De ondernemende architect

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De ondernemende architect"

Transcriptie

1 De ondernemende architect Nieuwe realiteit Nieuwe architect Nieuwe BNA Bijeenkomsten met leden november / december 2012

2 Visie BNA De Nieuwe Realiteit leidt tot een transitie naar een nieuwe architectuurpraktijk! Toegevoegde waarde: naast ontwerp ook proces Branche meer hybride: naast puur architectuur ook andere rollen Maatschappelijke kracht en relevantie is cruciaal voor de branche De dienstbare, ondernemende architect heeft de toekomst Mee veranderen met de markt is noodzaak!

3 Onderwerpen voor vandaag De nieuwe realiteit De nieuwe architect De nieuwe BNA Gezamenlijke discussie

4 DE NIEUWE REALITEIT Over de huidige praktijk 283

5 De nieuwe realiteit: in de media

6 De nieuwe realiteit: omzet en werkgelegenheid

7 De nieuwe realiteit: omzet per deelsector

8 De nieuwe realiteit: omzet lager dan laagste EIB scenario voor 2030 (rapport uit 2010) EIB MIDDEN LAAG HOOG Nieuwbouw Bestaande bouw TOTAAL

9 De nieuwe realiteit: omgevingsscenario Eclips (BNA 2011) Zowel bouwproductie als reikwijdte van de (traditionele) architectenopdracht krimpt sterker dan gedacht Trends Razendsnel veranderende omgeving Meer marktwerking en terugtredende overheid Extreme glokalisering Demografisch: ontgroening en vergrijzing Bouw: snel toenemende complexiteit processen Afnemende solidariteit? Branches onder druk

10 De nieuwe realiteit: conclusies (1) Slechtste scenario EIB in 2012 realiteit Branche zit middenin BNA toekomstscenario Eclips Oorzaak primair gelegen in de financiële sfeer (schuldencrisis) Voorlopig geen trendbreuk in de markt

11 De nieuwe realiteit: conclusies (2) Politiek en maatschappelijk imago bouw is niet goed Ondernemerschap, nieuwe rollen en posities van architecten Nieuwe competenties belangrijk Kansen voor goede, inventieve en ondernemende bureaus

12 DE NIEUWE ARCHITECT Over een zich ontwikkelende en toekomstige praktijk

13 De nieuwe architect: urgente ontwerpopgaven (Rijksoverheid) 1. Nieuwe opgaven in de stad (van stedelijke regio tot wijk) 2. Herbestemming en hergebruik 3. Onderwijshuisvesting 4. Zorg en gezondheid 5. Kantoren 6. Infrastructuur en ruimtelijke ontwikkeling 7. Ontwikkeling van het landelijk gebied 8. Wateropgaven 9. Energietransitie 10. Krimp

14 De nieuwe architect Nieuwe markten, rollen en relevantie De voorkant en de achterkant, dáár zit de ruimte Naast het Vak worden andere competenties belangrijker Flexibiliteit, ondernemerschap en inventiviteit Verantwoordelijkheid en mede risico nemen in het bouwproces Ontzorgen van opdrachtgevers Meer aandacht voor de performance van gebouwen

15 De nieuwe architect: meerdere typen bureaus Duurzaamheid in alle facetten Ketensamenwerking / BIM Toenemende complexiteit Prefabricage en standaardisering

16 De nieuwe architect: rol en positie

17 De nieuwe architect: bouwtrends (1) Daling aantal bouwprojecten Co-creatie Financiering moeizaam Ondernemerschap en innovatie

18 De nieuwe architect: bouwtrends (2) Duurzaamheid in alle facetten Ketensamenwerking / BIM Toenemende complexiteit Prefabricage en standaardisering

19 De nieuwe architect: kansen 1. Specialisatie 2. Strategische samenwerking - Ontwerpdiscipline - Ontwerpthema - Regionaal 3. Nieuwe markten -In bouwkolom -In creatieve industrie -Opdrachtgevers -Financiers -Eindgebruikers - Ontwikkelaar - Consultant 4. Nieuwe - Procesregisseur rollen -Herbestemming -Internationaal -Design thinking in Crossovers -Private bouwplantoetsing -Onderhoud -Projectontwikkeling -Consultant -Procesregisseur -Mede risico nemer

20 De nieuwe architect: verbreden rol in bouwproces Haalbaarheid Ontwerp Bouw Financie -ring Onderhoud Exploitatie Gebruik

21 DE NIEUWE BNA De positie en activiteiten van de BNA

22 De nieuwe BNA: aanleiding Vak verandert, positie bouw verandert Vereniging verandert: minder leden, minder contributie Nieuwe keuzen: meer met minder Samenwerken en zoeken van federatieve verbanden en programma s

23 De nieuwe BNA: speerpunten 1. Sterke bureaus Strategie en positionering Performance en verwachting Ondernemerschap en innovatie 2. Kansrijke markten Marktontwikkelingen en vraag in kaart Ontwikkeling marktposities 3. Opdrachtgevers en toegevoegde waarde Promotie Lobby Ketensamenwerking Leveringsvoorwaarden en contracteren

24 De nieuwe BNA: sterke bureaus 1. Strategie en positionering 2. Performance en verwachting 3. Ondernemerschap en innovatie

25 De nieuwe BNA: kansrijke markten 1. Marktontwikkelingen in kaart 2. Ontwikkeling marktposities BNA Onderzoek BNA International BNA Academie

26 De nieuwe BNA: opdrachtgevers en waarde 1. Promotie 2. Lobby 3. Ketensamenwerking 4. Leveringsvoorwaarden en contracteren

27 Discussie Vraag: hoe speelt u met uw bureau in op deze nieuwe realiteit als toekomst?

28 BNA Architectendag: 24 januari 2013 (in de middag) U bent van harte uitgenodigd voor de BNA Architectendag met als thema De Nieuwe Architect Donderdagmiddag 24 januari 2013 Pakhuis de Zwijger in Amsterdam

Wat bespreken we vandaag?

Wat bespreken we vandaag? Wat bespreken we vandaag? Kennismaking met de BNA Waarom is er een beroepservaringsperiode? Hoe is de beroepservaringsperiode geregeld? De nieuwe realiteit in de architectenbranche Hoe slaan we ons er

Nadere informatie

Inhoud. Wat is PIETERS BOUWTECHNIEK Bouwproces Samenwerkingsvormen BIM

Inhoud. Wat is PIETERS BOUWTECHNIEK Bouwproces Samenwerkingsvormen BIM Inhoud Wat is PIETERS BOUWTECHNIEK Bouwproces Samenwerkingsvormen BIM PIETERS BOUWTECHNIEK Almere Amsterdam Delft Eindhoven Haarlem Utrecht Zwolle 120 medewerkers 12 register constructeurs 5 register ontwerpers

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

HAACS - JAARGANG 2 - #04

HAACS - JAARGANG 2 - #04 18 HAACS - JAARGANG 2 - #04 t e k s t Berit Piepgras b e e l d Christian van der Kooy 19 'LEAN AND MEAN' OF 'LESS IS LESS' Lean and mean of less is less Het XS-architectenbureau, kans of knelpunt? Change

Nadere informatie

VEERKRACHT! Beleidsplan BNA Veranderen, verbinden en samenwerken in een nieuwe markt

VEERKRACHT! Beleidsplan BNA Veranderen, verbinden en samenwerken in een nieuwe markt VEERKRACHT! Beleidsplan BNA 2014-2016 Veranderen, verbinden en samenwerken in een nieuwe markt In transitie De architectuurpraktijk wordt niet meer zoals het geweest is. In de wereld van ontwerpen en bouwen

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Evaluatie bedrijfsbezoeken vakgroep Dak- en Gevelbegroeners

Evaluatie bedrijfsbezoeken vakgroep Dak- en Gevelbegroeners Evaluatie bedrijfsbezoeken vakgroep Dak- en Gevelbegroeners Begin 2014 zijn de vakgroepleden Dak- en Gevelbegroeners door het bestuur bezocht. De inhoud van deze ledenbezoeken is als volgt samen te vatten:

Nadere informatie

A&O Inspiratiesessie. Henk Wesseling 26-11-2015

A&O Inspiratiesessie. Henk Wesseling 26-11-2015 A&O Inspiratiesessie Henk Wesseling 26-11-2015 1 Uitgangspunten 1. Datagedreven sturing gaat om het slimmer verzamelen en analyseren van data en verwerken hiervan tot kennis, op basis waarvan we handelen.

Nadere informatie

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger.

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger. Voorwoord De Nederlandse advies- en ingenieursbranche levert innovatieve en duurzame oplossingen voor de Nederlandse en internationale samenleving. De branche is bepalend geweest voor het ontstaan van

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

Workshop House of Tomorrow Today

Workshop House of Tomorrow Today Workshop House of Tomorrow Today Ontsnap eens uit het peloton! 1. Teken uw keten(s) eens uit, vanaf grondstoffen (aanbod) t/m eindgebruiker (vraag). 2. Genereer probleem-klant combinaties. 3. Selecteer

Nadere informatie

Workshop Wonen, huisvesting & vastgoed. Werkconferentie Noordelijke Maasvallei Hub Hamers & Masi Mohammadi, Cuijck, 26 september 2013

Workshop Wonen, huisvesting & vastgoed. Werkconferentie Noordelijke Maasvallei Hub Hamers & Masi Mohammadi, Cuijck, 26 september 2013 Workshop Wonen, huisvesting & vastgoed Werkconferentie Noordelijke Maasvallei Hub Hamers & Masi Mohammadi, Cuijck, 26 september 2013 Doel, resultaat & uitgangspunten Inhoudelijke visie m.b.t. zorg(leefbaarheid)

Nadere informatie

Voor wie verstandig handelt! Daling personeel

Voor wie verstandig handelt! Daling personeel Daling personeel Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Invloed Conclusie Bronnen Daling personeel Het aantal medewerkers dat werkzaam is in de sector / branche zal gemiddeld genomen hoger opgeleid zijn,

Nadere informatie

Masterclass Projectontwikkeling

Masterclass Projectontwikkeling Masterclass Projectontwikkeling De toekomst van binnenstedelijke projectontwikkeling en de veranderende rol van de projectontwikkelaar Masterclass Projectontwikkeling De toekomst van binnenstedelijke projectontwikkeling

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Het bedrijfsleven in de regio centraal. Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel

Het bedrijfsleven in de regio centraal. Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel Het bedrijfsleven in de regio centraal Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel KvK Den Haag, KvK Rotterdam, KvK Zuidwest Nederland & Syntens maart 2013 KvK verandert mee met maatschappij Samenleving

Nadere informatie

ALGEMENE LEDEN VERGADERING

ALGEMENE LEDEN VERGADERING Woensdag 4 juni 2014 ALGEMENE LEDEN VERGADERING ALV 4 juni 2014 1 Agenda Welkom, introductie, rondje door de zaal; nieuwe gezichten? Financiën Goedkeuring jaarrekening 2013 / bestuursbeleid, Forecast 2014

Nadere informatie

SCRATCH KLANT AAN HET WOORD

SCRATCH KLANT AAN HET WOORD 4... lessons learned in Nederland zijn vliegwiel BIM-projecten in het buitenland... Internationale BIM-uitdaging bij Deerns Partnership belangrijker dan ontwerptools 5 BIM is geen doel op zich je hoort

Nadere informatie

1.B DE ONTWIKKELENDE ARCHITECT. o.l.v. Fred Schoorl, BNA

1.B DE ONTWIKKELENDE ARCHITECT. o.l.v. Fred Schoorl, BNA 1.B DE ONTWIKKELENDE ARCHITECT o.l.v. Fred Schoorl, BNA Ontwerpt met kennis Belegger CV, Box 3, fonds, etc. Toegevoegde waarde leveren Aankoop (bestaand) Transformatie Verkoop UCArchitects Transformeert

Nadere informatie

Overheden als moderne opdrachtgever

Overheden als moderne opdrachtgever Overheden als moderne opdrachtgever Organisatorische randvoorwaarden voor professioneel opdrachtgeverschap bij nieuwe samenwerkingsvormen bij Waterschappen Prof.dr.ir. Marleen Hermans, TU Delft, Bouwkunde,

Nadere informatie

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie;

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie; Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

4 grote veranderingen waar elke architect mee te maken krijgt

4 grote veranderingen waar elke architect mee te maken krijgt 4 grote veranderingen waar elke architect mee te maken krijgt De wereld verandert. Steden groeien, gebouwen worden steeds hoger en de behoefte aan duurzaamheid neemt verder toe. Ook neemt de digitalisering

Nadere informatie

De ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking Jacqueline H.P. Vrolijk Adviseur ruimtelijk beleid en omgevingsjurist Inleiding seminar 10 maart 2015 Waarom de ladder? Andere tijden: Einde aan decennia van groei

Nadere informatie

PROFIEL Ook het integraal samenwerken in BIM, dat we al sinds 2006 doen voor projecten van allerlei schaalgroottes, in elke fase en op het hoogste uit

PROFIEL Ook het integraal samenwerken in BIM, dat we al sinds 2006 doen voor projecten van allerlei schaalgroottes, in elke fase en op het hoogste uit PROFIEL Ons architectenbureau is opgericht in 1910 en gevestigd in de Van Nellefabriek in Rotterdam, ontworpen door de grondleggers van ons bureau, architecten Brinkman en Van der Vlugt. Sinds 2014 is

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

POSITION PAPER GEDRAGSCODE

POSITION PAPER GEDRAGSCODE POSITION PAPER GEDRAGSCODE DE BNA GEDRAGSCODE: WAARDEVOL VOOR ZOWEL OPDRACHTGEVER, SAMENLEVING ALS ARCHITECTENBRANCHE ZELF Integriteit en transparantie zijn onderscheidende kernmerken voor modern ondernemerschap.

Nadere informatie

Veranderingen in het opdrachtgeverschap

Veranderingen in het opdrachtgeverschap Veranderingen in het opdrachtgeverschap Masterclass Opdrachtgeveschap Efficiënt Energiebesparen 5 november2015 - Krimpende portemonnee - De spanning tussen vraag en aanbod - Regisserend Oprachtgeverschap

Nadere informatie

FIGURES, FACTS & TRENDS

FIGURES, FACTS & TRENDS FIGURES, FACTS & TRENDS Scholingstrajecten voor immigranten, groep gemotiveerde, vaak hoog opgeleide statushouders INSTROOM VANUIT MEERDERE PERSPECTIEVEN Reguliere instroom vanuit VMBO naar BOL-opleidingen

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment hebbes! Herkenbaar? Het moment dat u met absolute zekerheid weet dat u de juiste kandidaat voor uw bedrijf heeft gevonden? Of dat u gewoon weet dit

Nadere informatie

Positionering Ketensamenwerking

Positionering Ketensamenwerking Positionering Ketensamenwerking Hans Wamelink, Faculteit Bouwkunde, Afdeling Real Estate & Housing 12-4-2011 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Succesfactoren Ketensamenwerking

Nadere informatie

SchiermonnikOOG op Morgen. Aanpak experiment bevolkingsontwikkeling Schiermonnikoog

SchiermonnikOOG op Morgen. Aanpak experiment bevolkingsontwikkeling Schiermonnikoog SchiermonnikOOG op Morgen Aanpak experiment bevolkingsontwikkeling Schiermonnikoog KRIMP EN LEEFBAARHEID OP SCHIERMONNIKOOG Schiermonnikoog is de kleinste gemeente van Nederland en de bevolking krimpt

Nadere informatie

Arnold Monshouwer. Business Club Bernisse

Arnold Monshouwer. Business Club Bernisse Arnold Monshouwer Business Club Bernisse Wie zijn wij? Waarom innoveren? Wat is innovatie? Hoe kom ik op ideeën? Hoe pak ik het aan? Agenda Even voorstellen 1. Beter, eerder en sneller innoveren 2. Onafhankelijk

Nadere informatie

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014!

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014! EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht Monique Roso, 12 maart 2014! Inhoud presentatie 1. economische trends en ontwikkelingen!! 2. economische monitor provincie Utrecht! - economische

Nadere informatie

Trendbreuk in ontwikkeling van vastgoed. Martin Stijnenbosch

Trendbreuk in ontwikkeling van vastgoed. Martin Stijnenbosch Trendbreuk in ontwikkeling van vastgoed Martin Stijnenbosch Leven in een interessante tijd Financiële crisis sinds juni 2008 Val van Lehman Brothers 465 miljard garantstelling (77% BNP 2012) 1.007.191.000.000

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Monitor Bouwketen Daan Holtackers Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, NLingenieurs en UNETO-VNI December 2013 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 3 1 Bouwkolom 5 1.1 Recente ontwikkelingen

Nadere informatie

VVG Congres Visie op de toekomst vanuit de markt

VVG Congres Visie op de toekomst vanuit de markt Visie op de toekomst vanuit de markt Peter van der Gugten Algemeen directeur, Proper-Stok Ontwikkelaars, Ede Proper-Stok sterkt de stad Kennis Creativiteit - Innovatie én Ondernemerschap Waar is in NL

Nadere informatie

Nieuwe skills in een nieuwe werkelijkheid. Dick Laheij 7 oktober

Nieuwe skills in een nieuwe werkelijkheid. Dick Laheij 7 oktober Nieuwe skills in een nieuwe werkelijkheid Dick Laheij 7 oktober Thema De bouwwereld is aan het veranderen, innovatieve technieken doen hun intrede, energie-eisen worden opgeschroefd. Wat betekent dat voor

Nadere informatie

De kunst van maatschappelijk vastgoedmanagement Jan Veuger, 12 juni 2014 Groningen: Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland

De kunst van maatschappelijk vastgoedmanagement Jan Veuger, 12 juni 2014 Groningen: Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland De kunst van maatschappelijk vastgoedmanagement Jan Veuger, 12 juni 2014 Groningen: Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland www.herbestemming.nu www.kennisbankherbestemming.nu Leegstand als opgave, herbestemming

Nadere informatie

DESIGN BY PERFORMANCE IS EEN SOFTWARE GEDREVEN METHODE OM DE GEBOUWDE OMGEVING TE OPTIMALISEREN. INZENDING ARC-AWARDS INNOVATIE

DESIGN BY PERFORMANCE IS EEN SOFTWARE GEDREVEN METHODE OM DE GEBOUWDE OMGEVING TE OPTIMALISEREN. INZENDING ARC-AWARDS INNOVATIE DESIGN BY PERFORMANCE IS EEN SOFTWARE GEDREVEN METHODE OM DE GEBOUWDE OMGEVING TE OPTIMALISEREN. INZENDING ARC-AWARDS INNOVATIE IN EXTREEM KORTE TIJD BESLISSINGEN NEMEN OP BASIS VAN FEITEN ARCHITECTONISCH

Nadere informatie

Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever

Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever Apeldoorn, de meest vernieuwende opdrachtgever Sander Lubberhuizen Jos van Nuenen Teamleiders afdeling Ingenieursbureau Keuze voor nieuwe contractvormen Projectspecifieke omstandigheden Geen systematische

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer Monitor Bouwketen Daan Holtackers Ad Grootenboer V01 Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, FOSAG, NLingenieurs en UNETO-VNI Juni 2011 Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Algemeen 5 1.1 De conjunctuurontwikkeling

Nadere informatie

Krimp. Gevolgen voor het hoger onderwijs en de marketingstrategie

Krimp. Gevolgen voor het hoger onderwijs en de marketingstrategie Krimp Gevolgen voor het hoger onderwijs en de marketingstrategie 1 Stéphanie van Noordt adviseur en procesbegeleider leerlingendaling Van Noordt Marketing & Communicatie info@van-noordt.nl 2 Krimp: de

Nadere informatie

JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016

JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016 JUDITH LEKKERKERKER 11 FEBRUARI 2016 Verdere verstedelijking Groei concentreert zich in grotere steden o omvang van de stad o ligging ten opzichte van het economisch kerngebied o aanwezigheid van hoger

Nadere informatie

waar is ruimte in de stad?

waar is ruimte in de stad? Briefing ontwerpteams: waar is ruimte in de stad? Briefing voor ruimtelijke verkenningen in de 8 stadsdelen van Den Haag. Dit project is onderdeel van de Agenda Ruimte voor de Stad. De stad aan zet 14

Nadere informatie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging

Nadere informatie

Innoveren door integraal ontwerp

Innoveren door integraal ontwerp Innoveren door integraal ontwerp inleiding en uitleg programma door Perica Savanović werkzaam bij sbr lid vereniging duurzaam integraal ontwerpen 14 april 2010 bouwrai Amsterdam SBR, hét kenniscentrum

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 26 april 2013

Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 26 april 2013 Algemene Vergadering van Aandeelhouders 26 april 2013 Agenda 1. Terugblik 2012 Profiel Gang van zaken 2012 Installatie Handel Werkkapitaal 2. Vooruitzichten Situatie aanvang 2013 Strategie 2011-2015 Speerpunten

Nadere informatie

Jaar van de Ruimte 2015

Jaar van de Ruimte 2015 Jaar van de Ruimte 2015 Meedoen Het motto voor het Jaar van de Ruimte 2015 is Wie maakt Nederland. Van heinde en verre komt men onze polders, nieuwe steden, stadsvernieuwing en waterwerken bekijken. God

Nadere informatie

DUURZAAM BETONAKKOORD INITIATIEF TOT EEN NATIONAAL KETENAKKOORD

DUURZAAM BETONAKKOORD INITIATIEF TOT EEN NATIONAAL KETENAKKOORD DUURZAAM BETONAKKOORD INITIATIEF TOT EEN NATIONAAL KETENAKKOORD Versnelling naar duurzaam beton 26 november 2016 Mark Spetter m.spetter@mvonederland.nl MVO NETWERK BETON VERVOLG BETON NETWERK MVO NETWERK

Nadere informatie

Versnellen met de markt! Bouwcampus, 22 maart 2017

Versnellen met de markt! Bouwcampus, 22 maart 2017 Versnellen met de markt! Bouwcampus, 22 maart 2017 Economische sectoren staan op een kantelpunt Energietransitie Industriële transitie Voedseltransitie Ruimtelijke transitie Transitie in de zorg 2 De samenleving

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

Een toekomstbestendige binnenstad voor Harderwijk

Een toekomstbestendige binnenstad voor Harderwijk Een toekomstbestendige binnenstad voor Harderwijk Startbijeenkomst Felix Wigman, BRO 205X00691 Programma Opening wethouder Presentatie BRO Centrumschouw met 4 verhalen: verblijven, retail, cultuur en wonen

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Ingenieursbureaus Een ingenieursbureau adviseert, ontwerpt, ontwikkelt, voert projecten uit en realiseert plannen op het gebied van onder meer stedenbouw, grond-, water- en wegenbouw, burgerlijke en utiliteitsbouw,

Nadere informatie

POSITION PAPER INNOVATIE ALS KRACHT VAN DE NIEUWE ARCHITECT

POSITION PAPER INNOVATIE ALS KRACHT VAN DE NIEUWE ARCHITECT POSITION PAPER INNOVATIE ALS KRACHT VAN DE NIEUWE ARCHITECT INNOVATIE ALS KRACHT VAN DE NIEUWE ARCHITECT Nu verandering een constante is, is innovatie een noodzaak geworden. Maatschappelijke vraagstukken

Nadere informatie

Functieprofiel directeur Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra

Functieprofiel directeur Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra Functieprofiel directeur Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra directeur Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra (AFNL) is een landelijke koepel van zelfstandige

Nadere informatie

Relatiebeheer bij Rijnland. Gert van der Kooij

Relatiebeheer bij Rijnland. Gert van der Kooij Relatiebeheer bij Rijnland Gert van der Kooij Wensbeeld: haalbaar of utopie? Uiteindelijke doel: Zodanig met elkaar werken dat grenzen geen rol meer spelen. Van beleid tot uitvoering zodanig werken dat

Nadere informatie

Rapport. Inventarisatie onderzoek route April 2015

Rapport. Inventarisatie onderzoek route April 2015 Rapport Inventarisatie onderzoek route 2020 April 205 De Issuemakers Datum: April 205 Projectnummer: 20546 Auteurs: Franca van der Borden en Jeroen Jansen Inhoud Achtergrond & opzet 3 2 Conclusies & aanbevelingen

Nadere informatie

over het WAT en vooral het HOE

over het WAT en vooral het HOE Routekaart naar vereniging 3.0 over het WAT en vooral het HOE De complexe wereld waarin we leven roept steeds nieuwe vragen op. Van Spaendonck gaat samen met u op zoek naar echte oplossingen, waarbij uw

Nadere informatie

Bestuurdersconferentie Krimp in beweging!

Bestuurdersconferentie Krimp in beweging! Bestuurdersconferentie Krimp in beweging! Den Haag, 2 december 2010 Wim Deetman, Jan Mans en Pieter Zevenbergen Adviescommissie-Deetman Opdracht van provincie Limburg Strategisch meerjarenperspectief voor

Nadere informatie

Ruimte. voor. organische. stedelijke ontwikkeling. Schakeldag Jeroen Niemans Programmamanager Ruimte Platform31

Ruimte. voor. organische. stedelijke ontwikkeling. Schakeldag Jeroen Niemans Programmamanager Ruimte Platform31 Ruimte voor organische stedelijke ontwikkeling Schakeldag 2014 Jeroen Niemans Programmamanager Ruimte Platform31 Route van vandaag: van denken naar (zelf)doen Denken: de veranderende wereld 2012-2014 Doen:

Nadere informatie

c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR

c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Nadere informatie

BIM bouwen doe je samen. Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM

BIM bouwen doe je samen. Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM BIM bouwen doe je samen Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM ABT bv Sinds 1953 290 medewerkers Vestigingen Nederland: Velp en Delft België: Antwerpen Adviesgroepen Constructies Civiele techniek Bouwmanagement

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Najaar 2014 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Herbestemming in het onderwijs

Herbestemming in het onderwijs Herbestemming in het onderwijs Aanzet tot profielen voor herbestemmingsprofessionals e s- f een sch 'Logo omgeving derden' op witte achtergrond 'Logo omgeving derden' op gekleurde of fotografisch achtergrond

Nadere informatie

Rabobank Nederland, Sectormanagement Automotive

Rabobank Nederland, Sectormanagement Automotive Rabobank Nederland, Sectormanagement Automotive Alexander Heijkamp, Sectormanager Automotive Inleiding Schadeherstel Financiert de bank nog wel? Waar kijkt een bank naar bij een financieringsverzoek? Slotakkoord

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

Digital Agencies 2015

Digital Agencies 2015 Websurvey onder 117 respondenten (werkzaam bij 108 Nederlandse digital agencies), waarvan 85% directie. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van cloud- en hostingprovider True, in samenwerking met Emerce.

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

VISIE OP WERK. Jeroen Zwinkels 23 november 2015

VISIE OP WERK. Jeroen Zwinkels 23 november 2015 VISIE OP WERK Jeroen Zwinkels 23 november 2015 WAT ZIEN WE IN DE BOUW? 2016 6.000 meer banen in de bouw; ook het aantal vacatures groeit UWV, Jobfeed 38% flexibele contracten in de Beroepsbevolking (landelijk)

Nadere informatie

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft Lerende gebouwen meer comfort & minder energie 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft 2 e Expert meeting Thermisch Actieve Gebouwen, woensdag 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Herprogrammering in Maastricht Maastricht-LAB 29.10.2013. - www.maastrichtlab.nl

Herprogrammering in Maastricht Maastricht-LAB 29.10.2013. - www.maastrichtlab.nl Herprogrammering in Maastricht Maastricht-LAB 29.10.2013 - www.maastrichtlab.nl Reeds genomen stappen 2009 - herijking stedelijke programmering Ruimtelijke selectiecriteria vastgesteld Keuze voor acht

Nadere informatie

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare Zorg dat het goed komt ENGIE Healthcare 2 Zorg & ICT Energymanagement & Exploitatie Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO) Publiek Private Samenwerking (PPS) Integrale diensten en services Slimmer

Nadere informatie

De link tussen organisatie- en huisvestingsdoelen. Jan Gerard Hoendervanger

De link tussen organisatie- en huisvestingsdoelen. Jan Gerard Hoendervanger De link tussen organisatie- en huisvestingsdoelen Jan Gerard Hoendervanger 1. Huisvesting als managementopgave - Huisvesting als strategisch bedrijfsmiddel - Speelveld en spelers - Integrale aansturing

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving BOUWNETWERK Kiezen en uitblinken Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving Kiezen en uitblinken Aan mevrouw Schultz van Haegen, minister van infrastructuur en milieu,

Nadere informatie

Programma Toekomstbestendige dorpen en steden DE KRACHT VAN WATER

Programma Toekomstbestendige dorpen en steden DE KRACHT VAN WATER Programma Toekomstbestendige dorpen en steden DE KRACHT VAN WATER Aanleiding Stedelijk gebied sterk in beweging Verandering van speelveld Grote vraagstukken waaronder omgaan met klimaatverandering Veel

Nadere informatie

Praktijkervaringen met een zorgcoöperatie

Praktijkervaringen met een zorgcoöperatie Praktijkervaringen met een zorgcoöperatie Agenda 1. Ontstaansgeschiedenis Open Ankh 2. De oprichting van de Zorgcoöperatie 3. De afbouw van de Zorgcoöperatie 4. Het businessplan in de achteruitkijkspiegel

Nadere informatie

BNA URENINDICATOR ARCHITECTEN- WERKZAAMHEDEN

BNA URENINDICATOR ARCHITECTEN- WERKZAAMHEDEN BNA URENINDICATOR ARCHITECTEN- WERKZAAMHEDEN Prototype Maart 2013 ALGEMEEN BENODIGDE UREN DOEL Met de Urenindicator kunt u voor een nieuw project uw eigen inschatting van het benodigde aantal uren vergelijken

Nadere informatie

De invloed en meerwaarde van extern bouwprojectmanagement

De invloed en meerwaarde van extern bouwprojectmanagement Afstudeerpresentatie, P5 De invloed en meerwaarde van extern bouwprojectmanagement Voor professioneel opdrachtgevende partijen n. Alexander van der Pol # 1321307 d. 23.06.09 m.1. m.2. m.3. dhr. prof.dr.ir.

Nadere informatie

ACTUALISATIE VISIE OP HET STADSHART. Bespreking met Pact van de Binnenstad 10 maart 2016

ACTUALISATIE VISIE OP HET STADSHART. Bespreking met Pact van de Binnenstad 10 maart 2016 ACTUALISATIE VISIE OP HET STADSHART Bespreking met Pact van de Binnenstad 10 maart 2016 OPZET.00u Korte toelichting.15u Discussie adhv 4 thema s.ruimtelijke kwaliteit/beleving.cultuur/horeca/evenementen.winkels/werken/

Nadere informatie

Demografische ontwikkelingen : onzekerheid en regionale diversiteit

Demografische ontwikkelingen : onzekerheid en regionale diversiteit Demografische ontwikkelingen 2010-2040: onzekerheid en regionale diversiteit Jan Ritsema van Eck Frank van Dam Carola de Groot Andries de Jong PBL Ruimteconferentie 21 mei 2013 Opbouw presentatie 1) Vragen

Nadere informatie

15 jaar re-integratie in 15 minuten

15 jaar re-integratie in 15 minuten 15 jaar re-integratie in 15 minuten Globale ontwikkelingen Arbeidsmarkt Re-integratiemarkt 15 jaar re-integratie in 15 minuten 10 mega trends 1. Globalisering 2. Lokalisering 3. Individualisering 4. Technologisering

Nadere informatie

Klantwaarde door samenwerking begint bij U

Klantwaarde door samenwerking begint bij U Innovatief samenwerken aan bereikbaarheid Klantwaarde door samenwerking begint bij U Prof.dr. Jack AA van der Veen evofenedex Leerstoel Supply Chain Management Nyenrode Business Universiteit Samen GOED

Nadere informatie

WLO 2015: Nederland in 2050 waar wonen en werken we? Jan Ritsema van Eck Joost van Gemeren Peter Zwaneveld Olav-Jan van Gerwen

WLO 2015: Nederland in 2050 waar wonen en werken we? Jan Ritsema van Eck Joost van Gemeren Peter Zwaneveld Olav-Jan van Gerwen WLO 2015: Nederland in 2050 waar wonen en werken we? Jan Ritsema van Eck Joost van Gemeren Peter Zwaneveld Olav-Jan van Gerwen (PBL) (CPB) (CPB) (PBL) Symposium Feiten, Feiten, Feiten 2016 Provincie Overijssel

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

Bedrijfsplan dorpshuizen

Bedrijfsplan dorpshuizen Bedrijfsplan dorpshuizen Gerrit Kapteijns Adviseur Spectrum CMO Gelderland Federatie van Dorpshuizen Gelderland Dorpshuizen in turbulente tijden Demografische ontwikkelingen Vergrijzing en ontgroening

Nadere informatie

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is Toekomstdenken Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is De wereld van vandaag is dynamisch en complex en zal steeds sneller veranderen. Trends als globalisering en technologie hebben hun

Nadere informatie

Factsheet Competenties Ambtenaren

Factsheet Competenties Ambtenaren i-thorbecke Factsheet Competenties Ambtenaren Competenties van gemeenteambtenaren - nu en in de toekomst kennis en bedrijf Gemeenten werken steeds meer integraal en probleemgestuurd aan maatschappelijke

Nadere informatie

VOORWOORD. Vanuit de BNA wens ik u daarbij veel sterkte, inspiratie en resultaat. Fred Schoorl Directeur BNA

VOORWOORD. Vanuit de BNA wens ik u daarbij veel sterkte, inspiratie en resultaat. Fred Schoorl Directeur BNA VOORWOORD Stel, dat..? Een eenvoudige, maar belangrijke vraag. Die uitnodigt tot creatief, strategisch nadenken. Denken over de toekomst wordt steeds belangrijker. Dat is natuurlijk een open deur van formaat,

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Externe Analyse Interne Analyse Kansen en Bedreigingen Strategische

Nadere informatie

Bouwen aan steden en dorpen in de toekomst

Bouwen aan steden en dorpen in de toekomst Bouwen aan steden en dorpen in de toekomst Key note speech Esther Geuting Notie: veel dogma s in de discussie Productie maken in de wei Alles binnen stedelijk bouwen Kosten binnenstedelijk bouwen is top

Nadere informatie

Transvorm Actueel. Hoe maak je jongeren enthousiast voor een loopbaan in Zorg en Welzijn? Woensdag 25 november 2015 www.transvorm.

Transvorm Actueel. Hoe maak je jongeren enthousiast voor een loopbaan in Zorg en Welzijn? Woensdag 25 november 2015 www.transvorm. Transvorm Actueel Hoe maak je jongeren enthousiast voor een loopbaan in Zorg en Welzijn? Woensdag 25 november 2015 www.transvorm.org Arbeidsmarkt in Kaart 2015 Judith van Dongen Transvorm Actueel 25-11-2015

Nadere informatie