contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011"

Transcriptie

1 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

2 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen Waarborgfonds KO Netwerkbureau KO Sardes Servicecentrum Scholenbouw Scholen en Gemeentes Convenantpartners Platform Onderwijshuisvesting Eco Bouwend Nederland AFN BNA NL Ingenieurs Uneto VNI Systeembouwend Nederland EFL

3 Onderwerpen Belangrijke trends Aanbestedingsvormen Contractvormen Financieringsvormen Wat wilt u? Programmatische aanpak Conclusies

4 Belangrijke trends Onderwijsvernieuwing Centra voor kinderen Krimp Krapte arbeidsmarkt Bezuinigingen overheid Takendiscussie overheid Vernieuwing bouw Stagnatie vastgoedmarkten Geld zoekt investeringsmogelijkheden Vermenging functies

5 Aanbestedingsvormen Ontwerpen Bouwen Onderhouden Beheer Exploitatie Traditioneel DB DBM DBFMO TblOd Tabel: Opdrachtnemers per contractvorm t

6 Geïntegreerd aanbesteden Marktmoment PPS Marktmoment traditioneel start PPS go / no go uitvoering raditioneel Tr oriëntatie initiatief incl. haalbaarheid definitie ontwerp realisatie gebruik PPSbesteding voorbereiding transactie realisatie exploitatie aan Aanbesteding Contractsluiting

7 Traditionele aanbesteding Kenmerken: Voordelen: Veel contractpartijen Duidelijke bouwfasen Weinig inbreng expertise uitvoerende partijen in ontwerp Bekendheid met praktijk Nadelen: Grote kans op meerwerk Vele uitvoerende partijen en dus Geringe invloed tijdens bouwen meerdere aanbestedingen Exploitatie en beheer beperkt aan de orde Afstemmingsrisico Inbreng van expertise beperkt Grote kans op meerwerk Invloed van ontwerp op exploitatie ti en beheer beperkt aan de orde

8 Integrale aanbesteding Kenmerken Eén wederpartij Uitwisseling expertise ontwerpende en uitvoerende partijen Oriëntatie op levensduurkosten Focus op functionele i.p.v. technische eisen; ruimte voor productinnovatie Intensieve voorbereiding Voordelen: Eén wederpartij en dus één aanbesteding Uitwisseling van expertise partijen en ruimte voor productinnovatie Oriëntatie op prijs en kwaliteit Kans op meerwerk beperkt Nadelen: Nieuwe procedure en andere rollen Beperkte praktijk in Nederland

9 Contractvormen o

10 Financiering Vorm Gemeente Doordecentralisatie huur Operational lease Concessie investeringsfonds projectfinanciering Voorbeelden Regulier Nijmegen Woningbouwcorporatie Opock capelle ad IJssel Montaigne Lyceum KIDaFO ROC Leiden

11 Effecten financieringsvormen Bevordert life cycle denken Andere risicoverdeling tussen gemeente, school markt Beter risicomanagement zeggenschap Professionalisering opdrachtgeverschap Meer ketenintegratie Verschillende effecten op boekhouding

12 Randvoorwaarden Visie op onderwijs t.b.v. huisvesting Visie op ruimtelijke ontwikkeling Afspraken over de geldstromen Redeneren vanuit beheer/exploitatie Sturen op waarde Voldoende budget (investering en exploitatie) Locatie school is bekend Verantwoordelijkheid van partijen tot samenwerken Het is een andere manier van werken!

13 Wat wilt u? Kwaliteit Multifunctioneel gebruik Financiële middelen Duurzaamheid Flexibiliteit Toename/afname leerlingen Bouwheerschap ICT Binnenklimaat Eigendom Samenwerkenerken

14 Belangrijke keuzes Bedrijfsstrategie Huisvestingsopgave Aanpak Financieel beleid Visie en ambitie Samenwerken of concurreren Zelf doen of uitbesteden Uitbreiding of herstructurering Gebouw of gebiedsontwikkeling Solitair of programmatisch Hoog of laag risico Structureel of conjunctureel

15 Opgave versus contractvorm Beheer Functionele verbetering Renovatie Nieuwbouw programma fmo ( Lochum) EBFMO (Capelle) DBFMO(Eindhoven) LBC (Veenendaal) DB (Dordrecht)

16 Lochem Prestatiecontract facilitair beheer en onderhoud 12 scholen primair onderwijs Schoolbestuur is opdrachtgever in samenspraak met de gemeente (buitenonderhoud) Doorlooptijd 15 jaar Normvergoeding als plafond Functionele eisen Laatste fase aanbesteding

17 Programmatische aanpak Optimalisatie gebruik bestaand vastgoed Effectievere ere investeringsbeslissingen Meer focus op renovatie en beheer Koppeling verschillende schaalniveaus Koppeling verschillende functies Integraal huisvestingsplan

18 Leerpark Dordrecht

19 Conclusies Door een integrale benadering van huisvestingsvraagstukken is veel winst te behalen. Keuze contractvorm is maatwerk, afhankelijk van situatie. Organisatie, financiering en contractvorm moeten in samenhang worden bezien. De manier waarop scholen en gemeentes aan de benadering vorm en inhoud geven is afhankelijk van strategische keuzes. De meeste winst is te behalen via een programmatische aanpak van de huisvestingsportefeuille. Er valt al veel te leren van allerlei voorbeelden; ook uit de onderwijssector.

20 Contact Louk Heijnders Servicecentrum Scholenbouw Bezuidenhoutseweg AM Den Haag T: W:

Innovatief opdrachtgeverschap

Innovatief opdrachtgeverschap Innovatief opdrachtgeverschap CBZ Bouwdag Verpleging en Verzorging Bussum, 6 maart 2008 Inhoud TNO en innovatief opdrachtgeverschap Waarom geïntegreerd contract? Wat kunnen we leren uit andere sectoren?

Nadere informatie

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Introductie Bernd Karstenberg, LCC adviseur André van den Hoek, Projectmanager onderwijshuisvesting (o.a. voor Lucas

Nadere informatie

PPS en maatschappelijk vastgoed

PPS en maatschappelijk vastgoed PPS en maatschappelijk vastgoed 19 april 2011 Peter Oussoren Tenman Inhoud: Is er een probleem? Wat verwachten we van een oplosssing Even herhalen :PPS PPS nieuwe stijl : lean en mean Probleemstelling:

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

Update Onderwijshuisvesting; Een Stelselwijziging is nodig

Update Onderwijshuisvesting; Een Stelselwijziging is nodig Update Onderwijshuisvesting; Een Stelselwijziging is nodig Gert-Jan van Midden, Adviseur PO Raad (mede namens VO Raad) Waarom aanpassingen aan het bestaande stelsel noodzakelijk is. Gertjan van Midden

Nadere informatie

Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting 2008-2011

Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting 2008-2011 Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting 2008-2011 Presentatie Bouwstenen voor Sociaal 10 oktober 2012 in vzh De Ster Henk Peereboom, projectleider monitor Doordecentralisatie Programma Doordecentralisatie

Nadere informatie

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland Overweegt u nieuwbouw of renovatie van een school? Deze folder geeft u inzicht in wat publiekprivate samenwerking (pps) bij scholen inhoudt. Wanneer

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

Transformatiescan Schoolgebouwen

Transformatiescan Schoolgebouwen Transformatiescan Schoolgebouwen Is uw school aan opwaardering toe? Schoolbesturen worden geconfronteerd met veranderingen en trends in de samenleving én met wijzigingen in de wet- en regelgeving. Demografische

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

PPS/Esco Praktijkdag 2014

PPS/Esco Praktijkdag 2014 PPS/Esco Praktijkdag 2014 Samenwerken als driver voor innovatie 10 december 2014 Private financiering en PPS financieringsprogramma Bert Mulders en Ronald Pereboom 1 1 Innovatieve financieringsvormen Inventarisatie

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen?

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? van Vliet FAMO Regiobijeenkomsten 2011 April 2011 #1282874 Agenda BNG missie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

Vormgeven aan Vernieuwend Opdrachtgeverschap. 11 september 2013

Vormgeven aan Vernieuwend Opdrachtgeverschap. 11 september 2013 Vormgeven aan Vernieuwend schap september 203 Waarom vernieuwing? Wat bereiken met vernieuwend opdrachtgeverschap? Afwenden onnodige kosten, naar lagere prijs Vermijden tegenvallende kwaliteit, meer kwaliteit

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Slimmer samenwerken: PPS light

Slimmer samenwerken: PPS light PUBLIC FINANCE CONGRES 2011 van Vliet Slimmer samenwerken: PPS light Karin Heijenrath ROC Leiden Caspar Boendermaker - BNG 13 oktober 2011 Agenda Publieke investeringsprojecten Publiek-private samenwerking

Nadere informatie

Onderhoud en exploitatie

Onderhoud en exploitatie Innovatielab: Onderhoud en exploitatie De stellingen 1. Nieuwbouw is uit, hergebruik is in.. 3. Functioneel verouderde gebouwen worden te lang in stand gehouden. 4. De overheveling voorziening buitenonderhoud

Nadere informatie

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

Een contractvorm voor meerwaarde

Een contractvorm voor meerwaarde Een contractvorm voor meerwaarde PRAKTIJKCASUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN (DBFMO)» Martie Jacobs Directeur OPPS Content» Introductie Praktijkcase: Internationale School Eindhoven» Keuze voor PPS DBFMO»

Nadere informatie

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT OSBORNE www.atosborne.nl Masterclass Energiebesparing in de zorg Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011 Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Onderwijshuisvesting wettelijke regeling en vraagstukken

Onderwijshuisvesting wettelijke regeling en vraagstukken Onderwijshuisvesting wettelijke regeling en vraagstukken Voorjaarssymposium VARO en NVOR 18 april 2013 Cees de Zeeuw Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V. Te bespreken huidige regeling economisch claimrecht

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 DOCS.nr. 4331986 Nummer 2013-22 Vragen van de VVD-fractie inzake investering 3.095.000, in huisvestingsplan

Nadere informatie

Wie wordt de bouwheer?

Wie wordt de bouwheer? november 2013 het fundament Nieuwbouw en renovatie Wie wordt de bouwheer? 26 het fundament november 2013 Bij nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen is het nodig dat iemand de regie heeft. Dit zogenoemde

Nadere informatie

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie}

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} Aan: Naam adviesbureau, ter attentie van, adres { } Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} {Plaatsnaam en datum} Geachte heer, mevrouw, { } De gemeente { } en het schoolbestuur

Nadere informatie

Huisvesting. Een stevige opgaaf voor de komende jaren!!!!!! www.poraad.nl

Huisvesting. Een stevige opgaaf voor de komende jaren!!!!!! www.poraad.nl Huisvesting Een stevige opgaaf voor de komende jaren!!!!!! De inhoud.. Enkele cijfers Een terugblik fris alternatief Stand van zaken tot nu toe. Ontwikkelingen De overheveling van het onderhoud.. De Green

Nadere informatie

S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k

S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k datum: 5-6-2014 Wat ligt ten grondslag aan de aanvraag voor het realiseren van een nieuw schoolgebouw R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o

Nadere informatie

Hoe gaan zorginstellingen om met het energievraagstuk?

Hoe gaan zorginstellingen om met het energievraagstuk? Hoe gaan zorginstellingen om met het energievraagstuk? Conclusies nav onderzoek in Opdracht van agentschap NL Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dit rapport is bestemd voor de organisatie

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen RWS. PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012. Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS

Duurzaam Inkopen RWS. PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012. Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS Duurzaam Inkopen RWS PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012 Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS Wat vooraf ging Rijkswaterstaat wil in 2012 dé toonaangevende, publieksgerichte en

Nadere informatie

Hart van Zuid. PPS bij gebiedsontwikkeling. De Rotterdamse aanpak. presentatie DO SO. Hans van Rossum 27 augustus 2013

Hart van Zuid. PPS bij gebiedsontwikkeling. De Rotterdamse aanpak. presentatie DO SO. Hans van Rossum 27 augustus 2013 Hans van Rossum 27 augustus 2013 Hart van Zuid presentatie DO SO PPS bij gebiedsontwikkeling De Rotterdamse aanpak 1 Agenda 1. Wie het weet mag het zeggen 2. 3 voorbeelden in de praktijk Rotterdam Central

Nadere informatie

Agenda. Breda: even voorstellen Ontwikkelingen a.d.h.v. tijdlijn 1997-2012 Waar staan we nu? Interactie m.b.v. vragen. Voorstellen.

Agenda. Breda: even voorstellen Ontwikkelingen a.d.h.v. tijdlijn 1997-2012 Waar staan we nu? Interactie m.b.v. vragen. Voorstellen. Agenda Breda: even voorstellen Ontwikkelingen a.d.h.v. tijdlijn 1997-2012 Waar staan we nu? Interactie m.b.v. vragen Voorstellen Rob Hoogzaad Gemeente Breda 076-5294207 Frank van Esch INOS - St. katholiek

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

Vastgoed & Financiering. Bouwen zonder geld, kansen voor gemeenten en schoolbesturen

Vastgoed & Financiering. Bouwen zonder geld, kansen voor gemeenten en schoolbesturen Vastgoed & Financiering Bouwen zonder geld, kansen voor gemeenten en schoolbesturen Bouwen zonder geld Veel maatschappelijke organisaties hebben te maken met verouderde huisvesting en te hoge exploitatiekosten.

Nadere informatie

Onderwijshuisvestingsbeleid gemeente Utrecht. Onderzoeksplan

Onderwijshuisvestingsbeleid gemeente Utrecht. Onderzoeksplan Onderwijshuisvestingsbeleid gemeente Utrecht Onderzoeksplan Rekenkamer Utrecht 16 februari 2009 1 Inleiding Vanuit de raadsfracties van het CDA en de VVD kwam in 2008 de suggestie aan de Rekenkamer om

Nadere informatie

Slim vastgoedbeleid. Masterclass Marktgericht vastgoedbeleid voor zorginstellingen Lochem, 23 mei 2008

Slim vastgoedbeleid. Masterclass Marktgericht vastgoedbeleid voor zorginstellingen Lochem, 23 mei 2008 Slim vastgoedbeleid Masterclass Marktgericht vastgoedbeleid voor zorginstellingen Lochem, 23 mei 2008 Mr. Caroline Schipper Senior Manager Vastgoedadvies & Gebiedsontwikkeling Voorzitter Taskforce Gezondheidszorg

Nadere informatie

Doordecentralisatie onderwijshuisvesting (on)mogelijkheden en consequenties bedrijfsvoering

Doordecentralisatie onderwijshuisvesting (on)mogelijkheden en consequenties bedrijfsvoering Doordecentralisatie onderwijshuisvesting (on)mogelijkheden en consequenties bedrijfsvoering Jos de Kleijne (AK+) 06-53962650 Mireille Uhlenbusch (HEVO) 06-10019338 Agenda 14.45-16.30 uur Even voorstellen

Nadere informatie

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas Duurzame energie Leveranciersdag Rijk 27 november 2015 Piet Glas P.Glas@mindef.nl Categoriemanager Energie Frans van Beek frans.beek@minbzk.nl BZK - DG Organisatie Bedrijfsvoering Rijk Opzet workshop 1.

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling en Platform Bodembeheer 19 maart 2009. Milou de Kort Maartje van Meeteren

Gebiedsontwikkeling en Platform Bodembeheer 19 maart 2009. Milou de Kort Maartje van Meeteren Gebiedsontwikkeling en Platform Bodembeheer 19 maart 2009 Milou de Kort Maartje van Meeteren Inhoud Wat kenmerkt gebiedsontwikkeling? Een link met bodem? Bodemadvies aan een rollenspel INVLOED OP KEUZEN

Nadere informatie

Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie

Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie Prestatiecontracten, de toekomst? Ap Borsje 06-51398334 Koert Meuldijk 06-51398322 Senior consultants exploitatie Quadrance Wat is Quadrance en wie zijn wij? Adviesbureau vastgoed exploitatie: 16 medewerkers,

Nadere informatie

Wie zijn de stakeholders van de huidige voorzieningen?

Wie zijn de stakeholders van de huidige voorzieningen? Wie zijn de stakeholders van de huidige voorzieningen? Perspectief op het IKC 5 april,spant in Bussum Daan Platje Peter Vereijken Integraal Kindcentrum Inhoudsopgave Welke trends en ontwikkelingen nemen

Nadere informatie

Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud

Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud BouwLokalen 1 oktober 2015 Klantgericht bouwen door gericht vakmanschap Thomas Chaulet Introductie Missie Smits Vastgoedzorg richt zich op het voorspelbaar

Nadere informatie

Doordecentralisatie en uitkeringen uit het gemeentefonds

Doordecentralisatie en uitkeringen uit het gemeentefonds uit het gemeentefonds Gertjan van Midden Adviseur huisvesting VOS/ABB De weg naar de onbegrensde mogelijkheden en de uitkeringen? WPO: Afdeling 3: de artikelen 91 tot en met 112 WEC: Afdeling 3: de artikelen

Nadere informatie

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN Centrum helpt scholen en kinderopvang Nieuw kennis voor bouwen 20 podium maart 2012 om huisvestingszaken goed af te wikkelen centrum en renoveren Mede op aandringen van de PO-Raad krijgen school besturen

Nadere informatie

Straatman Koster advocaten

Straatman Koster advocaten PT Finance Bouw- en Vastgoedcursus Nieuwe contractvormen voor het managen van projecten Door: Thijs Straatman en Wilfried Koster Zeist, 12 juni 2014 Doel bijeenkomst Nieuwe contractvormen in vogelvlucht

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

KENNISNEMEN VAN De invulling van de ambitie van het college met betrekking tot frisse scholen.

KENNISNEMEN VAN De invulling van de ambitie van het college met betrekking tot frisse scholen. Gemeente Amersfoort RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4359235 Aan : Gemeenteraad Datum : 7 juni 2013 Portefeuillehouder : Wethouder C.J.M. van Eijk Programma : 5. Onderwijs

Nadere informatie

Workshop financieringsconstructies. Arthur Messelink & Daan Arkesteijn

Workshop financieringsconstructies. Arthur Messelink & Daan Arkesteijn Workshop financieringsconstructies Arthur Messelink & Daan Arkesteijn Wat gaan we doen vandaag? Fictief schoolgebouw renoveren Jullie moeten aan de slag Interactief Vragen kan altijd Wat is het doel? Meer

Nadere informatie

Rendabel ontwikkelen door opdrachtgeversrol anders in te vullen

Rendabel ontwikkelen door opdrachtgeversrol anders in te vullen Rendabel ontwikkelen door opdrachtgeversrol anders in te vullen Nieuwe invulling opdrachtgeversrol reduceert stichtingskosten en lifecycle costs en leidt tot het verdwijnen van de onrendabele top 1 Traditionele

Nadere informatie

De waterbouwer van de toekomst

De waterbouwer van de toekomst De waterbouwer van de toekomst Op zoek naar zijn bagage Sander Dekker, Van Oord Nederland, 7 maart 2013 Copyright Van Oord 2012 1 Toch zouden de watertovenaars machteloos zijn, wanneer ze, om hun grote

Nadere informatie

Symposium VOGON. Effecten van financiering op kwaliteit. Donderdag 6 juli 2006

Symposium VOGON. Effecten van financiering op kwaliteit. Donderdag 6 juli 2006 Symposium VOGON Effecten van financiering op kwaliteit Donderdag 6 juli 2006 Rechtbank Haarlem en Rekenkamer Den Haag 2 Inleiding 1. Onderscheid Real Estate en Corporate Real Estate 2. Doelstellingen CRE

Nadere informatie

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren White Paper Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren Door: Jeroen Nollet Escoplan Barrel Ripper Matrix Onderwijshuisvesting Wim Fieggen Instituut Voor

Nadere informatie

Assetmanagement bij ProRail

Assetmanagement bij ProRail Welkom Assetmanagement bij ProRail Ontwikkelingen, ambities en realisatie. Toelichting bij de Nederlandse vereniging voor Risicoanalyse en Bedrijfszekerheid, Delft. Ted Luiten 1 2 3 Daarvoor moeten we

Nadere informatie

Overheden als moderne opdrachtgever

Overheden als moderne opdrachtgever Overheden als moderne opdrachtgever Organisatorische randvoorwaarden voor professioneel opdrachtgeverschap bij nieuwe samenwerkingsvormen bij Waterschappen Prof.dr.ir. Marleen Hermans, TU Delft, Bouwkunde,

Nadere informatie

INTEGRALE PLANVORMING VOOR GEZOND, DUURZAAM EN TOEKOMSTBESTENDIG ONDERWIJS

INTEGRALE PLANVORMING VOOR GEZOND, DUURZAAM EN TOEKOMSTBESTENDIG ONDERWIJS Kerngedachte van de business case Uitgangspunt is gezamenlijke belangen onderwijs behoeften / wensen (leerlingen/leraren), gemeenten én private consortium partijen. Samenwerking model voor lange termijn

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst financiering van frisse scholen, 20 maart 2013

Verslag bijeenkomst financiering van frisse scholen, 20 maart 2013 Verslag bijeenkomst financiering van frisse scholen, 20 maart 2013 Inleiding Op woensdag 20 maart zijn circa 30 personen uit de publieke en private sector (zie bijlage 1) bijeen gekomen, om na te denken

Nadere informatie

Intentieverklaring. De ondergetekenden: 1. Gemeente Dordrecht en. 2. Schoolbestuur A en. 3. Schoolbestuur B en. 4. et cetera

Intentieverklaring. De ondergetekenden: 1. Gemeente Dordrecht en. 2. Schoolbestuur A en. 3. Schoolbestuur B en. 4. et cetera Intentieverklaring Ten behoeve van het project om te komen tot de oprichting van een rechtspersoon Huisvesting PO/SO Dordrecht in het kader van de doordecentralisatie van de uitvoering van de zorgplicht

Nadere informatie

ert Harm ten Bolscher

ert Harm ten Bolscher Bent u toeschouwer of doet u mee? ert Harm ten Bolscher 21-3- Inhoud Trends voor de bouw-/ vastgoedwereld? Anders denken Aanpak vanuit F2F-/Citadel-netwerk Wat betekenen trends voor de vastgoed- en bouwwereld?

Nadere informatie

De waterschappen als publieke opdrachtgever

De waterschappen als publieke opdrachtgever De waterschappen als publieke opdrachtgever (periode 2014-2016) Voor iedereen die met de waterschappen te maken krijgt als opdrachtgever voor de realisatie van, of het beheer en onderhoud aan, (waterschaps)werken,

Nadere informatie

goed voorbereiden Samenwerken aan een spraakmakende school

goed voorbereiden Samenwerken aan een spraakmakende school goed voorbereiden draaijer+partners spreekt onze taal. Hierdoor ontstaan toekomstbestendige onderwijsgebouwen. Hedwig de Boer, Beleidsmedewerker Onderwijs, Gemeente Haren Samenwerken aan een spraakmakende

Nadere informatie

DBFMO M A N A G E M E N T

DBFMO M A N A G E M E N T DBFMO M A N A G E M E N T Van ontwerp naar exploitatie of van exploitatie naar ontwerp? P. Wijntjes 26-9-2013 Post HBO opleiding DBFMO is een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame utiliteitsbouw ~ Rabobank

Nadere informatie

Profielschets. Procesmanager Bouw & Onderhoud Woonwaard

Profielschets. Procesmanager Bouw & Onderhoud Woonwaard Profielschets Procesmanager Bouw & Onderhoud Woonwaard ERLY the consulting company Opdrachtgever: Woonwaard Datum: maart 2015 Inleiding Woonwaard is een klantgerichte en vernieuwende woningcorporatie,

Nadere informatie

Johan Lukkes; Projectmanager en business-developer bij Grontmij Nederland

Johan Lukkes; Projectmanager en business-developer bij Grontmij Nederland Johan Lukkes; Projectmanager en business-developer bij Grontmij Nederland Betrokkenheid o.a.; Projectmanager Energiesprong SWF Projectmanager Blok voor blok Utrecht Label B of meer? Opgave - Focus Financieel

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

Veranderingen in het opdrachtgeverschap

Veranderingen in het opdrachtgeverschap Veranderingen in het opdrachtgeverschap Masterclass Opdrachtgeveschap Efficiënt Energiebesparen 5 november2015 - Krimpende portemonnee - De spanning tussen vraag en aanbod - Regisserend Oprachtgeverschap

Nadere informatie

BIM toepassing van A tot Z. Nieuwbouw Dimence Almelo

BIM toepassing van A tot Z. Nieuwbouw Dimence Almelo BIM toepassing van A tot Z Nieuwbouw Dimence Almelo Programma Welkom Animatie Rol van de opdrachtgever Het Dimence-team 4x een thema Pauze 4x èen thema Borrel Animatie Rol van de opdrachtgever René Siebring

Nadere informatie

Scholen bouwen en beheren. Mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering onderwijshuisvesting

Scholen bouwen en beheren. Mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering onderwijshuisvesting Scholen bouwen en beheren Mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering onderwijshuisvesting Scholen bouwen en beheren Mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering onderwijshuisvesting Opdrachtgever: Ministerie

Nadere informatie

Overheveling buitenonderhoud & aanpassingen 5 december 2013

Overheveling buitenonderhoud & aanpassingen 5 december 2013 Overheveling buitenonderhoud & aanpassingen 5 december 2013 Hans van Leeuwarden Harrie van Hal Edwin van Proosdij Wijchert Eickelenboom Mireille Uhlenbusch Pagina 1 Programma Inforonde Huidig landschap

Nadere informatie

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Westluidense Poort Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Arjan Verboom, OPPS (Ine van den Hurk, gemeente Tiel) Apeldoorn, 16 oktober 2013 Inhoud Gebiedsontwikkeling Westluidense Poort Hoe in de markt gezet?

Nadere informatie

R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k

R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k datum: 16-10-2013 ARCOM B.V. Postbus 381 3900 AJ Veenendaal Koningsschot 45 3905 PR Veenendaal T 0318 64 55 52 F 0318 66 88 52 E info@arcombv.nl I www.arcombv.nl Vraagstelling Door het bestuur van de school

Nadere informatie

SAMENVATTING. Gemeente Leidschendam-Voorburg Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2015-2018

SAMENVATTING. Gemeente Leidschendam-Voorburg Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2015-2018 SAMENVATTING Gemeente Leidschendam-Voorburg Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2015-2018 SAMENVATTING Gemeente Leidschendam-Voorburg Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2015-2018 30

Nadere informatie

Bepalingsmethode Adaptief Vermogen

Bepalingsmethode Adaptief Vermogen Bepalingsmethode Adaptief Vermogen Ter bevordering van flexibel bouwen 30 september 2013 Den Haag Inhoud Aanleiding en doelstelling Context Pve/methodiek Overige voorwaarden Vervolgaanbevelingen Bijlagen

Nadere informatie

LEERGANG SUCCESVOL AANBESTEDEN

LEERGANG SUCCESVOL AANBESTEDEN LEERGANG SUCCESVOL AANBESTEDEN Protocol Ontwerpersselecties gemeente Rotterdam 21 mei, De Rotterdam, OMA Ontwikkelcompetities Nieuwe Stijl gemeente Leeuwarden 28 mei, Fries Museum Watercampus (in aanbouw),

Nadere informatie

PIANOo congres. Case ziekenhuis. Amersfoort 4 juni 2009 John Dols

PIANOo congres. Case ziekenhuis. Amersfoort 4 juni 2009 John Dols Case ziekenhuis Amersfoort 4 juni 2009 John Dols Bestaand ziekenhuis voldoet niet meer Bouwdeel 1965 Bouwdeel 1980 Bouwdeel 2000 Niet flexibel Niet meer functioneel Veel 6-pers. bedkamer Te groot Duur

Nadere informatie

Hoe krijgen innovaties een kans?...

Hoe krijgen innovaties een kans?... Hoe krijgen innovaties een kans?... Inkoop Innovatie Urgent Meer doen met minder geld. De prestatiedruk van de Nederlandse overheid is groot en de verwachtingen zijn hoog. Het kabinet spant zich in om

Nadere informatie

wijkontwikkelingsvisie ubach over worms

wijkontwikkelingsvisie ubach over worms wijkontwikkelingsvisie ubach over worms presentatie Inhoud - Voorstellen, wie zijn wij? - Plan van aanpak ahv (Deel)Producten en communicatie - Stappenplan - Vragen wie zijn wij Vissers & Roelands architecten

Nadere informatie

STADSacupunctuur. Tijdelijke verdienmodellen. Chantal Robbe PAS bv 19 september 2014

STADSacupunctuur. Tijdelijke verdienmodellen. Chantal Robbe PAS bv 19 september 2014 STADSacupunctuur Tijdelijke verdienmodellen Chantal Robbe PAS bv 19 september 2014 PAS bv GEBIEDSONTWIKKELING EN PLANECONOMIE Twee vestigingen (Houten en Veendam) 20 adviseurs Verbreding: thema s o Demografische

Nadere informatie

Nieuwe skills in een nieuwe werkelijkheid. Dick Laheij 7 oktober

Nieuwe skills in een nieuwe werkelijkheid. Dick Laheij 7 oktober Nieuwe skills in een nieuwe werkelijkheid Dick Laheij 7 oktober Thema De bouwwereld is aan het veranderen, innovatieve technieken doen hun intrede, energie-eisen worden opgeschroefd. Wat betekent dat voor

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Van centrale naar lokale aansturing, van solitair naar multifunctioneel.

Van centrale naar lokale aansturing, van solitair naar multifunctioneel. Ontwikkeling van de onderwijshuisvesting in Nederland Van centrale naar lokale aansturing, van solitair naar multifunctioneel. Het primair onderwijs is in Nederland de afgelopen 60 jaar behoorlijk veranderd.

Nadere informatie

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting Visie op onderwijs en huisvesting Stichting Primair Onderwijs Zundert November 2015 0 Visie op onderwijs en huisvesting Aanleiding: Het onderwerp onderwijshuisvesting staat al geruime tijd op de Zundertse

Nadere informatie

Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen

Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen Jean-Paul Schaaij, PPSsupport Bijeenkomst TU Delft 03-10-2012 PPSsupport Kennis van pps binnen Rijk beschikbaar

Nadere informatie

Help, de kleine school verzuipt

Help, de kleine school verzuipt Help, de kleine school verzuipt Help, de kleine school verzuipt! inleiding project dag KAW HELP de kleine school Dik Breunis verzuipt 19 september 2013 RTL onderzoek. Schoolgrootte Score < 100 6,4 101-164

Nadere informatie

Actualiteiten vanuit de praktijk. Bouw en Vastgoedcursus 12-6-2014

Actualiteiten vanuit de praktijk. Bouw en Vastgoedcursus 12-6-2014 Actualiteiten vanuit de praktijk Bouw en Vastgoedcursus 12-6-2014 Algemeen PT Finance Actualiteiten Toegenomen aandacht tijdelijk beheer. Toenemende aandacht voor exploitatie. Fiscale optimalisatie door

Nadere informatie

Professioneel opdrachtgeverschap? Over keuzes & eigen professionaliteit

Professioneel opdrachtgeverschap? Over keuzes & eigen professionaliteit Professioneel opdrachtgeverschap? Over keuzes & eigen professionaliteit Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner Brink Management & Advies

Nadere informatie

INFRASUCCES. LCC Tender. Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw

INFRASUCCES. LCC Tender. Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw INFRASUCCES LCC Tender Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw Inhoud Duurzaam aanbesteden EMVI Rekenmodellen ikalm LCC Tender Innovatieve contracten Duurzaam aanbesteden Doel van de aanbesteding

Nadere informatie

EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE. Remco van Wingerden // Henk Hartman

EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE. Remco van Wingerden // Henk Hartman EIGENWIJZE GEBOUWEXPLOITATIE Remco van Wingerden // Henk Hartman 29-1-2015 1 Havensteder 29-1-2015 2 Programma Havensteder Inkoop transportinstallaties Visie op samenwerken Vernieuwende samenwerking Havensteder

Nadere informatie

Zorgwonen als beleggingsproduct Het ontwikkelaarsperspectief

Zorgwonen als beleggingsproduct Het ontwikkelaarsperspectief Zorgwonen als beleggingsproduct Het ontwikkelaarsperspectief drs. ing. Bert Krikke Conferentie Scheiden van Wonen en Zorg in een vergrijzende samenleving Delft, 12 juni 2012 Introductie Strategie, advies,

Nadere informatie

M.A. (Marien) Rozendaal RA Directeur-partner. Actualiteiten jaarverslaggeving

M.A. (Marien) Rozendaal RA Directeur-partner. Actualiteiten jaarverslaggeving M.A. (Marien) Rozendaal RA Directeur-partner Actualiteiten jaarverslaggeving Onderwerpen Nieuwe brochure Aanpassing RJ 660 Meerjarige doelsubsidies Continuïteitsparagraaf Voorziening groot onderhoud Consequenties

Nadere informatie

Toelichting kosten configurator 'renovatie en upgrading' PO-VO

Toelichting kosten configurator 'renovatie en upgrading' PO-VO Toelichting kosten configurator 'renovatie en upgrading' PO-VO Opdrachtgever HEVO B.V. Expertisecentrum Datum 10 mei 2016 Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van

Nadere informatie

Onderzoek huisvesting Veiligheidsregio Groningen. informatiebijeenkomst. 4 juli 2014

Onderzoek huisvesting Veiligheidsregio Groningen. informatiebijeenkomst. 4 juli 2014 Onderzoek huisvesting Veiligheidsregio Groningen informatiebijeenkomst 4 juli 2014 Huisvesting Grote differentiatie, complex Gebouwen 10 jaar: BTW-consequenties Geen overtuigende argumenten 40 kazernes

Nadere informatie

Inkoopmanagement en Ketenintegratie. 18 september 2008

Inkoopmanagement en Ketenintegratie. 18 september 2008 Inkoopmanagement en Ketenintegratie 18 september 2008 Van Schöll Advies In de huidige vorm ontstaan in 2003 Kernactiviteiten Begeleiden van veranderingsprocessen Optimaliseren van het sproces Inkoop management

Nadere informatie

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2007. Nummer: 3d.

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2007. Nummer: 3d. Gemeente Boxmeer Onderwerp: Voorstel tot vaststelling van het Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2007. Nummer: 3d. AAN de Raad van de gemeente Boxmeer Boxmeer, 24 oktober 2006 Aanleiding

Nadere informatie

Verslag lunchmeeting 12 juni 2015

Verslag lunchmeeting 12 juni 2015 Verslag lunchmeeting 12 juni 2015 ABC Architectuurcentrum Haarlem Introductie Simone van den Brink (managing partner ABC Nova Amsterdam) Het doel van de lunchmeeting is kennisdeling en het samenbrengen

Nadere informatie

MANAGEMENTRAPPORTAGE. Januari t/m September 2012

MANAGEMENTRAPPORTAGE. Januari t/m September 2012 MANAGEMENTRAPPORTAGE Januari t/m September 2012 Stichting OPOCK blad 1 van 5 FINANCIËLE MANAGEMENTRAPPORTAGE Periode januari t/m september 2012 Inleiding / algemeen Hierbij bieden wij u de managementrapportage

Nadere informatie

Toelichting. incl. btw

Toelichting. incl. btw Financiële paragraaf Om de financiële consequenties van het IHP inzichtelijk te maken zijn de scenario s door een planeconoom doorgerekend en zijn deze resultaten vertaald naar kapitaalslasten (rente en

Nadere informatie

Technische informatiesessie onderwijshuisvesting

Technische informatiesessie onderwijshuisvesting Technische informatiesessie onderwijshuisvesting Een inleidende presentatie 6 januari 2015 Programma 20.00-20.45 Inleidende presentatie: I. Primair Onderwijs Sophie Serrarens II. Voortgezet Onderwijs Martijn

Nadere informatie

Slim aanbesteden en financiering

Slim aanbesteden en financiering Caspar Boendermaker BNG Advies, oktober 2013 Onderwerpen: BNG en duurzaamheid Valkuilen bij verduurzaming Financiering verduurzaming corporatiewoningen; 2 Onze missie: Lage financieringskosten voor maatschappelijke

Nadere informatie

Op 11 september 2014 heeft de raad het voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld.

Op 11 september 2014 heeft de raad het voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Aan: Van: Betreft: De gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Stand van zaken Scholencluster Kruiswiel en Jeugdspeelpark. Datum: 18-9-2014 1. Historie in grote lijnen In 2012 is een haalbaarheidsonderzoek

Nadere informatie

Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm

Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm ing. Michel van Rooyen en ing. Marcel van Rosmalen Alhoewel de crisis in de markt voor vastgoed zich in volle hevigheid manifesteert worden aan de andere kant

Nadere informatie

Feiten op een rij: Overheveling van het onderhoud

Feiten op een rij: Overheveling van het onderhoud Feiten op een rij: Overheveling van het onderhoud Tekst: Gertjan van Midden Waarom was de overheveling van het onderhoud nodig? Af en toe ontvangen we nog steeds signalen van besturen die zeggen moeilijk

Nadere informatie