Viertal pijlers voor verantwoord beleggen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Viertal pijlers voor verantwoord beleggen"

Transcriptie

1 Achmea Beleggingsfondsen Beheer BV (Achmea Beleggingsfondsen) is beheerder van meerdere beleggingsinstellingen van Achmea en voert daarvoor een verantwoord beleggingsbeleid. In dit document wordt het Verantwoord Beleggingsbeleid van Achmea Beleggingsfondsen nader beschreven. Dit beleid sluit aan bij het verantwoord beleggingsbeleid van Achmea. Viertal pijlers voor verantwoord beleggen Het verantwoord beleggingsbeleid bestaat uit vier pijlers. Pijler 1: Uitsluitingsbeleid Er wordt op voorhand niet belegd in: Controversiële wapens Wij beleggen niet in ondernemingen die zich rechtstreeks richten op ontwikkeling, testen, productie, verkoop, handel en onderhoud van controversiële wapens. Ook wordt niet belegd in ondernemingen die een groot belang hebben in andere ondernemingen (via een dochter waarin voor > 50% wordt deelgenomen dan wel via een joint venture waarin een controlerend belang wordt gehouden) die controversiële wapens produceren. Het zijn producenten van: o clustermunitie; o anti persoonsmijnen; o biologische en chemische wapens; o kernwapens. Voor het uitsluiten van controversiële wapens zoekt Achmea aansluiting bij internationale verdragen die door Nederland (en vele andere landen) zijn ondertekend. Het betreft de volgende verdragen: - Conventie voor biologische wapens (1975); - Conventie voor chemische wapens (1997); - Verdrag van Ottawa betreffende anti persoonsmijnen (1997) en - Conventie over clustermunitie (2008). Controversiële landen De Nederlandse overheid kan sanctiemaatregelen nemen tegen landen. Deze landen worden door ons als controversieel beschouwd. Over het algemeen schenden de regeringen van dergelijke landen consequent de fundamentele mensenrechten van hun burgers. De sanctiemaatregelen zijn gebaseerd op de Sanctiewet Tabaksproducenten Producenten van tabaksproducten zijn uitgesloten. Dit vanwege de aangetoonde negatieve effecten van tabaksgebruik op de gezondheid. Achmea rekent juist het bevorderen van de gezondheid tot haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. Notoire Global Compact schenders Wij sluiten ondernemingen uit die minimaal twee jaar achtereen bij minimaal twee door ons geselecteerde toetsingsbureaus als Global Compact schender zijn aangemerkt. De principes van het Global Compact van de Verenigde Naties richten zich op het gebied van mensenrechten, werkomstandigheden, klimaatverandering en corruptie. Jaarlijks laat Achmea haar beleggingsportefeuille door een onafhankelijke partij beoordelen in hoeverre de beleggingen voldoen aan deze principes. 1 oktober

2 Indien als gevolg van bijzondere situaties, te beoordelen door de Beheerder, wordt belegd in ondernemingen en/of landen die vallen onder één van de vier hierboven genoemde categorieën, dan zullen dergelijke beleggingen binnen redelijke termijn worden afgebouwd. De Beheerder zal bij afbouw van dergelijke beleggingen in het belang van de deelnemers handelen, met inachtneming van specifieke wettelijke regels, waaronder die over clustermunitie. Op de website is een complete lijst met uitsluitingen opgenomen. De uitgesloten ondernemingen en landen zijn in deze lijst opgenomen. Pijler 2: Engagement, in gesprek met ondernemingen Engagement wil zeggen dat wij de dialoog aangegaan met ondernemingen waarin wij beleggen. Robeco voert het engagementbeleid uit. Met de dialoog die Robeco met ondernemingen voert, proberen we de aandeelhouderswaarde (d.w.z. de waarde die een bedrijf weet te creëren) te vergroten. Tegelijkertijd wordt geprobeerd om het duurzame gedrag en de kwaliteit van het bestuur te verbeteren. Voor het aangaan van deze dialoog staan de uitgangspunten van het Global Compact centraal. Dit zijn principes op het gebied van mensenrechten, werkomstandigheden, klimaatverandering en corruptie. Bedrijven die op deze uitgangspunten minder goed scoren, worden geselecteerd voor ons engagement. Er worden dan heldere afspraken gemaakt en termijnen afgesproken om dit te verbeteren. De dialogen die worden gevoerd kunnen gaan over mensenrechten, arbeidsomstandigheden, milieu en ethisch gedrag. Maar ook onderwerpen als veranderingen in ondernemingsstructuur, zeggenschapsrechten of beloningsbeleid komen aan bod. Voorwaarde is dat het management van een onderneming het onderwerp kan beïnvloeden. Wij bereiken de beste resultaten met een constructieve en opbouwende dialoog tussen onze uitvoerder Robeco en het management van de ondernemingen waarin wij beleggen. Een goede relatie is hierbij belangrijk. Het doel is om vertrouwen en respect te creëren en te behouden tussen alle betrokken partijen. Achmea kijkt vooral of de ondernemingen de relevante internationale codes naleven. Is dit niet het geval? Dan vraagt Robeco namens Achmea waarom ze zich niet aan een bepaalde code houden en zal verbeteringen aanmoedigen. Daarnaast voeren wij ook enhanced engagement uit. Elk jaar kiezen we twee of drie ondernemingen uit. Hiermee gaan we intensief de dialoog aan. Dit gaat over specifieke thema s die wij belangrijk vinden. Voorbeelden van deze thema s in de afgelopen jaren zijn: - mensenrechten; - dierproeven; - publieke gezondheidszorg; - biodiversiteit. De actuele thema s zijn mensenrechten, arbeidsrechten, natuur, klimaat en gezondheid. Voor deze bedrijven stelt Achmea specifieke verbeterdoelen vast. Voor elke onderneming waarmee wij een enhanced engagement aangaan geldt: voor de start van het traject beoordeelt een onafhankelijke partij of de door ons gestelde doelen hout snijden. Aan de hand van heldere, specifieke en meetbare doelstellingen wordt de dialoog gestart. Door middel van een nulmeting op het realiteitsgehalte van de doelstellingen en een eindmeting op de mate waarin de dialoog succesvol is geweest, wordt er inzicht verkregen of de aangesproken ondernemingen vooruitgang boeken op de specifieke thema s. Elk afgerond engagement wordt eveneens door een onafhankelijke partij beoordeeld op het behaalde resultaat. 1 oktober

3 In het Overzicht Enhanced Engagements Achmea vindt u de thema s waarmee wij met ondernemingen sinds 2008 enhanced engagementtrajecten hebben afgerond of anoniem- nog hebben lopen. Een engagement traject duurt maximaal drie jaar. Als de dialoog met een onderneming niet het gewenste resultaat oplevert, kan de onderneming worden uitgesloten. Ook zijn elk kwartaal engagementverslagen beschikbaar. Deze verslagen en het Overzicht Enhanced Engagement Achmea zijn te downloaden op de website Pijler 3: Stemmen op aandeelhoudersvergaderingen Wij beleggen in aandelen van verschillende ondernemingen. De uitvoering van het stembeleid vindt plaats door Syntrus Achmea Vermogensbeheer B.V. Elk aangehouden aandeel geeft ons stemrecht op aandeelhoudersvergaderingen. Door actief gebruik te maken van dit stemrecht kunnen wij de betreffende ondernemingen aansporen de kwaliteit van het bestuur te vergroten. Ook kan de duurzaamheid verbeterd worden. Wij verwachten dat dit op termijn gunstig is voor de ontwikkeling van de aandeelhouderswaarde. Ondernemingen die hun zaken op orde hebben denk aan een goede ondernemingsstructuur of een sterk beleid op het gebied van milieu en mensenrechten- presteren immers op de lange termijn vaak beter. Met andere woorden: goed ondernemingsstructuur is goed voor Achmea en voor haar belanghebbenden. Het stemrecht kan zowel direct als indirect (dwz proxy voting, het stemmen op afstand als het niet mogelijk is om zelf de aandeelhoudersvergaderingen te bezoeken) worden uitgeoefend. We volgen met het stembeleid de Nederlandse Corporate Governance Code voor Nederlandse ondernemingen. De aanbevelingen uit deze code gebruiken we ook bij de beoordeling van de agendapunten waarvoor het stemrecht wordt toegepast. Buiten Nederland gebruiken we de code International Corporate Governance Network (ICGN). De ICGNprincipes geven een breed kader waarbinnen ondernemingen naar lokale maatstaven, zoals de Nederlandse Corporate Governance Code, worden beoordeeld. Buiten Nederland is de lokale Corporate Governance Code van dat land leidend. De meest voorkomende agendapunten zijn: Beloningsbeleid bestuurders Toezicht op management Bezoldiging Het zal echter niet in alle gevallen nodig zijn het stemrecht actief te gebruiken. Daarom zal voortdurend een afweging gemaakt worden tussen de verwachte opbrengst enerzijds en de kosten anderzijds. Wij worden echter in principe altijd vertegenwoordigd op (buitengewone) aandeelhoudersvergaderingen van ondernemingen waarin een substantieel belang wordt gehouden, als er belangrijke dan wel controversiële agendapunten zijn. De stemverslagen van de aandeelhoudersvergaderingen zijn te downloaden op de website Pijler 4: ESG-criteria integratie Het vermogensbeheer van de beleggingsportefeuille is uitbesteed aan zorgvuldig geselecteerde vermogensbeheerders. We proberen een steeds groter deel van onze portefeuille te verduurzamen. Wij vinden het daarom belangrijk dat de vermogensbeheerders in het beleggingsproces waar mogelijk letten op duurzaamheidscriteria. Dit noemen we de ESG criteria. Het gaat hier om de factoren: 1 oktober

4 - milieu (Environment), - sociale (Social) en - goed bestuur (Governance). In 2010 zijn we ermee gestart om de vermogensbeheerders aan te zetten tot het toepassen van de ESG-criteria in het primaire beleggingsproces. Deze criteria worden meegenomen door de vermogensbeheerders bij hun beleggingsbeslissingen over ondernemingen, landen en fondsen, waarin wordt belegd. Zij komen bovenop de reguliere eisen op financieel gebied. Het voordeel hiervan is dat bedrijven extra worden geanalyseerd, zodat risico s en kansen beter kunnen worden ingeschat. Wij zijn er van overtuigd dat het meenemen van de duurzaamheidscriteria kan leiden tot betere beleggingsresultaten. Zo brengt bijvoorbeeld energiezuinig produceren minder kosten met zich mee en is dit ook beter voor het milieu. Ook voorkomt een goed milieubeleid het betalen van hoge boetes voor overtredingen. Wij voeren dan ook met al onze vermogensbeheerders intensieve gesprekken om de integratie van ESG factoren verder in te voeren in het beleggingsproces. Voor een groot deel is dit al succesvol afgerond. Vermogensbeheerder Robeco past deze duurzaamheidscriteria toe in het selectieproces van aandelen en bedrijfs- en staatsobligaties. Vermogensbeheerder F&C past dergelijke criteria toe op staats- en bedrijfsobligaties. Met onze andere vermogensbeheerders zijn we actief in gesprek om deze ESG-criteria ook structureel te integreren in de portefeuille. Beleggen in externe beleggingsfondsen Sommige fondsen beleggen in externe beleggingsfondsen. Bij de selectie van deze externe beleggingsfondsen probeert Achmea aan te sluiten op haar eigen verantwoord beleggingsbeleid. Het is mogelijk dat het externe beleggingsfonds niet volledig het verantwoord beleggingsbeleid van Achmea volgt. Achmea zal het externe beleggingsfonds hier op monitoren en zoveel mogelijk maatregelen nemen om afwijking te voorkomen. In bijzondere gevallen zal de selectie van het externe beleggingsfonds worden heroverwogen. Uitvoering Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid De uitvoering van het uitsluiten van beleggingen en (enhanced) engagement vindt plaats door Robeco Institutional Asset Management B.V. De uitvoering van het stemmen op aandeelhoudersvergaderingen vindt plaats door Syntrus Achmea Vermogensbeheer B.V. Waar mogelijk of noodzakelijk bundelt Robeco krachten met andere beleggers. Bijvoorbeeld met Eumedion. Dit is een platform voor institutionele beleggers op het gebied van corporate governance. Of met het Carbon Disclosure Project. Dit is een samenwerkingsverband op het gebied van transparantie over CO2-uitstoot van ondernemingen. Een ander belangrijk initiatief waar Achmea en Robeco aan zijn verbonden, is de Principles for Responsible Investment van de Verenigde Naties. Binnen dit verband committeren institutionele beleggers zich aan het, zowel intern als extern, stimuleren van verantwoord beleggen. Het verantwoord beleggingsbeleid wordt getoetst aan verschillende (internationale) verdragen. Hieronder worden deze verdragen, codes en initiatieven vermeld: Welke verdragen, codes en initiatieven onderschrijft Achmea? Global Compact van de Verenigde Naties ( De principes van de Global Compact van de VN worden als leidraad gebruikt bij het voeren van engagement en het 1 oktober

5 invullen van een deel van het uitsluitingenbeleid. De tien principes zijn gerelateerd aan mensenrechten, arbeidsnormen, milieu en anticorruptie. Deze zijn gebaseerd op internationaal breed geaccepteerde verdragen. Het Global Compact bevat de Universele verklaring van de Rechten van de Mens, de normen van de International Labour Organisation, de Verklaring van Rio en het VN-verdrag tegen corruptie. De tien principes luiden als volgt: Mensenrechten 1. Bedrijven moeten bescherming van internationaal vastgelegde mensenrechten ondersteunen en respecteren en 2. ervoor zorgen dat zij niet medeplichtig zijn aan misstanden op het gebied van mensenrechten. Arbeidsnormen 3. Bedrijven moeten de vrijheid van vakvereniging en de effectieve erkenning van het recht op collectieve onderhandelingen handhaven, 4. moeten alle vormen van gedwongen en verplichte arbeid elimineren, 5. moeten kinderarbeid effectief afschaffen en 6. moeten discriminatie in werk en beroep bestrijden. Milieu 7. Bedrijven dienen het voorzichtigheidsbeginsel te hanteren bij milieukwesties, 8. initiatieven te ondernemen om grotere verantwoordelijkheid op milieugebied te bevorderen, en 9. de ontwikkeling en verspreiding van milieuvriendelijke technologieën te stimuleren. Anticorruptie 10. Bedrijven moeten alle vormen van corruptie tegengaan. Het Global Compact bevat: De Universele verklaring van de Rechten van de Mens ( Dit is een verklaring die is aangenomen door de Algemene vergadering van de Verenigde Naties. Hierin zijn de basisrechten van de mens, ook wel grondrechten, omschreven. De Richtlijnen van de International Labour Organisation ( Hierin staan universeel geaccepteerde richtlijnen hoe bedrijven moeten handelen als het gaat om mensenrechten, milieu, corruptie en kinderarbeid. De Rio Declaration on Environment and Development ( Dit is een internationale verklaring inzake milieu en ontwikkeling uit 1992 van de United Nations Conference on Environment and Development (UNCED). Deze verklaring bevat een lijst met 27 beginselen met betrekking tot de rechten van de mens op een duurzame ontwikkeling. VN verdrag tegen corruptie ( Het verdrag eist van de ratificerende landen (d.w.z. de landen die dit verdrag hebben bekrachtigd) onder meer dat zij praktijken als omkoping, witwassen en oneigenlijk gebruik van (publieke) gelden strafbaar stellen. Verder moeten zij maatregelen nemen om de integriteit van overheidsdiensten te vergroten. Ook moeten zij bedrijven vervolgen, 1 oktober

6 die in het buitenland omkooppraktijken erop nahouden. Principles for Responsible Investment (PRI) ( De PRI omvatten zes principes. Deze zijn ontwikkeld door een internationale groep van institutionele beleggers als gevolg van het toenemende belang van het milieu, sociale aspecten en goed bestuur (ESG-criteria). De PRI stimuleert dus het integreren van de ESG-criteria in het beleggingsproces en het uitoefenen van verantwoord eigenaarschap via de aandelenportefeuille. Een Nederlandse vertaling van de principes luidt als volgt: P1. Wij betrekken kwesties op het gebied van milieu, sociale omstandigheden en ondernemingsbestuur (ESG) in onze processen voor beleggingsanalyse en besluitvorming. P2. Wij zijn actieve aandeelhouders en nemen de ESG-principes op in ons beleid en onze praktijken van aandeelhouderschap. P3. Wij vragen van de bedrijven waarin we beleggen, openheid over ESG-aspecten P4. Wij bevorderen acceptatie en implementatie van de Principes binnen de beleggingssector. P5. Wij werken samen om onze effectiviteit bij de implementatie van de Principes te vergroten. P6. Wij rapporteren over onze activiteiten en voortgang met betrekking tot de implementatie van de Principes. International Corporate Governance Network (ICGN) ( Achmea baseert haar stembeleid op de principes van het ICGN. Dit is een internationaal erkende code voor goed ondernemingsbestuur. De nationale wetgeving en gedragscodes voor ondernemingsbestuur, zoals in Nederland de Nederlandse Corporate Governance Code, zijn leidend bij de beoordeling van ondernemingen. Ook bedrijfsspecifieke omstandigheden spelen een rol. Richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI) ( Het Global Reporting Initiative (GRI) is een internationale organisatie die richtlijnen voor duurzaamheidsverslaggeving opstelt. In een duurzaamheidsverslag communiceert een organisatie publiekelijk over haar economische, milieu- en sociale prestaties. De missie van GRI is om duurzaamheidsverslaggeving voor alle organisaties ongeacht omvang, sector of locatie zo routinematig en vergelijkbaar te maken als financiële verslaggeving Commissie Verantwoord Beleggen Binnen Achmea functioneert de Commissie Verantwoord Beleggen. De commissie bestaat uit vertegenwoordigers van Investment Management, Achmea Beleggingsfondsen, Syntrus Achmea Vermogensbeheer en Syntrus Real Estate & Finance, Staalbankiers alsmede vertegenwoordigers van de stafafdeling Communicatie & MVO en de Vereniging Achmea. De commissie adviseert en coördineert inzake het Achmea brede verantwoorde beleggingsbeleid en doet onder meer voorstellen voor thema s en bijbehorende bedrijven waarop uitvoerder Robeco enhanced engagement toepast. Het duurzaam beleggingsprogramma wordt periodiek beoordeeld door de Ethiek Commissie Achmea. De beleidsadviezen worden ter besluitvorming voorgelegd aan de verantwoordelijke beleggingslijnorganisaties. 1 oktober

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandel en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Inleiding Fysiotherapeuten heeft als eerste doelstelling zorg te dragen voor een goed en betaalbaar pensioen. Binnen deze fiduciaire

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid SPMS en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (SPMS) uiteengezet. Dit

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Jaarverslag verantwoord beleggen 2015

Jaarverslag verantwoord beleggen 2015 Jaarverslag verantwoord beleggen 2015 Ook in 2015 heeft Pensioenfonds Vervoer in het beleggingsbeleid en de uitvoering ervan weer een impuls kunnen geven aan maatschappelijke verantwoord beleggen. Nadat

Nadere informatie

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleid maatschappelijk verantwoord beleggen... 3 2.1. Maatschappelijke verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds

Nadere informatie

verantwoord beleggen

verantwoord beleggen verantwoord beleggen Verantwoord beleggen bij Delta Lloyd Delta Lloyd Groep ziet beleggen als een effectieve manier om waarde te vermeerderen, zolang dat op een verantwoorde manier gebeurt. Maar wat is

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Uitgave april 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Voorwoord. Namens alle medewerkers van WMP, Hoogachtend, w.g. B. Nienhaus Directeur

Voorwoord. Namens alle medewerkers van WMP, Hoogachtend, w.g. B. Nienhaus Directeur Voorwoord Na onze initiële registratie en de ondertekening van de UN Global Compact (UNGC) in 2011, doet het mij een genoegen de onderschrijving van Wealth Management Partners (WMP) aan de tien principes

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS

CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS CONSULTATIEDOCUMENT BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS 1.0 Inleiding 1.1 Eumedion-deelnemers vinden dat het op verantwoorde wijze uitoefenen van de aan de

Nadere informatie

Voorwoord. Patrick Mol Managing partner

Voorwoord. Patrick Mol Managing partner Voorwoord In 2011 ondertekende Wealth Management Partners (WMP) zowel de United Nations Principles for Responsible Investments (UNPRI) als de UN Global Compact (UNGC). Dit was voor ons de stimulans om

Nadere informatie

1. Verantwoord beleggen bij Wealth Management Partners: van principes tot praktijk

1. Verantwoord beleggen bij Wealth Management Partners: van principes tot praktijk 1. Verantwoord beleggen bij Wealth Management Partners: van principes tot praktijk 1.1 Principes Bij de beleggingskeuzes die Wealth Management Partners (WMP) maakt richt zij zich primair op het realiseren

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS VASTGESTELD OP 30 JUNI 2011

BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS VASTGESTELD OP 30 JUNI 2011 BEST PRACTICES VOOR BETROKKEN AANDEELHOUDERSCHAP BESTEMD VOOR EUMEDION-DEELNEMERS VASTGESTELD OP 30 JUNI 2011 1.0 Inleiding 1.1 Eumedion-deelnemers vinden dat het op verantwoorde wijze uitoefenen van de

Nadere informatie

Verantwoord beleggen bij het ABN AMRO Pensioenfonds

Verantwoord beleggen bij het ABN AMRO Pensioenfonds Verantwoord beleggen bij het ABN AMRO Pensioenfonds Versie 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Reikwijdte van de strategieën 4. Uitsluitingsbeleid 5. Integrale waardenanalyse 6. Stemmen 1. Inleiding

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen 10 oktober 2014 Beleid Verantwoord Beleggen Beleid Verantwoord Beleggen SPW Verantwoord beleggen is voor SPW een belangrijk onderdeel van de beleggingsfilosofie en een integraal onderdeel van de beleggingsbeginselen.

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

ABP beleid inzake verantwoord beleggen

ABP beleid inzake verantwoord beleggen ABP beleid inzake verantwoord beleggen 2 ABP Beleid inzake verantwoord beleggen Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding... 5 1. Rekening houden met ESG-factoren... 6 2. De dialoog met ondernemingen aangaan...

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V.

DoubleDividend Management B.V. Management B.V. Best practices voor betrokken aandeelhouderschap Amsterdam, januari 2015 Management B.V. Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel: +31 20 520 7660 contact@doubledividend.nl KVK nr. 30199843

Nadere informatie

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV Code Duurzaam Beleggen VvV onderdeel inhoud verschil artikel 1 De Code Duurzaam Beleggen opgesteld door het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012 Achmea Pensioen- en Levensverzekering inzake gesepareerd beleggingsdepot Stichting Pensioenfonds Achmea Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2012 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2012

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance. Versie 14-04-2016

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance. Versie 14-04-2016 Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Versie 14-04-2016 Versie 14-04-2016 Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Deze brochure gaat over Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2013 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Beleggingsfondsen. Basis Prospectus. Behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V.

Beleggingsfondsen. Basis Prospectus. Behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V. Basis Prospectus Beleggingsfondsen Behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V. Achmea Adres XX 1234 XX Plaatsnaam Telefoon (030) 123 45 67 Fax (030) 123 45 67

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds

Beleggingsstatuut Longfonds Beleggingsstatuut Longfonds April 2016 Inhoud 1. Algemeen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Wet- en regelgeving... 3 2. Financiële middelen... 3 2.1 Algemeen... 3 2.2 Schulden en reserves... 4 2.3 Doel en tijdshorizon

Nadere informatie

Beleid ethisch beleggen

Beleid ethisch beleggen Beleid ethisch beleggen 1. Inleiding Ethisch of verantwoord beleggen houdt verband met maatschappelijk verantwoord ondernemen 1. Dit laatste komt erop neer dat ondernemers rekening houden met de omgeving

Nadere informatie

Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2014 Index

Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2014 Index Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2014 Index 1 Inleiding Verantwoord Beleggen 2 Uitsluitingsbeleid 3 Engagement 4 Collectief engagement 5 Corporate governance en stemmen 6 Bijlagen 1 Inleiding

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen 1. Inleiding Het Molenaarspensioenfonds heeft een beleggingsbeleid waar Maatschappelijk Verantwoord Beleggen (MVB) nadrukkelijk onderdeel van uitmaakt. Uiteraard

Nadere informatie

VERANTWOORD BELEGGINGSBELEID

VERANTWOORD BELEGGINGSBELEID Providence Capital NV Meerweg 7, 1405 BA Bussum Postbus 286, 1400 AG Bussum Nederland T +31 (0)35 6926 750 F +31 (0)35 6926 740 info@providencecapital.eu www.providencecapital.eu ProvCapBussum VERANTWOORD

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds)

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) April 2012 Inhoud 1. Algemeen...3 1.1 Inleiding...3 1.2 Wet- en regelgeving...3 2. Financiële middelen...3 2.1 Algemeen...3 2.2 Schulden en reserves...4

Nadere informatie

Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2013 Index

Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2013 Index Rapportage Verantwoord Beleggen Tweede halfjaar 2013 Index 1 Inleiding Verantwoord Beleggen 2 Uitsluitingsbeleid 3 Corporate governance en stemmen 4 Bijlagen 1 Inleiding Verantwoord beleggen Stichting

Nadere informatie

Samenvatting stembeleid MN

Samenvatting stembeleid MN Samenvatting stembeleid MN MN is van mening is dat actief aandeelhouderschap van groot belang is voor een verantwoorde bedrijfsvoering door de bedrijven waar zij in belegt. Daarom voert MN wereldwijd een

Nadere informatie

Beleggingsfondsen. Basis Prospectus. Behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V.

Beleggingsfondsen. Basis Prospectus. Behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V. Basis Prospectus Beleggingsfondsen Behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V. Achmea Adres XX 1234 XX Plaatsnaam Telefoon (030) 123 45 67 Fax (030) 123 45 67

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

Op basis van het voorgaande streeft NLFI de volgende gerelateerde doelstellingen na bij de uitoefening van haar aandeelhoudersrechten:

Op basis van het voorgaande streeft NLFI de volgende gerelateerde doelstellingen na bij de uitoefening van haar aandeelhoudersrechten: Beleid uitoefening aandeelhoudersrechten In overeenstemming met de Wet stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen ( Wet NLFI ) oefent NLFI haar aandeelhoudersrechten uit op een wijze

Nadere informatie

Wat is Eumedion? Missie van Eumedion. Invulling aan de missie best practices

Wat is Eumedion? Missie van Eumedion. Invulling aan de missie best practices Wat is Eumedion? Eumedion is een stichting die de belangen behartigt van de bij haar aangesloten institutionele beleggers op het gebied van corporate governance en duurzaamheid. Doel van de pensioenfondsen,

Nadere informatie

Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2015 Index

Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2015 Index Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2015 Index 1 Inleiding Verantwoord Beleggen 2 Uitsluitingsbeleid 3 Engagement 4 Collectief engagement 5 Corporate governance en stemmen 6 Bijlagen 1 Inleiding

Nadere informatie

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Juni 2014 Inleiding In juni 2013 heeft het bestuur van Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn, hierna te noemen PFZW of het pensioenfonds,

Nadere informatie

Stembeleid ASR Nederland

Stembeleid ASR Nederland Stembeleid ASR Nederland Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Nadere toelichting op het stembeleid van ASR Nederland 2.1. Algemene uitgangspunten van het stembeleid 2.1.1. Socially Responsible Investments (SRI)

Nadere informatie

1. Visie en uitgangspunten... 3 1.1 Beleggingsdoelstelling... 3 1.2 Maatschappelijke verantwoordelijkheid... 3 1.3 Grondbeginselen...

1. Visie en uitgangspunten... 3 1.1 Beleggingsdoelstelling... 3 1.2 Maatschappelijke verantwoordelijkheid... 3 1.3 Grondbeginselen... Stichting Unilever Pensioenfonds Nederland Progress (Progress) Code Verantwoord Beleggen Met betrekking tot uitsluitingen, screening, stemmen en engagement Deze Code beschrijft de manier waarop Progress

Nadere informatie

RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN

RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN Deze richtlijn heeft betrekking op reserves en fondsen en het verantwoord beheer daarvan. Hierbij gaat het om alle vormen van beheer, dat wil zeggen alle spaar-

Nadere informatie

Verantwoord beleggen 2012

Verantwoord beleggen 2012 Verantwoord beleggen 2012 Verantwoord beleggen Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) is verantwoordelijk voor een goede fi nanciële uitvoering van de pensioenregeling. Tegelijkertijd hebben we een maatschappelijke

Nadere informatie

Verantwoord Beleggen. November 2013

Verantwoord Beleggen. November 2013 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Informatie-, Communicatie- en Kantoortechnologiebranche Verantwoord Beleggen November 2013 Amsterdam, 19 november 2013 Laatst bijgewerkt op 19 november 2013 1

Nadere informatie

KENMERK: B/13/7252/HL DATUM: 25 april 2013 ONDERWERP VcTantwoord beleggen

KENMERK: B/13/7252/HL DATUM: 25 april 2013 ONDERWERP VcTantwoord beleggen -p ENSIOEN EDERATIE Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de Staatssecretaris, mevrouw J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

1/5. Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009

1/5. Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009 Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009 Inleiding In hoofdstuk 5.6 van de Wet op het financieel toezicht (Wft) zijn de bepalingen uit de Nederlandse corporate governance code (Code Tabaksblat)

Nadere informatie

Duurzaamheidsanalyse bedrijven

Duurzaamheidsanalyse bedrijven De inspanningen van bedrijven op het vlak van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen worden door KBC Asset Management beoordeeld volgens een evaluatiemodel dat werd opgesteld in samenwerking

Nadere informatie

Seminar 'Aandeelhouderschap op de schop'

Seminar 'Aandeelhouderschap op de schop' Seminar 'Aandeelhouderschap op de schop' Case study collectief engagement 11 februari 2013 Ger Fehrenbach Senior Advisor Responsible Investment Stelling Institutionele beleggers dragen een grotere verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Waarom engagement belangrijk is

Waarom engagement belangrijk is 1/7 Petercam Institutional Asset Management vindt drie zaken belangrijk wanneer het aankomt op Verantwoord Beleggen: 1. Belangrijke vragen stellen bij de gevolgen van onze activiteiten; 2. Een aandeelhouder

Nadere informatie

Voor een beter milieu.

Voor een beter milieu. Voor een beter milieu. Milieubewust ondernemen, in uw voordeel De zorg voor een beter klimaat zit Berendsen in de genen. We willen onze ecologische voetafdruk zo klein mogelijk houden, en daarom leveren

Nadere informatie

JAARVERSLAG Achmea Unit Linked Beleggingsfondsen 2015

JAARVERSLAG Achmea Unit Linked Beleggingsfondsen 2015 JAARVERSLAG 2015 Belangrijke informatie Voor u ligt het jaarverslag van het fonds voor gemene rekening. Dit jaarverslag is onderworpen aan Nederlands recht en wordt opgesteld door de beheerder Achmea

Nadere informatie

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Agenda Achtergrond verantwoordelijkheden institutionele beleggers Code Tabaksblat Wettelijke verankering

Nadere informatie

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers

Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Vattenfall Gedragscode voor leveranciers Introductie Vattenfall levert energie voor de maatschappij van vandaag en draagt bij aan het energiesysteem van morgen. Bij de uitvoering van onze bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

Ontwikkelingen rondom het maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid van Pensioenfonds Vervoer

Ontwikkelingen rondom het maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid van Pensioenfonds Vervoer INLEIDING Pensioenfonds Vervoer vindt het belangrijk beleggen op een maatschappelijk verantwoorde manier in te richten. Het fundament van het beleid op gebied van maatschappelijk verantwoord beleggen bestaat

Nadere informatie

ING BANK N.V. FNV Bondgenoten

ING BANK N.V. FNV Bondgenoten Projectovereenkomst voor HR Dienstverlening LOOPBAAN TRAJECT Tussen ING BANK N.V. en FNV Bondgenoten 1 De Partijen: ING Bank NV, gevestigd te Amsterdam, ("ING"), en FNV Bondgenoten, gevestigd te Utrecht,

Nadere informatie

1. ALGEMENE RICHTLIJNEN

1. ALGEMENE RICHTLIJNEN Beleggingsstatuut JULI 2015 1. ALGEMENE RICHTLIJNEN 1.1. Statutaire doelstelling De Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF, zich beroepend op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, stelt

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA 's-gravenhage Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag Directie Arbeidszaken Publieke Sector Arbeidsvoorwaarden en Overleg

Nadere informatie

Beleid Verantwoord Beleggen

Beleid Verantwoord Beleggen N.V. Versie: 5 Inhoudsopgave Over Aegon en Verantwoord Beleggen 3 Inleiding 3 Verantwoord Beleggen volgens Aegon 3 ESG-integratie 4 Uitvoering en verantwoording 4 Beleid Verantwoord Beleggen 5 Goed bestuur

Nadere informatie

JAARVERSLAG Achmea Beleggingsfondsen N.V. 2015 (In liquidatie per 11-11-2015)

JAARVERSLAG Achmea Beleggingsfondsen N.V. 2015 (In liquidatie per 11-11-2015) JAARVERSLAG Achmea Beleggingsfondsen N.V. 2015 (In liquidatie per 11-11-2015) Belangrijke informatie Voor u ligt het jaarverslag van Achmea Beleggingsfondsen N.V. in liquidatie. Op basis van een besluit

Nadere informatie

VERANTWOORD BELEGGEN. Stichting Algemeen Pensioenfonds Provisum

VERANTWOORD BELEGGEN. Stichting Algemeen Pensioenfonds Provisum VERANTWOORD BELEGGEN Stichting Algemeen Pensioenfonds Provisum Inhoudsopgave pagina 1. Doelstelling 2 2. Reikwijdte 2 3. Aandachtspunten bij due-diligence onderzoek 3 4. Verantwoord Beleggen-clausule 3

Nadere informatie

Jaarverslag 2011. Governanceen Stemverslag AEGON Asset Management Nederland

Jaarverslag 2011. Governanceen Stemverslag AEGON Asset Management Nederland Jaarverslag 2011 Governanceen Stemverslag AEGON Asset Management Nederland Inhoudsopgave Inleiding 3 Verantwoord Beleggen 4 Inleiding 4 Beleid 4 Uitsluitingen 5 Staatsobligaties 5 Controversiële wapens

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Beleid Verantwoord Beleggen Delta Lloyd Asset Management

Beleid Verantwoord Beleggen Delta Lloyd Asset Management Beleid Verantwoord Beleggen Delta Lloyd Asset Management Inhoudsopgave Beleid verantwoord beleggen... 1 Visie en doelstellingen... 1 Definities... 1 Reikwijdte... 2 Dilemma s... 2 Beleidsuitgangspunten...

Nadere informatie

Teslin Capital Management BV. Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren

Teslin Capital Management BV. Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren Teslin Capital Management BV Fatsoenlijk Ondernemen en Investeren Versie november 2014 2 Onze visie: Een onderneming heeft als doel waarde te creëren op de lange termijn, met inachtneming van de belangen

Nadere informatie

pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen

pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen Mei 2014 PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen Inleiding Dit document beschrijft de

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

Monitoring rapportage 2014. betreffende de toepassing van. Eumedion Best Practices. Betrokken Aandeelhouderschap

Monitoring rapportage 2014. betreffende de toepassing van. Eumedion Best Practices. Betrokken Aandeelhouderschap Monitoring rapportage 2014 betreffende de toepassing van Eumedion Best Practices Betrokken Aandeelhouderschap 18 december 2014 1 1. Samenvatting en conclusie De Eumedion best practices worden door steeds

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Beleggingsstatuut. 1. Algemene Richtlijnen. 2. Richtlijnen inzake het beleggingsbeleid

Beleggingsstatuut. 1. Algemene Richtlijnen. 2. Richtlijnen inzake het beleggingsbeleid Beleggingsstatuut 1. Algemene Richtlijnen 1. Statutaire doelstelling De Hartstichting strijdt tegen hart- en vaatziekten. Zij investeert in onderzoek naar harten vaatziekten in Nederland. Zij geeft hoogwaardige

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V.

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrip Aandeel Aandelenfonds Aanvullend Prospectus Achtergestelde

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrip Uitleg 01 Aandeel Bewijs van deelneming in het kapitaal van

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen penlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrip Aandeel Aandelenfonds Aanvullend Prospectus Achtergestelde obligatie

Nadere informatie

Avéro Achmea Garantiefonds, prospectus. Informatie voor de particulier

Avéro Achmea Garantiefonds, prospectus. Informatie voor de particulier Avéro Achmea Garantiefonds, prospectus Informatie voor de particulier Inhoud Het Prospectus 3 Algemene gegevens van Achmea Pensioen- en 4 Levensverzekeringen N.V. Beleggingspool Achmea Bedrijfsobligaties

Nadere informatie

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V.

FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. FUND GOVERNANCE CODE VAN DELTA LLOYD ASSET MANAGEMENT N.V. I. INLEIDING Doel Delta Lloyd Asset Management N.V. (DLAM) wenst de DUFAS Principles of Fund Governance na te leven. De onderhavige code heeft

Nadere informatie

1. De fondsdoelstelling en de pensioenverplichtingen vormen bij het bepalen van het beleggingsbeleid het uitgangspunt voor Bpf Mitt

1. De fondsdoelstelling en de pensioenverplichtingen vormen bij het bepalen van het beleggingsbeleid het uitgangspunt voor Bpf Mitt Investment Beliefs Bpf MITT Missie en doelstellingen. 1. De fondsdoelstelling en de pensioenverplichtingen vormen bij het bepalen van het beleggingsbeleid het uitgangspunt voor Bpf Mitt Bij het nemen van

Nadere informatie

Verantwoord beleggen 2011

Verantwoord beleggen 2011 Verantwoord beleggen 2011 Verantwoord beleggen Pensioenfonds Zorg en Welzijn is verantwoordelijk voor een goede fi nanciële uitvoering van de pensioenregeling. Tegelijkertijd heeft het pensioenfonds een

Nadere informatie

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Inhoud Selectie van bedrijven Onderzoeksproces in vogelvlucht Bedrijven met duurzame

Nadere informatie

bpfbouw Maatschappelijk verantwoord beleggen

bpfbouw Maatschappelijk verantwoord beleggen bpfbouw Maatschappelijk verantwoord beleggen INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 2 Wat is maatschappelijk verantwoord beleggen? 4 3 Waarom willen wij maatschappelijk verantwoord beleggen? 6 4 Hoe willen wij maatschappelijk

Nadere informatie

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE ACHMEA BELEGGINGSFONDSEN BEHEER B.V. Inleiding, statutair gevestigd te s-gravenhage (KvK nr. 8062738), beschikt over een vergunning als beheerder van beleggingsinstellingen,

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen.

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen. Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen. Begrippenlijst behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioenen Levensverzekeringen N.V. Begrip Nieuwe voorwaarden (LBB 14) Aandeel Aandelenfonds

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015 Stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015 Stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015 Stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken Datum: 2015 Versie : 1 Inhoud 1. Introductie...3 2. Uitgangspunten...3 3. Beleggingsbeginselen...5 Bijlage 1: Versiebeheer

Nadere informatie

Beleid Verantwoord Beleggen Loyalis

Beleid Verantwoord Beleggen Loyalis 6 juli 2015 Beleid Verantwoord Beleggen Loyalis 1 / 16 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 3 2 Wat is maatschappelijk verantwoord beleggen?... 4 3 Waarom willen wij maatschappelijk verantwoord beleggen?... 5

Nadere informatie

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR Heeft u plannen om te gaan beleggen? En overweegt u daarvoor een afspraak te maken met een vermogensbeheerder of heeft u dit al gedaan? Dan worden u bij het eerste gesprek

Nadere informatie

ING ENVIRONMENTAL APPROACH

ING ENVIRONMENTAL APPROACH ING ENVIRONMENTAL APPROACH Mensenrechten op de werkplek 3 De uitgangspunten 4 Vrijheid van organisatie en het recht op collectieve onderhandeling 5 TABLE OF CONTENTS Dwangarbeid 6 Kinderarbeid 7 Discriminatie

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf. Versie: 01 juli 2013

Nadere informatie

Beleggingsupdate Allianz Pensioen

Beleggingsupdate Allianz Pensioen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Beleggingsupdate Allianz Pensioen Beleggingsupdate 2 Rendementen lifecycles Allianz Pensioen Beleggen In deze Beleggingsupdate vindt u tabellen met het 1-, 3- en

Nadere informatie

Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2014

Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2014 Rapportage Verantwoord Beleggen Eerste halfjaar 2014 Inde 1 Inleiding Verantwoord Beleggen 2 Uitsluitingsbeleid 3 Corporate governance en stemmen 4 Bijlagen 1 Inleiding Verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

Dutch Sustainability Research

Dutch Sustainability Research Dutch Sustainability Research Helpt u beter geïnformeerd beleggen ANP 2002/FOTO: PICTOR UNIPHOTO Dutch Sustainability Research Helpt u beter geïnformeerd beleggen Uw klant, bestuur of management vraagt

Nadere informatie