exporterende en importerende Belgische KMO s ligt boven het Europese gemiddelde. Vlaanderen en Brussel tellen meer internationaal actieve KMO s dan Wallonië. De meest courante manier van internationalisatie voor Belgische KMO s is de combinatie van import en export. Oudere en grotere KMO s exporteren en importeren meer dan jonge en kleine KMO s. Desondanks starten een aantal ondernemingen snel na de oprichting met exporteren. Deze international new ventures groeien bijzonder snel, en zijn vooral te vinden in hoogtechnologische sectoren. In het algemeen zijn KMO s in deze hoogtechnologische sectoren meer internationaal actief dan KMO s in andere sectoren. KMO s die internationaal actief zijn, groeien sneller qua werkgelegenheid, toegevoegde waarde en arbeidsproductiviteit. Vooral in de jaren direct volgend op het betreden van buitenlandse markten worden exporterende en importerende KMO s gekenmerkt door zeer snelle groei. Ondanks de risico s van internationalisatie hebben import en export een positieve impact op de overlevingskansen van een onderneming.

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt PERSBERICHT Hasselt, 12 april 2012 Onderzoek UNIZO-Limburg en VKW Limburg: 7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt UNIZO-Limburg

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

BENCHMARK INDUSTRIE. Deel 1: De transformatie van onze industrie richting 4.0 Waar staan we?

BENCHMARK INDUSTRIE. Deel 1: De transformatie van onze industrie richting 4.0 Waar staan we? BENCHMARK INDUSTRIE Deel 1: De transformatie van onze industrie richting 4.0 Waar staan we? WAAROM DEZE BENCHMARK Het Industrieforum kwam tot de vaststelling dat er nood is aan objectief, accuraat en relevant

Nadere informatie

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief

Ondernemerschap in Zuidoost-Brabant in perspectief M201208 Ondernemerschap in in perspectief Ondernemerschap in vergeleken met en de rest van Ro Braaksma Nicolette Tiggeloove Zoetermeer, februari 2012 Ondernemerschap in in perspectief In zijn er meer nieuwe

Nadere informatie

EWI-focus. Biogebaseerde industrie in Vlaanderen. 22 maart 2017

EWI-focus. Biogebaseerde industrie in Vlaanderen. 22 maart 2017 EWI-focus Biogebaseerde industrie in Vlaanderen 22 maart 2017 Sessie 1 Financiering van de bio-economie in Vlaanderen Nieuwe investeringen aantrekken Overheid & FIT: Vlaanderen als vestigingsplaats BBE

Nadere informatie

Samenwerking bedrijven en onderwijs in Limburg zit in de lift

Samenwerking bedrijven en onderwijs in Limburg zit in de lift PERSBERICHT Hasselt, 31 augustus 2017 Onderzoek VKW Limburg en UNIZO Limburg: Samenwerking bedrijven en onderwijs in Limburg zit in de lift Bedrijven willen minstens 3 maanden stage in élke opleiding Limburgse

Nadere informatie

Succesvol worden in het buitenland. SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director

Succesvol worden in het buitenland. SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director Succesvol worden in het buitenland SMA congres 28 oktober 2015 Evert Jan Schouwstra Managing Director WTC Concept: Ontzorgen van bedrijven met internationale ambitie Stimuleren van regionale ontwikkeling

Nadere informatie

ICT als aanjager van de onderwijstransformatie

ICT als aanjager van de onderwijstransformatie ICT als aanjager van de onderwijstransformatie ICT als aanjager van de onderwijstransformatie Technologische innovatie biedt het onderwijs talloze mogelijkheden. Maar als we die mogelijkheden echt willen

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

STRATAEGOS CONSULTING

STRATAEGOS CONSULTING STRATAEGOS CONSULTING EXECUTIE CONSULTING STRATAEGOS.COM WELKOM EXECUTIE CONSULTING WELKOM BIJ STRATAEGOS CONSULTING Strataegos Consulting is een strategie consultancy met speciale focus op strategie executie.

Nadere informatie

MVO-Event Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen doenbaar en zichtbaar maken in Vlaanderen. Het belang van ketensamenwerking.

MVO-Event Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen doenbaar en zichtbaar maken in Vlaanderen. Het belang van ketensamenwerking. MVO-Event Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen doenbaar en zichtbaar maken in Vlaanderen. Het belang van ketensamenwerking. Bernard MAZIJN Brussel, 26 januari 2012 Problemen in de keten. Soms in de media

Nadere informatie

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010 Banken en ondernemingen Op zoek naar een nieuwe relatie Herman Daems Deze presentatie is onvolledig zonder de mondelinge toelichting van de auteur. Gelieve dit document

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt 2 inleiding De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is onder invloed van de schuldencrisis in een nieuwe recessie beland; de economische

Nadere informatie

Internationaliseringsdesk regio Zwolle

Internationaliseringsdesk regio Zwolle Internationaliseringsdesk regio Zwolle Rapportage over de mogelijke behoefte aan een internationaliseringsdesk/duitslanddesk voor de regio Zwolle Lectoraat International Business Kenniscentrum Strategisch

Nadere informatie

Kansen in de nieuwe EU-lidstaten

Kansen in de nieuwe EU-lidstaten M200402 Kansen in de nieuwe EU-lidstaten De betekenis van de uitbreiding van de Europese Unie voor het Nederlandse MKB Guido Brummelkamp Jolanda Hessels Zoetermeer, 29 april 2004 Kansen in de nieuwe EU-lidstaten

Nadere informatie

Code THE. organ VEILIG WERKEN & ETHISCH HANDELEN

Code THE. organ VEILIG WERKEN & ETHISCH HANDELEN THE organ Code VEILIG WERKEN & ETHISCH HANDELEN Inleiding In het leiderschapsgedrag van Morgan staat veilig werken en ethisch handelen altijd centraal, en alles wat we doen bij Morgen moet gebeuren vanuit

Nadere informatie

ZA4728. Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4728. Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4728 Flash Eurobarometer 196 (Observatory) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) Section 1: Algemene Kenmerken Q1. Hoe zou u uw bedrijf omschrijven? Is het... SLECHTS ÉÉN ANTWOORD MOGELIJK

Nadere informatie

Hoofdstuk 20 Internationale. marketing

Hoofdstuk 20 Internationale. marketing Hoofdstuk 20 Internationale marketing Hoofdstuk 20 Internationale marketing Leerdoelen De invloed beschrijven van het internationale handelssysteem, de economische, politiek juridische en culturele omgeving

Nadere informatie

M0 Strategische nota

M0 Strategische nota Rapport M0 Strategische nota Periode 2014-2019 Bestuur Provincie Vlaams-Brabant NIS Code 20001 Adres Provincieplein 1, 3010 Leuven 1/5 D In een duurzame, welvarende regio iedereen meenemen in opleiding,

Nadere informatie

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Cisco-enquête IoE Value Index (Index voor IoE-waarde) onder besluitvormers uit 12 landen

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Cisco-enquête IoE Value Index (Index voor IoE-waarde) onder besluitvormers uit 12 landen Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Cisco-enquête IoE Value Index (Index voor IoE-waarde) onder 7.500 besluitvormers uit 12 landen Joseph Bradley Jeff Loucks Andy Noronha James Macaulay

Nadere informatie

Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence.

Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence. Brochure voor leidinggevenden Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence. 2010 Cisco en/of gelieerde bedrijven. Alle rechten voorbehouden. Dit document bevat openbare informatie van Cisco.

Nadere informatie

De toekomst van handelsmissies

De toekomst van handelsmissies De toekomst van handelsmissies 1 Deze rapportage is een uitgave van het lectoraat International Business. Lectoraat International Business School of Business, Media en Recht Windesheim Campus 2-6 Postbus

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Ondernemen met ambitie

Ondernemen met ambitie visie ervaringsuitwisseling financiering netwerk internationalisering begeleiding groeiopportuniteiten coaching gelijkgestemden strategie organisatiestructuur doen! Boost de groei van je bedrijf Welkom

Nadere informatie

GOVERNANCE, RISK & COMPLIANCE WHITEPAPER

GOVERNANCE, RISK & COMPLIANCE WHITEPAPER GOVERNANCE, RISK & COMPLIANCE De wereld van vandaag wordt gekenmerkt door de snelle ontwikkeling van nieuwe technologieën en disruptieve marktomstandigheden. Deze ontwikkelingen hebben verregaande gevolgen

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Eversheds Faasen. Grensoverschrijdende juridische dienstverlening vanuit een sterke thuismarkt

Eversheds Faasen. Grensoverschrijdende juridische dienstverlening vanuit een sterke thuismarkt Eversheds Faasen Grensoverschrijdende juridische dienstverlening vanuit een sterke thuismarkt Wat verlangt u van Of u nu een sterke partner zoekt op uw eigen thuismarkt of als buitenlandse onderneming

Nadere informatie

Een praktische kijk op. KMO financiering

Een praktische kijk op. KMO financiering Een praktische kijk op KMO financiering PMV nv is een Vlaamse investeringsmaatschappij PLAATS VAN PMV IN HET VLAAMSE INVESTERINGSLANDSCHAP PUBLIEK & INSTITUTIONELE INVESTEERDERS VLAAMS GEWEST 100 % 100

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

www.kmo-it.be KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012

www.kmo-it.be KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012 KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012 Wat is KMO-IT? Onder het label KMO-IT bundelt het Agentschap Ondernemen de inspanningen die de Vlaamse overheid levert om kmo

Nadere informatie

INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK

INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK INHOUD 1. Uitgangspunten 2. Doelgroep - achtergrondkenmerken 3. IMVO - algemeen 4. IMVO voor het eigen bedrijf/ bedrijf waar het voor werkt

Nadere informatie

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is Toekomstdenken Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is De wereld van vandaag is dynamisch en complex en zal steeds sneller veranderen. Trends als globalisering en technologie hebben hun

Nadere informatie

Onderzoek naar het gevoerde kabinetsbeleid. September 2016

Onderzoek naar het gevoerde kabinetsbeleid. September 2016 Onderzoek naar het gevoerde kabinetsbeleid September 2016 Samenvatting - Middenbedrijf geeft gevoerde kabinetsbeleid een ruime voldoende Nederlandse middelgrote en kleine bedrijven zijn in het algemeen

Nadere informatie

In welke landen liggen kansen?

In welke landen liggen kansen? 2 Heb je een sterk onderscheidend product? Bijv: Enige in de wereld Unieke eigenschappen geschiedenis, geografie, sociale betekenis Functioneel/performance Ambachtelijke kwaliteit Beschikbaarheid / prijs

Nadere informatie

Exportstrategie, hoe pak je dat aan?

Exportstrategie, hoe pak je dat aan? Exportstrategie, hoe pak je dat aan? Fenedex Het gezicht van exporterend Nederland Private vereniging voor export en internationaal ondernemen Opgericht door en voor het internationale bedrijfsleven (1954)

Nadere informatie

Vraag & Aanbod Dag van de Maakindustrie

Vraag & Aanbod Dag van de Maakindustrie Vraag & Aanbod Dag van de Maakindustrie Workshop Internationaal Ondernemen Micha van Lin, Hoofd Internationaal Ondernemen Patrick Walison, Adviseur Internationaal Ondernemen 6-12-2011 1 FME-CWM Werkgeversorganisatie

Nadere informatie

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd.

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd. Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie DREAM-project Evaluatie DREAM-project De Vlaamse overheid ondersteunt een aantal initiatieven ter bevordering van het ondernemerschap en de ondernemerszin.

Nadere informatie

Creativiteit zkt. structuur

Creativiteit zkt. structuur Creativiteit zkt. structuur Uitdagingen voor de kunstenpraktijk? Agenda Aanleiding & methodologie Omgevingsanalyse Eigenschappen & karakteristieken Juridisch kader Conclusies Aanbevelingen Aanleiding &

Nadere informatie

Maar ik ben verheugd dat ik hier vandaag minister Schauvliege mag. vertegenwoordigen want het verhaal van de familie Van De Velde is toch wel

Maar ik ben verheugd dat ik hier vandaag minister Schauvliege mag. vertegenwoordigen want het verhaal van de familie Van De Velde is toch wel Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Textiel en mode 4 mei 2010 (uitgesproken door kabinetsmedewerker Phaedra Van Keymolen) Beste aanwezigen, Geachte dames en

Nadere informatie

Leiderschap De invloed van teamleiders op de teamprestaties

Leiderschap De invloed van teamleiders op de teamprestaties Leiderschap De invloed van teamleiders op de teamprestaties Een People Analytics onderzoek door Introductie: Waarom onderzoek naar leidinggevenden in een callcenter? Een organisatie ontwikkelt wanneer

Nadere informatie

Doe veilig zaken het is gedekt!

Doe veilig zaken het is gedekt! Doe veilig zaken het is gedekt! Vooruitgang brengt altijd risico s met zich mee Frederick B. Wilcox Waar ligt u s nachts wakker van? Zorgen over niet betaald worden? Geen bankkrediet verkrijgen? Cashflow

Nadere informatie

Benchmark studie Artificiële intelligentie. 3 juli 2018

Benchmark studie Artificiële intelligentie. 3 juli 2018 Benchmark studie Artificiële intelligentie 3 juli 2018 Agenda 1. Introductie - Wat is artificiële intelligentie? 2. Doelstellingen en aanpak 3. Toelichting van de resultaten 4. Het AI ecosysteem in Vlaanderen

Nadere informatie

Delokalisatie, een element van industriële dynamiek

Delokalisatie, een element van industriële dynamiek Delokalisatie, een element van industriële dynamiek Mommaerts, G.; Pennings, E.; Sleuwaegen, L.; Van Den Cruyce, B.; Van Sebroeck, H. (2000), Syntheserapport: Delokalisatie, een element van industriële

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Nog meer Limburgse bedrijven willen investeren 2 op 3 bedrijven heeft dit jaar concrete investeringsplannen

Nog meer Limburgse bedrijven willen investeren 2 op 3 bedrijven heeft dit jaar concrete investeringsplannen PERSBERICHT Hasselt, 13 april 2016 Tweede investeringsrapport UNIZO Limburg en VKW Limburg: Nog meer Limburgse bedrijven willen investeren 2 op 3 bedrijven heeft dit jaar concrete investeringsplannen Meeste

Nadere informatie

Tot slot. Aanbevelingen. Inleiding. Naar een lerende economie Investeren in het verdienvermogen van Nederland synopsis van WRR - rapport 90

Tot slot. Aanbevelingen. Inleiding. Naar een lerende economie Investeren in het verdienvermogen van Nederland synopsis van WRR - rapport 90 Hoe ziet dat er on de praktijk uit? (per sector / organisatie / afdeling / functie) Natuurlijke hulpbronnen en mensen zullen schaars zijn en de beschikbaarheid van kapitaal is niet te voorspellen. Met

Nadere informatie

Panelonderzoek Europese interne markt

Panelonderzoek Europese interne markt Panelonderzoek Europese interne markt Highlights resultaten onderzoek KvK-ondernemerspanel naar de Europese interne markt juni 2016 In december 2015 /januari 2016 is via het KvK online ondernemerspanel

Nadere informatie

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Persinformatie Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Mario Mehren: strategie Wintershall blijkt succesvol 2 juni 2015 Michael Sasse Tel. +49 561 301-3301

Nadere informatie

Werkgevers Ondernemers. In gesprek over de inhoud van het onderwijs

Werkgevers Ondernemers. In gesprek over de inhoud van het onderwijs Werkgevers Ondernemers In gesprek over de inhoud van het onderwijs 1 Algemeen Doe mee en praat mee! Antwoord of reactie op deze vraag? Dé landelijke dialoog over ons onderwijs en de toekomst. Deel gedachten,

Nadere informatie

BAROMETER 2018 SMART CITIES IN BELGIË

BAROMETER 2018 SMART CITIES IN BELGIË BAROMETER 2018 SMART CITIES IN BELGIË 01 METHODOLOGIE 21% antwoordpercentage, ofwel123 deelnemende gemeenten REPRESENTATIVITEIT Deze studie is representatief op niveau van de: Regio s Provincies Karakter

Nadere informatie

Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk 4 mei Herman Daems

Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk 4 mei Herman Daems Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk 4 mei 2010 Na de financiële storm Hoe gaan we verder? Herman Daems Deze presentatie is onvolledig zonder de mondelinge toelichting. Gelieve niet te citeren zonder

Nadere informatie

Cao Metalektro: die deal doen we samen

Cao Metalektro: die deal doen we samen Cao Metalektro: die deal doen we samen De drive om iets slimmer, sneller of beter te doen met de inzet van techniek, heeft de maakindustrie in ons land groot gemaakt. En daar zijn we trots op. Met technologische

Nadere informatie

www.b-information.be

www.b-information.be www.b-information.be Marketing informatie : marketing performance solutions & data quality solutions : stimuleer uw verkoop en optimaliseer de impact van uw marketingcampagnes en prospectie Marketing performance

Nadere informatie

Buitenlands zeggenschap in de Vlaamse economie: een kwantitatieve analyse

Buitenlands zeggenschap in de Vlaamse economie: een kwantitatieve analyse Buitenlands zeggenschap in de Vlaamse economie: een kwantitatieve analyse Enkele reflecties door: Prof. dr. Leo Sleuwaegen KU Leuven Brussel, 9 mei 2018 Opbouw Belang van BO Oorspronglanden Sectoren Ruimtelijke

Nadere informatie

Mobiliteit. Onderwijs Normen

Mobiliteit. Onderwijs Normen Kwaliteit Erkenning Mobiliteit Onderwijs Normen Werkgelegenheid Kwalificaties en opleidingsprogramma s gericht op de arbeidsmarkt ontwikkelen Het VSPORT + Project Het VSPORT + Project heeft als hoofddoel

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Enquête rond het familiebedrijf in België

Enquête rond het familiebedrijf in België www.pwc.be Enquête rond het familiebedrijf in België December 2010 Kernbevindingen 1. 1 op 2 respondenten ziet overheidsbeleid en regulering als één van de voornaamste externe uitdagingen voor hun onderneming.

Nadere informatie

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014

Onderzoek over zaken doen in Duitsland. Januari 2014 Onderzoek over zaken doen in Duitsland Januari 2014 Samenvatting - Nederlands middenbedrijf wil meer groei halen uit Duitse markt Middelgrote Nederlandse bedrijven willen meer groei realiseren in Duitsland.

Nadere informatie

voor bestuurders Business Performance Management Hoe past u uw Corporate Governance opdracht toe? Corporate Governance your partner in performance

voor bestuurders Business Performance Management Hoe past u uw Corporate Governance opdracht toe? Corporate Governance your partner in performance Business Management voor bestuurders Hoe past u uw Corporate Governance opdracht toe? Corporate Governance De zakenwereld is de laatste drie decennia dramatisch veranderd. Vroeger bevonden bedrijven zich

Nadere informatie

IT-uitdagingen van groeiende KMO s

IT-uitdagingen van groeiende KMO s CHEOPS REPORT IT-uitdagingen van groeiende KMO s KMO s hebben geen kleine problemen 2 Samenvatting De IT-behoeften van KMO s lijken minder ingewikkeld dan de ITuitdagingen waarmee grote ondernemingen of

Nadere informatie

Studie Onthaalcapaciteit decentrale productie in Vlaanderen september 2012

Studie Onthaalcapaciteit decentrale productie in Vlaanderen september 2012 Studie Onthaalcapaciteit decentrale productie in Vlaanderen 2011-2020 10 september 2012 Agenda Doelstelling en algemene context Methodologie PV WKK Wind Resultaten Aansluiting Transformatiecapaciteit Capaciteit

Nadere informatie

Zakendoen met China via Hong Kong

Zakendoen met China via Hong Kong Zakendoen met China via Strategische Overwegingen en Praktijkvoorbeelden Bart Horsten 3 mei 2011 Steenweg op Mol 129 B-2360 Oud-Turnhout Belgium Tel: +32 (0)14 720275 Fax: +32 (0)14 720299 www.horsten.be

Nadere informatie

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler CommTalks 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen Concept & samenstelling Betteke van Ruler Spreek de taal van de bestuurskamer Piet Hein Coebergh 148 De communicatieprofessionals van vandaag

Nadere informatie

DHL Export Trophy. Michiel Greeven VP Marketing & Sales - DHL Express

DHL Export Trophy. Michiel Greeven VP Marketing & Sales - DHL Express DHL Export Trophy Michiel Greeven VP Marketing & Sales - DHL Express Export is onze levensader DPDHL: een global company met een uniek portfolio Nummer 1 in internationale expresleveringen Europa s grootste

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties De afgelopen decennia zijn er veel nieuwe technologische producten en diensten geïntroduceerd op de

Nadere informatie

ONDERNEMERS OVER BREXIT. Impact voor veel ondernemers nog onduidelijk, groot deel niet voorbereid

ONDERNEMERS OVER BREXIT. Impact voor veel ondernemers nog onduidelijk, groot deel niet voorbereid ONDERNEMERS OVER BREXIT Impact voor veel ondernemers nog onduidelijk, groot deel niet voorbereid 1 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding van het onderzoek Op 23 juni 2016 heeft het Verenigd Koninkrijk een referendum

Nadere informatie

ROADSHOW Subsidies & Financieringsadvies. Brussel, Exportbeurs van 27/06 tot 29/6

ROADSHOW Subsidies & Financieringsadvies. Brussel, Exportbeurs van 27/06 tot 29/6 ROADSHOW Subsidies & Financieringsadvies Brussel, Exportbeurs van 27/06 tot 29/6 SUBSIDIES INTERNATIONAAL ONDERNEMEN Yves Roekens, diensthoofd subsidies, Flanders Investment & Trade Basisprincipes 1. Beperkte

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides 1 Governance principes De ondernemers hebben hun bedrijf nog niet in een vennootschapsstructuur ondergebracht. De ondernemers activeren een raad van

Nadere informatie

Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug. Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013

Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug. Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013 Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013 Achtergrond Communicatiewetenschap, Universiteit Groningen, Concordia University Montreal Onderzoek intercultureel

Nadere informatie

Reguleringsimpactanalyse voor het invoegen van een garantieregeling voor aardwarmteprojecten in de diepe ondergrond.

Reguleringsimpactanalyse voor het invoegen van een garantieregeling voor aardwarmteprojecten in de diepe ondergrond. Reguleringsimpactanalyse voor het invoegen van een garantieregeling voor aardwarmteprojecten in de diepe ondergrond. Gebruik de RIA-leidraad en de RIA-checklist om deze RIA in te vullen. 1 Gegevens van

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

Een deal is in onze ogen meer dan een transactie, het gaat. om wat je belooft en waar je expertise ligt. Welkom bij Transcom

Een deal is in onze ogen meer dan een transactie, het gaat. om wat je belooft en waar je expertise ligt. Welkom bij Transcom Welkom bij Transcom Voor welke uitdaging u ook te staan komt op het gebied van customer service, Transcom biedt u de mogelijkheden van een geavanceerd customer contact center, en dat voor een betaalbare

Nadere informatie

De aardverschuiving in de aankoop van IT

De aardverschuiving in de aankoop van IT Maart 2015 Er is nu een nieuwe koper van informatietechnologie: LoB (Line of Business) Deze kopers van technologie zijn over het algemeen directieleden of managers Wereldwijd wordt er in de meeste ontwikkelde

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

nr. 533 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 24 mei 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Overdrachten familiebedrijf - Stand van zaken

nr. 533 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 24 mei 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Overdrachten familiebedrijf - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 533 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 24 mei 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Overdrachten familiebedrijf - Stand van zaken Vanaf 1 januari

Nadere informatie

Uittocht uit de industrie onstuitbaar? Prof. Dr. J. Konings VIVES - KULeuven

Uittocht uit de industrie onstuitbaar? Prof. Dr. J. Konings VIVES - KULeuven Uittocht uit de industrie onstuitbaar? Prof. Dr. J. Konings VIVES - KULeuven Overzicht Stylized Facts Theoretisch kader Sterke en zwakke sectoren in Vlaanderen? De supersterren van de Vlaamse economie

Nadere informatie

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en fiscaliteit - Herstructureringen en overgang van ondernemingen

Nadere informatie

Brussel, 10 september _AdviesBBB_Toerisme_Vlaanderen. Advies. Oprichtingsdecreet Toerisme Vlaanderen

Brussel, 10 september _AdviesBBB_Toerisme_Vlaanderen. Advies. Oprichtingsdecreet Toerisme Vlaanderen Brussel, 10 september 2003 091003_AdviesBBB_Toerisme_Vlaanderen Advies Oprichtingsdecreet Toerisme Vlaanderen Inhoud Inhoud... 2 1. Inleiding...3 2. Krachtlijnen van het advies... 3 3. Advies...4 3.1.

Nadere informatie

Op weg naar een Beleidsplan voor de Uitbouw van de Informatiesamenleving.

Op weg naar een Beleidsplan voor de Uitbouw van de Informatiesamenleving. Op weg naar een Beleidsplan voor de Uitbouw van de Informatiesamenleving. 1 less is more Welk beleid? België telt vandaag niet minder dan 20 ministers in de federale, regionale en gemeenschapsregeringen

Nadere informatie

Evaluatie van de Digitale Werkplaats

Evaluatie van de Digitale Werkplaats Evaluatie van de Digitale Werkplaats 2016 Dialogic innovatie interactie 1 Datum Utrecht, 16 juni 2017 Auteurs Robbin te Velde Tessa Groot Beumer 2 Dialogic innovatie interactie Dialogic innovatie interactie

Nadere informatie

ENTRY2MARKET biedt u aan "Groeikansen over de grens"

ENTRY2MARKET biedt u aan Groeikansen over de grens ENTRY2MARKET biedt u aan "Groeikansen over de grens" Denkt u al na over internationaliseren? Weet u niet waar u moet beginnen? Starters International Business Gratis coaching door Experts Wat is Starters

Nadere informatie

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Valsamis, D. & Vandeweghe, B. 2012. Instroom- en retentiebeleid van bedrijven: wachten

Nadere informatie

Nood aan opleiding of advies? Vraag uw steun aan! Steun voor opleiding & advies

Nood aan opleiding of advies? Vraag uw steun aan! Steun voor opleiding & advies Nood aan opleiding of advies? Vraag uw steun aan! Steun voor opleiding & advies Met de kmo-portefeuille kan u als kmo, eenmanszaak of beoefenaar van een vrij beroep tot 40.000 euro steun per jaar genieten

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Bedrijfskunde. H4 Samenwerking

Bedrijfskunde. H4 Samenwerking Bedrijfskunde H4 Samenwerking Toename in samenwerking Een toename in concurrentie en technologische ontwikkelingen dwingt bedrijven beter na te denken over efficiëntie en effectiviteit. Door Mondialisering

Nadere informatie

Bijlage. Beoordelingskader voor de transformatietoets van het ingediende transformatieplan als vermeld in artikel 5

Bijlage. Beoordelingskader voor de transformatietoets van het ingediende transformatieplan als vermeld in artikel 5 Bijlage. Beoordelingskader voor de transformatietoets van het ingediende transformatieplan als vermeld in artikel 5 Bij de beoordeling van de dossiers wordt rekening gehouden met de omvang en het type

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 9 september 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2016/0265 (COD) 12056/16 ADD 2 BEGELEIDENDE NOTA van: ingekomen: 7 september 2016 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: ECOFIN

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

ICT Programmamanager

ICT Programmamanager /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Voor agentschap het Facilitair Bedrijf (HFB), is Vlaanderen connect op zoek naar een: ICT Programmamanager Contract

Nadere informatie