Kwartaalrapportage PMT. Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. 1 ste kwartaal 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwartaalrapportage PMT. Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. 1 ste kwartaal 2011"

Transcriptie

1 Kwartaalrapportage PMT Maatschappelijk Verantwoord Beleggen 1 ste kwartaal

2 Inhoudsopgave Verantwoord Aandeelhouderschap...3 Stemmen...3 Uitsluiting...4 Dialoog...5 Class Actions...5 Integrale Benadering...6 ESG integratie in de beleggingscategorieën...6 ESG integratie in de brokerselectie...6 Questionnaire IOG...7 Global Real Estate Sustainability Benchmark...7 2

3 Verantwoord Aandeelhouderschap Stemmen PMT heeft een op maat gesneden stembeleid ontwikkeld, dat in overeenstemming is met de leidende beginselen. In dit stembeleid staan richtlijnen voor het stemmen op aandeelhoudersresoluties over duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Voor de uitvoering van het stembeleid wordt er gebruik gemaakt van de dienstverlening van Institutional Shareholder Services (ISS). Op basis van het stembeleid geeft ISS geeft stemadviezen en zorgt ervoor dat de stem van PMT door middel van proxy voting wordt uitgebracht. In het eerste kwartaal van 2011: werd er op 437 Algemene Vergaderingen gestemd; werd er op agenda onderwerpen gestemd; is er 503 keer tegen gestemd; werd er op 86 aandeelhoudersresoluties gestemd, waarvan er 31 door PMT gesteund zijn; zijn er geen algemene vergaderingen bezocht; was benoeming van bestuurders/commissarissen het meest voorkomende agenda onderwerp; in het eerste kwartaal waren er in totaal 1269 voorstellen; ten opzichte van het totaal aantal remuneratie voorstellen, zijn remuneratie voorstellen het meest afgestemd door PMT; de voornaamste reden hiervoor is dat de transparantie van de verschillende voorstellen vaak te wensen overlaat. Twee voorbeelden van Algemene Vergaderingen die in het eerste kwartaal hebben plaatsgevonden: Randstad Holding - Randstad Holding heeft op de algemene vergadering van 31 maart haar aandeelhouders voorgesteld de drempel voor het agenderingsrecht voor aandeelhouders te verhogen van 1 naar 3 procent van het geplaatste kapitaal. De nieuwe agenderingsdrempel wordt effectief op het moment dat het wetsvoorstel ter implementatie van de aanbevelingen van de Commissie Frijns uit mei 2007 tot wet wordt verheven. Het wetsvoorstel ligt momenteel nog voor behandeling in de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel staat expliciet toe dat ondernemingen zelf kiezen voor een agenderingsdrempel die lager ligt dan 3 procent van het geplaatste kapitaal. De onderneming gaat daarmee voorbij aan de mogelijkheid om een andere drempel dan 3 procent te kiezen. PMT heeft het voorstel afgekeurd, aangezien de aandeelhoudersrechten van PMT door dit voorstel bemoeilijkt worden. Spf Beheer heeft PMT via een spreekvolmacht vertegenwoordigt op de algemene vergadering. Het voorstel is uiteindelijk door 67.24% van de stemgerechtigden aangenomen. Novartis - Op de AVA van het Zwitserse farmaceutische bedrijf Novartis op 22 februari jongstleden hebben 40% van de investeerders, waaronder PMT, gestemd tegen het verzoek van de Raad van Bestuur om een nieuwe remuneratie beleid goed te keuren was het eerste jaar dat aandeelhouders konden stemmen over de beloning van Novartis. Terwijl PMT tevreden was met het feit dat remuneratie als stemvoorstel op de agenda was geplaatst, waren er grote bezwaren tegen het voorstel vanwege een overdreven focus op de korte termijn. 3

4 Waarbij het best-practice is om een prestatie periode van minstens 3 jaar te hanteren voor een groot deel van de op de aandelen gebaseerde variabele beloning, stelde het bedrijf voor 1 jaar als prestatie periode te hanteren voor 80% van de op aandelen gebaseerde beloningen. Een dergelijke focus op korte termijn kan leiden tot risicovolle beslissingen en zijn niet in lijn met het lange termijn doelstellingen van aandeelhouders. Er zal bij het bedrijf worden aangedrongen een nieuw remuneratie voorstel in te dienen op de AVA in Tevens is er in het eerste kwartaal van 2011 een begin gemaakt met de voorbereidingen voor het AVA (Algemene Vergadering van Aandeelhouders) seizoen. Er is met verschillende Nederlandse ondernemingen gesproken ter voorbereiding van de AVA en is er een verdeling gemaakt van AVA s die namens PMT worden bezocht in de komende maanden. In de volgende kwartaalrapportage wordt hier uitgebreider over gerapporteerd. Uitsluiting Aandelen en bedrijfsobligaties PMT sluit binnen de beleggingscategorieën aandelen en bedrijfsobligaties ondernemingen uit die producten maken die in strijd zijn met de volgende internationale verdragen: Montreal Protocol (gehalogeniseerde koolwaterstoffen die een rol spelen in de aantasting van de ozonlaag); CITES (internationale handel in beschermde wilde dieren en planten); Het verdrag tegen incendiary weapons (fosfor wapens); Non-Proliferation of Nuclear Weapons Treaty; Chemical Weapons Convention; Biological and Toxin Weapons Convention; Ottawa Convention on the Prohibition of the Use, Stockpiling, Production and Transfer of Anti- Personnel Mines and on Their Destruction; Oslo Convention on Cluster Munitions. Onderzoeksbureau Sustainalytics onderzoekt elk kwartaal welke bedrijven aan de uitsluitingcriteria voldoen. In het eerste kwartaal van 2011 zijn er geen wijzigingen opgetreden in de uitsluitinglijsten. De volledige lijst met uitgesloten ondernemingen is beschikbaar op de website van PMT. Staatsobligaties Naast het uitsluitingbeleid voor aandelen en bedrijfsobligaties, voerde PMT in het eerste kwartaal van 2011 ook een uitsluitingbeleid voor staatsobligaties. Het uitsluitingbeleid is gebaseerd op internationale verdragen die door Nederland zijn ondertekend of waaraan Nederland gebonden is op grond van het lidmaatschap van de VN en de EU. In het eerste kwartaal zijn er geen wijzingen opgetreden en werden er elf landen uitgesloten: Wit-Rusland, Birma, Noord-Korea, Ivoorkust, Somalië, Soedan, Iran, Syrië, Oezbekistan, Zimbabwe en Eritrea. Libië Eind februari hebben de VN Veiligheidsraad en de Europese Commissie besloten tot het uitvaardigen van sancties tegen Libië. Het ging o.a. om een wapenembargo tegen het land en om die redenen is ook besloten additioneel onderzoek te laten uitvoeren. Onderzoekbureau Sustainalytics heeft onderzocht of er bedrijven waren die in overtreding zijn met het wapenembargo en welke ondernemingen in het verleden wapens hebben geleverd aan het Libische regime. Uit het onderzoek is gebleken dat er geen ondernemingen waren die in overtreding zijn met het wapenembargo. Wel 4

5 hadden verschillende ondernemingen in de portefeuille in het verleden wapens geleverd aan Libië. Deze ondernemingen zijn aangeschreven en tot op heden is er nog geen reactie. Dialoog Ondernemingen in de portefeuille van PMT die in strijd handelen met de UN Global Compact, maken onderdeel uit van een programma van dialoog of engagement. Dat programma wordt namens PMT uitgevoerd door Mn Services (deels in huis, deels uitbesteed bij F&C en Governance Platform). Sustainalytics onderzoekt elk kwartaal welke ondernemingen niet opereren in lijn met de UN Global Compact. Het betreft zo n zeventig ondernemingen. In het eerste kwartaal van 2011 is er gewerkt aan de volgende ondernemingen: CNOOC/Sinopec (beide ondernemingen mogelijk betrokken bij indirecte mensenrechtenschendingen) - Eind 2010 zijn er enkele brieven uitgestuurd aan Chinese ondernemingen, waaronder CNOOC en Sinopec. Ondertussen is van CNOOC antwoord ontvangen over hun betrokkenheid bij activiteiten in Birma en Oeganda, waarbij CNOOC aangaf graag verder in gesprek te gaan. Aanvankelijk leek het mogelijk nadere gesprekken te voeren met zowel CNOOC als Sinopec. Recent heeft CNOOC laten weten dat, waarschijnlijk mee als gevolg van de onrustige internationale situatie, de Chinese regering ondernemingen heeft gevraagd de komende tijd geen bijeenkomsten met buitenlandse bezoekers te organiseren. Vedanta Resources - Vedanta Resources is al jaren een Global Compact overtreder en onderwerp van een langdurig engagement traject. Het belangrijkste punt bij Vedanta is de sterk negatieve impact die haar operaties hebben op milieu en sociaal gebied. De afgelopen jaren is er op dit gebied weinig vooruitgang geboekt. Wel is er sinds kort een Chief Sustainability Officer (Tony Henshaw) aangesteld. Tony Henshaw heeft veel ervaring met dit type problematiek. Eind februari is er contact met hem geweest en heeft hij o.a. zijn plannen heeft uiteengezet voor de komende jaren. Deze plannen zijn bemoedigend en bevatten onder meer een milieu impact analyse bij elk project. Class Actions Op 30 maart 2011 heeft het United States District Court for the District of California in de zaak Corinthian Colleges PMT aangewezen als lead plaintiff. Corinthian Colleges, een commerciële onderwijsinstelling uit Californië, heeft onjuiste jaarcijfers heeft verstrekt en onjuist en misleidende mededelingen heeft gedaan over haar groeiperspectief. Daarnaast heeft Corinthian Colleges studenten geworven met valse beloften over de marktacceptatie van een diploma van Corinthian Colleges. Veel studenten zitten hierdoor met een hoge lening en een weinig gewild diploma. Op het moment dat het voorgaande in de openbaarheid kwam is door PMT net in het half jaar daarvoor een forse positie opgebouwd. Achteraf dus op basis van onjuiste cijfers en mededelingen. PMT heeft op haar investering 2,8 miljoen dollar schade geleden. Door de co-lead plaintiff positie (samen met Wyoming Retirement System) wordt (gedeeltelijke) vergoeding van de schade mogelijk en laat PMT duidelijk zien een actief aandeelhouder te zijn. 5

6 Integrale Benadering ESG integratie in de beleggingscategorieën In verschillende beleggingscategorieën vindt al enige tijd integratie plaats van milieu, sociale en governance (ESG) factoren, maar nog niet overal. Daarbij is het soms lastig ESG integratie ook echt goed in de uitvoering van het beleggingsproces te verankeren. Met enige regelmaat worden er weer nieuwe stappen gezet. Begin 2011 is er een project gestart om voor alle beleggingscategorieën een beleid voor ESG integratie te ontwikkelen en in procesbeschrijvingen vast te leggen. Dat proces moet in de loop van 2011 helemaal worden afgerond. In het eerste kwartaal is al wel een betekenisvolle stap gezet bij de beleggingscategorie microfinanciering. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht kunnen ook in microfinanciering onverantwoorde praktijken plaatsvinden, zoals agressieve incasso. Om maximale aansluiting te vinden bij het verantwoord beleggingsbeleid van andere microfinanciering investeerders en een duidelijk signaal af te geven aan partijen in deze beleggingscategorie is besloten deel te nemen aan het project van Prinses Maxima (adviseur van Ban Ki Moon op het gebied van microfinanciering). De uitvoerder van PMT, Mn Services, ondertekende daarvoor de UN Principles for Investors in Inclusive Finance. Alle microfinanciering investeringen voldeden al aan deze principes en dat zal ook gelden voor toekomstige microfinanciering investeringen. ESG integratie in de brokerselectie Per 1 januari 2011 worden brokers niet alleen meer geëvalueerd op de scores op trading, sales en research, maar worden ook ESG factoren meegenomen in de weging. PMT heeft dit besloten om drie redenen: PMT is ervan overtuigd dat de risico/rendementsverhouding van beleggen op de lange termijn verbeterd wanneer in de investeringsbeslissing milieu, sociale en governance,-factoren worden meegewogen. Daarom worden ESG factoren geïntegreerd in alle beleggingsbeslissingen van alle beleggingscategorieën. Ten tweede neemt PMT zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid zeer serieus. Dit houdt bijvoorbeeld in dat alle externe partijen waarmee zaken wordt gedaan gescreend worden op hun MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) beleid. Ten derde is PMT is ondertekenaar van de United Nations Principles for Responsible Investment (UN PRI). Principe IV vraagt dat PMT de acceptatie en implementatie van de Principes door andere investeerders stimuleren. Op ons verzoek verricht Sustainalytics, een extern onderzoeksbureau, elk half jaar een onderzoek naar onze brokers en banken. Hierin worden brokers gerangschikt naar aanleiding van hun scores op ESG gebied. In het onderzoek wordt onder andere gekeken naar het beleid en de prestaties op omkoping en corruptie, witwassen van zwart geld, business ethics gerelateerde controversies, klantgerelateerde controversies, milieu & sociale standaarden in credit en uitleenbeleid, investeringen in controversiële wapens, onafhankelijkheid van het bestuur en bestuurdersbezoldiging. In het onderzoek zijn in totaal 100 punten te behalen. Met brokers die met minder dan 55 punten een onvoldoende scoren wordt een dialoog gevoerd die allereerst ten doel heeft duidelijkheid te verkrijgen omtrent het werkelijke ESG beleid van deze brokers. Een deel van de lage scores is namelijk te verklaren door geen of beperkte transparantie. Geen of beperkte transparantie betekent echter nog niet dat de broker op een bepaald onderdeel ook geen beleid heeft. Een tweede doel van de dialoog is het bewerkstelligen van veranderingen bij de broker intern, zodat er in volgende brokeronderzoeken beter wordt gescoord. 6

7 Indien de lage score niet kan worden verklaard door een goede uitleg (bijv. beperkte transparantie) en er ook geen uitzicht is op verbetering, kan dit aanleiding zijn tot het uitsluiten van verdere dienstverlening. Wel is hierbij een hardheidsclausule van toepassing. Een financiële instelling zal, ondanks een slechte score, niet worden uitgesloten indien er onvoldoende alternatieven bestaan of deze alternatieven om een andere plausibele reden niet in aanmerking komen. Het blijft immers van groot belang om exposure te spreiden, het aantal transactiemogelijkheden breed te houden en partijen te kunnen selecteren op hun specialisme. Aangezien ESG als criteria naast de huidige criteria research, sales, trading en investment research is toegevoegd, kan een goede ESG score kunnen resulteren in een groter deel van de door Mn Services te verdelen business. Hiermee ontstaat er een duidelijke stimulans voor brokers om ook hun prestaties op ESG gebied te optimaliseren, waarmee voldaan wordt aan Principe IV van de UN PRI. Questionnaire IOG Veertig procent van het wereldwijde energieverbruik én 40 procent van de CO 2 uitstoot is gerelateerd aan de vastgoedsector. Een (verdere) integratie van de ESG in de vastgoedsector kan dus een enorme impact hebben. Om deze reden hebben we medio december 2010 naar alle nietbeursgenoteerde vastgoedfondsen waar wij gelden in hebben geïnvesteerd een vragenlijst gestuurd. Deze vragenlijst bevat vragen over het ESG beleid van deze fondsen. Na enig rappelleren hebben we een response ratio van meer dan 90%. Uit de response komt duidelijk naar voren welk belang en invulling vastgoedfondsen aan ESG integratie geven. Geografisch blijken Europese vastgoedfondsen hier meer aandacht aan te besteden dan hun Amerikaanse of Aziatische concurrenten. Binnen deze regio s zijn per fonds ook weer duidelijke verschillen. Voor een aantal partijen betekent ESG integratie aandacht voor energie-efficiënte. Anderen brengen bij voorbeeld een sustainability report uit waarin ze ook aandacht besteden aan waterreductie, bereikbaarheid met OV, duurzaam design, afvalbeperking, recycleprogramma s, green leases etc. Deze questionnaire heeft bruikbare inzichten opgeleverd ten aanzien van ESG integratie. Hier kan onder andere bij (verdere) selectie van vastgoedfondsen voordeel mee worden gedaan. De questionnaire zal niet herhaald worden omdat Mn Services zich namens PMT inmiddels heeft aangesloten bij de Global Real Estate Sustainability Benchmark (zie hieronder). Global Real Estate Sustainability Benchmark In 2009 is er door de Universiteit Maastricht een onderzoek uitgevoerd naar de duurzaamheidissues in de onroerend goed sector. De input van in totaal 688 beursgenoteerde en private vastgoedfondsen zijn in dit onderzoek verwerkt. De Sustainability Benchmark vervult een leegte die momenteel bestaat op het gebied van onafhankelijke en geverifieerde research naar milieu- en sociale prestaties van beursgenoteerde en private vastgoedfondsen. Dit onderzoek wordt in 2011 herhaald en uitgebreid waarbij de antwoorden permanent inzichtelijk worden gemaakt voor deelnemers door middel van een webplatform. Deelnemende investeerders kunnen automatisch rapporten laten genereren. Mn Services neemt namens PMT ook deel aan dit initiatief en zal de resultaten onder andere kunnen gaan gebruiken als onderdeel van de sustainability due diligence bij (potentiële) investeringen. 7

Hoofdstuk 1: Evaluatie Verantwoord Beleggen (beleid en uitvoering)

Hoofdstuk 1: Evaluatie Verantwoord Beleggen (beleid en uitvoering) Aan : Bestuur Mn Services Fondsenbeheer BV Van : Directie VB Opsteller : Kris Douma, Head of Responsible Investment Support & Active Ownership Datum : 23 februari 2010 Onderwerp : Vaststelling beleid en

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Uitgave april 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandel en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen 10 oktober 2014 Beleid Verantwoord Beleggen Beleid Verantwoord Beleggen SPW Verantwoord beleggen is voor SPW een belangrijk onderdeel van de beleggingsfilosofie en een integraal onderdeel van de beleggingsbeginselen.

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid SPMS en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (SPMS) uiteengezet. Dit

Nadere informatie

2 VERANTWOORD BELEGGEN

2 VERANTWOORD BELEGGEN VER ANT WOORD BELEGGEN Samenvatting jaarverslag 2009 VERANTWOORD BEL Verantwoord beleggen loont en financieel en maatschappelijk rendement gaan heel goed samen. Verantwoord beleggen is het geheel van beleggingsactiviteiten

Nadere informatie

Jaarverslag 2011. Governanceen Stemverslag AEGON Asset Management Nederland

Jaarverslag 2011. Governanceen Stemverslag AEGON Asset Management Nederland Jaarverslag 2011 Governanceen Stemverslag AEGON Asset Management Nederland Inhoudsopgave Inleiding 3 Verantwoord Beleggen 4 Inleiding 4 Beleid 4 Uitsluitingen 5 Staatsobligaties 5 Controversiële wapens

Nadere informatie

Samenvatting stembeleid MN

Samenvatting stembeleid MN Samenvatting stembeleid MN MN is van mening is dat actief aandeelhouderschap van groot belang is voor een verantwoorde bedrijfsvoering door de bedrijven waar zij in belegt. Daarom voert MN wereldwijd een

Nadere informatie

Beleid Verantwoord Beleggen Loyalis

Beleid Verantwoord Beleggen Loyalis 6 juli 2015 Beleid Verantwoord Beleggen Loyalis 1 / 16 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 3 2 Wat is maatschappelijk verantwoord beleggen?... 4 3 Waarom willen wij maatschappelijk verantwoord beleggen?... 5

Nadere informatie

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleid maatschappelijk verantwoord beleggen... 3 2.1. Maatschappelijke verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

Viertal pijlers voor verantwoord beleggen

Viertal pijlers voor verantwoord beleggen Achmea Beleggingsfondsen Beheer BV (Achmea Beleggingsfondsen) is beheerder van meerdere beleggingsinstellingen van Achmea en voert daarvoor een verantwoord beleggingsbeleid. In dit document wordt het Verantwoord

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Verantwoord beleggen 2012

Verantwoord beleggen 2012 Verantwoord beleggen 2012 Verantwoord beleggen Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) is verantwoordelijk voor een goede fi nanciële uitvoering van de pensioenregeling. Tegelijkertijd hebben we een maatschappelijke

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance. Versie 14-04-2016

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance. Versie 14-04-2016 Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Versie 14-04-2016 Versie 14-04-2016 Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Deze brochure gaat over Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2013 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Waarom engagement belangrijk is

Waarom engagement belangrijk is 1/7 Petercam Institutional Asset Management vindt drie zaken belangrijk wanneer het aankomt op Verantwoord Beleggen: 1. Belangrijke vragen stellen bij de gevolgen van onze activiteiten; 2. Een aandeelhouder

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Inleiding Fysiotherapeuten heeft als eerste doelstelling zorg te dragen voor een goed en betaalbaar pensioen. Binnen deze fiduciaire

Nadere informatie

Voorwoord. Patrick Mol Managing partner

Voorwoord. Patrick Mol Managing partner Voorwoord In 2011 ondertekende Wealth Management Partners (WMP) zowel de United Nations Principles for Responsible Investments (UNPRI) als de UN Global Compact (UNGC). Dit was voor ons de stimulans om

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012 Achmea Pensioen- en Levensverzekering inzake gesepareerd beleggingsdepot Stichting Pensioenfonds Achmea Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2012

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Juni 2014 Inleiding In juni 2013 heeft het bestuur van Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn, hierna te noemen PFZW of het pensioenfonds,

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA 's-gravenhage Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag Directie Arbeidszaken Publieke Sector Arbeidsvoorwaarden en Overleg

Nadere informatie

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV Code Duurzaam Beleggen VvV onderdeel inhoud verschil artikel 1 De Code Duurzaam Beleggen opgesteld door het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

Beleid ethisch beleggen

Beleid ethisch beleggen Beleid ethisch beleggen 1. Inleiding Ethisch of verantwoord beleggen houdt verband met maatschappelijk verantwoord ondernemen 1. Dit laatste komt erop neer dat ondernemers rekening houden met de omgeving

Nadere informatie

Monitoring rapportage 2014. betreffende de toepassing van. Eumedion Best Practices. Betrokken Aandeelhouderschap

Monitoring rapportage 2014. betreffende de toepassing van. Eumedion Best Practices. Betrokken Aandeelhouderschap Monitoring rapportage 2014 betreffende de toepassing van Eumedion Best Practices Betrokken Aandeelhouderschap 18 december 2014 1 1. Samenvatting en conclusie De Eumedion best practices worden door steeds

Nadere informatie

Wat is Eumedion? Missie van Eumedion. Invulling aan de missie best practices

Wat is Eumedion? Missie van Eumedion. Invulling aan de missie best practices Wat is Eumedion? Eumedion is een stichting die de belangen behartigt van de bij haar aangesloten institutionele beleggers op het gebied van corporate governance en duurzaamheid. Doel van de pensioenfondsen,

Nadere informatie

Jaarverslag Verantwoord Beleggen Mn Fondsen

Jaarverslag Verantwoord Beleggen Mn Fondsen Jaarverslag Verantwoord Beleggen Mn Fondsen 2010 Inhoudsopgave Voorwoord 4 Samenvatting 4 1. Verantwoord beleggen de VN principes voor verantwoord beleggen en de tien leidende beginselen van de Mn Fondsen

Nadere informatie

PME Jaarverslag. Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

PME Jaarverslag. Maatschappelijk Verantwoord Beleggen 2 0 1 3 PME Jaarverslag Maatschappelijk Verantwoord Beleggen 1 De tien PME-principes Tien PME-principes voor verantwoord beleggen 1. PME streeft naar een goed én verantwoord rendement, houdt rekening

Nadere informatie

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen WMP heeft zowel de UN PRI als de UN Global Compact getekend Wealth Management Partners is actief als vermogensbeheerder en vermogensregiseur (investment

Nadere informatie

verantwoord beleggen

verantwoord beleggen verantwoord beleggen Verantwoord beleggen bij Delta Lloyd Delta Lloyd Groep ziet beleggen als een effectieve manier om waarde te vermeerderen, zolang dat op een verantwoorde manier gebeurt. Maar wat is

Nadere informatie

VERANTWOORD BELEGGINGSBELEID

VERANTWOORD BELEGGINGSBELEID Providence Capital NV Meerweg 7, 1405 BA Bussum Postbus 286, 1400 AG Bussum Nederland T +31 (0)35 6926 750 F +31 (0)35 6926 740 info@providencecapital.eu www.providencecapital.eu ProvCapBussum VERANTWOORD

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Met gemak betrouwbaar en verantwoord beleggen

Met gemak betrouwbaar en verantwoord beleggen INVESTMENT OPPORTUNITY december 2013 Voor professionele adviseurs DE ROL VAN ESG IN HET BELEGGINGSPROCES VAN HET FONDS ROBECO Met gemak betrouwbaar en verantwoord beleggen Ondernemingen die rekening houden

Nadere informatie

Beleid Verantwoord Beleggen

Beleid Verantwoord Beleggen N.V. Versie: 5 Inhoudsopgave Over Aegon en Verantwoord Beleggen 3 Inleiding 3 Verantwoord Beleggen volgens Aegon 3 ESG-integratie 4 Uitvoering en verantwoording 4 Beleid Verantwoord Beleggen 5 Goed bestuur

Nadere informatie

Stembeleid ASR Nederland

Stembeleid ASR Nederland Stembeleid ASR Nederland Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Nadere toelichting op het stembeleid van ASR Nederland 2.1. Algemene uitgangspunten van het stembeleid 2.1.1. Socially Responsible Investments (SRI)

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

VERANTWOORD beleggen

VERANTWOORD beleggen VERANTWOORD beleggen Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) is verantwoordelijk voor een goede financiële uitvoering van de pensioenregeling. Tegelijkertijd heeft het pensioenfonds een maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Nadere informatie

bpfbouw Maatschappelijk verantwoord beleggen

bpfbouw Maatschappelijk verantwoord beleggen bpfbouw Maatschappelijk verantwoord beleggen INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 2 Wat is maatschappelijk verantwoord beleggen? 4 3 Waarom willen wij maatschappelijk verantwoord beleggen? 6 4 Hoe willen wij maatschappelijk

Nadere informatie

Beleid wapenindustrie - met toelichting

Beleid wapenindustrie - met toelichting Beleid wapenindustrie - met toelichting Rabobank Groep Duurzaamheid is een van de vier kernwaarden van de Rabobank Groep. Het is de ambitie van de Rabobank Groep om bij te dragen aan een duurzame ontwikkeling

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V.

DoubleDividend Management B.V. Management B.V. Best practices voor betrokken aandeelhouderschap Amsterdam, januari 2015 Management B.V. Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel: +31 20 520 7660 contact@doubledividend.nl KVK nr. 30199843

Nadere informatie

Beleid Verantwoord Beleggen Delta Lloyd Asset Management

Beleid Verantwoord Beleggen Delta Lloyd Asset Management Beleid Verantwoord Beleggen Delta Lloyd Asset Management Inhoudsopgave Beleid verantwoord beleggen... 1 Visie en doelstellingen... 1 Definities... 1 Reikwijdte... 2 Dilemma s... 2 Beleidsuitgangspunten...

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 Principles of Fund Governance Pag. 1/5 1. INLEIDING Commodity Discovery Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder

Nadere informatie

Kenmerk : B/09/2459/TW 21 december 2009 Onderwerp : Inventarisatie verantwoord beleggen

Kenmerk : B/09/2459/TW 21 december 2009 Onderwerp : Inventarisatie verantwoord beleggen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer mr J.P.H. Donner Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Kenmerk : B/09/2459/TW Onderwerp : Inventarisatie verantwoord beleggen Geachte heer Donner,

Nadere informatie

Aan de basis van onze dienstverlening. ligt een transparant en duurzaam beleid. Hoe gaan we met onze klanten om?

Aan de basis van onze dienstverlening. ligt een transparant en duurzaam beleid. Hoe gaan we met onze klanten om? Because we care Onze missie is het realiseren van beleggingsdoelen voor onze klanten door het leveren van duurzame performance, service en advies. Verantwoord in alles wat we doen, blijven verrassen en

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV

FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV FUND GOVERNANCE CODE VAN HOF HOORNEMAN FUND MANAGEMENT NV INLEIDING Doel Hof Hoorneman Fund Management NV wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft tot doel de

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE HAVEN EUROPEAN VALUE FUND ASIAN VALUE FUND AMERICAN VALUE FUND FUNDAMENT BOND FUND

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE HAVEN EUROPEAN VALUE FUND ASIAN VALUE FUND AMERICAN VALUE FUND FUNDAMENT BOND FUND PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE HAVEN EUROPEAN VALUE FUND ASIAN VALUE FUND AMERICAN VALUE FUND FUNDAMENT BOND FUND I. INLEIDING Safe Harbour Fund Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder van Haven

Nadere informatie

Stembeleid Juni 2015

Stembeleid Juni 2015 Stembeleid Juni 2015 Stembeleid ASR Nederland N.V. juni 2015 1. Inleiding 2. Algemene uitgangspunten 3. Socially Responsible Investments Policy (SRI) 4. Bestuur en RvC - (Her)benoeming - Décharge - Vrijwaring

Nadere informatie

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Agenda Achtergrond verantwoordelijkheden institutionele beleggers Code Tabaksblat Wettelijke verankering

Nadere informatie

CZ Code maatschappelijk verantwoord beleggen 2014

CZ Code maatschappelijk verantwoord beleggen 2014 CZ Code maatschappelijk verantwoord beleggen 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Beleid maatschappelijk verantwoord beleggen...3 2.1. Maatschappelijke verantwoordelijkheid...3 2.2. ESG-criteria...3

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen bij PMT. Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen bij PMT. Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Verantwoord Beleggen bij PMT Onze tien leidende beginselen voor verantwoord beleggen Dit zijn de globale criteria op basis waarvan wij invulling geven aan verantwoord beleggingsbeleid.

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Maatschappelijk Verantwoord Beleggen PMT

Kwartaalrapportage Maatschappelijk Verantwoord Beleggen PMT Kwartaalrapportage Maatschappelijk Verantwoord Beleggen PMT 1 Inleiding PMT kiest voor een beleid van verantwoord beleggen en is ondertekenaar van de UN Principles for Responsible Investment. De zes principes

Nadere informatie

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Onderdeel van a.s.r. a.s.r. is de Nederlandse verzekeringsmaatschappij voor alle verzekeringen. Bij a.s.r. werken ruim 3.900 medewerkers

Nadere informatie

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Inhoud Selectie van bedrijven Onderzoeksproces in vogelvlucht Bedrijven met duurzame

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE AMERICAN VALUE FUND

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE AMERICAN VALUE FUND PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE AMERICAN VALUE FUND I. INLEIDING Safe Harbour Fund Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder van American Value Fund (het Fonds ). De bewaarder van het Fonds is Stichting

Nadere informatie

1. ALGEMENE RICHTLIJNEN

1. ALGEMENE RICHTLIJNEN Beleggingsstatuut JULI 2015 1. ALGEMENE RICHTLIJNEN 1.1. Statutaire doelstelling De Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF, zich beroepend op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, stelt

Nadere informatie

ASN Bank Issuepaper. Staatsobligaties

ASN Bank Issuepaper. Staatsobligaties ASN Bank Issuepaper Staatsobligaties ASN Bank Issuepaper Staatsobligaties november 2012 2 A Samenvatting In deze ASN Bank Issuepaper Staatsobligaties komen aan bod: A Samenvatting B Inleiding C Selectiecriteria

Nadere informatie

KENMERK: B/13/7252/HL DATUM: 25 april 2013 ONDERWERP VcTantwoord beleggen

KENMERK: B/13/7252/HL DATUM: 25 april 2013 ONDERWERP VcTantwoord beleggen -p ENSIOEN EDERATIE Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de Staatssecretaris, mevrouw J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR

Nadere informatie

Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2015 Index

Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2015 Index Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2015 Index 1 Inleiding Verantwoord Beleggen 2 Uitsluitingsbeleid 3 Engagement 4 Collectief engagement 5 Corporate governance en stemmen 6 Bijlagen 1 Inleiding

Nadere informatie

Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2014 Index

Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2014 Index Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2014 Index 1 Inleiding Verantwoord Beleggen 2 Uitsluitingsbeleid 3 Engagement 4 Collectief engagement 5 Corporate governance en stemmen 6 Bijlagen 1 Inleiding

Nadere informatie

1/5. Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009

1/5. Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009 Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009 Inleiding In hoofdstuk 5.6 van de Wet op het financieel toezicht (Wft) zijn de bepalingen uit de Nederlandse corporate governance code (Code Tabaksblat)

Nadere informatie

Verantwoord beleggen 2011

Verantwoord beleggen 2011 Verantwoord beleggen 2011 Verantwoord beleggen Pensioenfonds Zorg en Welzijn is verantwoordelijk voor een goede fi nanciële uitvoering van de pensioenregeling. Tegelijkertijd heeft het pensioenfonds een

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V.

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. I. INLEIDING Doel Delta Lloyd Asset Management N.V. (DLAM) wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft

Nadere informatie

Specialist in vastrentende waarden

Specialist in vastrentende waarden Specialist in vastrentende waarden Pensioenen Ons profiel AEGON Asset Management Nederland is dé specialist in vastrentende waarden en asset allocatie die door verplichtingen gedreven is ( Liability Driven

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

Dutch Sustainability Research

Dutch Sustainability Research Dutch Sustainability Research Helpt u beter geïnformeerd beleggen ANP 2002/FOTO: PICTOR UNIPHOTO Dutch Sustainability Research Helpt u beter geïnformeerd beleggen Uw klant, bestuur of management vraagt

Nadere informatie

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Joop van Lunteren, vicevoorzitter Xander den Uyl, vicevoorzitter Amsterdam, 11 mei 2011 2010: jaar van contrasten Positief: - goed rendement - dekkingsgraad op 105%

Nadere informatie

pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen

pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen Mei 2014 PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen Inleiding Dit document beschrijft de

Nadere informatie

Verantwoord beleggen: inspirerende noodzaak voor mens, milieu en onderneming.

Verantwoord beleggen: inspirerende noodzaak voor mens, milieu en onderneming. VER ANT WOORD BELEGGEN Samenvatting jaarverslag 2010 Verantwoord beleggen: inspirerende noodzaak voor mens, milieu en onderneming. 2 In de beleggingsactiviteiten houdt PGGM Vermogensbeheer B.V. (PGGM)

Nadere informatie

CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS

CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS 1.0 Inleiding 1.1 Eumedion-deelnemers vinden dat het op verantwoorde wijze uitoefenen van de aan de

Nadere informatie

LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN

LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN 23 april 2016 Agenda Doelstelling: het verbinden van de maatschappelijke missie van kerkelijke instellingen met de beleggingen Wat betekent

Nadere informatie

Beleggingsovertuigingen

Beleggingsovertuigingen Beleggingsovertuigingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Drankindustrie 13 januari 2015 Beleggingsovertuigingen Een beleggingsovertuiging is kortweg de perceptie van het pensioenfonds van de

Nadere informatie

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Henk Brouwer, voorzitter bestuur Amsterdam, 23 mei 2012 2011: een roerig jaar Positief: - positief rendement (8 miljard euro) - meer en beter inzicht in kosten - kostprijs

Nadere informatie

BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS VASTGESTELD OP 30 JUNI 2011

BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS VASTGESTELD OP 30 JUNI 2011 BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS VASTGESTELD OP 30 JUNI 2011 1.0 Inleiding 1.1 Eumedion-deelnemers vinden dat het op verantwoorde wijze uitoefenen van de

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V. en haar rol als verantwoord aandeelhouder

DoubleDividend Management B.V. en haar rol als verantwoord aandeelhouder DoubleDividend Management B.V. en haar rol als verantwoord aandeelhouder Beloningsbeleid Amsterdam, 31 maart 2015 BELONINGSBELEID MAART 2015 DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V. Pagina 1 Beloning van bestuurders

Nadere informatie

Teslin Capital Management BV. Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren

Teslin Capital Management BV. Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren Teslin Capital Management BV Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren Versie november 2014 2 Onze visie: Een onderneming heeft als doel waarde te creëren op de lange termijn, met inachtneming van de belangen

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Zeist, 4 maart 2014 1. Inleiding De verklaring inzake beleggingsbeginselen beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Duurzaam Beleggen. Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium "Hoe te beleggen in turbulente tijden?" 2 april 2016

Duurzaam Beleggen. Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium Hoe te beleggen in turbulente tijden? 2 april 2016 Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium "Hoe te beleggen in turbulente tijden?" 2 april 2016 2014 Morningstar. All Rights Reserved. Agenda Morningstar Duurzaam Beleggen Introductie Morningstar

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Beleid ethisch beleggen

Beleid ethisch beleggen Beleid ethisch beleggen 1. Inleiding Ethisch of verantwoord beleggen houdt verband met maatschappelijk verantwoord ondernemen 1. Dit laatste komt erop neer dat ondernemers rekening houden met de omgeving

Nadere informatie

Ver ant woord Beleggen Jaarverslag 2009

Ver ant woord Beleggen Jaarverslag 2009 VER ANT WOORD BELEGGEN Jaarverslag 2009 Ver ant woord Beleggen Jaarverslag 2009 Inhoud Managementverklaring 4 Voorwoord 5 1. Profiel 6 1.1 PGGM N.V. is een uitvoeringsorganisatie 7 1.2 Onze activiteiten

Nadere informatie

1 Hoe liggen de verhoudingen tussen funder/financier en de overheid?

1 Hoe liggen de verhoudingen tussen funder/financier en de overheid? 18 december 2014 FAQ s informatiebijeenkomst nieuwe aanbieders van mkb-financiering Op 10 november heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden voor ongeveer 70 geïnteresseerden in de oproep tot het

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V.

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. I Inleiding Keijser Capital Asset Management B.V. (de Directie ) voert de directie over Add Value Fund N.V. (hierna ook Add Value Fund of Fonds ). De Directie

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN Waarom beleggen? Om de pensioenen betaalbaar te houden en liefst ook nog eens ieder jaar te kunnen beschermen tegen koopkrachtverlies, belegt ARCADIS Pensioenfonds

Nadere informatie