De functie van spijsoliën en vetten. De voedingswaarde van spijsoliën en vetten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De functie van spijsoliën en vetten. De voedingswaarde van spijsoliën en vetten"

Transcriptie

1 De functie van spijsoliën en vetten Je kunt oliën en vetten verwerken in bepaalde gerechten of gebruiken om in te frituren, te bakken of te braden. Hieronder vind je een beknopt overzicht van de gebruiksmogelijkheden. Je kunt oliën op diverse manieren gebruiken, bijvoorbeeld: Voor bakken en braden. Met uitzondering van een aantal zeer aromatische soorten zoals hazelnoot-, amandel- en sesamolie kun je vrijwel alle oliën gebruiken om voedsel in te bakken of te braden. Om in te frituren. De meeste neutrale oliën zoals arachide-, maïs-, zonnebloem- en slaolie zijn geschikt om in te frituren; aromatische oliën zijn daarvoor te kostbaar en hebben bovendien een te sterke smaak. Het frituren in olie is met name gewenst voor gerechten die koud worden gegeten zoals appelflappen, oliebollen en vruchtenbeignets. Als bestanddeel van dressings en zelfgemaakte mayonaise. We kunnen hiervoor zowel neutrale oliën gebruiken als oliën met een meer uitgesproken smaak. Denk bijvoorbeeld aan olijf- of notenolie. Als smaakmiddel. Aromatische oliën zoals sesam-, noten- en virgin olijfolie zijn uitermate geschikt om bijvoorbeeld Chinese gerechten, notengebak en pastaschotels extra smaak te geven. Als basis voor gearomatiseerde olie. Olie met een neutrale smaak leent zich goed voor de bereiding van oliën die als smaakmiddel kunnen worden gebruikt, bijvoorbeeld chili-, paprika- of schaaldierenolie. We kunnen de gewenste smaak krijgen door een produkt zoals Spaanse pepers, fijngesneden paprika of schaaldierkarkassen enige tijd in de olie te laten trekken. Je kunt vetten eveneens op verschillende manieren gebruiken, bijvoorbeeld: Om te bakken en te braden. Je kunt alle vetten gebruiken voor het bakken en braden van vlees en gevogelte; voor het bakken van vis zijn sommige vetten, zoals rund-, varkens- en ganzenvet, minder geschikt. De smaak van het vet zou afbreuk doen aan de delicate smaak van de vis. Vetten en vetproducten We maken een onderscheid tussen bak- en braadvetten en bak- en braadproducten. Bak- en braadvetten zijn vetrijke producten of vetten die geschikt zijn voor bakken en braden. Voorbeelden hiervan zijn margarine(producten) met een hoog vetgehalte en reuzel. Bak- en braadproducten zijn op spijsvet gelijkende waren met een vetgehalte van ± 95 procent. g p Om in te frituren. Bepaalde vetten zijn speciaal geschikt gemaakt om gedurende langere tijd hoge temperaturen te verdragen. Deze frituurvetten bestaan uit gezondheidsoverwegingen, meestal uit een mengsel van plantaardige vetten maar ze kunnen ook geheel of gedeeltelijk van dierlijke vetten gemaakt zijn. Om brood en toast te besmeren. Margarine(producten) lenen zich hier goed voor maar in sommige gevallen ook reuzel en ganzenvet. Margarine kan in kruidenboters als alternatief voor boter worden gebruikt. Als bestanddeel van sauzen. Margarine is een uitstekende vervanging van boter in sauzen op basis van een roux; andere vetten zijn minder geschikt vanwege de smaak. Voor het monteren van sauzen is margarine echter geen goed alternatief omdat de rijke, volle smaak van boter ontbreekt. Om diezelfde reden zijn andere vetten ook ongeschikt. Als bestanddeel van deeg. Margarine is ook in dit geval de meest voor de hand liggende vervanging van boter, maar in sommige (meest buitenlandse) deeg- en gebaksoorten wordt ook wel reuzel of (runder)niervet verwerkt. De voedingswaarde van spijsoliën en vetten Vet is de belangrijkste voedingsstof in oliën en vetten. Oliën en vetten bevatten ook een geringe hoeveelheid koolhydraten en eiwitten, en leveren dus een essentiële bijdrage aan onze voeding, vooral in de vorm van energie. In schema 13-1 kun je zien dat spijsoliën en vetten een vetgehalte hebben van minstens 80 procent. Vet vormt verder een belangrijke drager van de in vet oplosbare vitaminen A, D, E en K. Verder bevat vet bepaalde essentiële vetzuren. Vetzuren zijn van belang als bouwsteen voor het menselijk lichaam en moeten via de voeding worden opgenomen. Tot slot levert vet een belangrijke bijdrage aan de smaak. Voedingsstoffen De wet vereist dat aan enkele vetten zoals margarine en halvarine de vitaminen A en D, die van nature in boter voorkomen, worden toegevoegd. De overige voedingsstoffen die in vetten worden aangetroffen, zijn nauwelijks van betekenis. Sommige margarineproducten bevatten een gering percentage eiwitten en/of koolhydraten zoals droge melkbestanddelen, gelatine of zetmeel. Ook zijn er vetstoffen die natuurlijke voedingszouten bevatten. Calorieën Vetten zijn een belangrijke energiebron, maar een teveel aan calorieën is niet goed voor de mens. Om die reden brengt de industrie margarines en andere vetstoffen in de handel met een vetgehalte, dat lager i d l bij b ld h l i d 1

2 is dan 80 procent, zoals bijvoorbeeld halvarine dat procent vetstof bevat. Deze producten bevatten dus ook minder calorieën. Vetgehalten Per 1 januari 1996 gelden de volgende verkoopbenamingen binnen deze produktgroep: Margarine met een vetgehalte van 80 tot 90 procent. ³ ₄-margarine met een vetgehalte van 60 tot en met 62 procent. Halfvolle margarine/halvarine/minarine met een vetgehalte van 39 tot en met 41 procent. producten met X-vet met een vetgehalte dat uiteenloopt van 10 tot 39 procent vet, 42 tot 60 procent vet of 63 tot 80 procent. Vetzuren Uit gezondheidsoverwegingen worden producten op de markt gebracht met een gunstige vetzuursamenstelling. De vetzuursamenstelling is namelijk van invloed op het cholesterolgehalte in het bloed. Vetten zijn opgebouwd uit verzadigde en onverzadigde vetzuren. Onverzadigde vetzuren worden onderverdeeld in enkelvoudig onverzadigde vetzuren (eov) en meervoudig onverzadigde vetzuren (mov). Van de laatste soort is linolzuur de bekendste. Verzadigde vetzuren kunnen de cholesterolspiegel verhogen, terwijl onverzadigde vetzuren, met name de meervoudig onverzadigde, het cholesterolgehalte juist kunnen verlagen. Hieruit volgt dat je, bij het bereiden van gerechten voor mensen met een cholesterolbeperkt dieet, van de plantaardige vetstoffen vooral die producten moet gebruiken, die rijk zijn aan meervoudig onverzadigde vetzuren. Dierlijke producten (vlees, vleeswaren, dierlijke vetten, eieren en zuivelproducten) bevatten cholesterol en hebben bovendien een hoog gehalte aan verzadigde vetzuren. Plantaardige producten bevatten geen cholesterol (maar er zijn wél een paar plantaardige vetten - met name kokos- en palmolie - die veel verzadigde vetzuren bevatten). Onverzadigde vetzuren, zitten vooral in plantaardige vetten en in vis. De verhouding tussen enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetzuren vertoont echter aanzienlijke verschillen. Olijfolie, arachideolie en avocado s bevatten meer enkelvoudig onverzadigde dan meervoudig onverzadigde vetzuren. Bij alle andere plantaardige oliën is het aandeel van de meervoudig onverzadigde vetzuren (waaronder linolzuur) het grootst. De inkoop van spijsoliën en vetten De inkoop van oliën en vetten verschilt per bedrijf. In de keuken kun je meestal niet volstaan met de inkoop van één soort vet. Hoeveel verschillende oliën en vetten in een bepaalde keuken worden gebruikt en welke soorten worden ingekocht, is sterk afhankelijk van de bedrijfsformule en het beschikbare budget. In een snackbar heb je wellicht genoeg aan één vetsoort voor het besmeren van broodjes en één vetsoort voor het frituren. Maar in een restaurant uit de topklasse zijn vijf soorten olie en vijf verschillende vetten soms nog te weinig. In de keuken van een verpleeghuis of een instelling voor bejaarden, zul je in verband met bepaalde dieetvoorschriften bijvoorbeeld méér op de vetzuursamenstelling van oliën en vetten moeten letten. In de keuken van een eetcafé of een wegrestaurant zul je in verband met het keukenpercentage in een vinaigrette doorgaans geen dure walnotenolie of virgin olijfolie kunnen verwerken, maar veeleer een gewone neutrale olie. Bij de inkoop van oliën en vetten moet je rekening houden met een aantal zaken: 1. De soorten oliën en vetten die je kunt inkopen. 2. De fysieke toestand van oliën en vetten. 3. De kwaliteitskenmerken van de verschillende soorten oliën en vetten. 4. De prijs van de verschillende soorten oliën en vetten. 2

3 Vetstof Vetgehalte Vetzuursamenstelling* Spijsoliën Verzadigd Onverzadigd eov** mov*** Amandelolie 100% 8,3 g 68,2 g 22,8 g Arachideolie 100% 14 g 54 g 31 g Druivenpitolie 100% 11 g 16 g 72 g Hazelnotenolie 100% 10 g 70 g 20 g Maïsolie 100% 14 g 26 g 60 g Olijfolie 100% 14 g 77 g 9 g Raapolie 100% 5,5 g 64 g 30,5 g Saffloerolie 100% 10,6 g 14,3 g 75,1 g Sesamolie 100% 14 g 42 g 44 g Slaolie 100% 15 g 23 g 62 g Sojaolie 100% 15 g 23 g 62 g Tarwekiemolie 100% 18,2 g 18,2 g 63,6 g Walnotenolie 100% 8 g 22,2 g 69,8 g Zonnebloemolie 100% 11 g 25 g 64 g Vetten 1. Dierlijke vetten Rundvet 100% 44 g 48 g 3 g Reuzel uitgesmolten rundvet 100% 44 g 48 g 3 g uitgesmolten varkensvet 100% 41 g 48 g 9 g Ganzenvet 100% 74 g 21 g 5 g 2. Frituurvetten Frituurvet 99% 29 g 49 g 21 g Frituurvet 1 100% 27 g 18 g 55 g 3. Margarine(producten) Margarine 80% 21 g 22 g 37 g Dieetmargarine 80% 17 g 17 g 46 g Halvarine 40% 9 g 18 g 12 g Dieethalvarine 1 40% 9 g 7 g 24 g 4. Plantaardige vetten (tropische oliën) Kokosvet (olie) 100% 91 g 7 g 2 g Palmvet (olie) 100% 50 g 38,5 g 11,5 g Palmpitvet (olie) 100% 82 g 15,5 g 2,5 g 5. Roomboter 2 Gezouten roomboter 84,2% 54,2 g 26,2 g 3 g Ongezouten roomboter 82,5% 54,1 g 26 g 2,4 g *per 100 gram; de getallen zijn afgerond **eov = enkelvoudig onverzadigde vetzuren ***mov = meervoudig onverzadigde vetzuren 1 De getallen zijn de gemiddelden van een aantal gelijkwaardige producten met een gunstige vetzuursamenstelling ( rijk aan linolzuur ) 2 Roomboter wordt in dit hoofdstuk niet verder behandeld, maar staat in het schema om een vergelijking te kunnen maken met de oliën en overige vetten. Schema 13-1 Overzicht vetgehalte en vetzuursamenstelling van een aantal veelgebruikte vetstoffen 3

4 1. De soorten oliën en vetten die je kunt inkopen Soorten oliën Oliën zijn overwegend plantaardig, met uitzondering van visolie. Visolie is afkomstig van kleine zeevissen zoals haringen of sardientjes. Plantaardige oliën worden gemaakt van: Zaden, bijvoorbeeld zonnebloem-, druivepit- en sesamolie. Noten, zoals walnoten-, amandel- en arachideolie. Vruchten, zoals olijf- en avocado-olie. Kiemen, zoals maïs- en tarwekiemolie. Soms zelfs van oliehoudende peulvruchten, zoals sojaolie. De olie kan op twee manieren aan het basisprodukt worden onttrokken: door persing of door extractie. Soms wordt een combinatie van beide technieken gebruikt. Soorten vetten Vetten kunnen, zoals we zagen, zowel van dierlijke als van plantaardige oorsprong zijn. Combinaties van dierlijke en plantaardige vetten komen ook voor, zoals in bepaalde frituurvetten. Dierlijke vetten Dierlijke vetten worden verkregen uit het vetweefsel van slachtdieren. In ons land zijn dat voornamelijk runderen en varkens, maar elders op de wereld gebruikt men daar ook het vetweefsel van kippen en ganzen voor. De vetlaag bevindt zich voornamelijk vlak onder de huid en rondom de organen. Dierlijk vet is verkrijgbaar in twee vormen: rauw en uitgesmolten. Rauw vet zoals vers vetspek bewijst goede diensten bij de bereiding van patés en terrines, zowel als grondstof van de farce als voor de bekleding van de vorm. Uitgesmolten soorten vet zijn reuzel of uitgesmolten varkensvet, het uitgesmolten buik- of niervet van runderen en ganzevet dat gemaakt wordt van het onderhuidse vet van gemeste ganzen. Uitgesmolten vet wordt verkregen door rauw vet langzaam te laten uitsmelten, waarbij het bindweefsel in de vorm van kaantjes in de pan achterblijft. Het gesmolten vet wordt vervolgens in geparaffineerde bekers gegoten of in blokken geperst. Ganzenvet wordt meestal ingeblikt. Bak- en braadproducten Bak- en braadproducten worden gemaakt van een mengsel van vetten en/of oliën. De samenstelling verschilt per merk. Margarines Men maakt margarine of margarineproducten overwegend van plantaardige oliën, vetten en aangezuurde ontroomde melk, die men ook wel ondermelk noemt. Er zijn ook soorten die een percentage visolie bevatten. Voor gebruik in margarineproducten wordt dat eerst gehard zodat het stevig en kneedbaar wordt. Frituurvet Frituurvet wordt net als de meeste bak- en braadproducten gemaakt van een mengsel van verschillende oliën en/of vetten. De samenstelling verschilt van merk tot merk. 2. De fysieke toestand van oliën en vetten In de inleiding van dit hoofdstuk heb je kunnen lezen dat er een belangrijk fysiek verschil is tussen oliën en vetten: Oliën zijn vloeibaar. Vetten zijn vast. Door een verandering van temperatuur kan de fysieke toestand veranderen: oliën stollen en vaste vetten worden vloeibaar. 3. De kwaliteitskenmerken van de verschillende oliën en vetten Spijsoliën en vetten en margarine(producten) moeten voldoen aan de eisen die zijn gesteld in de Warenwet en aan de verordeningen van het Produktschap Margarine, Vetten en Oliën. Deze voorschriften hebben betrekking op: De samenstelling, dat wil zeggen op het vetgehalte, het vitaminegehalte en de additieven. De kwaliteit, dat wil zeggen de afwezigheid van schadelijke bestanddelen. De etikettering, de vermelding van het vetgehalte. Olijfolie is de enige olie die in verschillende kwaliteitsklassen in de handel wordt gebracht. De klasseaanduiding moet op het etiket worden vermeld. In 1992 is een nieuwe classificatie ingevoerd die geldt voor alle landen van de Europese Gemeenschap. Zuurgraad, geur, smaak en de kleur zijn bepalend voor de indeling in een bepaalde kwaliteitsklasse. We kennen de volgende klassen: Extra olijfolie. Deze olie is verkregen bij eerste persing of huile extra vierge. Het is niet gezuiverde en ongeraffineerde olijfolie, die is verkregen bij eerste persing met een volkomen onberispelijke smaak en een zuurgraad van maximaal 1 gram per 100 gram olie. Olijfolie van eerste persing. Deze olie noemt men extra vierge of vierge. Het is niet gezuiverde en ongeraffineerde olijfolie, die is verkregen bij eerste persing met een onberispelijke smaak en een zuurgraad van maximaal 2 gram per 100 gram olie. Olijfolie. Op het etiket van oliën uit deze kwaliteitsklasse mag alleen het woord olijfolie worden vermeld. Deze categorie omvat oliën die geraffineerd zijn en waaraan, ter verbetering van de smaak, wat olijfolie uit één van de twee andere kwaliteitsklassen is toegevoegd. De zuurgraad van dit type olijfolie mag niet hoger zijn dan 1,5 4

5 2. De opslag/het bewaren De meeste oliën en vetten gaan in kwaliteit achteruit als ze lang aan lucht en licht worden blootgesteld. Een te warme bewaaromgeving heeft evenmin een gunstig effect. Om die reden moet je oliën en vetten in afgesloten flessen of containers op een koele, donof 2 gram per 100 gram olie en de smaak, de geur en de kleur moeten acceptabel zijn. Ten slotte is er dan nog ongeclassificeerde olijfolie, die wordt gemaakt door afval van olijven en/of de koek van uitgeperste olijven, die na de eerste persing is overgebleven, te extraheren. Na de raffinage wordt deze olie doorgaans bijgekleurd en voor de smaak wordt vaak wat andere olijfolie toegevoegd. Olijfolie: eerste en tweede persing 4. De prijs van de verschillende soorten oliën en vetten De prijs van oliën en vetten wordt bepaald door de zuiverheid van het produkt. Hoe zuiverder de oliën en vetten, des te beter de kwaliteit is en des te duurder het produkt. De behandeling van spijsoliën en vetten Ook bij de behandeling kennen we verschillende fasen: 1. De ontvangst in de keuken. 2. De opslag/het bewaren. 3. De bereiding. 1. De ontvangst in de keuken Wanneer je een bestelling in de keuken in ontvangst neemt, moet je letten op de staat waarin de producten worden afgeleverd. Verder kijk je naar de gegevens die op de verpakking staan vermeld. Dat zijn de naam van de soort olie of vet, de netto inhoud, de THT-datum, de namen of E-nummers van eventuele toevoegingen als anti-oxydanten, geur- en smaakstoffen enzovoort en - in sommige gevallen - de vetzuursamenstelling. kere plaats bewaren. De beste bewaarplaats voor margarine en aanverwante artikelen is de koelkast of koelcel. Ook is het verstandig om sommige aangebroken aromatische oliën, met name hazelnoot- en walnotenolie, in de koeling te bewaren. Zou je dit niet doen dan kunnen ze, door de inwerking van zuurstof op de vetzuren, ranzig worden. Bij dit type oliën kun je, in verband met de beperkte houdbaarheid, het beste de datum, waarop je de fles of het blik hebt geopend, op het etiket schrijven. De bewaartijd van de meeste oliën bedraagt zes tot twaalf maanden. Geopende flessen en blikken zijn iets minder lang houdbaar. Vooral bij virgin olijfolie en andere aromatische oliën is het zaak een geopende fles binnen vrij korte tijd op te maken. Om kwaliteitsverlies te voorkomen, moet je de fles niet te lang in het licht laten staan. Daarom verkoopt men sommige aromatische oliën niet in flessen, maar in blikken. Blik laat geen licht door en biedt dus een betere bescherming tegen de schadelijke inwerking van licht. De bewaartijd van margarineproducten, inclusief de halfvolle, magere en de dieetversies en de hiervan afgeleide bak- en braadproducten, bedraagt ongeveer drie maanden, tenzij het etiket een andere uiterste THT-datum vermeldt. Het is dan ook niet verstandig een voorraad aan te leggen die langer dan een week of zes meegaat, aangezien de kwaliteit na verloop van tijd toch iets achteruitgaat en de bewaaromstandigheden bij de groothandel altijd beter zijn. Gebruik oliën en vetten in de volgorde waarin ze zijn afgeleverd; maak dus altijd de oude voorraad op voordat je aan de nieuwe begint. 3. De bereiding Je kunt oliën en vetten maar tot een bepaalde temperatuur verhitten. Stijgt de temperatuur verder, dan komt een chemisch afbraakproces op gang waarbij stoffen vrijkomen die het vet en het voedsel dat erin bereid wordt een onaangename bijsmaak geven. Dat kan ook schadelijk zijn voor de gezondheid. De temperatuur waarbij dat afbraakproces begint, noemen we het rookpunt. Wanneer je een olie- of vetsoort zo sterk verhit dat er een witte damp begint op te stijgen, is dat het teken dat je het rookpunt van die olie- of vetsoort hebt bereikt. Je moet het nooit zover laten komen! Vetten die je tot boven het rookpunt verhit, raken namelijk onherstelbaar beschadigd en moeten worden weggegooid. Zorg er dus voor dat de temperatuur van de olie of het vet altijd onder het rookpunt blijft. Elke vetsoort heeft een ander rookpunt. Het rookpunt van margarine ligt rond de 120 C en dat van afgeleide bak- en braadproducten van margarine rond de 150 C. Laatstgenoemde vetten verdragen een hogere temperatuur omdat ze vrijwel geen vocht bevatten. Het rookpunt van frituurvetten loopt uiteen van rond de 190 tot 205 C, afhankelijk van de aard van de grondstoffen, dierlijk of plantaardig, en de eventuele aanwezigheid van een emulgator. Het 5

6 rookpunt van oliën varieert van ongeveer 200 tot 225 C. Frituren Je kunt olie en frituurvet niet eindeloos gebruiken. Bij verhitting tot hoge temperaturen gaat de kwaliteit achteruit doordat er vrije vetzuren ontstaan. Je moet olie en frituurvetten daarom na elk gebruik zeven of na een aantal keren vervangen door een verse hoeveelheid. Hoe vaak je de olie of het frituurvet moet vervangen, is afhankelijk van de manier waarop de olie wordt behandeld. Zo gaat de kwaliteit bij incidenteel gebruik sneller achteruit dan bij regelmatig gebruik. Ook een te sterke verhitting verkort de gebruiksduur. Je kunt olie of frituurvet dat aan vervanging toe is, herkennen aan de volgende kenmerken: Een donkere kleur en/of zichtbare afvalstoffen op de bodem en de wand van de frituurpan. Een doordringende geur. Een sterke schuimvorming bij het onderdompelen van de te frituren producten. Een stroperige consistentie. Er zijn overigens teststrookjes in de handel waarmee je het percentage vrije vetzuren in frituurolie en vet kunt meten. Gulden regels voor het frituren Hoe beter de olie of het vet wordt behandeld, hoe langer de olie of het vet meegaat. Houd je daarom bij het frituren aan de volgende regels: Zeef de olie of het vet regelmatig, vooral na het frituren van gepaneerde producten. Daarmee voorkom je dat restjes broodkruim of paneermeel in de olie verbranden en de olie een onaangename bijsmaak geven. Voeg nooit een verse hoeveelheid olie of frituurvet toe aan reeds gebruikte olie of vet; dit verkort de houdbaarheid van het geheel. Frituur nooit te veel producten tegelijk. Als de hoeveelheid in de frituurpan te groot is, koelt de olie of het vet te snel af. Dit heeft niet alleen tot gevolg dat het voedsel onnodig veel vet absorbeert, maar het heeft ook nadelige gevolgen voor de houdbaarheid van het frituurvet. Olie en frituurvet nemen snel de smaak aan van het voedsel dat erin wordt bereid. Om die reden kun je de olie of het vet dat je hebt gebruikt voor het frituren van vis niet gebruiken voor het frituren van ander voedsel. De bereiding van margarine De fabricage van margarine is vrij ingewikkeld. In het kort komt het erop neer dat geraffineerde oliën of vetten, in vaktaal de oliefase genoemd, worden gehard en daarna worden vermengd met ondermelk, de zogenaamde waterfase. Om dit te bewerk- stelligen, voegt men aan de oliefase een emulgator toe. Zonder zo n bindende stof kunnen de olie- en de waterfase geen blijvende eenheid vormen. Vóór het mengen voegt men zowel aan de oliefase als aan de melkfase bepaalde stoffen toe. Voor de oliefase zijn dat emulgator, de vitaminen A en D, geur- en smaakstoffen en een kleurstof om de margarine de kleur van echte boter te geven. Aan de melkfase voegt men melkzuurbacteriën toe die nodig zijn voor het aanzuren. Soms voegt men ook zout en het conserveringsmiddel citroenzuur toe. De vermenging vindt plaats in een grote machine, de votator, die de bestanddelen niet alleen mengt en kneedt maar ze ook koelt, waardoor de vetten stollen en de massa stevig wordt. De massa die de machine verlaat, is zo stevig dat de margarine direct in folie of kuipjes kan worden verpakt. De winning van oliën en vetten Voor de winning van oliën en vetten gebruikt men: de koude of warme persing en de extractiemethode. Persen Bij de persmethode maakt men een onderscheid tussen koud persen en warm persen: Bij de koude persing worden de grondstoffen gekneusd of gemalen en vervolgens uitgeperst. Deze methode levert relatief weinig olie op, maar die olie is wél van goede kwaliteit. Koudgeperste olie bevat geen verontreinigingen en kan doorgaans, na te zijn gecentrifugeerd, zonder ingewikkelde bewerkingen in de handel worden gebracht. Vrijwel alle oliën met een uitgesproken smaak, zoals olijf-, amandel-, walnoten- en sesamolie zijn verkregen door koude persing. Warm persen vindt plaats bij een temperatuur van maximaal 80 C en onder zeer sterke druk. Bij deze methode is de opbrengst groter, maar door de hoge temperatuur gaat een deel van de oorspronkelijke smaak- en geurstoffen verloren en komen bovendien ongewenste stoffen in de olie terecht. De olie wordt daarom geraffineerd om verontreinigingen of bestanddelen die kleur, smaak en houdbaarheid nadelig beïnvloeden, te verwijderen. Tijdens het raffinageproces wordt de olie, afhankelijk van de aard van de verontreiniging, ontslijmd, ontzuurd, gebleekt en gedesodoriseerd. Het resultaat van het raffinageproces is een heldere olie zonder reuk en smaak. Aan sommige spijsoliën voegt men na de raffinage kleurstoffen en/of anti-oxydanten toe ter vergroting van de houdbaarheid. Aan geraffineerde olijfolie wordt bovendien voor de smaak wat koudgeperste olijfolie toegevoegd. Vrijwel alle neutrale oliën zijn geraffineerde oliën, die zijn verkregen door warme persing. Behalve als spijsolie, gebruikt men ze ook als grondstof voor andere vetten, zoals margarine en sommige frituurvetten. 6

7 Extraheren Bij de extractiemethode - extraheren betekent onttrekken - verkrijgt men de olie door de geplette of gemalen grondstoffen te behandelen met een oplosmiddel, meestal hexaan. Het oplosmiddel onttrekt de olie aan de massa, waardoor een mengsel ontstaat van olie en oplosmiddel. Dit mengsel wordt vervolgens in grote distilleerketels verhit tot het oplosmiddel is verdampt. Het oplosmiddel slaat neer door condensatie en kan dan opnieuw worden gebruikt. De olie die op die manier vrijkomt, wordt ten slotte op de hiervoor beschreven manier geraffineerd. 7

Productinformatie: Boter en boterproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Kwaliteitskenmerken van boter

Productinformatie: Boter en boterproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Kwaliteitskenmerken van boter Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van boter en boterproducten. We vertellen je ook waar je boter en boterproducten voor kunt gebruiken in de keuken en welke soorten boter

Nadere informatie

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE E-book WAT IS VET? VET IS EEN VOEDINGSSTOF DIE ZIT IN BIJVOORBEELD HALVARINE, OLIE, VLEES, KAAS EN IN KOEK, SNACKS EN SAUZEN. VET IS ALTIJD EEN MENGSEL VAN VETZUREN.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten E-learning module vetten en gezondheid Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten Hoofdstuk 1 gaat over de rol van vetten in een gezond voedingspatroon. Na bestudering van dit hoofdstuk weet

Nadere informatie

Gezond en minder gezond vet. Herken het gezonde vet

Gezond en minder gezond vet. Herken het gezonde vet Gezond en minder gezond vet Herken het gezonde vet Kies gezond vet! Vet is onmisbaar in onze voeding. Je lichaam heeft vet nodig. Vet levert energie en is een bron van vitamines zoals vitamine A, D en

Nadere informatie

Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN

Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be Inhoudsopgave Vetten in de actieve voedingsdriehoek... 3 Zichtbaar en onzichtbaar

Nadere informatie

PERFECT BALANCE. supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9

PERFECT BALANCE. supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 PERFECT BALANCE supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 Deze combinatie van bijzondere biologische oliën bevat precies de essentiële vetzuren die uw lichaam nodig heeft om goed te kunnen

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

perfect balance uitgebalanceerde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 vetzuren

perfect balance uitgebalanceerde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 vetzuren perfect balance uitgebalanceerde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 vetzuren perfect balance uitgebalanceerde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 vetzuren Deze combinatie van bijzondere

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

D4.2 QA 001 Geraffineerde koolzaadolie 0002 (100) Rev datum 21/02/2014 Rev: 6 SDB Blad 1 van 6 Opgesteld door: Sandra De Beukelaer.

D4.2 QA 001 Geraffineerde koolzaadolie 0002 (100) Rev datum 21/02/2014 Rev: 6 SDB Blad 1 van 6 Opgesteld door: Sandra De Beukelaer. Rev datum 21/02/2014 Rev: 6 SDB Blad 1 van 6 Firma : Adres : Tel : Fax : E-mail : Bedrijf Cebag B.V. Blankenstein 130 7943 PE Meppel The Netherlands Tel +31 522 466660 Fax +31 522 242523 info@cebag.com

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten Hoofdstuk 3B Variatielijsten Variatie in uw voeding is belangrijk. Hierdoor krijgt u voldoende voedingsstoffen binnen en kunt u voedingsmiddelen afwisselen. Uitgangspunt om te variëren is het basisdieet,

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

AFDELING III HOOFDSTUK 15

AFDELING III HOOFDSTUK 15 30.09.2006 GECOMBINEERDE NOMENCLATUUR III 1 AFDELING III VETTEN EN OLIËN (DIERLIJKE EN PLANTAARDIGE) EN DISSOCIATIEPRODUCTEN DAARVAN; BEWERKT SPIJSVET; WAS VAN DIERLIJKE OF VAN PLANTAARDIGE OORSPRONG HOOFDSTUK

Nadere informatie

AFDELING III HOOFDSTUK 15

AFDELING III HOOFDSTUK 15 31.10.2011 GECOMBINEERDE NOMENCLATUUR III 1 AFDELING III VETTEN EN OLIËN (DIERLIJKE EN PLANTAARDIGE) EN DISSOCIATIEPRODUCTEN DAARVAN; BEWERKT SPIJSVET; WAS VAN DIERLIJKE OF VAN PLANTAARDIGE OORSPRONG HOOFDSTUK

Nadere informatie

Van Hove FINE FOOD BROKER. Netto gewicht. CHP5258 1,15 kg 0,75 kg 3332290101011

Van Hove FINE FOOD BROKER. Netto gewicht. CHP5258 1,15 kg 0,75 kg 3332290101011 Productnaam: Leverancier Productomschrijving: Azijn champagne 75cl R. Van Hove NV Artikelnummer Bruto Netto Uitgelekt Barcode (EAN) CHP5258 1,15 kg 0,75 kg 3332290101011 R. VAN HOVE N.V./S.A INDUSTRIESTRAAT

Nadere informatie

Vetten. Met enkele richtlijnen in het achterhoofd en met een kritischer kijk op ons voedsel is dit zeker mogelijk.

Vetten. Met enkele richtlijnen in het achterhoofd en met een kritischer kijk op ons voedsel is dit zeker mogelijk. Vetten De meeste Nederlanders eten te veel vet is een veel gehoorde uitspraak. Deze situatie in de goede richting ombuigen is een erg lastig karwei. Volgens de Voedselconsumptiepeiling van 1987-1988 at

Nadere informatie

VOEDINGSVETTEN EN -OLIEN

VOEDINGSVETTEN EN -OLIEN VOEDINGSVETTEN EN -OLIEN p.1/5 Verantwoord frituren. Hoe omgaan met vetten en oliën? Heden worden er een aantal stellingen vooropgesteld in verband met oliën en vetten, via verschillende media en reclame

Nadere informatie

Vetten en cardiovasculaire gezondheid: juist en fout uit elkaar houden!

Vetten en cardiovasculaire gezondheid: juist en fout uit elkaar houden! Vetten en cardiovasculaire gezondheid: juist en fout uit elkaar houden! Brussel, december 2015 - De Belgische Cardiologische Liga wilde alles op een rijtje zetten over vetten en hun rol bij hart- en vaataandoeningen.

Nadere informatie

Original GEBRUIK TIP BIJ FRITUREN

Original GEBRUIK TIP BIJ FRITUREN Original Original GEBRUIK Vandemoortele Original heeft alle kwaliteiten van een goede frituurolie. Heerlijk frituren begint dan ook bij deze olie. U moet deze olie pas om de 10 bakbeurten vervangen. INGREDIËNTEN

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

EssEntiëlE vetten voor mijn kind

EssEntiëlE vetten voor mijn kind Essentiële vetten voor mijn kind Essentiële vetten bij kinderen: ze zijn van essentieel belang! Dit gidsje is ontwikkeld met de hulp van deskundigen op het gebied van kindervoeding. Het bevat heel wat

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Dit hoofdstuk bevat zeven vragen Hoofdstuk 1 gaat over het belang van een gezond voedingspatroon en de rol van vetten hierin. Na bestudering van dit hoofdstuk

Nadere informatie

Bereide maaltijden ( 151

Bereide maaltijden ( 151 Bereide maaltijden Bereide maaltijden Bereide of kant-en-klaar gerechten vinden meer en meer hun ingang in onze dagelijkse voeding. We hebben niet altijd de mogelijkheid om dagelijks met volle moed een

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Hoe lees je een voedingse-ket? 12 oktober 2013

Hoe lees je een voedingse-ket? 12 oktober 2013 Hoe lees je een voedingse-ket? 12 oktober 2013 Het e-ket: wat moet erop? De verplichte gegevens op het e6ket: Verkoopbenaming Ingrediënten (in afnemende hoeveelheid. incl. allergenen) Voedingswaarde Inhoud

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

DE DAGELIJKSE BIJDRAGE AAN UW GEZONDHEID

DE DAGELIJKSE BIJDRAGE AAN UW GEZONDHEID DE DAGELIJKSE BIJDRAGE AAN UW GEZONDHEID Met slechts 1 eetlepel EDEN bio Omega-3 DHA-olie alfalinoleenzuur (ALA) Draagt bij tot een normaal cholesterolgehalte Docosahexaeenzuur (DHA) Draagt bij tot het

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

De opslag van goederen. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Bewaren van voedsel. Wat komt er kijken bij de opslag van goederen?

De opslag van goederen. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Bewaren van voedsel. Wat komt er kijken bij de opslag van goederen? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de opslag van producten die horecabedrijven in voorraad hebben. We vertellen waar je op moet letten bij de levering van producten en hoe je ze opslaat. Wat

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 AARDAPPELEN 15 1.1. Wat zijn aardappelen? 15 1.2. Nachtschade-achtigen 15 1.3. Het groeiproces 15 1.4. Aardappelteelt 16 1.5. Het bewaren van aardappelen 16 1.6. Kookeigenschappen 17 1.7. Voedingswaarde

Nadere informatie

Warm notenontbijt Met Griekse yoghurt en honing

Warm notenontbijt Met Griekse yoghurt en honing Warm notenontbijt Met Griekse yoghurt en honing Spoel de Quinoa voor dat je hem gebruikt eerst goed af, dit ivm met het waslaagje.doe het water en de Quinoa in een middel grote pan en breng aan de kook.

Nadere informatie

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk?

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van melk. We vertellen je waarvoor je melk en melkproducten kunt gebruiken. Ook kom je meer te weten over de verschillende soorten melk

Nadere informatie

1. Algemene Informatie De directeur van de Margarine- en Vettenfabriek NV is Karen Wong Fong Sang. Het bedrijf telt 37 werknemers.

1. Algemene Informatie De directeur van de Margarine- en Vettenfabriek NV is Karen Wong Fong Sang. Het bedrijf telt 37 werknemers. Informatie Folder Margarine- en Vettenfabriek NV 1. Algemene Informatie De directeur van de Margarine- en Vettenfabriek NV is Karen Wong Fong Sang. Het bedrijf telt 37 werknemers. Mission Statement Wij

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Artikelnummer: 4075 EAN: 8712200049155. Marinade Spaans Puur

Artikelnummer: 4075 EAN: 8712200049155. Marinade Spaans Puur Smedes Fine Food Lichtgele marinade op oliebasis. Een tekening van rode spikkeltjes, met knoflook smaak. Namen Commerciele naam Ingrediënten informatie Plantaardige olie (Raapzaad, onnebloem), Groente

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING. Duur 90 min.

GEZONDE VOEDING. Duur 90 min. GEZONDE VOEDING Doelstelling de deelnemers verwoorden waarom we voeding nodig hebben de deelnemers verwoorden dat onze voedingskeuze gevarieerd moet zijn de deelnemers werken samen Duur 90 min. Materiaal

Nadere informatie

Combitray Portion Pack Vrije uitloop ei, Tonijn, Kip- Kerrie 3x4x50 gram (Johma)

Combitray Portion Pack Vrije uitloop ei, Tonijn, Kip- Kerrie 3x4x50 gram (Johma) Combitray Portion Pack Kerrie gebruiker of voor de nodige variëteit. Beter Leven 2 sterren Voedingswaarde en 100 g 100 g 100 g energie (kj) 1188 1059 1466 energie (kcal) 287 255 354 vet totaal (g) 26,7

Nadere informatie

Naam:.. Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag.

Naam:.. Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag. Dagboek Hartfalenpolikliniek Naam:.. Telefoon: (075) 65074 50 Spoedlijn: (075 650 78 90 Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag. Inhoud 1. Persoonlijke richtlijnen 3

Nadere informatie

3.1 Inleiding 67 3.2 Suiker en suikers

3.1 Inleiding 67 3.2 Suiker en suikers INHOUD 13 17 1.1 Inleiding 17 1.2 Definitie van vet 18 1.2.1 Structuur van vet 18 1.2.2 Vetzuurgroepen 19 1.2.3 Oorsprong van vet 23 1.3 Aanwezigheid van vet in levensmiddelen 24 1.3.1 Onverzadigde vetzuren

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 verwerking agrarische producten CSPE BB minitoets bij opdracht 1

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 verwerking agrarische producten CSPE BB minitoets bij opdracht 1 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 verwerking agrarische producten CSPE BB minitoets bij opdracht 1 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

Koken in Q de party wok ten huize met de voedingsdriehoek. van...

Koken in Q de party wok ten huize met de voedingsdriehoek. van... Koken in Q de party wok ten huize met de voedingsdriehoek van... Quiche Quiz over de voedingsdriehoek Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 www.mamagreet.be www.greetlybaert.be

Nadere informatie

GRONDSTOFFEN ASSORTIMENT

GRONDSTOFFEN ASSORTIMENT NAJAAR 215 GRONDSTOFFEN ASSORTIMENT foodservice KWALITATIEF HOOGSTAANDE VOEDINGSPRODUCTEN Vandemoortele is een familiebedrijf in de voedingssector, met een Belgische oorsprong en een Europese visie. We

Nadere informatie

Metrologische Reglementering

Metrologische Reglementering K_740423.doc - 2000-01-28 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN Bestuur Kwaliteit en Veiligheid Afdeling Metrologie Metrologische Dienst Metrologische Reglementering Koninklijk besluit van 23 april 1974 betreffende

Nadere informatie

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding?

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme is een voedingsgewoonte die meer en meer

Nadere informatie

Productgegevens Karamelblokjes

Productgegevens Karamelblokjes Productgegevens Karamelblokjes Ingrediënten : Suiker, volle melk, fondant, glucosesuiker, plantaardig vet, zout, lecithine E322 Suiker 30 33,5% Volle melk 18,5 20% Fondant 17,5 19% Glucosesuiker 17,5-19,8%

Nadere informatie

Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek

Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek De actieve voedingsdriehoek Gezond eten is makkelijker dan je denkt. Zeker met de actieve voedingsdriehoek. Het is een handige wegwijzer over eten en bewegen

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Telefoonnummer: 0344 674285 Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal

Nadere informatie

kwantitatieve ingrediëntendeclaratie (KWID)

kwantitatieve ingrediëntendeclaratie (KWID) kwantitatieve ingrediëntendeclaratie (KWID) informatieblad 16 / 21 juli 2003 belangrijk Dit informatieblad is geen wetgeving en kan daarvoor ook niet in de plaats treden. Het is een interpretatiedocument

Nadere informatie

witsenburg natural products b.v. kokosolie

witsenburg natural products b.v. kokosolie witsenburg natural products b.v. kokosolie Geschikt voor gebruik op hoge temperaturen - Geen transvetzuren Geurloos en Extra Virgin - Biologisch gecertificeerd KOKOSOLIE In tegenstelling tot wat vaak wordt

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogd cholesterolgehalte

Voedingsadvies bij verhoogd cholesterolgehalte Voedingsadvies bij verhoogd cholesterolgehalte Uit onderzoek is gebleken dat er te veel cholesterol in uw bloed aanwezig is. Een te hoog cholesterolgehalte vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Omdat

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 maandag 23 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING VERWERKING AGRARISCHE PRODUCTEN CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

Marinade Italiaans Pesto

Marinade Italiaans Pesto Smedes Fine Food Lichtgroene marinade op oliebasis. et een fijne tekening & pesto smaak. Namen Commerciele naam Wettelijke benaming Functionele naam arinade Ingrediënten informatie Plantaardige olie (Raapzaad,

Nadere informatie

ASSORTIDOOS LUXE GEBAK 20 STUKS

ASSORTIDOOS LUXE GEBAK 20 STUKS ASSORTIDOOS LUXE GEBAK 20 STUKS Assortidoos luxe gebak 20 stuks Bestaande uit: 4 marsepein kasteeltjes, 4 aardbeienschelpjes, 4 Bossche bollen, 4 hazelnoot crèmegebakjes, 4 stroopwafel bavaroisepunten.

Nadere informatie

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling weer verdwijnt.

Nadere informatie

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies krijg je een dorstsignaal? Ong. 2% Bewerkt door

Nadere informatie

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?!

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?! DIABETES TYPE 2 De ziekte van de toekomst?! Inleiding 1. Wat is diabetes 2. Wat loopt er mis 3. Wie loopt er risico 4. Wat zijn de mogelijke gevolgen 5. Meest voorkomende klachten 6. Behandelen en/of voorkomen

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Belangrijkste wijzigingen De nieuwe etiketteringsvoorschriften kennen een aantal grote nieuwe wijzigingen:

Belangrijkste wijzigingen De nieuwe etiketteringsvoorschriften kennen een aantal grote nieuwe wijzigingen: FNLI FACTSHEET De regels voor etikettering in de levensmiddelenindustrie April 2015 Nieuwe wetgeving over informatie op het etiket Vanaf 13 december 2014 zijn de nieuwe Europese etiketteringsvoorschriften

Nadere informatie

Petit Appeltaart RB Kruimeldeeg

Petit Appeltaart RB Kruimeldeeg De Veluwse Banketbakkerij Artikelnummer: EAN: 8717591450788 Namen Commerciele naam Wettelijke benaming Appeltaart kruimeldeeg Ingrediënten informatie appel 50.2%, tarwebloem (gluten), suiker, roomboter

Nadere informatie

Etiketten lezen voor beginners & nieuwe allergenenwetgeving. Nederlandse Coeliakie Dag 2015 Esther Melenberg, dietiste NCV

Etiketten lezen voor beginners & nieuwe allergenenwetgeving. Nederlandse Coeliakie Dag 2015 Esther Melenberg, dietiste NCV Etiketten lezen voor beginners & nieuwe allergenenwetgeving Nederlandse Coeliakie Dag 2015 Esther Melenberg, dietiste NCV Agenda 1. Etiketten lezen: de basis 2. Glutenvrij en etiketten 3. Wat is er veranderd

Nadere informatie

Souflesse tomaat- mozzarella

Souflesse tomaat- mozzarella Souflesse tomaat- mozzarella Versie 1.0 Printdatum 10-04-2013 Wijzigingsdatum 05-09-2012 EAN Artikelnummer 69 Swinkels Ovenvers Gebak BV Hulsbos 1 5431 NZ Cuijk Algemene productomschrijving Gewicht 75

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten CSPE KB landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten SPE KB minitoets bij opdracht 1 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

van... Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 Rachel Hillaert Kegelstraat 3 9940 Sleidinge

van... Greet Lybaert (Diëtiste) Polenstraat 169a 9940 Sleidinge Tel: 09/357.60.86 Rachel Hillaert Kegelstraat 3 9940 Sleidinge en bordje Koken in gezond de wok ten & goedkoop huize van... Kook-& winkelvaardigheden voor sociaal zwakkeren Stap -voor-stap recept Quiche met winkeloefening, dagmenu & quiz over de voedingsdriehoek Greet

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Vaak krijg ik vragen over het bewaren van vlees. Biologisch vlees is anders dan vlees uit de supermarkt omdat er geen chemische kleur-, geur- en smaakstoffen in verwerkt wordt. De

Nadere informatie

Niet toegestane voedingsmiddelen

Niet toegestane voedingsmiddelen Diëtetiek Voedingsadviezen na transplantatie Voedingsadviezen na transplantatie Inleiding Na de transplantatie krijgt u afweeronderdrukkende medicijnen (immuunsuppressiva) voorgeschreven. Hierdoor neemt

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand

gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand Gezond eten is regelmaat brengen in uw voeding. Dat betekent drie hoofdmaaltijden en twee gezonde tussendoortjes per dag. 3 Gezonde voeding, een kwestie

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Waarom maakt KOOK-OOK gebruik van biologisch vlees? Naast dat het dier een beter leven heeft gehad, is de samenstelling van biologisch vlees veel beter voor onze gezondheid. Biologisch

Nadere informatie

Banaan Softijs Vloeibaar

Banaan Softijs Vloeibaar Frusco Namen Artikelnummer: 43695 EAN: 8710942436943 Commerciele naam Wettelijke benaming Ingrediënten informatie MELK, suiker, wei, kokosvet, dextrose, banaan 1%, citroensap, glucose-fructose siroop,

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

GRONDSTOFFEN ASSORTIMENT

GRONDSTOFFEN ASSORTIMENT GRONDSTOFFEN VOORJAAR 212 ASSORTIMENT foodservice MEER DAN JE DENKT De Vandemoortele Groep is een Belgisch familiebedrijf dat is uitgegroeid tot een dynamische voedingsgroep met Europese dimensie. De Groep

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek

De actieve voedingsdriehoek De actieve voedingsdriehoek om dagelijks evenwichtig te eten en voldoende te bewegen Wat is de actieve voedingsdriehoek De actieve voedingsdriehoek geeft een idee van wat je dagelijks zou moeten eten om

Nadere informatie

Het assortiment Lipid Oils

Het assortiment Lipid Oils Inhoudsopgave Introductie van Contined bv....3 Concept Lipid Oils...3 Het assortiment Lipid Oils...4 Beschrijving van de oliën...4 1. Zonnebloemolie...4 2. HOZOL, Hoog oliezuurhoudende (HO) zonnebloemolie...4

Nadere informatie

EAN CODE : 5413110012606 INTRASTAT CODE : 1902-1100 2. KENMERKEN VAN HET PRODUCT :

EAN CODE : 5413110012606 INTRASTAT CODE : 1902-1100 2. KENMERKEN VAN HET PRODUCT : 1. VERKOOPBENAMING : NOEDELSWOK MET GROENTEN EN KIP WETTELIJKE BENAMING : RECEPT VAN FIJNE NOEDELS IN SAUS BEREID OP BASIS VAN VERSCHILLENDE GROENTEN EN KIP EAN CODE : 5413110012606 INTRASTAT CODE : 1902-1100

Nadere informatie

Olijven konings knoflook op olie (G) (Oliva) Auteur informatie. Telefoon 048 143 26 79 Versie 08-07-2014, 14:10:30

Olijven konings knoflook op olie (G) (Oliva) Auteur informatie. Telefoon 048 143 26 79 Versie 08-07-2014, 14:10:30 Olijven konings knoflook op olie (G) (Oliva) Auteur informatie Auteur han1 Email info@oliva.nl Telefoon 048 143 26 79 Versie 08072014, 14:10:30 Specificatie Algemeen Productnaam Artikelnummer Doelgroep

Nadere informatie

GLUTENVRIJ PRODU. ons assortiment glutenvrije broden

GLUTENVRIJ PRODU. ons assortiment glutenvrije broden GLUTENVRIJ gluten PRODU vrij CT ons assortiment glutenvrije broden glutenv rij T STOEPJE BAKT GLUTENVRIJ EEN HEERLIJKE VARIATIE AAN BRODEN! PRODUC T MUFFIN CHOCOLADE BOULE NATURE 80 gram 60 gram per 2

Nadere informatie

Geïnspireerd door de natuur. Overgang naar pure zonnebloemolie voor Fact aardappelspecialiteiten No. 1

Geïnspireerd door de natuur. Overgang naar pure zonnebloemolie voor Fact aardappelspecialiteiten No. 1 Geïnspireerd door de natuur Overgang naar pure zonnebloemolie voor Fact aardappelspecialiteiten No. 1 Het eerste complete assortiment vriesverse aardappelspecialiteiten bereid met pure zonnebloemolie Onze

Nadere informatie

De zonnebloem wordt momenteel vooral in USA, Rusland, Europa, Z-Afrika en Argentinië gewonnen.

De zonnebloem wordt momenteel vooral in USA, Rusland, Europa, Z-Afrika en Argentinië gewonnen. De grondstoffen. 1. Vetten en oliën 1.1. Vetten en oliën : de soorten 1.2. Van grondstof tot ruwe olie 1.3. Van ruwe olie tot zuivere olie : raffinage 1.4. Van olie naar vet 2. Emulgatoren 3. Kleurstoffen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten CSPE KB minitoets bij opdracht 13

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten CSPE KB minitoets bij opdracht 13 landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten SPE KB minitoets bij opdracht 13 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

natuurlijke oorsprong

natuurlijke oorsprong PALMOLIE Palmolie is de meest gebruikte plantaardige olie in de wereld en een belangrijke bron van vetten in onze voeding. Palmolie is een ingrediënt in margarines, koekjes en ijs, maar ook in non-food

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek Geeft weer - Wat je dagelijks zou moeten eten - Hoeveel je best beweegt Voor iedereen vanaf 6 jaar De actieve voedingsdriehoek Is gebaseerd

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting Voedsel en Waren Autoriteit, Projectnummer: ZD05K101 September 2005 1 Samenvatting Eén van de beleidsdoelstellingen van de minister van

Nadere informatie

FrituurWijzer. 1,2,3 Bewust frituren! 1-2-3 Bewust frituren. Deze frituurwijzer is een uitgave van. 3. Frituurvet - recycle het!

FrituurWijzer. 1,2,3 Bewust frituren! 1-2-3 Bewust frituren. Deze frituurwijzer is een uitgave van. 3. Frituurvet - recycle het! 1. Kies de juiste frituurpan Deze frituurwijzer is een uitgave van Frituurvet, Recycle het! www.recyclehet.nl info@recyclehet.nl FrituurWijzer 1-2-3 Bewust frituren 3. Frituurvet - recycle het! 1,2,3 Bewust

Nadere informatie

P00095-629NL PANETTONE ALTO CLASSICO BALOCCO AST. BIANCO g500 Oventaart met rozijnen en natuurlijk zuurdeeg. Ingrediënten: tarwebloem, rozijnen 19%,

P00095-629NL PANETTONE ALTO CLASSICO BALOCCO AST. BIANCO g500 Oventaart met rozijnen en natuurlijk zuurdeeg. Ingrediënten: tarwebloem, rozijnen 19%, P00095-629NL PANETTONE ALTO CLASSICO BALOCCO AST. BIANCO g500 Oventaart met rozijnen en natuurlijk zuurdeeg. Ingrediënten: tarwebloem, rozijnen 19%, boter (melk), verse eigeel, gekonfijte inaasappelschillen

Nadere informatie

Product informatie dd. 28-12-2014 BRC Handboek Concept Food Service b.v. S20M01

Product informatie dd. 28-12-2014 BRC Handboek Concept Food Service b.v. S20M01 Artikelnummer : 04101 Productnaam : YI Graanwafels, zak a 12 stuks 1 Bedrijfsgegevens producent 1.01 Bedrijfsnaam Concept Food Service b.v. 1.02 Bezoekadres Ambachtsweg 16 Andelst 1.03 Postadres Beemd

Nadere informatie

MEDISCH HUIS COLIN vzw (MHC vzw) De Bruynlaan 122 2610 Wilrijk Tel.: 03/830.45.45. Fax.: 03/830.51.59.

MEDISCH HUIS COLIN vzw (MHC vzw) De Bruynlaan 122 2610 Wilrijk Tel.: 03/830.45.45. Fax.: 03/830.51.59. MEDISCH HUIS COLIN vzw (MHC vzw) De Bruynlaan 122 2610 Wilrijk Tel.: 03/830.45.45. Fax.: 03/830.51.59. www.medischhuis-colin.be info@medischhuis-colin.be 12 INLEIDING Het is voor iedereen belangrijk om

Nadere informatie

8045 Kant en klaar maaltijd Nasi-Goreng 8x400g

8045 Kant en klaar maaltijd Nasi-Goreng 8x400g Welten Kant en klare maaltijd met varkensvlees, groenten en rijst, voorgegaard, diepvries. Inhoud: 8 x 400 gram. Voor de meest actuele productinformatie verwijzen we u naar de verpakking. Namen Artikelnummer:

Nadere informatie