Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk"

Transcriptie

1 Monitor Bouwketen Najaar 2014 Marien Vrolijk

2 2

3 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen Recente ontwikkelingen Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus 11 4 Bouwbedrijven 12 5 Installatiebedrijven 13 Bijlage 1: Sectoren in de keten 14 Bijlage 2: De opbouw van de monitor 15

4 4

5 Conclusies op hoofdlijnen Bedrijven in de bouwketen ervaren in het afgelopen half jaar een verbetering van de conjunctuur. Enkele indicatoren wijzen in de richting van een voorzichtig herstel. Zo zijn de verwachtingen van de bedrijven voor de omzet en het personeelsbestand verbeterd. Het herstel doet zich echter nog niet voor in het beeld van de bedrijven over het prijsniveau. Recente economische ontwikkelingen Het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp) is in het tweede en derde kwartaal van 2014 licht gegroeid. Deze lichte groei is vooral te danken aan de investeringen en de export. De bouwproductie is in het tweede en derde kwartaal van 2014 echter afgenomen. De werkgelegenheid in de bouwsector is verder gedaald. Het aantal werkende zelfstandigen daalde aanzienlijk sterker dan het aantal werknemers. Een positieve ontwikkeling is de verdere daling van het aantal faillissementen vanaf het tweede kwartaal van Ook het aantal personen in de uitvoerende bouw met een WW-uitkering is verder gedaald. Conjunctuur bouwketen Het herstel dat vanaf de zomer van 2013 bij de architecten werd waargenomen, wordt inmiddels ook verder in de bouwketen ervaren. In navolging van de aantrekkende verleende vergunningen verbeteren de orderportefeuilles en de omzetverwachtingen. Dit bevestigt dat er sprake is van een voorzichtig herstel. Van de ondernemingen in de bouwketen verwacht het merendeel dat de omzet niet zal dalen. Het aandeel bedrijven dat nog wel van een omzetdaling uitgaat, is ten opzichte van een half jaar geleden over de gehele linie verder afgenomen. Dit geldt het sterkst voor de installatiebedrijven in de bouwketen. De bouwbedrijven en ingenieursbureaus verwachten per saldo een omzettoename. De bedrijven verwachten per saldo een stabilisatie van het personeelsbestand. Het aandeel bedrijven dat een krimp verwacht is opnieuw afgenomen. De orderportefeuille is met vier tiende maand toegenomen naar 5,7 maanden. Vooral bij de bouwbedrijven is de orderportefeuille sterk toegenomen, maar ligt nog anderhalf tot twee maanden onder het niveau van voor de crisis. Stand van de conjunctuur per sector Hieronder volgen voor iedere sector de belangrijkste conclusies, waarbij de resultaten worden vergeleken met de uitkomsten van een half jaar geleden. Architectenbureaus De gemiddelde orderportefeuille van nieuwe opdrachten aan architecten is hoger dan die van een jaar geleden, maar een fractie lager dan in het eerste kwartaal Het voorzichtige herstel van de omzet en het personeelsbestand zet nog niet door. Ingenieursbureaus De orderportefeuille is stabiel gebleven. De verwachtingen van de ingenieursbedrijven zijn in het afgelopen half jaar verder verbeterd. De verwachtingen voor de omzet zijn sterk verbeterd en per saldo positief. Ook de verwachtingen voor het personeelsbestand zijn per saldo positief en wijzen op een lichte toename. Wel is de verwachte ontwikkeling van de tarieven negatiever geworden. Bouwbedrijven De orderportefeuille is in deze sector met acht tiende maand gestegen. De verwachting van de bouwbedrijven over de omzet wijst per saldo op een toename. De werkgelegenheidsverwachting is licht verbeterd en wijst op een beperkte daling van het personeelsbestand. Rond het prijsniveau wordt stabilisatie verwacht. Installatiebedrijven In deze sector is de orderportefeuille met twee tiende maand toegenomen. Per saldo verwachten de bedrijven een stabilisatie in de omzet. Het aandeel bedrijven dat een daling verwacht is sterk afgenomen. De werkgelegenheidsverwachting is ten opzichte van een half jaar geleden verbeterd. Het beeld in deze sector is hiermee gunstiger dan een halfjaar geleden. Ten opzichte van het voorgaande kwartaal ervaren installatiebedrijven een stabilisatie van de tarieven. 5

6 1 Bouwketen In deze paragraaf wordt de conjunctuur in de bouwketen beschreven aan de hand van een drietal punten. Ten eerste worden de recente ontwikkelingen beschreven aan de hand van onderwerpen als productie, faillissementen, werkgelegenheid en werkloosheid. Vervolgens komen de huidige orderportefeuilles in de bouwketen aan bod. Tot slot wordt een beeld gegeven van de ontwikkelingen die de ondernemingen in de bouwketen verwachten ten aanzien van hun omzet en personeelsbestand in het vierde kwartaal. 1.1 Recente ontwikkelingen Economische groei Na een daling van 0,3% in het eerste kwartaal van 2014 is het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp) in het tweede en derde kwartaal van 2014 met respectievelijk 0,6% en 0,2% gegroeid ten opzichte van het vorige kwartaal (zie dashboard recente ontwikkelingen). Deze lichte groei is vooral te danken aan de investeringen en de export. Vooral de zakelijke dienstverlening en de industrie groeiden stevig in het derde kwartaal. De uitzendbranche deed het ook goed. Binnen de industrie groeide de productie van de machine-, metaal- en voedingsen genotmiddelenindustrie voorspoedig, terwijl die van de delfstoffenwinning, de bouw en de financiële instellingen juist kromp. Met een groei in de eerste drie kwartalen van per saldo 0,4% ten opzichte van eind 2013 is dit herstel nog zeer bescheiden. Uit het dashboard recente ontwikkelingen blijkt verder dat in het tweede en derde kwartaal van 2014 de toegevoegde waarde 1 in de bouw afnam. De positieve ontwikkeling sinds het tweede kwartaal van 2013 sloeg in de laatste twee kwartalen om in een krimp. De daling bedroeg in het tweede kwartaal van ,1% ten opzichte van het eerste kwartaal. In het derde kwartaal van 2014 bedroeg de daling 1,8% ten opzichte van het tweede kwartaal. Deze daling komt niet onverwacht. Met name in de woningbouw liep het aantal verleende vergunningen in de voorgaande jaren sterk terug, hetgeen tot een productiedaling van de nieuwbouw van woningen moest leiden. Verwachting is dat de totale bouwproductie dit jaar rond het niveau van 2013 zal blijven steken. Faillissementen De daling van het aantal faillissementen vanaf het tweede kwartaal van 2013 zette tot en met het derde kwartaal van 2014 door. In het derde kwartaal van 2014 daalde het aantal faillissementen naar een totaal van 278. Het aantal faillissementen ligt nu onder het gemiddelde niveau van 2009 en fors lager dan op het hoogtepunt in het eerste en tweede kwartaal van Deze indicator wijst dus op een verbetering van de conjunctuur in de bouw. Werkgelegenheid In het derde kwartaal van 2014 bedroeg de werkgelegenheid in de bouwsector in totaal werkenden. Bij de werknemers daalde de werkgelegenheid met personen (-1%) ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Het aantal werkende zelfstandigen daalde met personen (-7%) aanzienlijk sterker. Werkloosheid Volgens cijfers van het UWV is het aantal personen met een WW-uitkering in de uitvoerende bouw (UWV) ten opzichte van januari 2014 met afgenomen tot personen. Het aantal personen met een WW-uitkering lag in oktober lager dan een jaar geleden. De totale Nederlandse werkloosheid is volgens cijfers van het CBS tot en met oktober 2014 afgenomen tot Omzet min inkoop van materialen en diensten 6

7 Dashboard recente ontwikkelingen 15 Economische groei Volumeontwikkeling bbp en toegevoegde waarde in de bouw, kwartaal op kwartaal mutaties in procenten 10 % I II III IV I II III IV I II III IV I II III Bbp Bruto tw Bouw -10 Faillissementen in de bouwketen Totaal Bouw (exclusief bouwinstallatie) Bouwinstallatie 0 I II III IV I II III IV I II III IV I II III Architecten- en ingenieursbureaus Werkgelegenheid in de bouwsector, in personen x Totaal Werknemers Zelfstandigen 100 I II III IV I II III IV I II III IV I II III Aantal personen met een WW-uitkering in de uitvoerende bouw jan apr jul okt jan apr jul okt jan apr jul okt jan apr jul okt Bron: CBS, UWV 7

8 1.2 Conjunctuur bouwketen Orderportefeuilles De ontwikkeling van de orderportefeuilles binnen de bouwketen is in het dashboard conjunctuur bouwketen weergegeven. De orderportefeuille is over de gehele bouwketen toegenomen met gemiddeld vier tiende maand. De toename komt vooral vanuit de bouwbedrijven en in wat minder mate de installatiebedrijven. Bij de bouwbedrijven is de werkvoorraad met acht tiende maand toegenomen. Bij de installatiebedrijven steeg de werkvoorraad met twee tiende maand. Bij de architecten- en ingenieursbureaus is de werkvoorraad stabiel gebleven. Over de hele linie is de werkvoorraad hoger dan een jaar eerder. Ontwikkeling omzet Het dashboard conjunctuur bouwketen toont hoe de bedrijven en bureaus in de verschillende sectoren van de bouwketen verwachten dat hun omzet in het vierde kwartaal zich zal ontwikkelen. Het aandeel bedrijven dat een omzetdaling verwacht is over de gehele linie gedaald. Het aandeel bedrijven dat een omzetstijging verwacht is gestegen. In vergelijking met een halfjaar geleden zijn er relatief ook minder bedrijven die verwachten dat hun omzet vrijwel gelijk blijft. Per saldo zijn de verwachtingen van de bedrijven over de omzetontwikkeling dus positiever geworden. De ingenieursbedrijven, die vooraan in het bouwproces zitten zijn positiever, terwijl installatiebedrijven per saldo een stabilisatie van de omzet verwachten. Al met al lijken de verwachtingen van de bedrijven te wijzen richting een lichte stijging van de omzet in de bouwketen. Ontwikkeling personeelsbestand De verwachte ontwikkelingen van het personeelsbestand worden beïnvloed door de verwachtingen rond de eigen bedrijvigheid. Het dashboard conjunctuur bouwketen toont hoe de bedrijven in de verschillende sectoren de ontwikkeling van hun personeelsbestand inschatten. Per saldo is het beeld nog steeds overwegend negatief, maar wel veel minder dan een half jaar terug. Over de gehele linie is het aandeel bedrijven dat een toename van het personeelsbestand verwacht toegenomen. Over het algemeen verwachten twee van de drie bedrijven dat het personeelsbestand niet in omvang zal veranderen. Bijna twee op de tien bedrijven verwacht een krimp van het personeelsbestand, terwijl ruim één op de tien bedrijven een groei verwacht. Per saldo is het aandeel bedrijven dat een krimp verwacht kleiner dan een halfjaar geleden. Bij de installatiebedrijven en ingenieursbureaus is het aandeel dat een groei van het personeelsbestand verwacht groter dan het aandeel dat een afname verwacht. In deze sectoren zijn de verwachtingen al langere tijd positiever aan het worden. Bij de andere sectoren is het aandeel dat een groei verwacht weliswaar kleiner dan het aandeel dat een krimp verwacht, maar bij de bouwbedrijven en (vooral) de architectenbureaus zijn de verwachtingen per saldo positiever dan een halfjaar geleden. 8

9 Dashboard conjunctuur bouwketen Orderportefeuille Maanden nov. t.o.v. (mei) t/m Architectenbureaus 3,5 (3,6) Ingenieursbureaus 4,5 (4,5) Bouwbedrijven 6,7 (5,9) Installatiebedrijven 5,3 (5,1) Totaal 5,7 (5,3) Verwachting van bedrijven over de omzet 4 e kwartaal Saldo Afname % Toename nov. t.o.v. (mei) t/m Architectenbureaus (-7) Ingenieursbureaus (15) Bouwbedrijven (-5) Installatiebedrijven (-10) Totaal (-5) Sterke afname (meer dan 5%) Lichte afname (2,5%-5%) Lichte toename (2,5%-5%) Sterke toename (meer dan 5%) Verwachting van bedrijven over het personeelsbestand 4 e kwartaal Saldo Afname % Toename nov. t.o.v. (mei) t/m Architectenbureaus (-22) Ingenieursbureaus (4) Bouwbedrijven (-14) Installatiebedrijven (-14) Totaal (-13) Bron: EIB, MC, NLingenieurs, Panteia 9

10 2 Architectenbureaus De orderportefeuille van de architectenbureaus is met een tiende maand daling naar 3,5 maanden relatief stabiel gebleven. De omzet- en werkgelegenheidsverwachting van de architectenbureaus zijn ten opzichte van de vorige meting per saldo positiever geworden. Tabel 2.1 toont de resultaten voor een aantal andere conjunctuurgerelateerde indicatoren. Het belang neemt naar verwachting in de meeste marktsectoren per saldo toe. In de meeste marktsectoren zijn de verwachtingen per saldo positiever dan een halfjaar geleden, met uitzondering van de gemengde en overige projecten. In het tweede kwartaal van 2014 ontvingen architecten minder nieuwe opdrachten dan in het eerste kwartaal. De daling in het tweede kwartaal heeft vooral te maken met minder nieuwe opdrachten voor nieuwbouw (-19%). Plannen voor herstel en verbouw leverden juist meer nieuwe opdrachten op (+13%). Ten opzichte van een jaar geleden zijn de nieuwe opdrachten van woningen en utiliteitsgebouwen met respectievelijk 40% en ruim 15% toegenomen. Tabel 2.1 Ontwikkeling van het belang van architectenbureaus in deelsectoren van de markt; indexcijfers bouwsom nieuwe opdrachten belang in omzet architecten % toename versus % afname mei 2014 november 2014 Orderportefeuille (aantal maanden) 3,6 3,5 Belang 1 per marktsector % % + % % + - Woningen 44% Kantoren 9% Winkels 4% Onderwijs 7% Gezondheidszorg 12% Stedenbouw 2% Gemengde projecten 6% Overig 10% Honorarium Bouwsom nieuwe opdrachten (index 2010 = 100) 2013-III 2013-IV 2014-I 2014-II Totaal gebouwen Woningen Totaal Nieuwbouw Niet nieuwbouw Utiliteits- Totaal gebouwen Nieuwbouw Niet nieuwbouw Hier worden alleen bureaus die actief zijn in de betreffende sectoren beschouwd Bron: Panteia, CBS 10

11 3 Ingenieursbureaus Het conjunctuurbeeld voor de ingenieursbureaus is relatief stabiel. De orderportefeuille is stabiel gebleven op 4,5 maanden. De omzet- en werkgelegenheidsverwachting zijn per saldo verder verbeterd en positief. Tabel 3.1 laat de uitkomsten zien voor een aantal andere conjunctuurgerelateerde indicatoren. Deze uitkomsten ondersteunen het beeld dat de conjunctuur in deze sector verder stabiliseert. Wel valt op dat het aandeel gelijk afneemt bij alle indicatoren. Afhankelijk van de indicator is er vaker sprake van ofwel toename ofwel afname. Niet alle indicatoren ontwikkelen zich dus in dezelfde richting. De totale orderontvangst is per saldo vrijwel niet gewijzigd. De verwachting voor de orderontvangst in de komende periode is verder verbeterd, waarbij de verwachte orderontvangst per saldo positief is. De winstgevendheid is eveneens verbeterd. Wel is de verwachte ontwikkeling van de tarieven negatiever geworden. Tabel 3.1 Diverse conjunctuurgerelateerde indicatoren, ingenieursbureaus mei 2014 november 2014 Orderportefeuille (aantal maanden) 4,5 4,5 Totale orderontvangst (%) - toename afgelopen drie maanden - gelijk afname Totale orderontvangst (%) - toename komende drie maanden - gelijk afname Winstgevendheid (%) - toename gelijk afname Verwachting - toename 7 8 ontwikkeling tarieven (%) - gelijk afname 4 18 Bron: NLingenieurs 11

12 4 Bouwbedrijven De conjunctuur is voor de bouwbedrijven in het afgelopen half jaar verbeterd. De orderportefeuille is met acht tiende maand gestegen naar 6,7 maanden. Na een daling van de toegevoegde waarde in het tweede en derde kwartaal verwachten de bedrijven herstel van de omzet. De omzetverwachting is sterk verbeterd ten opzichte van een halfjaar geleden. De werkgelegenheidsverwachting is per saldo stabiel gebleven. Tabel 4.1 toont de resultaten voor een aantal andere conjunctuurgerelateerde indicatoren. Uit de tabel blijken een aantal verschillen met een halfjaar geleden. Het aandeel bouwbedrijven dat aangeeft geen stagnatie te ondervinden in onderhanden werk is gestegen. Het aandeel gwwbedrijven dat geen stagnatie ondervindt is beduidend toegenomen. De bouwbedrijven beoordelen hun orderpositie per saldo positiever dan een halfjaar geleden. Het merendeel van de bedrijven beoordeelt hun orderpositie als normaal. De stijging van de orderportefeuille is het gevolg van een stijging van de orderportefeuille bij de b&u-bedrijven. Bij de gww-bedrijven is de werkvoorraad ten opzichte van een halfjaar eerder gelijk gebleven. Al met al is het beeld in deze sector dat er enkele signalen van voorzichtig herstel te zien zijn. Tabel 4.1 Diverse conjunctuurgerelateerde indicatoren, bouwbedrijven (totaal en naar de deelsectoren B&U en GWW) mei 2014 november 2014 Geen stagnatie in Bouw onderhanden werk B&U (%) GWW Stagnatie vanwege Bouw onvoldoende orders B&U (%) GWW Orderportefeuille Bouw 5,9 6,7 (mnd.) B&U 5,9 7,0 GWW 5,9 5,9 Beoordeling orderpositie (%) - groot normaal klein Verwachte prijsontwikkeling (%) - toename gelijk afname 5 6 Bron: EIB 12

13 5 Installatiebedrijven De orderportefeuille van de installatiebedrijven is met twee tiende maand gestegen naar 5,3 maanden. De werkgelegenheidsverwachting is vrijwel gelijk gebleven aan een halfjaar geleden. De omzetverwachting is per saldo positief. Het aandeel bedrijven dat een omzetdaling verwacht is afgenomen. Tabel 5.1 toont de resultaten voor een aantal andere conjunctuurgerelateerde indicatoren. Van de installatiebedrijven verwacht de helft geen verandering in het toekomstig resultaat, terwijl drie van de tien bedrijven een afname verwacht. Per saldo hebben de installatiebedrijven een positievere verwachting van het toekomstig resultaat dan een halfjaar geleden. Over het verwachte prijsniveau zijn de installatiebedrijven per saldo positiever geworden, vooral omdat het aandeel bedrijven dat een lager prijsniveau verwacht is afgenomen. Het aantal offerteaanvragen neemt per saldo af. Al met al is het beeld in de installatiesector nog niet gunstig te noemen, maar het is wel positiever dan een halfjaar geleden. Tabel 5.1 Diverse conjunctuurgerelateerde indicatoren, installatiebedrijven (met minimaal 25 werknemers) mei 2014 november 2014 Orderportefeuille (aantal maanden) 5,1 5,3 Resultaatverwachting (%) - toename gelijk afname Ontwikkeling - toename 7 12 prijsniveau t.o.v. vorig kwartaal (%) - gelijk afname Aantal offerteaanvragen (%) - toename gelijk afname Bron: MC 13

14 Bijlage 1: Sectoren in de keten Sinds 2011 heeft het EIB al eerder in zeven rapportages de conjunctuur in de bouwketen beschreven. BNA, Bouwend Nederland, NLingenieurs en UNETO-VNI zijn de organisaties die bij dit onderzoek betrokken zijn. De huidige rapportage is de achtste in de reeks. De rapportage behandelt de bouwketen in het eerste hoofdstuk als geheel. In de daarop volgende hoofdstukken wordt ingegaan op de afzonderlijke sectoren, die vertegenwoordigd worden door de hierboven genoemde organisaties. De indeling van de rapportage is gebaseerd op het onderstaande schema, dat de bouwketen summier weergeeft (zie figuur 1). In de praktijk is de samenwerking tussen de hier vermelde sectoren veelal complexer. Zo krijgen installatiebedrijven opdrachten waarbij ze als hoofdaannemer optreden en een bouwbedrijf als onderaannemer inschakelen. De installatiebedrijven ontvangen opdrachten voor het uitvoeren van onderhoud rechtstreeks door de opdrachtgever. Figuur 1 Indeling rapportage / schematische weergave van de bouwketen Architectenbureaus ( 2) Ingenieursbureaus ( 3) Bouwbedrijven ( 4) Installatiebedrijven ( 5) Tijd: Start project Oplevering Bron: EIB 14

15 Bijlage 2: De opbouw van de monitor In deze rapportage wordt de stand van de conjunctuur in de bouwketen in de tweede helft van 2014 geanalyseerd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de meest recente conjunctuuronderzoeken van de betrokken brancheorganisaties. Tabel 1 laat zien welke partijen deze onderzoeken hebben uitgevoerd. Voor de respons op de verschillende onderzoeken geldt dat deze in relatie tot de onderzochte populaties bevredigend tot goed zijn. Bij het bepalen van de uitkomsten voor de totale bouwketen wordt de personeelsomvang per sector gebruikt voor de weging van de sectorgegevens. Tabel 1 Bronvermelding en overzicht van respons per sector, in aantal en als percentage van het aantal geënquêteerde bedrijven Branche Onderzoek door Aantal Percentage mei 2014 Percentage november 2014 Architectenbureaus Panteia % 18% Ingenieursbureaus NLingenieurs 39 37% 32% Bouwbedrijven EIB % 59% Installatiebedrijven MC 92 29% 20% Bron: EIB, MC, NLingenieurs, Panteia De in deze monitor vermelde verwachtingen hebben per partij betrekking op een andere verslagperiode. In onderstaande tabel is dit samengevat. Tabel 2 Periode waarop de verwachtingen betrekking hebben Branche Meting van mei 2014 Meting van november 2014 Architectenbureaus eerste kwartaal derde kwartaal Ingenieursbureaus tweede kwartaal vierde kwartaal Bouwbedrijven tweede kwartaal vierde kwartaal Installatiebedrijven tweede kwartaal vierde kwartaal Bron: EIB, MC, NLingenieurs, Panteia 15

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Najaar 2015 Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 10 2 Architectenbureaus 12 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Monitor Bouwketen Daan Holtackers Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, NLingenieurs en UNETO-VNI December 2013 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 3 1 Bouwkolom 5 1.1 Recente ontwikkelingen

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer Monitor Bouwketen Daan Holtackers Ad Grootenboer V01 Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, FOSAG, NLingenieurs en UNETO-VNI Juni 2011 Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Algemeen 5 1.1 De conjunctuurontwikkeling

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2017

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2017 Monitor Bouwketen Voorjaar 2017 Monitor Bouwketen Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar Nylas Visser Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Voorjaar Nylas Visser Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Voorjaar 2016 Nylas Visser Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 11 2 Architectenbureaus

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer Monitor Bouwketen Daan Holtackers Ad Grootenboer Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, FOSAG, Hibin, NLingenieurs en UNETO-VNI December 2012 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 3 1 2 3 4

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar 2015

Monitor Bouwketen. Najaar 2015 Monitor Bouwketen Najaar 2015 Monitor Bouwketen Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2016

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2016 Monitor Bouwketen Voorjaar 2016 Monitor Bouwketen Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Herstel in de industrie zet door. Samenvatting. Totale industrie. Omzet stijgt. Eerste kwartaal 2014

Herstel in de industrie zet door. Samenvatting. Totale industrie. Omzet stijgt. Eerste kwartaal 2014 Eerste kwartaal 214 Herstel in de industrie zet door Samenvatting Totale industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Orderportefeuille in de bouw stabiel

Orderportefeuille in de bouw stabiel PERSBERICHT Nummer MK-78 Datum 1 juli 2014 Inlichtingen bij Martin Koning mkoning@eib.nl Contact Basisweg 10 1043 AP Amsterdam Postbus 58248 1040 HE Amsterdam f (020) 583 19 99 eib@eib.nl www.eib.nl Orderportefeuille

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 11 Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 3-5-11 :36 Economisch herstel zet door Horeca en detailhandel haken aan Na een lichte afzwakking in het eerste kwartaal

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Productiegroei industrie afgenomen in derde kwartaal

Productiegroei industrie afgenomen in derde kwartaal Derde kwartaal 214 groei industrie afgenomen in derde kwartaal Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Productie licht gedaald in vierde kwartaal

Productie licht gedaald in vierde kwartaal Vierde kwartaal 14 Productie licht gedaald in vierde kwartaal Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Omzet industrie daalt door lagere prijzen

Omzet industrie daalt door lagere prijzen Eerste kwartaal 21 Omzet industrie daalt door lagere prijzen Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 6 Thermometer economische crisis oktober 20 /11/20 1 Inleiding In deze zesde Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden

Crisismonitor Drechtsteden Crisismonitor Oktober 2010 (cijfers t/m augustus 2010) Inhoud: 1. Werkloosheid (algemeen) 2. Werkloosheid naar leeftijd (jongeren en ouderen) 3. Vacatures, bedrijven en leegstand 4. Woningmarkt Hoe staan

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 9 Thermometer economische crisis oktober 20 Bestuursinformatie 07//20 gemeente Utrecht Inleiding In deze negende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Saldo economisch klimaat. Q (verwacht) -39,8

Saldo economisch klimaat. Q (verwacht) -39,8 BEDRIJFSLEVEN TOTAAL 1. Bedrijfsleven eind 2008 in onzekerheid Het bedrijfsleven in het gebied van Kamer van Koophandel Den Haag heeft in het derde kwartaal van 2008 niet slecht gepresteerd, zeker niet

Nadere informatie

Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar

Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar Het CPB heeft haar vooruitzichten voor de Nederlandse economie sterk neerwaarts aangepast. Het bbp daalt volgens het CPB dit jaar met 3,5 procent en

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 In deze rapportage van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Flevoland

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Flevoland Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

Bedrijfsleven optimistischer

Bedrijfsleven optimistischer Conjunctuurenquête Nederland tweede kwartaal 214: Bedrijfsleven optimistischer - Minder belemmeringen voor activiteiten - Ondernemers verwachten verbetering van economisch klimaat - Ondernemers minder

Nadere informatie

Omzet industrie daalt

Omzet industrie daalt Tweede kwartaal 21 industrie daalt Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie Elektrotechnische

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Omzet daalt voor negende kwartaal op rij

Omzet daalt voor negende kwartaal op rij Derde kwartaal 216 daalt voor negende kwartaal op rij Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, farmaceutische, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015

Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015 Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015 Inleiding Chris M. Jager In mei en juni 2015 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) een groot aantal bedrijven benaderd met vragenlijsten. Doel

Nadere informatie

Crisismonitor. SSC / Onderzoek en Informatie. uitgave juni Wat is in Breda veranderd ten opzichte van crisismonitor van april?

Crisismonitor. SSC / Onderzoek en Informatie. uitgave juni Wat is in Breda veranderd ten opzichte van crisismonitor van april? SSC / Onderzoek en Informatie Crisismonitor uitgave juni Wat is in Breda veranderd ten opzichte van crisismonitor van april? stijgingstempo werkloosheid neemt toe, meer jongeren werkloos fors minder hypotheken

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I Deze economische monitor gaat nader in op de ontwikkeling van de economie en arbeidsmarkt in Ede en de regio FoodValley met de focus op het tweede halfjaar van 20. Daarnaast

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015 Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer : december 2 Zeeuwse ondernemers blijven gunstig gestemd Winstgevendheid bouwondernemers pas volgend jaar op peil Krapte aan personeel in sectoren ICT en

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 215 Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 215.

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden

Crisismonitor Drechtsteden Crisismonitor Januari 211 (cijfers t/m oktober 21) Hoe staan de er voor op de arbeidsmarkt en de woningmarkt? Dat leest u in deze zesde editie van de crisismonitor, die het OCD eens in de twee maanden

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden augustus 2010 (cijfers tot en met juni 2010)

Crisismonitor Drechtsteden augustus 2010 (cijfers tot en met juni 2010) Crisismonitor Drechtsteden augustus 2010 (cijfers tot en met juni 2010) Uit de landelijke pers: Economie groet met 2,1% Voorzichtig herstel aantal banen Herstel uitzendmarkt Werkloosheid blijft afnemen

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 In deze notitie van UWV, die ieder kwartaal verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de provincie Gelderland kort toegelicht.

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Thermometer economische. crisis

Thermometer economische. crisis 8 Thermometer economische oktober 20 crisis 06//20 Inleiding In deze achtste Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Utrecht

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Utrecht Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

OnderhoudNL Ondernemerspanel. 25 e meting Hoogseizoen 2014

OnderhoudNL Ondernemerspanel. 25 e meting Hoogseizoen 2014 OnderhoudNL Ondernemerspanel 25 e meting Hoogseizoen 2014 Rapportage T.b.v. OnderhoudNL Mark de Graaf MSc RE, drs Hanane Bouazzaoui Januari 2015 a14onlov2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Respons en bedrijfskenmerken

Nadere informatie

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. Export herstelt zich, prijsdruk houdt aan.

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. Export herstelt zich, prijsdruk houdt aan. Fedecom Economische Barometer Export herstelt zich, prijsdruk houdt aan. De Fedecom Economische Barometer over het 4 e kwartaal van 2014 laat een duidelijke verbetering zien ten opzichte van het teleurstellende

Nadere informatie

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om 10.00 uur 1 Marktkansen 2011 en verder Bouwproductie & -prognoses Jacco Ridderhof & Richard Lamb 2 Wat ga ik vertellen Economische ontwikkelingen Situatie

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden

Crisismonitor Drechtsteden Crisismonitor juni 211 (cijfers t/m maart 211) Inhoud: 1. Werkloosheid 2. Werkloosheid naar leeftijd 3. Vacatures, bedrijven, leegstand 4. Woningmarkt Hoe staan de er voor op de arbeidsmarkt en de woningmarkt?

Nadere informatie

Wederom meer omzet voor industrie

Wederom meer omzet voor industrie Derde kwartaal 217 Wederom meer omzet voor industrie Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, farmaceutische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Vervoer, opslag en communicatie Kwartaalcijfers Pagina 1 van 26

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Vervoer, opslag en communicatie Kwartaalcijfers Pagina 1 van 26 Inhoud Ontwikkeling productie 2 Verwachting productie 3 Oordeel productiecapaciteit 4 Ontwikkeling aantal orders 5 Verwachting aantal orders 6 Verwachting aantal exportorders 7 Oordeel orderpositie 8 Oordeel

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2015. Vertrouwen ondernemers verder toegenomen

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2015. Vertrouwen ondernemers verder toegenomen Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 215 Vertrouwen ondernemers verder toegenomen Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09 HAAGSE MONITOR ECONOMISCHE RECESSIE 7 Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend zijn, in de

Nadere informatie

BNA Conjunctuurmeting

BNA Conjunctuurmeting BNA Conjunctuurmeting September 2011 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66 F 020 555 36

Nadere informatie

Omzet industrie daalt, productie vrijwel gelijk

Omzet industrie daalt, productie vrijwel gelijk Derde kwartaal 2 industrie daalt, productie vrijwel gelijk Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Lagere afzetprijzen drukken nog steeds omzet

Lagere afzetprijzen drukken nog steeds omzet Tweede kwartaal 216 Lagere afzetprijzen drukken nog steeds omzet Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden

Crisismonitor Drechtsteden Crisismonitor februari 2012 (cijfers t/m december 2011) Inhoud: 1. Werkloosheid 2. Werkloosheid naar leeftijd 3. Vacatures, bedrijven, leegstand 4. Woningmarkt Hoe staan de er voor op de arbeidsmarkt en

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen is

Nadere informatie

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. De sombere voorspellingen komen in het 2 e kwartaal uit!

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. De sombere voorspellingen komen in het 2 e kwartaal uit! Fedecom Economische Barometer De sombere voorspellingen komen in het 2 e kwartaal uit! De Fedecom Economische Barometer over het 2 e kwartaal van 2015 laat een verslechtering zien van de orderportefeuille

Nadere informatie

Conjunctuurtest voorjaar 2012

Conjunctuurtest voorjaar 2012 Conjunctuurtest voorjaar 0 Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 0 Kasper Buiting, beleidsadviseur Onderzoek en Economie www.fme.nl Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag zonder bronvermelding

Nadere informatie

OnderhoudNL Ondernemerspanel. 25 e meting Hoogseizoen 2014

OnderhoudNL Ondernemerspanel. 25 e meting Hoogseizoen 2014 OnderhoudNL Ondernemerspanel 25 e meting Hoogseizoen 2014 Rapportage T.b.v. OnderhoudNL Mark de Graaf MSc RE, drs Hanane Bouazzaoui Januari 2015 a14onlov2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Respons en bedrijfskenmerken

Nadere informatie

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014 Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 214 Willemstad, Maart 214 Inleiding In juni 214 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) de bedrijven benaderd met vragenlijsten op Curaçao. Doel van deze

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Omzet industrie daalt opnieuw

Omzet industrie daalt opnieuw Vierde kwartaal 21 industrie daalt opnieuw Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie Elektrotechnische

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden februari 2010 (cijfers tot en met december 2009)

Crisismonitor Drechtsteden februari 2010 (cijfers tot en met december 2009) Crisismonitor Drechtsteden februari 2010 (cijfers tot en met december 9) Op de arbeidsmarkt nog geen, op de woningmarkt wel eerste voorzichtige tekenen van herstel. Dat zijn kort gezegd de conclusies van

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017

Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017 Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017 Inhoudsopgave Samenvatting: in één oogopslag 2 1. Economie 3 1.1. Nederlandse economie groeit nog steeds verder 3 1.2. Minder verleende ontslagvergunningen

Nadere informatie

4.1 Ontwikkeling van de bouwmarkt

4.1 Ontwikkeling van de bouwmarkt 4.1 Ontwikkeling van de bouwmarkt 4.1.1 Conjunctuur Voor de bouwwereld relevante vakbladen/media zorgen voor een continue stroom aan informatie over de marktontwikkeling in de woning- en utiliteitsbouw.

Nadere informatie

Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie

Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie Eerste kwartaal 216 Prijsafname zorgt opnieuw voor omzetdaling industrie Industrie Voedings- en genotmiddelenindustrie Aardolie-, chemische, rubber- en kunststofproductenindustrie Basismetaal- en metaalproductenindustrie

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 35 27 augustus 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid verder gedaald 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consumenten zijn

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 47

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 47 Statistisch Bulletin Jaargang 70 2014 47 20 november 2014 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Iets meer banen en vacatures in het derde kwartaal 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Macro-economie 5 Koerswaarde

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2017

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2017 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 217 Verdere groei verwacht in 218 Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde kwartaal 217. De

Nadere informatie

J A N U A R i 2 0 1 1

J A N U A R i 2 0 1 1 MONITOR KREDIETCRISIS J A N U A R i 2 0 1 1 Colofon In opdracht van: De directie Coördinatie en samenstellen rapportage: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Bert Mentink Inhoud rapportage: Diverse

Nadere informatie

KvK-barometer provincie Utrecht

KvK-barometer provincie Utrecht KvK-barometer De economie in de blijft zwaar onder druk staan. Dit blijkt vooral uit het aantal bedrijven dat een verslechtering ziet van het economisch klimaat. Daarnaast verwachten meer ondernemers een

Nadere informatie

FME Postbus AD Zoetermeer T E I HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016

FME Postbus AD Zoetermeer T E I  HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016 FME Postbus 190 2700 AD Zoetermeer T 079 353 11 00 E info@fme.nl I www.fme.nl HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête 2016 Algemeen Ondernemers in de technologische industrie hebben in 2015 een omzetgroei

Nadere informatie

HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS januari 2010

HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS januari 2010 Pagina // Bijlage HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS uari Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend

Nadere informatie

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Verwachtingen in West-Nederland positiefst De productie van industriële bedrijven in Nederland groeide in april 2011 met 0,8% nauwelijks ten opzichte

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis Thermometer economische crisis mei 2013 afdeling 29/04/2013 Onderzoek gemeente Utrecht Inleiding In deze tiende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Ondernemersvertrouwen voor derde kwartaal op rij gestegen

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Ondernemersvertrouwen voor derde kwartaal op rij gestegen Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 17 Ondernemersvertrouwen voor derde kwartaal op rij gestegen Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 13 26 maart 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Werkloosheid gedaald door afname beroepsbevolking 3 Werkloze beroepsbevolking 1) 5 2. Inkomen en bestedingen

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016 Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 16 Ondernemers beginnen positief aan 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 2

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 2 ECONOMISCHE MONITOR EDE 211 / 2 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 27 tot 211. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

WERKGELEGENHEIDSBAROMETER DERDE KWARTAAL 2017

WERKGELEGENHEIDSBAROMETER DERDE KWARTAAL 2017 INDICATOREN VOOR WERKGELEGENHEIDSREALISATIE EN -VERWACHTINGEN, 2009-2017 In de Arbeidsmarktmonitor Metalektro wordt vier keer per jaar aan metalektrobedrijven gevraagd terug te blikken op de werkgelegenheidsontwikkelingen

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 7 Thermometer economische crisis maart 2011 15/03/2011 Inleiding In deze zevende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke thema s gevolgd (economie,

Nadere informatie

Trendmeter. 1Hoeveel makelaars en of taxateurs werken er bij uw onderneming. 2Hoe beoordeelt u de orderpositie

Trendmeter. 1Hoeveel makelaars en of taxateurs werken er bij uw onderneming. 2Hoe beoordeelt u de orderpositie Vastgoed, December 2010 Trendmeter De Vastgoed Trendmeter geeft een beeld van de stemming in de woningmakelaardij in Nederland. Het onderzoek wordt halfjaarlijks gehouden onder makelaars, waarbij wordt

Nadere informatie

COEN, COnjunctuurEnquête Nederland Tiende meting, 2 e kwartaal 2011

COEN, COnjunctuurEnquête Nederland Tiende meting, 2 e kwartaal 2011 COEN, COnjunctuurEnquête Nederland Tiende meting, 2 e kwartaal 211 Inhoudsopgave Samenvatting...2 BEDRIJFSLEVEN TOTAAL...3 Verbetering economisch klimaat zet door...3 Omzetverwachting positiever...4 Verwachting

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 213 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die tweemaandelijks verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht.

Nadere informatie

Analyseverslag Conjunctuurenquête Nederland over het 2 e kwartaal van 2012

Analyseverslag Conjunctuurenquête Nederland over het 2 e kwartaal van 2012 Volgens het Nederlandse bedrijfsleven: meer belemmeringen, winstgevendheid verslechterd en afname werkgelegenheid verwacht Analyseverslag Conjunctuurenquête Nederland over het 2 e kwartaal van 212 Bij

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 12 Thermometer economische crisis September 2014 afdeling Onderzoek - gemeente Utrecht Inleiding Deze twaalfde Thermometer economische crisis volgt de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

Innovatie in de bouwketen. Uitslag extra vragen enquête Monitor Bouwketen

Innovatie in de bouwketen. Uitslag extra vragen enquête Monitor Bouwketen Innovatie in de bouwketen Uitslag extra vragen enquête Monitor Bouwketen Innovatie in de bouwketen Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurpeiling voorjaar Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurpeiling voorjaar Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurpeiling voorjaar 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36

Nadere informatie

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête voorjaar 2015

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête voorjaar 2015 HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2015 Samenvatting Uit de FME Conjunctuurenquête voorjaar 2015 wordt duidelijk dat veel bedrijven een gezonde uitgangspositie hebben om de uitdagingen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in vogelvlucht

Arbeidsmarkt in vogelvlucht Arbeidsmarkt in vogelvlucht In het eerste kwartaal van 2011 is het aantal banen van werknemers, in vergelijking met het vierde kwartaal van 2010, licht gedaald. Dit is het eerste kwartaal met banenkrimp

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 217 Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het

Nadere informatie