Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten"

Transcriptie

1 E-learning module vetten en gezondheid Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten Hoofdstuk 1 gaat over de rol van vetten in een gezond voedingspatroon. Na bestudering van dit hoofdstuk weet je meer over vetten in de voeding en ken je de in vet oplosbare vitamines. Je ziet het belang van essentiële vetzuren, en je hebt je verdiept in de vraag: hoeveel vet hebben we eigenlijk nodig? Het belang van voeding Voor mensen met een aandoening zoals diabetes, een te hoog cholesterol of een hart- en vaatziekte, is gezond eten extra belangrijk. Maar wat is gezond? De Schijf van Vijf is een hulpmiddel dat in één oogopslag laat zien hoe je gezond kunt eten. Vetten zijn daar een onderdeel van. Maar hoe gezond is vet eigenlijk? Het belang van vet Vetten zijn onmisbaar in onze voeding. Vetten zijn een brandstof voor ons lichaam, ze leveren vitamines A, D, E en K en essentiële vetzuren, en hun vetzuren bepalen de architectuur (en daarmee de functie) van alle celmembranen. Je lichaam heeft elke dag vetten nodig voor de opbouw van je cellen, je afweersysteem en de isolatie van je huid. Onderzoek toont aan dat vetten een belangrijke rol spelen bij de preventie en bestrijding van ziekten. Door met name te letten op het soort vet is gezondheidswinst te behalen. Vet bevat altijd een mengsel van verzadigde en onverzadigde vetzuren. Ook komen kleine hoeveelheden transvetzuren in de voeding voor. Verzadigde vetzuren en transvetzuren zijn minder gezond dan onverzadigde vetzuren omdat zij het cholesterolgehalte in het bloed kunnen verhogen. Onverzadigde vetzuren zijn goede vetzuren, die helpen het cholesterolgehalte te verlagen en de verhouding tussen het ongunstige LDL-cholesterol en het gunstige HDL-cholesterol gezond te houden.

2 De groep onverzadigde vetzuren bevat ook de essentiële vetzuren. Essentiële vetzuren zijn van belang voor een optimale gezondheid, maar het lichaam kan ze niet zelf aanmaken. Het is dan ook belangrijk dat we van deze vetzuren voldoende met de voeding binnenkrijgen. De essentiële vetzuren zijn het omega-3 vetzuur alfa-linoleenzuur en het omega-6 vetzuur linolzuur. Vetten en vitamines Er zijn vier in vet oplosbare vitamines: vitamine A, vitamine D, vitamine E en vitamine K. De in vet oplosbare vitamines kunnen in de weefsels van het lichaam worden opgeslagen. Vitamine A, D en E zit vooral in halvarine, margarine en bak- en braadproducten. Aan deze producten zijn deze vitamines namelijk toegevoegd. Vitamine A komt ook voor in vis, melkproducten en eidooiers. In lever zit heel veel vitamine A. Vitamine D zit in kleine hoeveelheden ook in vlees en volle melkproducten. Verder is vooral vette vis ook een goede bron van vitamine D. Vitamine E zit vooral in tarwekiemolie, zonnebloemolie, pitten, zaden, noten, groente en fruit. Vitamine K zit onder meer in groene bladgroenten en plantaardige oliën. Vitamine A Vitamine A is nodig voor een goede weerstand. Daarnaast speelt het een rol bij de groei, het gezichtsvermogen en de gezondheid van huid, tandvlees en haar. Vitamine D Vitamine D is belangrijk voor sterke botten en tanden en bevordert de opname van de mineralen calcium en fosfor in het lichaam. Vitamine D speelt ook een rol bij de instandhouding van de weerstand en bij een goede werking van de spieren. De belangrijkste bron van vitamine D is het zonlicht. Vitamine D wordt onder invloed van zonlicht in de huid aangemaakt. Wie niet regelmatig buiten is, moet er zeker voor zorgen dat er voldoende vitamine D in de voeding zit. Vitamine E Vitamine E speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen en het in stand houden van spier- en andere weefsels. Ook is het belangrijk voor de weerstand. Vitamine E is een antioxidant: het beschermt de cellen in het lichaam tegen vrije radicalen.

3 Vitamine K Vitamine K is vooral belangrijk voor de bloedstolling. Vitamine K wordt voor een deel door de bacteriën in de (dikke) darm gemaakt, vanaf een leeftijd van ongeveer drie maanden. Daarnaast is aanvulling vanuit de voeding nodig. Vragen hoofdstuk 1 1 Welke vetten zijn gezonder: verzadigde vetten, onverzadigde vetten of transvetten? onverzadigde vetten, want deze helpen het cholesterolgehalte te verlagen 2 Waar moet je op letten als je gezond vet wilt kiezen? welk vet gunstiger is voor de cholesterolgehaltes in je bloed 3 Hoeveel van de dagelijkse calorieën heb je nodig uit vet? tussen 20 en 40 % 4 Wat is een kenmerk van essentiële vetzuren? het lichaam kan deze vetzuren niet zelf maken

4 5 Een vitamine D-tekort leidt bij volwassenen op den duur tot botontkalking. Welke groep loopt het grootste risico? vrouwen boven de 50 die een sluier dragen 6 Welke voedingsmiddelen zijn een belangrijke bron van vitamine A? margarine, lever en vis Hoofdstuk 2 Aanbevelingen Gezondheidsraad en Voedingscentrum Hoofdstuk 2 geeft informatie over de aanbevelingen van de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum op het gebied van vetten in de voeding. Na het doorlopen van dit hoofdstuk weet je op welke vetten je moet letten als je een gezond dagmenu samenstelt en heb je inzicht in de voedingswaarden van verschillende producten. Aanbevelingen De Gezondheidsraad doet aanbevelingen voor een gezond voedingspatroon. Twintig tot veertig procent van je dagelijkse calorieën moet je uit vet halen. Heb je overgewicht, dan is dit maximaal 35 procent. Ook iemand met overgewicht heeft dus vetten nodig. Het grootste deel zou moeten bestaan uit onverzadigde vetten. Het gehalte aan verzadigde vetzuren en transvetzuren moet zo laag mogelijk zijn: maximaal 10 resp. 1 energieprocent van de voeding. Verder geldt een aanbeveling voor specifieke vetzuren in de voeding, namelijk omega-3 vetzuren die voorkomen in plantaardige oliën (alfa-linoleenzuur: 1 energieprocent

5 per dag) en in vis (visvetzuren: 450 mg per dag). Ook wordt aanbevolen minimaal 2 energieprocent linolzuur (omega-6) per dag te consumeren ter voorkoming van deficiënties. Het Voedingscentrum geeft voorlichting over goede voeding, zoals over hoeveel energie mannen en vrouwen per dag binnen moeten krijgen. Gemiddeld heeft een man zo'n 2500 kilocalorieën (kcal) nodig en een vrouw 2000 kcal nodig. Om een idee te geven: 1 gram vet levert 9 kcal. Omgerekend naar grammen betekent dit dat je dagelijks tussen de 45 en 110 gram vet zou moeten eten. Beweeg je volop, dan heb je vaak meer calorieën nodig. Probeer je af te vallen, wat minder. Normaal gesproken moet wat je aan energie binnenkrijgt ongeveer evenveel zijn als wat je aan energie verbruikt. Eet je meer dan je lichaam nodig heeft, dan word je dikker, eet je minder, dan val je af. Deze richtlijnen zijn voor gemiddelde personen. Als je groter of kleiner bent moet je deze hoeveelheden een beetje bijstellen. Vragen hoofdstuk 2 1 Hoeveel van je dagelijkse energiebehoefte zou je maximaal uit verzadigde vetten moeten halen? 10 procent 2 Hoeveel vet moet een man gemiddeld per dag eten? meer dan 55 gram 3 Waarom is vis gezond?

6 vis bevat gezonde visvetzuren 4 Mag iemand met overgewicht nog vetten eten? Ja, ook een zwaar lichaam heeft vetten nodig om gezond te blijven 5 Welke maaltijd is beter voor een patiënt met hart- en vaatziekten en waarom? Maaltijd A Gebakken aardappelen Gekookte groente Schouderkarbonade (vet vlees) Jus Schaaltje volle yoghurt Maaltijd B Gekookte aardappelen Rauwe groente Zalmfilet (vette vis) Olijfolie Schaaltje magere yoghurt de tweede maaltijd is beter, deze bevat vooral onverzadigde vetten

7 6 Welke maaltijd bevat de minste calorieën? maaltijd B Hoofdstuk 3 NHG- en Zorgstandaarden Hoofdstuk 3 gaat over de vraag wat de NHG- en Zorgstandaarden ons leren over voeding in relatie tot onze gezondheid. Je ziet wat de invloed van bepaalde voedingsmiddelen is op de vetzuursamenstelling van je voeding. Richtlijnen en standaarden De NHG standaard cardiovasculair risicomanagement, de NHG standaard diabetes type 2, de Zorgstandaard diabetes type 2 (voor volwassenen), de Zorgstandaard vitale vaten en de nieuwe richtlijnen voeding bij diabetes van de Nederlandse Diabetes Federatie (2010) benadrukken het belang van goede voeding. Adviezen uit de NHG standaard Cardiovasculair risicomanagement 2012 en de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad: zorg voor goede voeding volgens de Richtlijnen goede voeding. ga bij mannen tussen de 30 en 50 jaar met een zittend beroep en weinig beweging in de vrije tijd uit van een energiebehoefte van rond de 2500 kilocalorieën per dag. Vrouwen van die leeftijd met dezelfde inactieve leefstijl hebben gemiddeld 2000 per dag kilocalorieën nodig. adviseer, bij een energie-inname van 2500 kcal per dag (mannen) maximaal 28 gram verzadigde vetzuren (namelijk minder dan 10 energieprocent) en 3 gram transvetzuren (minder dan 1 energieprocent).

8 adviseer bij een energie-inname van 2000 kcal per dag (vrouwen) maximaal 22 gram verzadigd vet en 2 gram transvetten. dring aan op de consumptie van twee keer per week vis, waarvan eenmaal vette vis. verbeter de kwaliteit van de vetinname van patiënten door verzadigde vetten in de voeding te vervangen door onverzadigde vetten. Vragen hoofdstuk 3 1 Hoe kun je de vetzuursamenstelling van je voeding verbeteren? door verzadigde vetten in de voeding te vervangen door onverzadigde vetten 2 Bij welke vervanging mag je de meeste gezondheidswinst verwachten? door margarine uit een wikkel te vervangen door margarine uit een knijpfles 3 Wat kunnen mensen met (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten beter niet dagelijks eten bij het ontbijt? een croissant met 48+ kaas 4

9 Wat is de verstandigste keuze voor mensen met (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten? een boterham met halvarine en sandwich spread Hoofdstuk 4 Vet in voedingsmiddelen Hoofdstuk 4 gaat dieper in op vet als ingrediënt in voedingsmiddelen. Na het doorlopen van dit hoofdstuk heb je gezien wat het effect is van het vervangen van producten met vooral verzadigd vet door producten rijk aan onverzadigd vet, en weet je waar je op moet letten als je een etiket bestudeert. Kies voor onverzadigd vet en boek gezondheidswinst Wanneer je voedingsmiddelen met veel verzadigde vetzuren vervangt door producten rijk aan (meervoudig)onverzadigde vetzuren, verlaag je het risico op hart- en vaatziekten en mogelijk op diabetes mellitus type 2. Dat lijkt een eenvoudige boodschap, maar het maken van een gezonde productkeuze is voor patiënten niet eenvoudig. Want welke producten bevatten de goede vetten? Praktijkondersteuners kunnen bij de voedingsvoorlichting een belangrijke rol vervullen. Vetten voor op brood en in de pan Bij bereidingsvetten en producten voor op de boterham geldt over het algemeen: hoe zachter of vloeibaarder het vet bij kamertemperatuur is, hoe meer onverzadigde vetzuren en hoe minder verzadigde vetzuren en transvetzuren het product bevat. Een vloeibare plantaardige olie bevat dus veel onverzadigde vetzuren, terwijl een vast vet meer verzadigde vetzuren en/of transvetzuren bevat. In sommige gevallen kan een product helemaal geen onverzadigd vetzuren bevatten. Daar staat tegenover dat er geen producten zijn die voor 100% uit onverzadigd vetzuren bestaan.

10 Vetten in voedingsmiddelen Vetten worden ook verwerkt in veel levensmiddelen. Ze geven producten smaak en consistentie. Sojaolie, palmolie, raapolie en zonnebloemolie zijn de meest gebruikte vetten in voedingsmiddelen. Onderling verschillen de plantaardige en dierlijke oliën en vetten in grote mate in de vetzuursamenstelling. Omdat vet in elk voedingsmiddel uit een combinatie van verzadigde, onverzadigde en soms ook transvetzuren bestaat, is het belangrijk te letten op de verhouding waarin ze voorkomen. Een leverancier is verplicht om alle gebruikte grondstoffen en ingrediënten te vermelden op het etiket. Dat gebeurt in afnemende grootte. Vaak staat de term plantaardige olie vermeld in de ingrediëntendeclaratie. Dat geeft de producent de vrijheid om verschillende plantaardige oliesoorten te gebruiken zonder dat het etiket hoeft te worden aangepast. Soms wordt een specifieke oliesoort genoemd, zoals bijvoorbeeld olijfolie. Check het etiket Op het etiket van een voedingsmiddel staat vaak een zogenoemde voedingswaardedeclaratie. De declaratie geeft informatie over de hoeveelheid kilocalorieën, vetten, koolhydraten, eiwitten en vezels per 100 gram, en soms ook de vetzuursamenstelling (verzadigd, enkelvoudig en meervoudig onverzadigd en transvet). Daarnaast bestaan er informatielogo's die helpen om een verantwoorde keus te maken bij de samenstelling van de dagelijkse maaltijd. De logo s staan op producten met minder verzadigd vet, transvet, toegevoegde suiker en zout. Producten met het logo hebben daardoor een betere samenstelling dan producten uit dezelfde categorie zonder logo. Ze helpen te kiezen voor voedingsmiddelen die passen binnen een gezonder voedingspatroon. Vragen hoofdstuk 4 1 in welk product is het aandeel onverzadigd vet meer dan 50% van het totaal vet? kip/kerrie salade

11 2 welke producten zijn rijk aan essentiële vetzuren? olie, sauzen en margarines 3 zet de volgende producten in de goede volgorde: van producten met in verhouding vooral verzadigd vet naar producten met in verhouding vooral onverzadigd vet schouderkarbonade, gekookt ei, haring Hoofdstuk 5 Voedingsadviezen in de praktijk In Hoofdstuk 5 bestudeer je op internet de effecten van voedingstoffen op het HVZrisico, en vertaal je deze informatie naar voedingsadviezen in de praktijk. Na het doorlopen van dit hoofdstuk kun je patiënten adviseren over verantwoorde productkeuzes, zowel bij het ontbijt, de lunch en het avondeten, als bij tussendoortjes. Voedingsadviezen Voor patiënten met hart- en vaatzieken of diabetes is het maken van een verantwoorde vetkeuze belangrijk. Voedingsmiddelen met veel verzadigde vetzuren moeten worden vervangen door producten die rijk zijn aan (meervoudig) onverzadigde vetzuren. Met een aantal simpele tips kun je patiënten helpen om de vetzuursamenstelling van de voeding te verbeteren. Tips voor een gezonde vetinname Je kunt om te beginnen adviseren twee keer per week vis te eten in plaats van vlees. Ook

12 krijg je meer gezonde vetten binnen door vegetarische producten te eten in plaats van vlees. Ook noten zijn een goede bron van onverzadigd vet. Een goed advies om de inname van verzadigde vetzuren te verlagen en deze te vervangen door onverzadigde vetzuren is om boterhammen te besmeren met halvarine en te bakken of roerbakken met een kleine hoeveelheid vloeibare margarine of plantaardige olie in plaats van harde vetten. Tussendoortjes bevatten vaak minder goede vetten. Adviseer snacks als ongezouten noten, olijven, toastjes met (gerookte) zalm of komkommer-, selderie-, eier- of tonijnsalade. Te veel eten maakt dik Het is verstandig dat te zware patiënten op hun energie-inname letten, maar wel gezonde vetten eten. Verder zijn voldoende groente, fruit en brood en weinig zout van belang. Daarnaast is het belangrijk dat patiënten niet roken, matig omgaan met alcohol, en voldoende bewegen. Tips voor een gezond gewicht Wil je gezonde vetten adviseren aan een patiënt met hart- en vaatziekten of diabetes mellitus type 2, die op zijn caloriegehalte moet letten of moet afvallen, hou dan de bovenstaande tips aan maar adviseer daar waar mogelijk de magere varianten. Adviseer dan bijvoorbeeld: magere vlees en vleeswaren, zoals kip- of kalkoenfilet, fricandeau, varkenshaas, haaskarbonade, tartaar; laag-vet sauzen op basis van plantaardige olie zoals magere fritessaus; snacks: snacktomaten, komkommer, popcorn of Japanse mix; zuivel: magere/halfvolle zuivelproducten, 20+ of 30+ kaas. Olie Wanneer olie wordt gebruikt, maakt de soort olie niet veel uit. Alle soorten bevatten vooral onverzadigde vetzuren. Wel zijn er smaakverschillen. Zo is olijfolie een geschikte smaakmaker in salades. In olijfolie zitten wat meer enkelvoudig onverzadigde vetzuren. Andere oliën, zoals zonnebloem-, maïs- en arachideolie, bevatten wat meer meervoudig onverzadigde vetzuren. Beide soorten onverzadigde vetzuren zijn oké. Olie bevat geen vitamine A en D. In verband

13 met de voorziening van vitamine A en D mag daarom bij de bereiding van de warme maaltijd maximaal twee a drie keer per week olie worden gebruikt. De andere dagen heeft een vloeibare margarine of een bak- en braadproduct de voorkeur. Voor op de boterham Er is veel keuze in de supermarkt. Een product uit een kuipje is de verantwoorde keuze. Alle kuipjes bevatten vitamine A, D en E en goede onverzadigde vetzuren. De term halvarine slaat op producten met minimaal 39 en maximaal 41% vet. Producten met de vermelding light of met laag vetgehalte mogen niet meer vet bevatten dan 41%. Deze producten zijn een goede keuze voor mensen die op hun calorie-inname moeten letten. De term dieet geeft aan dat een product geschikt is om te gebruiken bij een verhoogd cholesterolgehalte. Er zitten dan minimaal 50% meervoudig onverzadigde vetzuren in. In sommige gevallen, als de patiënt actief zijn cholesterol wil verlagen, kun je een product met toegevoegde plantensterolen adviseren. Vragen hoofdstuk 5 1 Geef aan wat volgens de huidige wetenschappelijke inzichten bewezen is: linolzuur vermindert het risico op hart- en vaatziekten 2 Welke van onderstaande tussendoortjes kan iemand met (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten bij voorkeur kiezen? walnoten 3

14 Wat is voor iemand met (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten de beste keuze? een boterham met dieethalvarine uit een kuipje 4 Als iemand met (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten een boterham met hartig beleg wil eten, wat is dan een goed advies? kies bij voorkeur voor halvarine en komkommersalade

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Dit hoofdstuk bevat zeven vragen Hoofdstuk 1 gaat over het belang van een gezond voedingspatroon en de rol van vetten hierin. Na bestudering van dit hoofdstuk

Nadere informatie

Voor op brood (kuipjes 41 % totaal vet) Voor op brood (kuipjes > 41 % vet) Twenty Four Brio Light Becel pro.activ Calorie Light

Voor op brood (kuipjes 41 % totaal vet) Voor op brood (kuipjes > 41 % vet) Twenty Four Brio Light Becel pro.activ Calorie Light INFOKAART n van margarine-, halvarine- en bak- en braadproducten December 2016 - Het assortiment margarineproducten wordt steeds groter en sluit steeds beter aan op de wensen en eisen van de consument.

Nadere informatie

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE E-book WAT IS VET? VET IS EEN VOEDINGSSTOF DIE ZIT IN BIJVOORBEELD HALVARINE, OLIE, VLEES, KAAS EN IN KOEK, SNACKS EN SAUZEN. VET IS ALTIJD EEN MENGSEL VAN VETZUREN.

Nadere informatie

Vetten Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet

Vetten Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet Vetten Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet In voeding zitten twee soorten vet: verzadigd vet en onverzadigd vet. Als je verzadigd vet vervangt door onverzadigd vet heeft dat een positief effect

Nadere informatie

Oliën en vetten kies gezond en lekker

Oliën en vetten kies gezond en lekker Meer weten? Op www.vettefeiten.nl vind je nog veel meer informatie over de rol van oliën en vetten in ons dagelijks leven. Volg ons ook op twitter: @MVOvettefeiten Contact MVO - de ketenorganisatie voor

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Gezond en minder gezond vet. Herken het gezonde vet

Gezond en minder gezond vet. Herken het gezonde vet Gezond en minder gezond vet Herken het gezonde vet Kies gezond vet! Vet is onmisbaar in onze voeding. Je lichaam heeft vet nodig. Vet levert energie en is een bron van vitamines zoals vitamine A, D en

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Wat zijn vetten? Soorten vetten Onverzadigde vetten Verzadigde vetten Transvetten Vetpercentages Tips

Wat zijn vetten? Soorten vetten Onverzadigde vetten Verzadigde vetten Transvetten Vetpercentages Tips Vetten 1 Onderwerpen Wat zijn vetten? Soorten vetten Onverzadigde vetten Verzadigde vetten Transvetten Vetpercentages Tips 2 Wat zijn vetten? Vetten zijn naast eiwitten en koolhydraten, een van de drie

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding

Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding Gezond eten is voor iedereen belangrijk, maar voor mensen met diabetes type 2 zijn er extra aandachtspunten. Onze voedingsadviezen helpen je. Wat gebeurt

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 voedingsadvies Julie hebben in les 1 al een voedingsdagboek moeten invullen en in les drie heb je als het goed is geleerd hoe de schijf van vijf werkt. Met deze kennis

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten, rozijnen, gedroogde pruimen en andere gedroogde zuidvruchten bevatten veel gezonde vetten, vezels, vitamines en mineralen. Uit

Nadere informatie

Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet

Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet De Schijf van Vijf is het voorlichtingsmodel dat het Voedingscentrum

Nadere informatie

Manifest Essentiële vetten voor kinderen

Manifest Essentiële vetten voor kinderen Manifest Essentiële vetten voor kinderen BF2532 Blue Band Manifest Brochure.indd 1 29-06-2010 11:16:39 Inhoudsopgave Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland... 4 Diëtisten Coöperatie Nederland en Nederlandse

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek Geeft weer - Wat je dagelijks zou moeten eten - Hoeveel je best beweegt Voor iedereen vanaf 6 jaar De actieve voedingsdriehoek Is gebaseerd

Nadere informatie

Voedingsadvies bij galklachten

Voedingsadvies bij galklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is gal? De lever maakt galvloeistof aan, die nodig is bij de vertering van vetten. Deze galvloeistof wordt opgeslagen in de galblaas. Zodra er vet voedsel in de darm

Nadere informatie

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes diabetes gravidarum 2 Deze brochure is bedoeld voor vrouwen met diabetes gravidarum. In deze brochure wordt informatie gegeven over o.a. de richtlijnen voor de

Nadere informatie

Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN

Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be Inhoudsopgave Vetten in de actieve voedingsdriehoek... 3 Zichtbaar en onzichtbaar

Nadere informatie

Kies gezond vet! Wetenschap en praktijk! Gerard Hornstra,"

Kies gezond vet! Wetenschap en praktijk! Gerard Hornstra, Kies gezond vet! Wetenschap en praktijk! Gerard Hornstra," emeritus hoogleraar " Experimentele Voedingskunde" Universiteit Maastricht" " Voorzitter MVO stuurgroep" Kies gezond vet! Kies gezond vet!! Vet

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet

GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet Stelling 1 BMI is hetzelfde als vetpercentage BMI is hetzelfde als vetpercentage BMI meet je door gewicht (kg) / lengte²

Nadere informatie

Hartrevalidatie HagaZiekenhuis

Hartrevalidatie HagaZiekenhuis GEZONDE VOEDING Hartrevalidatie HagaZiekenhuis Hieronder treft u de inhoud van de informatiemodule aan, voor het onderdeel van de diëtiek. Gezonde voeding in relatie tot de risicofactoren: Bepaalde risicofactoren

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Telefoonnummer: 0344 674285 Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Eten volgens de nieuwe Schijf van Vijf. Annette Stafleu 8 november 2016

Eten volgens de nieuwe Schijf van Vijf. Annette Stafleu 8 november 2016 Eten volgens de nieuwe Schijf van Vijf Annette Stafleu 8 november 2016 Video: Wat is gezond eten volgens de Schijf van Vijf Astrid Postma van het Voedingscentrum vertelt Wat presenteren we vandaag? Onze

Nadere informatie

Invloed van voeding en beweging op het hart. Goedele Vandamme Klinische voeding UZ Leuven

Invloed van voeding en beweging op het hart. Goedele Vandamme Klinische voeding UZ Leuven Invloed van voeding en beweging op het hart Goedele Vandamme Klinische voeding UZ Leuven Inhoud Samenstelling van de voeding De energiebalans De actieve voedingsdriehoek Zout Besluit Samenstelling van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf Inleiding Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Je voelt je daardoor beter. Daarnaast is het ook belangrijk om een gezond gewicht te krijgen of te houden. Om gezond te kunnen eten, moet je wel

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Voeding en osteoporose

Voeding en osteoporose Voeding en osteoporose 2 Voeding bij osteoporose Bij osteoporose (botontkalking) is de afbraak van de botten vergroot, waardoor de botten erg verzwakt zijn. De kans op botbreuken is verhoogd. Belangrijke

Nadere informatie

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten Hoofdstuk 3B Variatielijsten Variatie in uw voeding is belangrijk. Hierdoor krijgt u voldoende voedingsstoffen binnen en kunt u voedingsmiddelen afwisselen. Uitgangspunt om te variëren is het basisdieet,

Nadere informatie

Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht. Graag in samenwerking

Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht. Graag in samenwerking Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht Graag in samenwerking Voor zowel kinderen als volwassenen zijn overgewicht en obesitas de belangrijkste risicofactoren voor de ontwikkeling van

Nadere informatie

30 dagen een commitment met jezelf aangaan!

30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 1. Training 2. Voeding 3. Rust 1. Training - Grote spieren trainen benen, borst en rug - Cardio training - Dagelijks middelmatig bewegen Grote spieren trainen:

Nadere informatie

Diabetes type 2. Het belang van gezonde voeding

Diabetes type 2. Het belang van gezonde voeding Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding Gezond eten is voor iedereen belangrijk, maar voor mensen met diabetes type 2 zijn er extra aandachtspunten. Onze voedingsadviezen helpen je. Wat gebeurt

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2015 Annex: Frequently Asked Questions

NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2015 Annex: Frequently Asked Questions NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2015 Annex: Frequently Asked Questions Antwoorden op veel gestelde vragen voor mensen met diabetes Nederlandse Diabetes Federatie, Amersfoort, oktober 2016 De NDF Voedingsrichtlijn

Nadere informatie

Changing Diabetes is een geregistreerd handelsmerk. van Novo Nordisk A/S. Wietske Wits, diabetes type 1

Changing Diabetes is een geregistreerd handelsmerk. van Novo Nordisk A/S. Wietske Wits, diabetes type 1 Novo Nordisk beschouwt het als haar missie om de toekomst van diabetes te veranderen. Om deze visie gestalte te geven hebben wij het Changing Diabetes-programma ontwikkeld. Changing Diabetes omvat diverse

Nadere informatie

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling weer verdwijnt.

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen?

Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen? Vitaminen Wat zijn het? Kleine organische (levende natuur) stoffen. Onmisbaar/ noodzakelijk voor groei en ontwikkeling Op vitamine D na, kan ons lichaam geen vitamines maken. Er bestaan 13 vitamines. Oorsprong

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

5. Dagelijkse energie

5. Dagelijkse energie 5. Dagelijkse energie Elke beweging die je doet kost energie. Niet alleen bij het rennen, lopen, bukken en springen, maar ook slapen en zitten kosten dus energie. De energie die hiervoor nodig is, wordt

Nadere informatie

CrossCamp Amsterdam. Voedingsleer

CrossCamp Amsterdam. Voedingsleer CrossCamp Amsterdam Voedingsleer CrossCamp Amsterdam Voel je Fit, voel je Sterk,, Gemotiveerd trainen met stimulerende begeleiding. Voedinsleer Wat halen we uit voeding? Koolhydraten Vetten Eiwitten Voedingsmiddelen

Nadere informatie

Ondervoeding. Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte. In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten.

Ondervoeding. Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte. In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten. Ondervoeding Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten. Ondervoeding komt vooral voor bij ziekte en bij ouderen. Op oudere leeftijd is het soms

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren 24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren Annette Schormans, diëtist Lezing 26 januari 2015 KBO Boxtel Gezondheidsproblemen leefregels voor senioren goede keuze in voeding maken blijven bewegen hersenen

Nadere informatie

AFVALLEN ZONDER ZWETEN

AFVALLEN ZONDER ZWETEN AFVALLEN ZONDER ZWETEN 8:00 DAG 21 Vetten Er zijn veel misverstanden over vet. Feit is dat je niet zonder kunt. Maar net als bij suiker, is het goed om ook hier onderscheid te maken tussen natuurlijke

Nadere informatie

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Hart- en vaatziekten. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Hart- en vaatziekten voor Nederlanders Zorg goed voor uw hart Zorg goed voor uw hart Deze folder gaat over gezondheid en hart- en vaatziekten. Eerst vertellen we wat hart- en vaatziekten zijn. Daarna vertellen

Nadere informatie

VOEDINGSRICHTLIJNEN EET 5-6 MAALTIJDEN PER DAG!

VOEDINGSRICHTLIJNEN EET 5-6 MAALTIJDEN PER DAG! VOEDINGSRICHTLIJNEN Proficiat, je hebt er goed aan gedaan om te kiezen voor extra lichaamsbeweging en dus voor een betere gezondheid. Wil je echter graag overbodig gewicht verliezen dan is het essentieel

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Hart- en vaatziekten. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Hart- en vaatziekten voor Marokkaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Zorg goed voor uw hart Deze folder gaat over gezondheid en hart- en vaatziekten. Eerst vertellen we wat hart- en vaatziekten zijn.

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende voedingsstoffen

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Botontkalking en voeding

Botontkalking en voeding Diëtetiek Botontkalking en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is calcium?... 3 Aanbevolen hoeveelheid calcium... 4 Hoe krijgt u voldoende calcium per dag binnen?... 4 Waarom vitamine D?... 7

Nadere informatie

Energiebalans. Opdracht 8B. Opdracht

Energiebalans. Opdracht 8B. Opdracht Opdracht 8B Energiebalans Opdracht Doel: Introductie vragen (Bijlage 1) 20 min. Opdracht 1 (Werkboekje Energiebalans) 30 min. Aan de hand van het deze opdracht leren de kinderen: Wat de energiebalans is;

Nadere informatie

Naam:.. Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag.

Naam:.. Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag. Dagboek Hartfalenpolikliniek Naam:.. Telefoon: (075) 65074 50 Spoedlijn: (075 650 78 90 Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag. Inhoud 1. Persoonlijke richtlijnen 3

Nadere informatie

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht Opdracht 4C Schijf van Vijf-spel Opdracht Doel: Introductie: 15 min. Opdracht 1: Opdracht 2: Kinderen worden bewust gemaakt van wat gezonde basisvoeding is. Dit zijn producten uit de Schijf van Vijf. Als

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

DE MAAND ZONDER SUIKER

DE MAAND ZONDER SUIKER DE MAAND ZONDER SUIKER Spelregels Hoe werkt het experiment? De maand november is voor Kassa de Maand Zonder Suiker. Helemaal suikervrij is niet gezond: in fruit zit bijvoorbeeld van nature suiker, maar

Nadere informatie

Voeding en Osteoporose

Voeding en Osteoporose Voeding en Osteoporose Uit onderzoek blijkt dat u botontkalking heeft. Het is ook mogelijk dat u bepaalde medicijnen gebruikt of een ziekte heeft die botontkalking zouden kunnen veroorzaken. Op den duur

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding?

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme is een voedingsgewoonte die meer en meer

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Voeding na transplantatie. 2013 Universitair Ziekenhuis Gent

Voeding na transplantatie. 2013 Universitair Ziekenhuis Gent Voeding na transplantatie 1 Algemene voedingsrichtlijnen Jemina Van Loo 24/06/2013 2 Inleiding Optimale gezondheid bereiken of bewaren 1) Medicatie 2) Gezonde voeding gezond gewicht gezonde voedingskeuzes

Nadere informatie

Gezonde voeding (voor ouderen)

Gezonde voeding (voor ouderen) Gezonde voeding (voor ouderen) We worden steeds ouder Europe 29% North America 25% Eastern Asia 21% LA & Caribbean 14% 1953 Schijf van vijf 2004 1981 voorjaar van 2016 1965 1991 Algemene voedingsadviezen

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND?

SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND? SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND? Hieronder vind je alle informatie die je nodig hebt voor een spreekbeurt of werkstuk over gezond eten. De verschillende onderwerpen waar je in je spreekbeurt

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

janneke Schuppert diëtistengroep eetid, Alkmaar j.schuppert@eetid.nl

janneke Schuppert diëtistengroep eetid, Alkmaar j.schuppert@eetid.nl Casus CVRM 17 januari en 12 februari 2012 janneke Schuppert diëtistengroep eetid, Alkmaar j.schuppert@eetid.nl Dhr. B. Bikkel: 50 jaar; BMI 30,7 Monteur en sinds 2 jaar getrouwd Houdt niet van dokteren

Nadere informatie

Casus CVRM 17 januari en 12 februari 2012. janneke Schuppert. j.schuppert@eetid.nl

Casus CVRM 17 januari en 12 februari 2012. janneke Schuppert. j.schuppert@eetid.nl Casus CVRM 17 januari en 12 februari 2012 janneke Schuppert diëtistengroep eetid, Alkmaar j.schuppert@eetid.nl Dhr. B. Bikkel: 50 jaar; BMI 30,7 Monteur en sinds 2 jaar getrouwd Houdt niet van dokteren

Nadere informatie

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking Samenvatting De zogeheten Richtlijnen goede voeding zijn bedoeld om de overheid steun te bieden bij het ontwikkelen van een voedingsbeleid en bij het volgen van de effecten van dat beleid. Het advies vormt

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Marokkaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En

Nadere informatie

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Een koolhydraatarm dieet De arts of diëtist heeft met u besproken dat u gedurende drie maanden een koolhydraatarm dieet gaat volgen. Dit dieet volgt u in overleg

Nadere informatie

Gezonde voeding. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Gezonde voeding. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Gezonde voeding voor Nederlanders Zorg goed voor uw hart Wat is het belang van goede voeding? Risicofactoren We eten om in leven te blijven. Maar we eten ook omdat we het gezellig vinden. En we willen

Nadere informatie

VOEDING & DIABETES. De rol van dieetzorg bij de mens met diabetes mellitus. Janneke de Keijzer, dietist Diabetes Nutrition Organisation

VOEDING & DIABETES. De rol van dieetzorg bij de mens met diabetes mellitus. Janneke de Keijzer, dietist Diabetes Nutrition Organisation VOEDING & DIABETES De rol van dieetzorg bij de mens met diabetes mellitus Janneke de Keijzer, dietist Diabetes Nutrition Organisation 26 september 2013 Warming up Waar denk je aan, voeding & diabetes?

Nadere informatie

DE DAGELIJKSE BIJDRAGE AAN UW GEZONDHEID

DE DAGELIJKSE BIJDRAGE AAN UW GEZONDHEID DE DAGELIJKSE BIJDRAGE AAN UW GEZONDHEID Met slechts 1 eetlepel EDEN bio Omega-3 DHA-olie alfalinoleenzuur (ALA) Draagt bij tot een normaal cholesterolgehalte Docosahexaeenzuur (DHA) Draagt bij tot het

Nadere informatie

ALLES OVER VOEDINGS- STOFFEN

ALLES OVER VOEDINGS- STOFFEN ALLES OVER VOEDINGS- STOFFEN VOORWOORD Lieve Fitsoluter, Wij hopen dat je veel plezier hebt met het lezen van ons E-book en er veel inspiratie uit kunt halen voor jouw gezonde lifestyle! We zijn ons er

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling

Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is een veelvoorkomend probleem in het ziekenhuis. Ongeveer één op de drie patiënten loopt risico

Nadere informatie

MijnCoach Voedingsleer

MijnCoach Voedingsleer MijnCoach Voedingsleer MijnCoach: Voedingsleer Pagina 1 Inhoudsopgave Basis Voedingsleer... 3 Energie... 3 Voedingswaarden... 3 Vet... 4 Eiwit... 4 Koolhydraten... 4 Vezels... 5 Natrium... 5 Vitaminen...

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING. Duur 90 min.

GEZONDE VOEDING. Duur 90 min. GEZONDE VOEDING Doelstelling de deelnemers verwoorden waarom we voeding nodig hebben de deelnemers verwoorden dat onze voedingskeuze gevarieerd moet zijn de deelnemers werken samen Duur 90 min. Materiaal

Nadere informatie