De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen"

Transcriptie

1 De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Bio-ingenieurswetenschappen en de masters in de deeldomeinen Bio-informatics and Molecular Biology, Land and Water Resources en Nutrition and Food Technology aan de Vlaamse Universiteiten. [Brussel - december 2006]

2 De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen Exemplaren van dit rapport kunnen tegen betaling verkregen worden op het VLIR-secretariaat. Egmontstraat Brussel T F Het rapport is elektronisch beschikbaar op de webstek van de VLIR: Wettelijk depot: D/2006/2939/9

3

4

5 Woord vooraf door de voorzitter van de VLIR Dit rapport geeft de visie weer van de visitatiecommissie die de academische opleidingen Bioingenieurswetenschappen (Toegepaste Biologische Wetenschappen) aan de Universiteit Gent, de Vrije Universiteit Brussel, de Katholieke Universiteit Leuven en de Universiteit Antwerpen evalueerde. De kerncommissie verrichtte haar onderzoek en bezocht de basisopleidingen in de lente van 2006 en de deelcommissies evalueerden de masters vanuit het Paleis der Academiën, Brussel. Dit initiatief kadert mede in de opdracht die de Vlaamse overheid gaf aan de Vlaamse universiteiten en aan de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) wat betreft de externe kwaliteitszorg van het academisch onderwijs. De visitatiecommissie heeft hierbij de visitatieprocedure gevolgd, waarin zij naast de zeer belangrijke geachte suggesties en aanbevelingen in het kader van de continue verbetering van het academisch onderwijs ook een oordeel en evaluatiescore geeft over de zes onderwerpen en onderliggende facetten van het accreditatiekader van de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO). Deze evaluatiescores zullen een belangrijk element zijn in het accreditatiebesluit van de NVAO. Het visitatierapport is in de eerste plaats bedoeld voor de betrokken opleidingen en is vooral gericht op kwaliteitshandhaving en -verbetering. Daarnaast wil het rapport ook de buitenwereld objectief inlichten over de kwaliteit van de geëvalueerde opleiding. Daarom wordt het rapport op de webstek van de VLIR geplaatst (www.vlir.be). De lezer moet er echter rekening mee houden dat dit visitatierapport slechts een momentopname is en slechts één fase is in het proces van blijvende zorg voor onderwijskwaliteit. Al na korte tijd kan de opleiding immers grondig zijn gewijzigd en verbeterd, mede als antwoord op de resultaten van interne onderwijsevaluaties door de universiteit zelf of als reactie op terecht geformuleerde aanbevelingen van de visitatiecommissie. Graag dank ik op de eerste plaats de voorzitter en de leden van de visitatiecommissie voor de geïnvesteerde tijd en voor de grote deskundigheid en onafhankelijkheid waarmee zij hun opdracht hebben uitgevoerd. voorwoord

6 Deze visitatie was enkel mogelijk dankzij de inzet van velen die binnen de faculteiten betrokken waren bij de voorbereiding en uitvoering ervan. Oprecht wil ik hen daarvoor danken. Hopelijk ervaren zij in de positieve opmerkingen van de visitatiecommissie een bevestiging voor hun inspanningen en een stimulans tot de verdere ontwikkeling van de opleidingen Bio-ingenieurswetenschappen en Toegepaste Biologische Wetenschappen. B. Van Camp voorzitter VLIR voorwoord

7 VOORWOORD VAN DE VOORZITTER VAN DE VISITATIECOMMISSIE Zoals dat het geval is voor alle visitaties van hogere opleidingen die in deze periode plaatsvinden is de visitatie van de opleidingen in de bio-ingenieurswetenschappen aan de Vlaamse universiteiten die dit jaar plaatsvond van uitzonderlijke betekenis. Naast het creëren van een continu verbeteringsperspectief door middel van periodieke kwaliteitstoetsing vormen de conclusies van deze visitatie tevens de basis voor al dan niet accrediteren van de opleidingen binnen het kader van de Bolognaverklaring. Dit belang is niemand ontgaan. De opleidingen hebben tijd noch moeite gespaard om de visitatie optimaal voor te bereiden en te organiseren. Het beoordelen van de opleidingen bio-ingenieurswetenschappen in Vlaanderen was geen gemakkelijke opgave. Het gaat over een grote verscheidenheid van opleidingen en specialisaties die aangeboden worden aan vier Vlaamse universiteiten: de Katholieke Universiteit Leuven, de Universiteit Gent, de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Antwerpen. De meest uiteenlopende disciplines komen er aan bod. De brede wetenschappelijke basis is immers een fundamenteel kenmerk van de opleiding. Naast de basisopleidingen worden een reeks internationale programma s aangeboden. Ook die moesten geëvalueerd worden en daarvoor werden drie deelcommissies geïnstalleerd. Voor deze visitatie was er de bijkomende moeilijkheid dat de opleidingen zich als gevolg van de BaMahervorming in een overgangstoestand bevinden. De vroegere opleidingen met twee kandidaatsjaren en drie ingenieursjaren (of proefjaren) worden nu omgevormd tot een BaMa-structuur met drie bachelorjaren en twee masterjaren. De visitatiecommissie moest dus een hybride toestand beoordelen: alleen de eerste bachelor was al eens volledig doorlopen, de tweede was lopende en de volgende jaren liepen nog volledig volgens het vroegere stramien. De beoordeling moest dus gedeeltelijk gebeuren op basis van effectief lopende programma s, van geformuleerde plannen voor de toekomst en op basis van ervaringen en resultaten behaald met de vroegere opleidingen. Een analoge problematiek stelde zich met betrekking tot de internationale opleidingen die nu als een Master na Bacheloropleiding aangeboden worden. voorwoord

8 De opleidingen hebben de visitatie goed voorbereid. De voorgelegde documenten vormden een goede basis voor het visitatiewerk. De omvang van sommige documenten vergde van de commissieleden een serieuze inspanning om de inhoud te overzien en te evalueren, maar bij discussie kon er telkens naar teruggegrepen worden. Tijdens de visitaties was er een ruime beschikbaarheid en toegankelijkheid van academisch, wetenschappelijk en technisch personeel, van studenten en van afgestudeerden. De communicatie verliep in een open sfeer die door de commissieleden erg gewaardeerd werd. Soms waren de discussies vinnig, maar steeds bleven ze correct en constructief. Vaak is het een uitdaging om het onderscheid te maken tussen individuele opmerkingen en reële trends en praktijken. Ook wordt dezelfde terminologie wel eens gebruikt om een verschillende inhoud aan te geven. Gaandeweg en door toetsing en tegentoetsing kregen de commissieleden evenwel een vrij goed beeld van wat er in de werkelijkheid gebeurt. Als voorzitter had ik het genoegen en privilege te kunnen werken met een kerncommisie en deelcommissies bestaande uit ervaren specialisten uit binnen- en buitenland. Het onderwijskundig lid was reeds betrokken bij de vorige visitatie en kon samen met deskundigen die in andere visitatiecommissies hadden gezeteld, zich een goed beeld vormen van de evolutie die zich sinds 1998 heeft voorgedaan en van de verbeteringen en veranderingen die sindsdien werden doorgevoerd. De buitenlandse leden konden de opleidingen projecteren tegen de praktijk en ervaringen in hun thuislanden. Vooral met betrekking tot het gebruik van leervormen en educatieve methodes leverde dit wel een spervuur op, meestal gedoofd met enige zin voor relativering en humor. Deze discussies vormden echter steeds een verrijking voor alle partijen. Ik wens alle commissieleden bij deze van harte te danken voor hun grote en deskundige inzet om deze visitatie zo objectief en efficiënt mogelijk te laten verlopen. Het was aangenaam werken. Een bijzonder woord van dank verdient Magalie Van Lishout. Als secretaris van de kerncommissie en van de deelcommissie Nutrition and Food Technology had zij de opdracht om de visitatie te begeleiden en te organiseren en hetgeen gezegd en besproken werd tijdens de lange vergaderingen voorwoord

9 in rapportvorm te gieten. Met betrekking tot een zo uitgebreide visitatie is dat geen geringe opgave. Als ervaren bergbeklimmer wist Magalie zich uitstekend recht te houden, ook op moeilijk terrein! We danken ook Ilse De Vooght die op voortreffelijke wijze de deelcommissie Bio-informatics and Molecular Biology begeleidde en Pieter-Jan Van de Velde die hetzelfde deed voor de deelcommissie Land and Water Resources. Onze bijzondere waardering gaat naar Mevrouw Marleen Bronders die, meestal achter de schermen, met kennis, kunde en veel ervaring het visitatiegebeuren mee in goede banen hielp leiden. De visitatie zelf is nu beëindigd maar voor de opleidingen is het weer een nieuw startpunt. Zij worden uitgenodigd om verder te verbeteren waar nodig of nuttig. Rekening houdend met hun respons op de conclusies van vorige visitaties en het enthousiasme en de inzet die ze tijdens onze ontmoetingen ten toon spreidden hebben wij er groot vertrouwen in dat zij die taak degelijk ter harte zullen nemen en dat zij verder zullen gaan op de ingeslagen weg van continue kwaliteitsverbetering. Wij danken alle betrokkenen voor hun medewerking en gastvrijheid tijdens de visitatie en wensen hen nog veel succes toe in hun belangrijke opdracht. Staf Van Reet, Ir, PhD voorwoord

10 Lijst van gebruikte afkortingen AAP ACG AD ATP AP ARC BAP BOF CADES CIKO CP DA DBIT DG DGOS DOO DUO/ICTO EC ECHO/UFOO ECTS ELO EVC EVK FAO FBIW, FBW FC FST FTE FWO GAS GGS Academisch Assisterend Personeel Aquaculture Coordinating Group Agricultural Development Administratief en Technisch Personeel Academisch Personeel Laboratory of Aquaculture & Artemia Reference Center Bijzonder Academisch Personeel Bijzonder Onderzoeksfonds Master of Cultures and Development Studies Cel voor Innovatie en Kwaliteitszorg in het Onderwijs Commission on Programmes Doctor-assistenten Vakgroep Bio-ingenieurswetenschappen Directorate-General Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking Dienst Onderwijsondersteuning Dienst Universitair Onderwijs/Informatie en Communicatie Technologie in het Onderwijs Education Committee Expertisecentrum Hoger Onderwijs / UA-Fonds voor Onderwijsontwikkeling European Credit Transfer System Elektronisch Leerplatform Elders Verworven Competenties Eerder Verworven Kwalificaties Food and Agriculture Organisation of the United Nations Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen Faculty Council Food Science and Technology Full-time equivalents Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Gediplomeerde in Aanvullende Studies Gediplomeerde in Gespecialiseerde Studies 10 lijst met afkortingen

11 IAESTE IAJ ICA ICP ICT IDLO ILT IMEC IROICA IMOL ITC IUPFOOD IUPWARE IWG IWT KCO K.U.Leuven KVIV LARS LUDIT MAqFish NEC NGO NVAO OSC OWR PCWRE PDCA PFPE POC QMP RDN RUCA SC SES SID-in SP International Association for the Exchange of Students for Technical Experience Individueel Aangepast Jaar Interuniversity Consortium for Agricultural and Related Science in Europe International Course Programme Information and Communications Technology Interfacultair Departement Lerarenopleiding Institute for Living Languages Interuniversitair Micro-Elektronica Centrum European Network of International Relations Officers at Higher Education Institutions for Agricultural and Related Sciences Institute of Molecular Biology and Biotechnology INIBAP Transit Centre InterUniversity Programme in Food Technology Interuniversity Programme in Water Resources Engineering Interactieve Werkgroepen Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen KwaliteitsCel Onderwijs Katholieke Universiteit Leuven Koninklijke Vlaamse Ingenieursvereniging Laboratory for Applications of Remote Sensing Leuvens Universitair Dienstencentrum voor Informatica en Telematica Master of Science in Aquaculture and Fisheries Nutrition Educational Committee Non Governmental Organisation Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie Onderwijsvernieuwing & Onderwijs Service Centrum Centrale Onderwijsraad Programme Committee for Water Resources Engineering plan-do-check-act Postharvest and Food Preservation Engineering Permanente Onderwijscommissie Question Mark Perception Master of Rural Development and Nutrition Rijksuniversitair Centrum Antwerpen Steering Committee semesterexamensysteem Studieinformatiedagen studiepunten, study points lijst met afkortingen 11

12 TA Master of Tropical Agriculture TNRM Master of Tropical Natural Resources Management TOEFL Test of English as a Foreign Language UFSIA Universitaire faculteiten Sint-Ignatius UGent Universiteit Gent UA Universiteit Antwerpen VLIR-UOS, UDC Universitaire Ontwikkelingssamenwerking, University Development Cooperation UIA Universitaire Instelling Antwerpen VIB Vlaams Interuniversitair Instituut voor Biotechnologie VITO Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek VLIR Vlaamse Interuniversitaire Raad, Flemish Interuniversity Council VTE Voltijds Equivalent VUB Vrije Universiteit Brussel WPO werkcollege-practica-oefeningen ZAP Zelfstandig Academisch Personeel ZSC Zelfstudiecentrum 12 lijst met afkortingen

13 13

14 Inhoud Voorwoord van de voorzitter van de VLIR 5 Voorwoord van de voorzitter van de visitatiecommissie 7 Lijst met afkortingen 10 Deel 1: Algemeen deel 17 I. de onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen Inleiding De betrokken opleidingen De visitatiecommissie Korte terugblik op de visitatie Opzet en indeling van het rapport 27 II. het referentiekader 29 A. Bachelor- en masteropleidingen Bio-ingenieurswetenschappen 29 B. Complementaire items voor het referentiekader vanwege de deelcommissies 46 III. algemene bevindingen 55 IV. de opleidingen in vergelijkend perspectief 59 V. tabellen met scores, onderwerpen en facetten inhoud

15 Deel 2: Opleidingsrapporten 89 Bachelor- en/of masteropleidingen Bio-ingenieurswetenschappen Universiteit Gent Vrije Universiteit Brussel Katholieke Universiteit Leuven Universiteit Antwerpen 197 Overige masterprogramma s Master of Earth Observation Master of Water Resources Engineering Master of Physical Land Resources Master of Molecular Biology (IPMB) Master of Biomolecular Sciences Master of Bio-informatics Master of Aquaculture Master of Rural Development and Nutrition Master of Food Technology Master of Tropical Natural Resources Management 437 Bijlagen 461 Bijlage 1: Personalia van de leden van de visitatiecommissie 463 Bijlage 2: De bezoekschema s 470 Bijlage 3: Vertaling referentiekader (Engels) 479 Bijlage 4: Opmerkingen Universiteit Gent bij het referentiekader 496 inhoud 15

16 16

17 DEEL 1 ALGEMEEN DEEL 17

18 18

19 I. De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen 1. Inleiding In dit rapport brengt de visitatiecommissie Bio-ingenieurswetenschappen verslag uit van haar bevindingen over de academische opleidingen Bio-ingenieurswetenschappen en Toegepaste Biologische Wetenschappen aan de Vlaamse universiteiten die zij in de periode februari-mei 2006, in opdracht van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR), heeft bezocht. Dit initiatief kadert in de werkzaamheden van de VLIR inzake interne kwaliteitszorg, waarmee de Vlaamse universiteiten gevolg geven aan de decretale verplichtingen terzake. 2. De betrokken opleidingen De visitatie Bio-ingenieurswetenschappen omvat in totaal 30 opleidingen. Voor deze omvangrijke visitatie werd geopteerd in samenspraak met de betrokken instellingen voor een opsplitsing van de werkzaamheden. Hiervoor werden een kerncommissie en drie deelcommissies samengesteld. De kerncommissie visiteerde de bacheloropleidingen en de initiële masteropleidingen (thans bio-ingenieursopleidingen) ter plaatse. De overige masteropleidingen werden gevisiteerd na afloop van de bezoeken van de kerncommissie door drie deelcommissies. De bij deze opleidingen betrokken geledingen werden uitgenodigd te Brussel om gesprekken met de respectieve deelcommissies te voeren. Als voertaal gebruikten de deelcommissies het Engels. Ingevolge haar opdracht heeft de visitatiecommissie de volgende instellingen bezocht: - van 6 februari t.e.m. 9 februari 2006: Universiteit Gent Bacheloropleiding bio-ingenieurswetenschappen Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Bos- en Natuurbeheer Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen Bodem- en Waterbeheer Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Milieutechnologie De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen 19

20 Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Landbouwkunde Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Cel- en Genbiotechnologie Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Chemie en Bioprocestechnologie Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Levensmiddelenwetenschappen en Voeding - van 23 februari t.e.m. 24 februari 2006: Vrije Universiteit Brussel Bacheloropleiding bio-ingenieurswetenschappen Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Cel- en Genbiotechnologie Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Scheikunde - van 6 maart t.e.m. 9 maart 2006: Katholieke Universiteit Leuven Bacheloropleiding bio-ingenieurswetenschappen Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Landbouwkunde Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Levensmiddelentechnologie Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Katalytische Technologie Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Cel- en Gentechnologie Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Biosysteemtechniek Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Land- en Bosbeheer Masteropleiding bio-ingenieurswetenschappen: Milieutechnologie - van 20 maart t.e.m. 21 maart 2006: Universiteit Antwerpen Bacheloropleiding bio-ingenieurswetenschappen Drie deelcommissies visiteerden de volgende masteropleidingen. De visitatie vond plaats in het Paleis der Academiën te Brussel: - van 27 april t.e.m. 28 april 2006: deelcommissie Land and Water Resources Masteropleiding Earth Observation (K.U.Leuven) Masteropleiding Water Resources Engineering (K.U.Leuven i.s.m. Vrije Universiteit Brussel, ICP) Masteropleiding Physical Land Resources (UGent i.s.m. Vrije Universiteit Brussel, ICP) - van 2 mei t.e.m. 3 mei 2006: deelcommissie Bio-informatics and Molecular Biology Masteropleiding Molecular Biology (Vrije Universiteit Brussel i.s.m. K.U.Leuven, Universiteit Antwerpen, ICP) Masteropleiding Biomolecular sciences (Vrije Universiteit Brussel) Masteropleiding Bio-informatics (K.U.Leuven) 20 De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen

21 - van 4 mei t.e.m. 5 mei 2006: deelcommissie Nutrition and Food Technology Masteropleiding Aquaculture (UGent, ICP) Masteropleiding Rural Development and Nutrition (UGent, ICP) Masteropleiding Food Technology (UGent, K.U.Leuven, ICP) Masteropleiding Tropical Natural Resources Management (K.U.Leuven) De volgorde van de bezoeken is veelal bepaald door overwegingen van pragmatisch-organisatorische aard. De commissie is zich ervan bewust dat deze volgorde, zij het impliciet, een invloed kan hebben gehad op de visitatie. Zij heeft er evenwel zorgvuldig over gewaakt dat in alle opzichten vergelijkbare beoordelingen en adviezen tot stand kwamen. 3. De visitatiecommissie 3.1. Samenstelling De visitatiecommissie Bio-ingenieurswetenschappen, werd bekrachtigd door de Erkenningscommissie Hoger Onderwijs bij besluit van 19 januari 2006, 13 februari 2006 en 27 februari De kerncommissie zoals ingesteld door de VLIR had de volgende samenstelling: Voorzitter: - Dr. ir. Staf Van Reet, voormalig managing director Janssen Pharmaceutica, voorzitter FlandersBio Leden: - Prof. dr. ir. Wim H. Rulkens, gewoon hoogleraar, sectiehoofd milieutechnologie Wageningen Universiteit - Prof. dr. Gerrit Heil, gewoon hoogleraar landschapsecologie en programmadirecteur, Universiteit Utrecht - Dr. ir. Joseph Weerts, gewezen adviseur IWONL en FOD Volksgezondheid - Prof. dr. ir. Barth F. Smets, hoogleraar Milieu Microbiologie (Environmental Microbiology), Technical University of Denmark - Prof. dr. M.C.E. van Dam - Mieras, bio-chemicus, hoogleraar Open Universiteit Nederland, onderwijsdeskundig lid - Sarah Garré, studente tweede ingenieursjaar Bio-ingenieur (Land- en Bosbeheer), Katholieke Universiteit Leuven - Stijn Van Cutsem, student derde graadsjaar Bio-ingenieur (Cel- en Genbiotechnologie), Vrije Universiteit Brussel De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen 21

22 Mevrouw Magalie Van Lishout, stafmedewerker kwaliteitszorg verbonden aan de VLIR, trad op als projectleider van de kerncommissie en stond tevens in voor de overkoepelende organisatie. De deelcommissies werden voorgezeten door de betrokken deskundige uit de kerncommissie. Daarnaast maakte ook het onderwijskundig lid en een andere vakexpert van de kerncommissie deel uit van de deelcommissies. Elke deelcommissie bestond daarnaast nog uit twee tot drie vakexperten en een student-lid. De deelcommissie Land and Water Resources, zoals ingesteld door de VLIR, had de volgende samenstelling: Voorzitter: - Prof. dr. Gerrit Heil, gewoon hoogleraar landschapsecologie en programmadirecteur, Universiteit Utrecht Leden: - Prof. dr. Joseph Alfred Zinck, emeritus hoogleraar Soil Survey aan het International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation (ITC) en hoofd van de divisie Soil Science ITC, Enschede - Prof. dr. Michael E. Schaepman, hoogleraar Geo-information science, Wageningen University en wetenschappelijk manager van het Centre for Geo-Information - Dr. ir. Joseph Weerts, gewezen adviseur IWONL en FOD Volksgezondheid - Prof. dr. M.C.E. van Dam - Mieras, bio-chemicus, hoogleraar Open Universiteit Nederland, onderwijsdeskundig lid - Dr. ir. Jaak Lenvain, Diensthoofd Kwaliteitsmanagement BTC, ontwikkelingsexpert vanwege UOS - Sarah Garré, studente tweede ingenieursjaar Bio-ingenieur (Land- en Bosbeheer), Katholieke Universiteit Leuven De heer Pieter-Jan Van de Velde, stafmedewerker kwaliteitszorg verbonden aan de VLIR, trad op als projectleider van deze deelcommissie. De deelcommissie Bio-informatics and Molecular Biology, zoals ingesteld door de VLIR, had de volgende samenstelling: Voorzitter: - Prof. dr. ir. Barth F. Smets, hoogleraar Milieu Microbiologie (Environmental Microbiology), Technical University of Denmark 22 De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen

23 Leden: - Dr. Hendrik De Bondt, hoofd chembioinformatics team Tibotec - Dr. André Van de Voorde, Chief Scientific Officer Innogenetics - Dr. ir. Staf Van Reet, voormalig managing director Janssen Pharmaceutica, voorzitter FlandersBio - Prof. dr.m.c.e. van Dam-Mieras, bio-chemicus, Open Universiteit Nederland, onderwijskundig lid - Dr. ir. Jaak Lenvain, Diensthoofd Kwaliteitsmanagement BTC, ontwikkelingsexpert vanwege UOS - Stijn Van Cutsem, student derde graadsjaar Bio-ingenieur (Cel- en Genbiotechnologie), Vrije Universiteit Brussel Mevrouw Ilse De Vooght, stafmedewerker kwaliteitszorg verbonden aan de VLIR, trad op als projectleider van deze deelcommissie. De deelcommissie Nutrition and Food Technology, zoals ingesteld door de VLIR, had de volgende samenstelling: Voorzitter: - Dr. ir. Staf Van Reet, voormalig managing director Janssen Pharmaceutica, voorzitter FlandersBio Leden: - Prof. dr. J.P. Baudoin, hoogleraar Gembloux Agricultural University, hoofd van de Unit Tropical Crop Husbandry and Horticulture - Prof. dr. ir. Dietrich Knorr, hoogleraar Berlin University of Technology, directeur van het Institute of Food Technology and Food Chemistry - Prof. dr. Charles Mélard, hoogleraar University of Liège, directeur van het Aquaculture Research and Education Center - Dr. ir. Joseph Weerts, gewezen adviseur IWONL en FOD Volksgezondheid - Prof. dr. M.C.E. van Dam - Mieras, bio-chemicus, hoogleraar Open Universiteit Nederland, onderwijsdeskundig lid - Dr. ir. Jaak Lenvain, Diensthoofd Kwaliteitsmanagement BTC, ontwikkelingsexpert vanwege UOS - Stijn Van Cutsem, student derde graadsjaar Bio-ingenieur (Cel- en Genbiotechnologie), Vrije Universiteit Brussel Mevrouw Magalie Van Lishout, stafmedewerker kwaliteitszorg verbonden aan de VLIR, trad op als projectleider van deze deelcommissie. Voor korte curricula vitae wordt verwezen naar bijlage 1. De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen 23

24 3.2. Taakomschrijving De opdracht aan de visitatiecommissie die in het instellingsbesluit is omschreven, luidt als volgt: - op basis van de door de faculteiten aan te leveren informatie en door middel van ter plaatse te voeren gesprekken zich een oordeel te vormen over de kwaliteit van de opleiding (inclusief de kwaliteit van de afgestudeerden) en over de kwaliteit van het onderwijsproces (inclusief de kwaliteit van de onderwijsorganisatie), mede gelet op de eisen/verwachtingen die voortvloeien uit de facultaire taak iedere student voor te bereiden op de zelfstandige beoefening van de wetenschap of de beroepsmatige toepassing van wetenschappelijke kennis; - het formuleren van aanbevelingen om te komen tot kwaliteitsverbetering; - het beoordelen of de kwaliteit van de opleiding voldoet aan de beoordelingscriteria van het accreditatiekader en het geven van een integraal oordeel over de opleiding waarop de NVAO zich zal baseren bij de accreditatie 3.3. Werkwijze Voorbereiding Ter voorbereiding van de visitatie werd aan de instellingen gevraagd een uitgebreid zelfevaluatierapport op te stellen. De Cel Kwaliteitszorg van de VLIR heeft hiervoor een visitatieprotocol ter beschikking gesteld, waarin de verwachtingen ten aanzien van de inhoud van het zelfevaluatierapport uitgebreid zijn beschreven. Het zelfevaluatierapport volgt het accreditatiekader. Naast feitelijke beschrijvingen per onderwerp en per facet van het accreditatiekader wordt aan de opleidingen ook gevraagd hun toekomstperspectieven kenbaar te maken en een kritische sterkte-zwakteanalyse op te nemen in het zelfevaluatierapport. Daarnaast worden een aantal verplichte bijlagen opgenomen, onder andere een beschrijving van het programma, cursusbeschrijvingen, examenvragen en studenten- en personeelstabellen. De commissie ontvangt de zelfevaluatierapporten een aantal maanden voor het eigenlijke bezoek, waardoor zij de gelegenheid krijgt deze documenten vooraf zorgvuldig te bestuderen en het bezoek grondig voor te bereiden. De commissieleden worden bovendien verzocht een tweetal eindverhandelingen te selecteren uit een lijst van recente eindverhandelingen. De geselecteerde eindverhandelingen worden eveneens een aantal weken voor het eigenlijke bezoek door de Cel Kwaliteitszorg aan de commissieleden bezorgd. Elk commissielid heeft bijgevolg per opleiding minstens twee eindverhandelingen grondig gelezen vooraleer het bezoek plaatsvindt. 24 De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen

25 De visitatiecommissie bevoegd voor de initiële bachelor- en masteropleidingen hield haar installatievergadering op 20 januari De installatievergadering van de deelcommissies greep plaats op 18 en 19 april Op dit moment hadden de commissieleden het visitatieprotocol en de zelfevaluatierapporten reeds in hun bezit. Tijdens deze vergaderingen werden de commissieleden verder ingelicht over het visitatieproces en hebben zij zich concreet voorbereid op de af te leggen bezoeken. Verder heeft de commissie tijdens deze vergaderingen haar referentiekader geformuleerd (zie hoofdstuk II). Daarnaast werd het programma van de bezoeken opgesteld (zie bijlage 2) en werd een eerste bespreking gehouden van de zelfevaluatierapporten Bezoek aan de instellingen De tweede bron van informatie wordt gevormd door de gesprekken die de commissie tijdens haar bezoeken aan de opleidingen heeft gevoerd met alle geledingen die betrokken zijn bij het onderwijs in de Bio-ingenieurswetenschappen. Ook wordt aan de instellingen gevraagd als een derde bron van informatie- om een veelheid van documenten ter inzage te leggen ten behoeve van de commissie. Tijdens de bezoeken is voldoende tijd uitgetrokken om de commissie de gelegenheid te geven deze documenten grondig te bestuderen. De documenten die typisch ter inzage van de commissie worden gelegd, zijn: het leermateriaal (cursussen, handboeken, syllabi), verslagen van de belangrijke beleidsvormende of beleidsopvolgende organen (faculteitsraad, onderwijscommissies, departementsraden), documenten die betrekking hebben op de interne kwaliteitszorg (enquêteformulieren, niet-persoonsgebonden evaluatie van het onderwijs), documenten aangaande de procedures van curriculumherzieningen, c.q. de omvorming naar de bachelor-masterstructuur, voorbeelden van informatieverstrekking aan aspirant-studenten, etc. Bovendien worden nog enkele tientallen eindverhandelingen bijkomend ter inzage gelegd. Het bezoekschema voorziet naast gesprekken met het bestuur van de faculteit, de opleidingsverantwoordelijken, de studenten, de assistenten, de docenten en de facultaire en opleidingsgebonden beleidsmedewerkers- steeds in een bezoek aan de faciliteiten (inclusief bibliotheek, practicalokalen en computerfaciliteiten), een gesprek met de afgestudeerden van de opleidingen en een spreekuur waarop de commissie bijkomend leden van de opleiding kan uitnodigen of waarop personen op een vertrouwelijke wijze door de commissie kunnen worden gehoord. De leden van de kerncommissie die zetelden in de deelcommissies kregen de opdracht om de infrastructuur voor de overige masteropleidingen te evalueren tijdens het bezoek aan de instelling. Naargelang de praktische haalbaarheid opteerden de instellingen ervoor om het cursusmateriaal tijdens het bezoek ter inzage te leggen, dan wel tijdens de gesprekken in Brussel beschikbaar te stellen. De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen 25

26 De gesprekken die de commissie heeft gevoerd, waren zeer openhartig en verhelderend en vormden een goede aanvulling bij de lectuur van het zelfevaluatierapport. Aan het einde van het bezoek werden, na intern beraad van de commissie, de voorlopige bevindingen mondeling aan de gevisiteerde opleidingen meegedeeld Rapportering Als laatste stap in het visitatieproces heeft de commissie haar bevindingen, conclusies en aanbevelingen in voorliggend rapport vastgelegd. Bovendien geeft zij, overeenkomstig de bepalingen voor de visitaties in het kader van de accreditatie, een oordeel over de zes onderwerpen uit het accreditatiekader volgens een binaire beoordelingsschaal voldoende/onvoldoende en een integraal oordeel over de betrokken opleidingen. De opleidingsverantwoordelijken van de betrokken opleidingen werden in de gelegenheid gesteld om op het concept van rapport te reageren. 4. Korte terugblik op de visitatie De commissie heeft de haar toegekende opdracht met veel belangstelling uitgevoerd. De visitatie heeft de leden van de commissie niet alleen de kans geboden om het academisch onderwijs in de opleidingen Bio-ingenieurswetenschappen in Vlaanderen van naderbij te bekijken maar het was voor haar tevens een unieke gelegenheid om onder vakgenoten te reflecteren en te debatteren over de aard, de kwaliteit en de toekomst van dit onderwijs. Deze reflectie en dit debat vonden plaats in een periode vol veranderingen en de commissie is er zich van bewust dat de visitatie het er voor de opleidingen niet makkelijker op maakte. Eerst en vooral vond de visitatie plaats op een moment dat in het hoger onderwijs de omvorming naar de bachelor-masterstructuur in volle beweging was. Aan alle instellingen liepen ten tijde van de visitatie het eerste en het tweede bachelorjaar. Het derde bachelorjaar en de masterprogramma s waren nog niet ingevoerd. Desalniettemin heeft de commissie een goed beeld gekregen van de lopende opleidingen en door extrapolatie van de bestaande opleidingen en het bestuderen van programma s en doelstellingen- van het nog op te richten derde bachelorjaar en de masterprogramma s. De commissie heeft tijdens de discussies steeds getracht om vanuit een kritische ingesteldheid op een constructieve manier voorstellen tot verbetering te doen en bij te dragen tot de toekomstige hervormingen. Ze heeft bij haar beoordeling de eigenheid van elke universiteit en opleiding in acht genomen en de oordelen en suggesties steeds gesitueerd binnen de context van de opleiding. 26 De onderwijsvisitatie Bio-ingenieurswetenschappen

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Het referentiekader van de visitatiecommissie Informatica-Toegepaste Informatica-Computerwetenschappen 2009

Het referentiekader van de visitatiecommissie Informatica-Toegepaste Informatica-Computerwetenschappen 2009 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 INLEIDING Het referentiekader van de visitatiecommissie Informatica-Toegepaste

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Biologie

De onderwijsvisitatie Biologie De onderwijsvisitatie Biologie Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Biologie en de master in Nematologie, de master in Mariene en Lacustriene Wetenschappen en de master in Ecologisch Marien

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Politieke Wetenschappen

De onderwijsvisitatie Politieke Wetenschappen De onderwijsvisitatie Politieke Wetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de bachelor-, master- en master-na-masteropleidingen Politieke Wetenschappen aan de Vlaamse Universiteiten www.vlir.be Brussel

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Kunstwetenschappen en Archeologie

De onderwijsvisitatie Kunstwetenschappen en Archeologie Ravensteingalerij 27 B 1000 Brussel T +32 (0)2 792 55 00 F +32 (0)2 211 41 99 www.vlir.be administratie@vlir.be De onderwijsvisitatie Kunstwetenschappen en Archeologie De onderwijsvisitatie Kunstwetenschappen

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Biochemie / Biotechnologie

De onderwijsvisitatie Biochemie / Biotechnologie VLIR Vlaamse Interuniversitaire Raad De onderwijsvisitatie Biochemie / Biotechnologie Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Biochemie / Biotechnologie aan de Vlaamse universiteiten

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Onderwijswetenschappen

De onderwijsvisitatie Onderwijswetenschappen De onderwijsvisitatie Onderwijswetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de bachelor Onderwijskunde van de Katholieke Universiteit Leuven Campus Kortrijk en de master Opleidings- en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Pedagogische Wetenschappen - Sociale en Culturele Agogiek

De onderwijsvisitatie Pedagogische Wetenschappen - Sociale en Culturele Agogiek De onderwijsvisitatie Pedagogische Wetenschappen - Sociale en Culturele Agogiek Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen pedagogische wetenschappen en sociale en culturele agogiek aan de Vlaamse

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Diergeneeskunde en Laboratory Animal Science

De onderwijsvisitatie Diergeneeskunde en Laboratory Animal Science De onderwijsvisitatie Diergeneeskunde en Laboratory Animal Science Een evaluatie van de kwaliteit van de bacheloropleiding in de Diergeneeskunde (Universiteit Antwerpen) en van de master-na-masteropleiding

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Moraalwetenschappen

De onderwijsvisitatie Moraalwetenschappen De onderwijsvisitatie Moraalwetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Bachelor en Master in de Moraalwetenschappen van de Universiteit Gent www.vlir.be Brussel Juni 2010 V L I R

Nadere informatie

Trainingen: Biologische effecten van straling Dosimetrie (in de ruimte)

Trainingen: Biologische effecten van straling Dosimetrie (in de ruimte) Alle opleidingen/studies (alle niveaus : bachelor, master, master na master, voortgezette opleiding, enz.) die door uw universiteit worden aangeboden, alsook de titels van de lessenreeksen die verband

Nadere informatie

Doelstellingen Onderwerp niet behandeld tijdens de verkorte procedure na tijdelijke erkenning.

Doelstellingen Onderwerp niet behandeld tijdens de verkorte procedure na tijdelijke erkenning. Ontwerp van accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Master of Science in de architectuur (master) van de Universiteit Antwerpen (na tijdelijke

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Sociale en Culturele Antropologie

De onderwijsvisitatie Sociale en Culturele Antropologie De onderwijsvisitatie Sociale en Culturele Antropologie Een evaluatie van de kwaliteit van de master en master-namasteropleidingen in de Sociale en Culturele Antropologie aan de Vlaamse Universiteiten

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Duitse taal en cultuur, 2014-2015

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Duitse taal en cultuur, 2014-2015 DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding e taal en cultuur, 2014-2015 1 - Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling bestaat uit deel A en

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Oosterse Studies

De onderwijsvisitatie Oosterse Studies De onderwijsvisitatie Oosterse Studies Een evaluatie van de kwaliteit van de opleiding Oosterse Talen en Culturen aan de Universiteit Gent en de opleidingen Taal- en Regiostudies aan de Katholieke Universiteit

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wie zijn wij? Patrick van den Bosch Expert Kwaliteitszorg Patrick.vandenbosch@vluhr.be Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wouter Teerlinck Expert Kwaliteitszorg Wouter.teerlinck@vluhr.be

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Vergelijkende Cultuurwetenschappen

De onderwijsvisitatie Vergelijkende Cultuurwetenschappen De onderwijsvisitatie Vergelijkende Cultuurwetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de opleiding Vergelijkende Cultuurwetenschappen aan de Universiteit Gent www.vlir.be [Brussel - juni 2006] De

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Rechten - Notariaat

De onderwijsvisitatie Rechten - Notariaat De onderwijsvisitatie Rechten - Notariaat Een Evaluatie van de Bachelor- en Masteropleidingen in de Rechten en de master na masteropleidingen Rechten en Notariaat aan de Vlaamse universiteiten [Brussel

Nadere informatie

Toetsplan Bacheloropleiding Kunsten, Cultuur en Media 2014-2015

Toetsplan Bacheloropleiding Kunsten, Cultuur en Media 2014-2015 Toetsplan Bacheloropleiding Kunsten, Cultuur en Media 2014-2015 JAAR 1 semester 1 Blok 1 Blok 2 titel code week 1-7 colleges Introduction to Audiovisual Culture continue toetsing, wekelijks verschillende

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Manama s Economische wetenschappen Toegepaste economische wetenschappen Handelsingenieur

De onderwijsvisitatie Manama s Economische wetenschappen Toegepaste economische wetenschappen Handelsingenieur De onderwijsvisitatie Manama s Economische wetenschappen Toegepaste economische wetenschappen Handelsingenieur Een evaluatie van de kwaliteit van de master-na-masteropleidingen in de Economische wetenschappen,

Nadere informatie

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Algemene cultuurwetenschappen, 2014-2015

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Algemene cultuurwetenschappen, 2014-2015 DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Algemene cultuurwetenschappen, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling bestaat uit

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Geschiedenis. Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen in het domein Geschiedenis aan de Vlaamse universiteiten

De onderwijsvisitatie Geschiedenis. Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen in het domein Geschiedenis aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Geschiedenis Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen in het domein Geschiedenis aan de Vlaamse universiteiten www.vluhr.be Brussel - september 2012 De onderwijsvisitatie

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Architectuur

De onderwijsvisitatie Architectuur De onderwijsvisitatie Architectuur Een evaluatie van de kwaliteit van de bachelor-, master- en master na masteropleidingen Architectuur aan de Vlaamse Universiteiten www.vlir.be Brussel Juli 2011 VLIR

Nadere informatie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie Uittreksel uit het visitatierapport biomedische laboratoriumtechnologie voedings- en dieetkunde, 15 december 2008 Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Filmstudies en Visuele Cultuur

De onderwijsvisitatie Filmstudies en Visuele Cultuur De onderwijsvisitatie Filmstudies en Visuele Cultuur Een evaluatie van de kwaliteit van de masteropleiding Filmstudies en Visuele Cultuur aan de Universiteit Antwerpen www.vlir.be Brussel December 2010

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Economische Wetenschappen, Toegepaste Economische Wetenschappen, TEW Handelsingenieur en Zij-instroom EW TEW HI ZIJ (boek 1)

De onderwijsvisitatie Economische Wetenschappen, Toegepaste Economische Wetenschappen, TEW Handelsingenieur en Zij-instroom EW TEW HI ZIJ (boek 1) De onderwijsvisitatie Economische Wetenschappen, Toegepaste Economische Wetenschappen, TEW Handelsingenieur en Zij-instroom EW TEW HI ZIJ (boek 1) Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen

De onderwijsvisitatie Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen De onderwijsvisitatie Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen aan de Vlaamse universiteiten

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Biomedische Wetenschappen

De onderwijsvisitatie Biomedische Wetenschappen De onderwijsvisitatie Biomedische Wetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen biomedische wetenschappen, moleculaire levenswetenschappen, biomedische beeldvorming en biomedical research

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Programma van toetsing Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we een nieuw programma van toetsing ontworpen. We zijn afgestapt van

Nadere informatie

Master in het Sociaal werk

Master in het Sociaal werk Onderwijsvisitatie Master in het Sociaal werk Een evaluatie van de kwaliteit van de opleiding Master in het Sociaal werk De onderwijsvisitatie Master in het Sociaal werk Een gedrukte versie van dit rapport

Nadere informatie

Certificaten Daltononderwijs KPZ Wenke Daltonconsultants

Certificaten Daltononderwijs KPZ Wenke Daltonconsultants Certificaten Daltononderwijs KPZ Wenke Daltonconsultants Vernieuwing op basis van traditie 2 Aanleiding en doelstelling Het vaststellen van de kwalificatie eisen, inhoud, eindtermen en studiebelasting

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Bouwkunde/ Bachelor Ingenieurswetenschappen

De onderwijsvisitatie Bouwkunde/ Bachelor Ingenieurswetenschappen De onderwijsvisitatie Bouwkunde/ Bachelor Ingenieurswetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de bachelor- en masteropleidingen Bouwkunde en de bacheloropleiding Ingenieurswetenschappen aan de Vlaamse

Nadere informatie

BA 1 NTC Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 vaktitel vakcode 7 collegewekeweken. tentamen. schriftelijk. schriftelijk. tentamen. tentamen.

BA 1 NTC Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 vaktitel vakcode 7 collegewekeweken. tentamen. schriftelijk. schriftelijk. tentamen. tentamen. BIJLAGE 1 Toetsplan Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur 2014-2015 BA 1 NTC Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 7 collegewekeweken 3 toetsweken 7 college- blok 1 weken blok 2 weken blok 3 Academisch schrijven

Nadere informatie

Master in de Verpleegkunde en Vroedkunde

Master in de Verpleegkunde en Vroedkunde Vlaamse Vlaamse Hogescholenraad Onderwijsvisitatie Master in de Verpleegkunde en Vroedkunde Een onderzoek naar en evaluatie van de kwaliteit van de opleiding Master in de Verpleegkunde en Vroedkunde Brussel

Nadere informatie

VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE

VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE VISITATIE TOEGEPASTE TAALKUNDE EEN KIJK VAN ONDERUIT Prof.dr. Rita Godyns, decaan Faculteit Toegepaste Taalkunde Hogeschool Gent Universiteit Gent Overzicht: situering van de opleiding het visitatieproces

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Flanders Business School

De onderwijsvisitatie Flanders Business School De onderwijsvisitatie Flanders Business School Een evaluatie van de kwaliteit van de Executive Master of Business Administration met focus op Entrepreneurship aan de Flanders Business School, Antwerpen

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Verkeerskunde. Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Verkeerskunde aan de Universiteit Hasselt

De onderwijsvisitatie Verkeerskunde. Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Verkeerskunde aan de Universiteit Hasselt De onderwijsvisitatie Verkeerskunde Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Verkeerskunde aan de Universiteit Hasselt www.vluhr.be Brussel - oktober 2012 De onderwijsvisitatie Verkeerskunde

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen

De onderwijsvisitatie Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen De onderwijsvisitatie Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen in Vlaanderen www.vlir.be [Brussel

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Farmaceutische Wetenschappen

De onderwijsvisitatie Farmaceutische Wetenschappen De onderwijsvisitatie Farmaceutische Wetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen in het domein Farmaceutische Wetenschappen aan de Vlaamse universiteiten www.vlir.be Brussel Juli 2011

Nadere informatie

Deel B: Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud:

Deel B: Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud: FACULTEIT DER LETTEREN ONDERWIJS- EN EAMENREGELING (OER) Deel B: Bacheloropleiding Nederlandse Taal en Cultuur voor het studiejaar 2015-2016 Inhoud: 1 Algemene bepalingen 2 Vooropleiding 3 Inhoud en inrichting

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie. Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Scheikunde en Biochemie aan de Vlaamse universiteiten

De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie. Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Scheikunde en Biochemie aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Scheikunde en Biochemie aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Scheikunde-Biochemie Exemplaren

Nadere informatie

Toetsplan Bachelor CIW 2014-2015

Toetsplan Bachelor CIW 2014-2015 Toetsplan Bachelor CIW 2014-2015 BA 1 CIW Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 7 collegewekeweken blok 1 weken blok 2 weken blok 3 3 toetsweken 7 college- hertoetsweek 2 toetsweken 7 college- hertoetsweek 2 toetsweken

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie master na master Geneeskunde

De onderwijsvisitatie master na master Geneeskunde De onderwijsvisitatie master na master Geneeskunde Een evaluatie van de kwaliteit van de master na masteropleidingen Arbeidsgeneeskunde, Bioethics, Gehandicaptenzorg / Handicapstudies, Jeugdgezondheidszorg,

Nadere informatie

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Spaanse taal en cultuur, 2014-2015

DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Spaanse taal en cultuur, 2014-2015 DEEL B van de onderwijs- en examenregeling voor de bacheloropleiding Spaanse taal en cultuur, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling bestaat uit deel

Nadere informatie

1.1 Inleiding. Gehanteerde input. - referentiekaders van de opleidingen:

1.1 Inleiding. Gehanteerde input. - referentiekaders van de opleidingen: Uittreksel uit het visitatierapport iw: elektromechanica, 7 december 2009 Het domeinspecifieke referentiekader academisch gerichte bachelor Industriële wetenschappen: elektromechanica en de academisch

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Sociologie

De onderwijsvisitatie Sociologie De onderwijsvisitatie Sociologie Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen Sociologie, Sociaal-Economische Wetenschappen, Quantitative Analysis in the Social Sciences en Social Policy Analysis

Nadere informatie

De opleiding Master na master in de Actuariële Wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel

De opleiding Master na master in de Actuariële Wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel Visitatie Actuariële Wetenschappen De opleiding Master na master in de Actuariële Wetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel Verkorte procedure www.vlir.be Brussel-december 2010 Exemplaren van dit

Nadere informatie

SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master

SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master SEFOTECH.NUT JOINT DEGREE awarded: M.Sc. Degree in Food Science, Technology and Nutrition SEFOTECH.NUT 2 History of the project -90s : IPs on brewing, wine making,

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Materiaalkunde Chemische Technologie

De onderwijsvisitatie Materiaalkunde Chemische Technologie De onderwijsvisitatie Materiaalkunde Chemische Technologie Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Materiaalkunde Chemische Technologie aan de Vlaamse universiteiten www.vlir.be Brussel

Nadere informatie

Voorwoord. Ik hoop dat dit naslagwerk met personeelsstatistieken een geschikt hulpmiddel zal zijn bij al uw opzoekingen. B. Van Camp Voorzitter

Voorwoord. Ik hoop dat dit naslagwerk met personeelsstatistieken een geschikt hulpmiddel zal zijn bij al uw opzoekingen. B. Van Camp Voorzitter Voorwoord Hierbij vindt u de jaarlijkse VLIR publicatie Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten (telling 01-02-2006). De Vlaamse universiteiten willen hiermee inzicht

Nadere informatie

Toetsplan Bacheloropleiding Informatiekunde 2014-2015

Toetsplan Bacheloropleiding Informatiekunde 2014-2015 Toetsplan Bacheloropleiding 2014-2015 BA 1 IK Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 7 collegewekeweken 3 toetsweken 7 college- 2 blok 1 weken blok 2 weken blok 3 toetsweken blok 4 opdrachten schr. tent. schr. tent.

Nadere informatie

Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA

Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA Inleiding Tijdens de eerste studiedag van de BAMA-werkgroep op 10 oktober l.l. werd aan de BAMAcoördinatoren de opdracht gegeven om

Nadere informatie

Kwaliteitszorg en accreditatie

Kwaliteitszorg en accreditatie Infofiche Kwaliteitszorg en accreditatie Om kwaliteitsvol onderwijs te garanderen, worden opleidingen en instellingen beoordeeld. Enerzijds is er interne kwaliteitszorg die binnen de hogeschool of universiteit

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Logopedische en Audiologische Wetenschappen

De onderwijsvisitatie Logopedische en Audiologische Wetenschappen De onderwijsvisitatie Logopedische en Audiologische Wetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen logopedische en audiologische wetenschappen aan de Vlaamse universiteiten www.vlir.be

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Kerkelijk Recht

De onderwijsvisitatie Kerkelijk Recht De onderwijsvisitatie Kerkelijk Recht Een evaluatie van de kwaliteit van de masteropleidingen Master in samenleving, recht en religie en Master of Society, Law and Religion en de master-na-masteropleidingen

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Geneeskunde

De onderwijsvisitatie Geneeskunde De onderwijsvisitatie Geneeskunde Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen geneeskunde aan de Vlaamse universiteiten www.vlir.be [Brussel - december 2005] De onderwijsvisitatie Geneeskunde Een

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Medisch-Sociale Wetenschappen en Gerontologie

De onderwijsvisitatie Medisch-Sociale Wetenschappen en Gerontologie De onderwijsvisitatie Medisch-Sociale Wetenschappen en Gerontologie Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Medisch- Sociale Wetenschappen en Gerontologie aan de Vlaamse universiteiten

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Communicatiewetenschappen

De onderwijsvisitatie Communicatiewetenschappen De onderwijsvisitatie Communicatiewetenschappen Een evaluatie van de kwaliteit van de bachelor- en masteropleidingen Communicatiewetenschappen, de masteropleiding Informatie- en Bibliotheekwetenschap en

Nadere informatie

De invoering geschiedt volgens een gefaseerde opbouw (jaar na jaar), waarbij de oude opleidingen parallel met de nieuwe worden afgebouwd.

De invoering geschiedt volgens een gefaseerde opbouw (jaar na jaar), waarbij de oude opleidingen parallel met de nieuwe worden afgebouwd. Aanbevelingen aangaande de overgangen voor het academiejaar 2006-2007 bij de invoering van de BaMastructuur vanaf het academiejaar 2004-2005 voor studenten uit bestaande opleidingen Vanaf het academiejaar

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

betreffende het Onderwijs XXIII

betreffende het Onderwijs XXIII stuk ingediend op 2066 (2012-2013) Nr. 5 19 juni 2013 (2012-2013) Ontwerp van decreet betreffende het Onderwijs XXIII Amendementen Stukken in het dossier: 2066 (2012-2013) Nr. 1: Ontwerp van decreet Nr.

Nadere informatie

VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - SOCIALE EN CULTURELE AGOGIEK

VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - SOCIALE EN CULTURELE AGOGIEK VLAAMSE INTERUNIVERSITAIRE RAAD DE ONDERWIJSVISITATIE PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN - SOCIALE EN CULTURELE AGOGIEK Een onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingen pedagogische wetenschappen en sociale

Nadere informatie

Master in de biomedische wetenschappen

Master in de biomedische wetenschappen LEUVEN t Master in de biomedische wetenschappen Afstudeerrichting biomedisch basis- en translationeel onderzoek Afstudeerrichting management en communicatie in de biomedische wetenschappen Minor management

Nadere informatie

Juridische kennis en professionele vaardigheden

Juridische kennis en professionele vaardigheden Eindtermen Bachelor Rechtsgeleerdheid master rechtsgeleerdheid De bachelor heeft kennis van en inzicht in het geldende recht alsmede recht met elkaar verbonden zijn. De bachelor is in staat om vanuit het

Nadere informatie

Uitbreiding studieomvang

Uitbreiding studieomvang Infofiche Uitbreiding studieomvang Om te voldoen aan internationale verwachtingen en de studiedruk te verlagen, werd de mogelijkheid gecreëerd de masteropleidingen in de humane wetenschappen te verlengen

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Status februari 2016

Status februari 2016 Status februari 2016 Bachelor of Science in de toegepaste economische wetenschappen Bachelor of Science in de toegepaste economische wetenschappen Kortrijk Bachelor of Science in de psychologie Bachelor

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Tandheelkunde. Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Tandheelkunde aan de Vlaamse universiteiten

De onderwijsvisitatie Tandheelkunde. Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Tandheelkunde aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Tandheelkunde Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Tandheelkunde aan de Vlaamse universiteiten www.vlir.be Brussel Juli 2011 VLIR Vlaamse Interuniversitaire

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Whygoingto Bologna? Opleiding = motor voor verandering. Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels

Whygoingto Bologna? Opleiding = motor voor verandering. Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels Prof. Dr. Sofie De Kimpe Free University of Brussels 1. De rol van opleiding en vorming in de 1. Betekenis voor het politieonderwijs 2. Kwaliteit? 1. De rol van opleiding en vorming in de 3. Bologna: een

Nadere informatie

Accreditatiestatus Academische opleidingen van de Vrije Universiteit Brussel aanbod 2013/14

Accreditatiestatus Academische opleidingen van de Vrije Universiteit Brussel aanbod 2013/14 Accreditatie Academische opleidingen van de Vrije Universiteit Brussel aanbod 2013/14 Alle opleidingen die in de hierna lijsten voorkomen worden aangeboden conform de desbetreffende bepalingen van de Codex

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 529 Besluit van 14 oktober 2002 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit WHW in verband met de aanwijzing van masteropleidingen in het wetenschappelijk

Nadere informatie

VLIR VLIR VLIR. Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten. Vlaamse Interuniversitaire Raad

VLIR VLIR VLIR. Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten. Vlaamse Interuniversitaire Raad Statistische gegevens betreffende het personeel aan de universiteiten telling 1 februari 2013 www.vlir.be december 2013 Voorwoord Hierbij vindt u de jaarlijkse publicatie Statistische gegevens betreffende

Nadere informatie

Overgangsmaatregelen per opleiding: overzicht academiejaar 2009-2010 (versie 5 oktober 2009)

Overgangsmaatregelen per opleiding: overzicht academiejaar 2009-2010 (versie 5 oktober 2009) Inhoud: 1. 2009-2010: geordend per faculteit a. speciale overgangsmaatregelen omvorming naar BaMa b. overgangsmaatregelen bij verschuivingen in BaMa-opleidingsaanbod 2. faculteitsoverschrijdend: speciale

Nadere informatie

De opleiding Master in de Internationale Betrekkingen en de Diplomatie van de Universiteit Antwerpen

De opleiding Master in de Internationale Betrekkingen en de Diplomatie van de Universiteit Antwerpen De onderwijsvisitatie Internationale Betrekkingen en Diplomatie De opleiding Master in de Internationale Betrekkingen en de Diplomatie van de Universiteit Antwerpen Verkorte procedure www.vlir.be Brussel

Nadere informatie

Visitaties in de hogescholen en universiteiten. VEP 7 december 2012

Visitaties in de hogescholen en universiteiten. VEP 7 december 2012 Visitaties in de hogescholen en universiteiten VEP 7 december 2012 1 Visitaties in de hogescholen en universiteiten 1. Situering van de visitaties in de kwaliteitsbewaking 2. Onderzoek van Belgische Rekenhof

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Motivatie voor FT en voor het volgen van een masteropleiding (MRCA)

Motivatie voor FT en voor het volgen van een masteropleiding (MRCA) Bijlage 3. Motivatie voor FT en voor het volgen van een masteropleiding (MRCA) Het volgen van een masteropleiding als fysiotherapeut is geen vlotte beslissing die in een impuls wordt genomen. Nogal logisch,

Nadere informatie

Besluit. Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie De beoordeling betreft een verkorte procedure na tijdelijke erkenning.

Besluit. Oordeel en samenvattend advies van de visitatiecommissie De beoordeling betreft een verkorte procedure na tijdelijke erkenning. se a ccr ed tati eorga n t s att e Besluit Accreditatierapport en -besluit met een positieve beoordeling van de accreditatieaanvraag voor de opleiding Bachelor of Arts in de taal- en letterkunde: combinatie

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Wijsbegeerte

De onderwijsvisitatie Wijsbegeerte Brussel, juni 2005 De onderwijsvisitatie Wijsbegeerte Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen wijsbegeerte aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Wijsbegeerte Een evaluatie van

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4986 Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 260 STUDENTS AND HIGHER EDUCATION REFORM Uw locaal interviewernummer Naam plaats

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Wiskunde

De onderwijsvisitatie Wiskunde Brussel, juni 2005 De onderwijsvisitatie Wiskunde Een evaluatie van de kwaliteit van de opleidingen wiskunde aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Wiskunde Een evaluatie van de kwaliteit

Nadere informatie

De onderwijsvisitatie Psychologie. Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Psychologie aan de Vlaamse universiteiten

De onderwijsvisitatie Psychologie. Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Psychologie aan de Vlaamse universiteiten De onderwijsvisitatie Psychologie Een evaluatie van de kwaliteit van de academische opleidingen Psychologie aan de Vlaamse universiteiten www.vluhr.be Brussel - september 2012 De onderwijsvisitatie Psychologie

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013 De OU kiest een nieuwe koers Lex Bijlsma 23 november 2013 Accreditatie en visitaties Bachelor Informatiekunde: gevisiteerd 4 april 2012 Accreditatie definitief 13 juni 2013 Master Software Engineering:

Nadere informatie