Eurobarometer Europees Parlement (Standaard EB 74.3 voor energie) Europeanen en energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eurobarometer Europees Parlement (Standaard EB 74.3 voor energie) Europeanen en energie"

Transcriptie

1 Directoraat-generaal Voorlichting Directoraat C - Betrekkingen met de burgers Eenheid Opvolging publieke opinie Brussel, 31 januari 2011 Parlemeter januari 2011 Eurobarometer Europees Parlement (Standaard EB 74.3 voor energie) Europeanen en energie ANALYTISCHE SYNTHESE Onderzoeksgebied: EU-27 ( personen geïnterviewd) Bevolking: Europeanen van 15 jaar en ouder Methodologie: Persoonlijke interviews (CAPI) Veldwerk: 25 november - 17 december 2010 uitgevoerd door TNS Opinion INLEIDING 3 I. WAT TE DOEN BIJ PROBLEMEN IN DE ENERGIEVOORZIENING? 7 1. Europees gemiddelde 7 2. Variaties en nationale trends 7 II. ENERGIECRISIS: WEDERZIJDSE BIJSTAND LEVEREN OF NIET? 8 A. Uit naam van de Europese solidariteit 8 1. Europees gemiddelde 8 2. Variaties en nationale trends 9 B. In het belang van de energiezekerheid van het betreffende land Europees gemiddelde Variaties en nationale trends 11 III. NAUWERE ENERGIESAMENWERKING: WELKE PRIORITEITEN? Europees gemiddelde Resultaten op volgorde van prioriteit: variaties en nationale trends 15 Stabiliteit van energieprijzen, eerste prioriteit van de ondervraagden (29 %) Duurzame energie, tweede prioriteit van de ondervraagden (27 %) Zekerheid van energievoorziening, derde prioriteit van de ondervraagden (20 %) Energie-efficiëntie, vierde prioriteit van de ondervraagden (16 %)

2 2

3 INLEIDING Het Europees Parlement besteedt al enige jaren bijzondere aandacht aan de energiesituatie in de EU. Sterker nog, het lijkt van essentieel belang dat de Europese Unie en haar lidstaten voortmaken met de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk energiebeleid om alle uitdagingen die zich op dit gebied voordoen doeltreffend het hoofd te kunnen bieden. Iedereen herinnert zich nog de crisis die Rusland in de winter van veroorzaakte door de gastoevoer naar Oekraïne op te schorten. De gevolgen staan de Europeanen van wie er miljoenen, in ongeveer vijftien lidstaten, direct of indirect in hun dagelijks leven getroffen werden nog helder voor de geest. Dit wierp een bijzonder schril licht op de energieafhankelijkheid van de EU, aangezien in de winter van vergelijkbare incidenten hadden plaatsgevonden. Sinds die periode, in 2006, heeft het Europees Parlement aangedrongen op een breed energiebeleid op basis van solidariteit tussen de lidstaten. In september 2007 drong het aan op de vaststelling van "een gemeenschappelijk extern energiebeleid". Naast afhankelijkheid van gas, is er ook afhankelijkheid van olie. De EU zag zich dus gesteld voor de volgende vragen: hoe waarborgen we energiezekerheid? Hoe moeten de betrekkingen met toevoerlanden eruitzien? Welke verbindingen moeten worden gelegd naar de regionale samenwerkingsorganisaties? Hoe kunnen de 27 nationale netwerken doeltreffend op elkaar worden aangesloten? Hoe ontwikkelen we alternatieve energiebronnen, en welke? Hoe zorgen we voor stabiele energieprijzen? Aan de vooravond van de eerste Europese Raad die geheel in het teken staat van de energiekwestie, op 4 februari 2011, werd duidelijk dat het nuttig zou zijn te beoordelen hoe Europeanen aankijken tegen het energievraagstuk en tegen de rollen van respectievelijk de Europese Unie en haar lidstaten op dit terrein. Vanwege de data waarop de verschillende resoluties worden aangenomen, zal deze enquête in twee delen worden gesplitst. Het eerste zal vóór de Europese Raad worden gepubliceerd en het tweede in maart. In dit tweede deel zal het accent liggen op meer specifieke kwesties in verband met de nieuwe energiestrategie van de EU in de aanloop naar In het kader van deze eerste, door TNS Opinion uitgevoerde enquête zijn drie algemene vragen gesteld die samenhangen met voorstellen die het Europees Parlement verscheidene keren heeft ingediend. De antwoorden van de Europeanen laten aan duidelijkheid niets te wensen over. Enerzijds zijn de ondervraagden zich terdege bewust van de Europese meerwaarde van een betere coördinatie van energiebeleid en een grotere solidariteit tussen de lidstaten in geval van een bevoorradingscrisis. Anderzijds tonen de resultaten hoezeer de cultuur en de situatie van elke afzonderlijke EU-lidstaat ten aanzien van energie van invloed is op de antwoorden als het gaat om energieprioriteiten. Om die reden vonden wij het belangrijk in dit verslag een aantal Eurostat-statistieken en -kaarten op te nemen ("Panorama of energy", editie 2009) waarmee de energiecontext van elke lidstaat wordt toegelicht. 3

4 Europeanen vinden de coördinatie van energiebeleid belangrijker dan nationale maatregelen Zo antwoordt 60 % van de Europeanen dat maatregelen die zijn afgestemd met de andere EU-landen hen beter zouden beschermen tegen aanvoerproblemen, inclusief onderbrekingen in de gaslevering. 32 % denkt beter beschermd te zijn wanneer hun land afzonderlijk maatregelen treft. Europeanen zijn voorstander van solidariteit tussen de lidstaten in geval van aanvoerproblemen 79 % van de ondervraagden zijn voorstander van een dergelijke solidariteit. Slechts 15 % is ertegen. Dit is de enige vraag waarop de antwoorden in de 27 lidstaten boven de 50 % liggen. Het is uitermate interessant om deze uitkomst te vergelijken met die van de EP- Eurobarometer 74.1 "De Europeanen en de crisis", die op 14 oktober 2010 is gepubliceerd. Bij die gelegenheid verklaarde 49 % van de ondervraagden voorstander te zijn van financiële solidariteit met een lidstaat die te kampen had met belangrijke economische of financiële problemen, terwijl 39 % tegenstander was. Aangezien deze vragen in een volkomen andere context werden gesteld, is een kwantitatieve vergelijking niet relevant. Wanneer we echter de tabel op bladzijde 13 bekijken, zien we een grote overeenkomst in de rangorde van landen voor beide vormen van solidariteit. Met andere woorden, de ondervraagden uit de 27 lidstaten antwoorden in beide gevallen in hoofdzaak hetzelfde, wat suggereert dat de houding van de ondervraagden ten aanzien van dit solidariteitsconcept niet verandert, ongeacht het type solidariteit dat onderzocht wordt. In de top vijf van lidstaten die het meest positief staan tegenover het concept van solidariteit, zowel in economische zin als op energiegebied, vinden we vier dezelfde lidstaten terug. Omgekeerd behoren drie lidstaten in beide gevallen tot de vijf landen die het minst positief staan tegenover het concept van solidariteit. Het solidariteitsbeginsel is onderwerp van uitvoerig debat binnen de EU; het zal interessant zijn het beginsel in toekomstige enquêtes van het Europees Parlement te onderzoeken in relatie tot andere beleidsterreinen op Europees niveau. De prioriteiten van de Europeanen wat energiesamenwerking betreft, worden sterk beïnvloed door de nationale energiesituatie In hun antwoorden, die op bladzijde 15 van dit verslag worden beschreven, stellen de ondervraagden zeer duidelijke prioriteiten ten aanzien van de verschillende gebieden van energiesamenwerking. Om deze uitkomsten beter te kunnen duiden, zouden de Europese gemiddelden moeten worden geanalyseerd in het licht van de nationale resultaten. Nadere bestudering van een aantal specifieke voorbeelden waarbij de uitkomsten van de enquête en de statistieken van Eurostat naast elkaar worden gelegd, leidt in feite tot de constatering dat er sterke verbanden bestaan tussen de energiecultuur, de nationale energiesituatie en de antwoorden van de burgers. 4

5 Stabiliteit van energieprijzen: de eerste prioriteit van de ondervraagden (29 %) In 2006 importeerde de EU volgens Eurostat 54 % van de energie die zij voor haar consumptie nodig had. Dit leidt tot prijsschommelingen als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen en speculatie op de markt voor grondstoffen die nodig zijn voor energieproducten. In de tweede helft van 2007 en de tweede helft van 2008 stegen de prijzen van elektriciteit en gas voor huishoudens in de EU-27 respectievelijk 9,6 % en 21,1 %. Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken dat 29 % van de ondervraagden de stabiliteit van de energieprijzen als eerste prioriteit op het gebied van energiesamenwerking beschouwt. De verschillen tussen de lidstaten zijn echter zeer groot en variëren van 8 % in Denemarken tot 45 % in Tsjechië. Om deze antwoorden beter te kunnen duiden, is het interessant de energiesituatie in deze twee landen te bekijken. Volgens Eurostat was Tsjechië in 2005 voor 60 tot 80 % afhankelijk van ingevoerde energie. Tsjechië is een van de landen waar de prijzen van elektriciteit en vooral gas tussen 2007 en 2008 het sterkst stegen. Niettemin was voor 2010 de doelstelling voor duurzame energie minder dan 10 %. Denemarken, aan de andere kant, was de enige netto-uitvoerder van energie in Hier daalde de prijs van gas het sterkst (-28 %) maar desondanks blijft Denmarken, met Zweden, het land met de hoogste gasprijs. Wat duurzame energie betreft, loopt Denemarken voorop: zijn doelstelling voor 2010 is 30 %. Duurzame energie: de tweede prioriteit van de Europeanen (27 %) De EU streeft ernaar tegen 2020 een aandeel van 20 % duurzame energie te bereiken. Ook nu weer zijn de verschillen tussen de lidstaten zeer groot. De twee landen waarvoor duurzame energie een topprioriteit is, zijn Denemarken (53 %) en Zweden (51 %), ook al zijn zij de landen die op energiegebied het minst afhankelijk zijn en behoren ze tot de meest vooruitstrevende op het gebied van duurzame energie. Twee landen waar men minder gericht is op de ontwikkeling van duurzame energie, Litouwen (12 %) en Tsjechië (13 %), zijn landen die in hoge mate afhankelijk zijn van ingevoerde energie en waar de gasprijzen sterk gestegen zijn. Zekerheid van de energievoorziening: de derde prioriteit (20 %) Er is al eerder gewezen op het probleem van de context waarbinnen de zekerheid van de energievoorziening moet worden beschouwd. In het EU-gemiddelde van 20 % komt niet tot uitdrukking dat de verschillen tussen de lidstaten variëren van 6 % tot 31 % een verschil van 25 procentpunten. Betekent dit dat de landen die het meest afhankelijk zijn ook die landen zijn die het meest hechten aan maatregelen om de energiezekerheid te waarborgen? De resultaten vertellen een heel ander verhaal: 5

6 De twee landen met de antwoorden die het meest uiteenlopen, zijn allebei energieafhankelijk, zij het in verschillende mate: - In Cyprus vindt slechts 6 % van de ondervraagden de zekerheid van de energievoorziening een prioriteit (27e van 27 lidstaten). Het land is voor vrijwel 100 % energieafhankelijk. Olie vormt het grootste deel van de energiebronnen van Cyprus en er hebben geen onderbrekingen in de toevoer plaatsgevonden. - In Duitsland vindt 31 % van de ondervraagden energiezekerheid een prioriteit. Het land is voor 62 % van zijn energie afhankelijk van invoer (8 punten boven het Europees gemiddelde). In Polen, een land met een lage invoerafhankelijkheid het land is slechts voor 25 % afhankelijk zijn de ondervraagden zeer bezorgd over de zekerheid van de energievoorziening (28 %, EU-gemiddelde 20 %). Vermoedelijk zijn de gascrises tussen Rusland en Oekraïne in belangrijke mate van invloed geweest op dit hoge responspercentage. Energie-efficiëntie: de vierde prioriteit van de Europeanen (16 %) Anders dan bij de overige prioriteiten het geval was, is het maximumverschil tussen de lidstaten voor de prioriteit 'energie-efficiëntie' slechts 16 procentpunten: 9 % voor Polen en Portugal, 25 % voor Finland en Zweden. Bij 'prijsstabiliteit', de eerste prioriteit voor de ondervraagden, is dit verschil maar liefst 37 %. Dit relatief nieuwe concept is inmiddels een van de topprioriteiten van de EU. Tegen 2020 moet 20 % meer energie bespaard worden. Energie-efficiëntie is een cruciale factor in het verminderen van CO2-uitstoot en energieafhankelijkheid. Het Europees Parlement heeft in dit verband, in december 2010, verzocht om ambitieus beleid op dit vlak (energieprestatiecertificaten, financiële stimulansen op regionaal, nationaal en Europees niveau). Men zou zich kunnen afvragen of het niet wenselijk is een speciaal systeem voor onderwijs over energie-efficiëntie te ontwikkelen om het bewustzijn van Europeanen wat betreft dit vraagstuk in alle lidstaten te vergroten. 6

7 I. WAT TE DOEN BIJ PROBLEMEN IN DE ENERGIEVOORZIENING? V1 In de winter van 2008 kreeg een aantal lidstaten van de Europese Unie te maken met aanzienlijke problemen met de energievoorziening,in het bijzonder een onderbreking in de gaslevering. Als burger, zou u zeggen dat u beter beschermd zou zijn tijdens zo'n energievoorzieningsrisico als...? 1. Europees gemiddelde Coordination of energy policies (OUR COUNTRY) adopted and implemented measures in a coordinated way with the other EU countries DK (OUR COUNTRY) adopted and implemented measures individually UE27 60% 8% 32% 2. Variaties en nationale trends Coordination of energy policies (OUR COUNTRY) adopted and implemented measures in a coordinated way with the other EU countries DK (OUR COUNTRY) adopted and implemented measures individually LU CY HU LT NL SK BE DK EE SE FR ES SI EL LV PT IT UE27 CZ DE FI MT PL BG RO IE UK AT 80% 4% 16% 76% 75% 5% 1% 19% 24% 74% 8% 18% 72% 4% 24% 72% 3% 25% 71% 2% 27% 70% 3% 27% 70% 6% 24% 69% 5% 26% 68% 7% 25% 66% 8% 26% 65% 4% 31% 63% 7% 30% 61% 6% 33% 61% 11% 28% 60% 9% 31% 60% 8% 32% 58% 3% 39% 58% 4% 38% 56% 3% 41% 56% 29% 56% 11% 33% 55% 17% 28% 54% 18% 28% 53% 32% 46% 11% 43% 40% 4% 56% 7

8 Terwijl het EU-gemiddelde op 60 % ligt, verschillen de cijfers voor de twee landen aan de uitersten van de schaalverdeling met een factor 2, dat wil zeggen 40 procentpunten. Ongeveer drie op de vier Luxemburgers (80 %), Hongaren (75 %) en Cyprioten (76 %) vinden dat coördinatie binnen de EU prioriteit zou moeten krijgen in het geval van grote problemen met de energievoorziening. Oostenrijkers (40 %), Britten (46 %) en Ieren (53 %) daarentegen staan het minst positief tegenover coördinatie binnen de EU. Opgemerkt moet worden dat twee van de landen die het zwaarst getroffen werden door de gascrisis in de winter van zich ver onder het Europese gemiddelde bevinden landen (Bulgarije: 55 % en Roemenië: 54 %). Bovendien is in deze twee landen het percentage 'weet niet'-antwoorden het hoogst. 8

9 II. ENERGIECRISIS: WEDERZIJDSE BIJSTAND LEVEREN OF NIET? Zoals we zojuist hebben gezien, willen Europeanen een betere samenwerking tussen de lidstaten in geval van een bevoorradingscrisis. Maar zijn ze ook bereid elkaar te helpen? Ja is het antwoord dat door een overweldigende meerderheid wordt gegeven, of het nu gaat om redenen van solidariteit of energiezekerheid. A. Uit naam van de Europese solidariteit 1. Europees gemiddelde Assistance in the name of European solidarity Q 2 Please tell me whether you totally agree, tend to agree, tend to disagree or totally disagree with each of the following statements concerning the question of energy supplies within the EU? It is desirable that (OUR COUNTRY) provides assistance to another EU Member State facing significant energy supply problems in the name of European solidarity between Member States Total 'Agree' 79% DK 6 % 15 % Total 'Disagree' Een zeer grote meerderheid van de Europeanen (79 %) is voorstander van solidariteit tussen de lidstaten in geval van aanzienlijke problemen met de energievoorziening. In 26 lidstaten vindt meer dan twee derde van de ondervraagden deze solidariteit wenselijk. In Malta ligt het percentage echter net boven de 50 %. 15 % van de ondervraagden is niettemin geen voorstander. 9

10 2. Variaties en nationale trends Assistance in the name of European solidarity Q 2 Please tell me whether you totally agree, tend to agree, tend to disagree or totally disagree with each of the following statements concerning the question of energy supplies within the EU? It is desirable that (OUR COUNTRY) provides assistance to another EU Member State facing significant energy supply problems in the name of European solidarity between Member States Total 'Agree' DK Total 'Disagree' DK 89% 1% 10% SE 89% 2% 9% LU 89% 3% 8% CY 88% 5% 7% BE 85% 2% 13% FR 85% 4% 11% PL 84% 8% 8% HU 83% 1% 16% SK 83% 3% 14% NL 83% 3% 14% EE 83% 5% 12% PT 82% 10% 8% EL 81% 3% 16% CZ 81% 3% 16% DE 81% 4% IT 80% 6% 14% UE27 79% 6% ES 78% 7% FI 77% 2% 21% AT 77% 2% 21% LV 76% 5% 19% LT 74% 6% 20% IE 74% 14% 12% BG 73% 14% 13% SI 71% 3% 26% UK 67% 9% 24% RO 66% 21% 13% MT 51% 34% - Het verschil tussen de twee landen aan de uitersten van de schaalverdeling bedraagt 38 procentpunten. - De landen waar de grootste meerderheid van ondervraagden wil dat hun land hulp biedt aan een ander land dat zich in moeilijkheden bevindt, zijn Denemarken (89 %), Luxemburg (89 %) en Zweden (89 %). - Malta (34 %), Slovenië (26 %) en het Verenigd Koninkrijk (24 %) zijn daarentegen de landen waar de animo voor solidariteit het geringst is. B. In het belang van de energiezekerheid van het betreffende land 10

11 1. Europees gemiddelde Assistance in the name of energy security Q2 Please tell me whether you totally agree, tend to agree, tend to disagree or totally disagree with each of the following statements concerning the question of energy supplies within the European Union? It is in the energy security interest of (OUR COUNTRY) to provide assistance to a Member State facing important difficulties of energy supply. Total 'Agree' 77 % 16 % 7 % DK Total 'Disagree' Een zeer grote meerderheid van de Europese ondervraagden (77 %) vindt het in het belang van de energieveiligheid van hun eigen land om steun te bieden aan een andere lidstaat van de EU die te maken heeft met aanzienlijke problemen met de energievoorziening. 16 % van de ondervraagden is niettemin geen voorstander. 11

12 2. Variaties en nationale trends Assistance in the name of energy security Q 2 Please tell me whether you totally agree, tend to agree, tend to disagree or totally disagree with each of the following statements concerning the question of energy supplies within the EU? It is in the interest of the energy security of (OUR COUNTRY) to provide assistance to another EU Member State facing significant energy supply problems Total 'Agree' DK Total 'Disagree' DK SE LU BE SK HU CY FR PT PL IT CZ EE NL UE27 UE 27 ES EL LT DE FI IE LV BG UK SI AT RO MT 91% 89% 86% 85% 84% 84% 84% 84% 83% 82% 82% 81% k 78% 77% 77% 76% 76% 75% 74% 73% 73% 71% 71% 68% 67% 67% 66% 50% 13% 5% 4% 7% 8% 4% 8% 5% 2% 14% 6% 13% 8% 4% 3% 21% 1% 8% 1% 10% 3% 11% 2% 13% 4% 12% 1% 6% 10% 4% 12% 11% 6% 10% 8% 6% 12% 5% 14% 37% 17% 19% 16% 16% 20% 17% 21% 25% 13% 23% 16% 24% 29% 30% 13% Van alle ondervraagden geven de Denen (91 %), Zweden (89 %), Luxemburgers (86 %) en Belgen (85 %) met de grootste meerderheid aan dat steun aan een andere lidstaat in het belang is van de energieveiligheid van hun eigen land. In Malta (37 %), Oostenrijk (30 %) en Slovenië (29 %) daarentegen vinden de ondervraagden dat deze solidariteit niet in het belang is van de energieveiligheid van hun land. 12

13 ADDENDUM Energiesolidariteit/financiële solidariteit: rangschikking naar lidstaat In oktober 2010 is de ondervraagden in het kader van EP-Eurobarometer 74.1 "De Europeanen en de crisis" gevraagd naar hun mening over financiële solidariteit tussen lidstaten. 49 % gaf aan daar voorstander van te zijn en 39 % verklaarde tegen te zijn. Het leek ons zinvol de resultaten per lidstaat voor deze twee soorten solidariteit met elkaar te vergelijken. Aangezien deze vragen in een volkomen andere context werden gesteld, is een vergelijking tussen de cijfers volstrekt niet relevant. Wanneer we echter de tabel op de volgende pagina bekijken, valt op dat de rangorde van de landen voor beide soorten solidariteit sterke overeenkomsten vertoont. Met andere woorden, de ondervraagden in de 27 lidstaten geven hoofdzakelijk hetzelfde antwoord in beide gevallen, wat zou betekenen dat de houding van de ondervraagden ten aanzien van dit solidariteitsconcept niet verandert, ongeacht het type solidariteit dat onderzocht wordt. Vier landen komen dan ook steevast terug in de top vijf van landen die het meest positief staan tegenover het solidariteitsconcept, zowel in de zin van economische als energiesolidariteit: Luxemburg, Zweden, Denemarken en Cyprus. Omgekeerd behoren drie lidstaten in beide gevallen tot de vijf landen die het minst positief staan tegenover het solidariteitsbeginsel: Roemenië, Slovenië en Bulgarije. 13

14 ADDENDUM - Energiesolidariteit/financiële solidariteit: rangschikking naar lidstaat "Energiesolidariteit" EB 74.3 Veldwerk: 25 november- 17 december 2010 In welke mate bent u het eens of oneens met de volgende uitspraak: Het is wenselijk dat (ONS LAND) steun biedt aan een andere lidstaat van de EU die te maken heeft met aanzienlijke problemen met de energievoorziening uit naam van de Europese solidariteit tussen lidstaten. "Financiële solidariteit" EB 74.1 Veldwerk: 26 augustus - 16 september 2010 In welke mate bent u het eens of oneens met de volgende uitspraak: In tijden van crisis is het wenselijk dat (ONS LAND) financiële hulp geeft aan een andere lidstaat van de EU die te maken heeft met ernstige economische en financiële moeilijkheden. Rangorde # Totale aantal "eens": som van "helemaal mee eens" en "eerder mee eens" Totale aantal "eens": som van "helemaal mee eens" en "eerder mee eens" 1 LU* CY 2 SE* DK 3 DK* SE 4 CY BE 5 FR* LU 6 BE* FI 7 PL PT* 8 EE* NL* 9 NL* EE* 10 SK* AT * 11 HU* IE* 12 PT IT 13 DE* PL** 14 CZ* FR** 15 EL* ES * 16 IT EU 27* 17 ES EL 18 EU 27 MT 19 AT* DE * 20 FI* UK* 21 LV LT 22 IE* LV 23 LT* SK* 24 BG HU* 25 SI CZ* 26 UK RO 27 RO SI 28 MT BG * Ex aequo ** Ex aequo NB: Het verschil in de spreiding van de antwoorden op de twee vragen beperkt de vergelijkbaarheid van de resultaten. Het aantal procentpunten verschil tussen het eerste en het laatste antwoord op de vraag over "financiële solidariteit" (46 punten) is tweemaal zo groot als het aantal procentpunten verschil tussen het eerste en laatste antwoord op de vraag over "energiesolidariteit" (23); de extreme waarde van de Maltese uitkomst is hierbij buiten beschouwing gelaten. 14

15 III. NAUWERE ENERGIESAMENWERKING: WELKE PRIORITEITEN? V3 Het Europees Parlement wil dat de lidstaten meer samen gaan werken op het gebied van energie. Met dat in gedachten, waar moet volgens u de meeste prioriteit aan worden gegeven? (Slechts één antwoord mogelijk) 1. Europees gemiddelde The main energy policy Q3 The European Parliament wants increased energy cooperation between the European Union Member States. With this in mind, do you think that the main priority should be given to? The stability of energy prices 29% Developing renewable energies 27% Guaranteeing energy supplies 20% Contributing to energy savings, in particular by promoting energy efficiency which consists in producing the same goods and services using less energy 16% All at the same time (SPONTANEOUS) 4% DK 4% a) Resultaten 0% 5% 10% 20% 25% 30% 35% Prijsstabiliteit (29 %) is voor de Europese burgers de belangrijkste prioriteit, op de voet gevolgd door het ontwikkelen van duurzame energie (27 %). De prioriteit die daarop volgt is het garanderen van de energieleveranties (20 % van de Europeanen) en voor 16 % van de ondervraagden heeft energiebesparing de meeste prioriteit. Opgemerkt moet worden dat het Europees gemiddelde voor deze vier prioriteiten geen weerspiegeling vormt van de nationale resultaten, die onderling sterk uiteenlopen. b) Eurostat-statistieken De EU voorziet zelf in minder dan de helft van haar energiebehoefte, en in 2006 werd 54 % van de gebruikte energie ingevoerd (Eurostat 2007). Olie (60 %) is de belangrijkste component van de totale energie-invoer van de EU. Op de tweede plaats komt gas (26 %) en vervolgens vaste brandstoffen (13 %) zoals, bijvoorbeeld, steenkool. Wat het gebruik betreft, ziet de verdeling van de energiemix er als volgt uit: 15

16 (zie bijlage 1): ruwe olie en olieproducten: 36,5 %; aardgas: 24 %; vaste brandstoffen (steenkool enz.) 18,3 %; kernenergie: 13,4 % en duurzame energiebronnen: 7,8 %. De ontwikkeling van de energieproductie in de EU tussen 1990 en (bijlage 2). 2. Resultaten op volgorde van prioriteit: variaties en nationale trends Prijsstabiliteit: de eerste prioriteit van de ondervraagden (29 %) First priority : stability of energy prices 50% 45% 40% 35% 45% 45% 40% 38% 37% 37% 36% 36% 36% 35% 35% 32% 32% 30% 25% 20% 29% 29% 29% 29% 28% 27% 26% 23% 22% 21% 21% 19% 10% 9% 8% 5% 0% CZ LT LV PT BE EL BG FR MT RO SK EE PL UE27 DE ES UK LU IE CY HU SI AT FI IT NL SE DK a) Resultaten Het EU-gemiddelde ligt op 27 %, waarbij het verschil tussen de twee landen aan de uitersten van de schaalverdeling 41 procentpunten is: 12 % aan het ene uiterste en 53 % aan het andere. Litouwen (45 %), Tsjechië (45 %) en Letland (40 %) zijn de landen waar het grootste aantal ondervraagden van mening is dat de stabiliteit van de energieprijzen de belangrijkste prioriteit van energiesamenwerking moet zijn. Daartegenover staan Denemarken (8 %), Zweden (9 %) en Nederland (15 %), waar het kleinste aantal ondervraagden prijsstabiliteit als de belangrijkste prioriteit beschouwt. b) Eurostat-statistieken Wat de energieprijs betreft, vestigt Eurostat de aandacht op de rol van belastingen bij het bepalen van de uiteindelijke prijs in de afzonderlijke lidstaten. (Bijlagen 3 en 4). 16

17 De ontwikkeling van duurzame energie: de tweede prioriteit van de Europeanen (27 %) a) Resultaten Second priority : the development of renewable energies 60% 50% 53% 51% 48% 40% 30% 20% 41% 35% 33% 33% 30% 30% 30% 29% 29% 28% 28% 27% 24% 24% 24% 23% 20% 18% 17% 16% 13% 13% 12% 10% 0% DK SE NL CY FI FR LU IE SI UK IT AT EL ES UE27 BE DE HU PT MT EE PL SK LV RO BG CZ LT Er is een verschil van 41 procentpunten tussen de twee landen aan de uitersten van de schaal, met aan het ene uiterste een maximum van 53 % en aan het andere een minimum van 12 %. Voor de Denen (53 %), de Zweden (51 %) en de Nederlanders (48 %) blijft de ontwikkeling van duurzame energie de belangrijkste prioriteit voor de EU. In Litouwen (12 %), Tsjechië (13 %) en Bulgarije (13 %) wordt de ontwikkeling van duurzame energie echter niet als een essentiële prioriteit beschouwd. b) Eurostat-statistieken Duurzame energie omvat voornamelijk energie uit biomassa en afval, geothermische energie, energie uit waterkracht, en zonne- en windenergie. In 2008 (Eurostat 2010) namen deze hernieuwbare energiebronnen slechts 8,4 % van de primaire energieconsumptie van de EU (die gedomineerd wordt door gas, olie en steenkool) voor hun rekening. Het doel is dit aandeel vóór 2020 te verhogen tot 20 %. Hernieuwbare energiebronnen bieden een manier om de klimaatverandering tegen te gaan door de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Waarschijnlijk zullen ze leiden tot een grotere zekerheid en diversiteit van de energieleverantie, minder luchtverontreiniging en meer werkgelegenheid in de sectoren milieu en duurzame energie. Het aandeel duurzame energie in de EU-27. (zie bijlagen 5, 6 en 7) 17

18 Zekerheid van energievoorziening, derde prioriteit van de Europeanen (20 %) a) Resultaten Third priority : guarantee of energy supply 35% 31% 30% 28% 28% 26% 26% 25% 24% 23% 22% 22% 21% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 18% 17% 17% 17% 17% 14% 13% 13% 12% 11% 10% 10% 6% 5% 0% DE AT PL BG HU SK BE EE IE CZ UE27 ES LT PT RO SI IT NL FI UK LV DK LU SE MT EL FR CY Er is een verschil van 25 procentpunten tussen de twee landen aan de uitersten van de schaal, met aan het ene uiterste een maximum van 31 % en aan het andere een minimum van 6 %. De landen die de zekerheid van energievoorziening het belangrijkst vinden, zijn Duitsland (31 %), Oostenrijk (28 %), Polen (28 %) en Bulgarije (26 %). Voor de ondervraagden in Cyprus (6 %), Griekenland (11 %) en Malta (12 %) daarentegen is dit geen prioriteit. b) Eurostat-statistieken o Kaart met een weergave van de energieafhankelijkheid in de EU-lidstaten (zie bijlage 8) -22 % - 0 % (netto-uitvoerder): DK 0 % - 25 %: EE 25 % - 50 %: SE, UK, NL, PL, CZ en RO (6 landen) 25 % - 75 %: FR, D, AT, HU, SI, SK, BG, EL, FI, LT en LV (11 landen) 75 % %: IE, PT, ES, IT, BE, LU, CY en MT (8 landen) 18

19 Energie-efficiëntie, vierde prioriteit van de Europeanen (16 %) a) Resultaten Fourth priority: the contribution to enegy savings especially in developing the energy efficiency 30% 25% 25% 25% 24% 23% 23% 23% 23% 20% 10% 20% 20% 19% 19% 18% 18% 18% 17% 17% 16% 14% 14% 12% 12% 11% 10% 9% 9% 5% 0% FI SE LV DK IT MT SI CY LU ES HU LT NL SK EE FR UE27 CZ AT UK BE IE DE RO EL BG PL PT Het EU-gemiddelde ligt op 16 %, waarbij het verschil tussen de twee landen aan de uitersten van de schaalverdeling 16 procentpunten is: 9 % aan het ene uiterste en 25 %, aan het andere. Een op de vier Zweden (25 %), Finnen (25 %) en Letten (24 %) vindt dat de bijdrage aan energiebesparing de hoogste prioriteit moet hebben. Opmerkelijk is dat de opvatting van de twee Scandinavische landen overeenstemt met die van hun Baltische buurland. De ondervraagden in Portugal (9 %), Polen (9 %) en Bulgarije (10 %) beschouwen energie-efficiëntie echter niet als de belangrijkste prioriteit. b) Eurostat-statistieken De ontwikkeling van energie-efficiëntie is een van de voornaamste prioriteiten van het energiebeleid zoals voorgesteld door het Europees Parlement. De concurrentiekracht van de sector zou erdoor verbeterd worden en de energieleveranciers zouden dan in staat zijn in schonere energiebronnen te investeren. Eenheid Opvolging publieke opinie Jacques Nancy ( ) Said Hallaouy ( ) Elise Defourny ( ) Jonas Trifot ( ) Nathalie Lefèvre ( ) Christelle Etienne ( ) NB: De lezers worden eraan herinnerd dat enquêteresultaten schattingen zijn waarvan de accuratesse, bij overigens gelijke omstandigheden, afhankelijk zijn van de omvang van de steekproef en van het waargenomen percentage. Met steekproeven van circa interviews (de steekproefomvang die gewoonlijk wordt gehanteerd op lidstaatniveau) ligt het echte percentage, als de gehele bevolking zou zijn geïnterviewd, binnen de volgende betrouwbaarheidsgrenzen: Waargenomen 10 % of 90 % 20 % of 80 % 30 % of 70 % 40 % of 60 % 50% percentages Foutenmarge +/- 1,9 punten +/- 2,5 punten +/- 2,7 punten +/- 3,0 punten +/- 3,1 punten 19

20 BIJLAGEN INHOUDSOPGAVE ANNEX 1: European Union energy mix (production) (source Eurostat 2007) 21 ANNEX 2: Evolution of energy production in the EU from 1990 to ANNEX 3: Household electricity prices including all taxes in ANNEX 4: Household gas prices including all taxes in 2009 (Eurostat 2010) 23 ANNEX 5: Share of energy from renewable sources in final consumption of energy in 2005 and targets for ANNEX 6: Share of electricity produced from renewable sources in % 25 ANNEX 7: Electricity generated from renewable sources (Eurostat 2008) 26 ANNEX 8: Energy dependency (Eurostat 2008) 27 20

21 ANNEX 1: European Union energy mix (production) (source Eurostat 2007) ANNEX 2: Evolution of energy production in the EU from 1990 to 2005 (Eurostat 2008) 21

22 ANNEX 3: Household electricity prices including all taxes in 2009 (Eurostat 2010) 22

23 ANNEX 4: Household gas prices including all taxes in 2009 (Eurostat 2010) 23

24 ANNEX 5: Share of energy from renewable sources in final consumption of energy in 2005 and targets for

25 ANNEX 6: Share of electricity produced from renewable sources in % 25

26 ANNEX 7: Electricity generated from renewable sources (Eurostat 2008) This indicator is the ratio between the electricity produced from renewable energy sources and the gross national electricity consumption for a given calendar year. It measures the contribution of electricity produced from renewable energy sources to the national electricity consumption. Electricity produced from renewable energy sources comprises the electricity generation from hydro plants (excluding pumping), wind, solar, geothermal and electricity from biomass/wastes. Gross national electricity consumption comprises the total gross national electricity generation from all fuels (including autoproduction), plus electricity imports, minus exports. 26

27 ANNEX 8: Energy dependency (Eurostat 2008) Short Description: Energy dependency shows the extent to which an economy relies upon imports in order to meet its energy needs. The indicator is calculated as net imports divided by the sum of gross inland energy consumption plus bunkers. 27

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa

Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa De opsporing en winning van aardgas en aardolie in Europa richtte zich in het verleden vooral op conventionele brandstoffen. De mogelijkheden

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten IP/08/1397 Brussel, 25 september 2008 Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten Hoe kan de EU bereiken dat alle Europeanen

Nadere informatie

Code Geboorteland Straatnaam

Code Geboorteland Straatnaam Uitwisseling van informatie op grond van artikel 10, eerste lid van de Landsverordening spaarvermogensheffing Info Beneficial owner (1) Data Beneficial owner (2) Naamgegevens(3) Geboortegegevens (4) Adresgegevens

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen

Einde aan roaming-afzetterij: tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen IP/09/1064 Brussel, 1 juli 2009 Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen Met ingang van vandaag

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) PUBLIC Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) 6792/10 LIMITE JUSTCIV 34 CODEC 142 NOTA van: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

INLEIDING. http://ue.eu.int/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/71025.pdf - 1 -

INLEIDING. http://ue.eu.int/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/71025.pdf - 1 - INLEIDING In de Europese Unie wonen 450 miljoen mensen met verschillende etnische, culturele en taalachtergrond. De taalpatronen van de Europese landen zijn ingewikkeld en zowel door historische en geografische

Nadere informatie

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen:

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen: Gemeenschappelijke mededeling over de tenuitvoerlegging van IP Translator v1.2, 20 februari 2014 1 Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden

Nadere informatie

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT IP/08/641 Brussel, 25 april 2008 Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT De Europese Commissie heeft vandaag de resultaten bekendgemaakt van een pan-europees

Nadere informatie

Meer dan 250 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie

Meer dan 250 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie IP/08/605 Brussel, 18 april 2008 Meer dan 2 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie Meer dan de helft van de Europeanen zijn regelmatige

Nadere informatie

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Resultaten in Europa en Nederland - Mei 2013 Representatieve resultaten in 31 deelnemende Europese landen voor het Europees Agentschap voor

Nadere informatie

Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context

Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context Myriam Vanweddingen 2011/16 D/2011/3241/269 Samenvatting In 2009 hebben bijna twee op de drie Vlamingen een algemene positieve perceptie

Nadere informatie

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT 14.06.2005-15.07.2005 803 antwoorden Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 225 K - Exploitatie van en handel in onroerend

Nadere informatie

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken EN NL Convergentie Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken 1. Als de merken niet gelijk (identiek) zijn, kunnen zij dan niettemin met

Nadere informatie

Sociaal beleid in een muntunie: puzzels, paradoxen en perspectieven

Sociaal beleid in een muntunie: puzzels, paradoxen en perspectieven Sociaal beleid in een muntunie: puzzels, paradoxen en perspectieven Presentatie bij de Oratie die Frank Vandenbroucke uitgesproken heeft aan de Universiteit van Amsterdam op 1 juni 2016 Europese integratie

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Documentatie European Commission, The 2015 Ageing Report, European

Nadere informatie

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE EUROPESE COMMISSIE Brussel,.3.5 COM(5) 8 final ANNEXES to 3 BIJLAGEN bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE Solidariteitsfonds van de Europese Unie Jaarverslag 3 NL NL BIJLAGE I: EU-SOLIDARITEITSFONDS - IN 3

Nadere informatie

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu KE-80-09-930-NL-C www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu U kunt de publicaties van het directoraat-generaal Werkgelegenheid, sociale zaken en gelijke kansen downloaden of een gratis

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2014 2 Aantal nieuwe.be-registraties 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 264.930 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Evolutie van de.be-domeinnamen 736.498

Nadere informatie

Barometer van de informatiemaatschappij

Barometer van de informatiemaatschappij Barometer van de informatiemaatschappij BAROMETER VAN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ (2014) http://economie.fgov.be De editie 2014 van de Barometer van de informatiemaatschappij is beschikbaar op de website

Nadere informatie

Nederland langs de Europese meetlat

Nederland langs de Europese meetlat LU 3,91 EL 2,37 PT 2,13 IE 1,51 ES 1,26 BE 0,56 FI 0,01 AT -0,12 DK -0,12 FR -0,13 UK -0,24 SE 26,6 BE 25,8 EL 25,6 DE 25,2 FR 25,0 ES 25,0 PT 24,5 EU(25) 23,9 UK 23,8 LV 22,9 AT 22,9 EE 22,7 FI 22,7 DK

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2013 2 Aantal nieuwe.be-registraties 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Evolutie van de.be-domeinnamen 602.607

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

.bedomeinnamen. onder de loep 2011

.bedomeinnamen. onder de loep 2011 1.bedomeinnamen onder de loep 2011 2 Aantal nieuwe.be-registraties Evolutie van de.be-domeinnamen 471.453 602.607 736.498 859.474 977.998 1.101.668 1.219.935 131.588 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie Die publieke opinie in de Europese Unie Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie. Dit werd opgesteld voor de Vertegenwoordiging van de Europese

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012

FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012 3URGXFWGDWDVKHHW +,*+/,*+76 FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012 Beschikbaarheid: 04/2011 Merk Fiat Systeem Instant NAV Onderdeelnummer klant 51900429 Onderdeelnummer NAVTEQ T1000-17913 Dekkingsoverzicht Inclusief

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

Cloud adoptie in Europa:

Cloud adoptie in Europa: Public Briefing / Maart 2015 Cloud adoptie in Europa: Angst voor onveiligheid en gebrek aan kennis temperen implementaties Door: Maurice van der Woude 1 In december 2014 heeft EuroStat, een orgaan van

Nadere informatie

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58%

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Huishoudens met kinderen Huishoudens zonder kinderen Huishoudens Geïsoleerde personen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Computer Internet Individuen Individuen die behoren tot de achtergestelde bevolkingsgroepen

Nadere informatie

Europeanen zonder grenzen. Internationale verbondenheid in de Europese Unie. inhoud

Europeanen zonder grenzen. Internationale verbondenheid in de Europese Unie. inhoud dem s Jaargang 27 September 2011 ISSN 0169-1473 Een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut Bulletin over Bevolking en Samenleving 7 inhoud 1 Europeanen zonder grenzen 4 Buitenlands

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0298 (E) 14563/14 ACP 166 FIN 764 PTOM 51 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de

Nadere informatie

BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS

BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS Belastingadviseurs BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS Versie: 26 juli 2011 Per 1 januari 2011 zijn de BTW-regels voor internationale optredens veranderd. Hoe werkt het nu: 1. Vóór 2011: plaats van optreden

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Bluetooth /IRDA-printer 0554 0620. Gebruiksaanwijzing

Bluetooth /IRDA-printer 0554 0620. Gebruiksaanwijzing Bluetooth /IRDA-printer 0554 0620 Gebruiksaanwijzing 1 Inhoud 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Veiligheid en milieu... 3 3 Functionele beschrijving... 3 3.1. Toepassing... 3 3.2. Technische gegevens... 4 EG-conformiteitsverklaring...

Nadere informatie

2de editie - Oktober 2013. Vergelijkende studie van het aangifteproces in de personenbelasting In Nederland en andere landen

2de editie - Oktober 2013. Vergelijkende studie van het aangifteproces in de personenbelasting In Nederland en andere landen 2de editie - Oktober 2013 Vergelijkende studie van het aangifteproces in de personenbelasting In Nederland en andere landen Inhoud Inleiding 3 Nederlandse fiscus erg coulant met uitstel 4 De fiscus vult

Nadere informatie

Grensoverschrijdende betalingen

Grensoverschrijdende betalingen Grensoverschrijdende betalingen Snel en makkelijk geld overschrijven naar een buitenlandse rekening Valable à partir du 1 e janvier 2007 Gelgig vanaf 1 januari 2007 Het leven van vandaag is zo opgevat

Nadere informatie

VERZOEK OM INLICHTINGEN OMTRENT HET RECHT OP GEZINSBIJSLAGEN (KINDERBIJSLAG) IN DE LIDSTAAT WAAR DE GEZINSLEDEN WONEN

VERZOEK OM INLICHTINGEN OMTRENT HET RECHT OP GEZINSBIJSLAGEN (KINDERBIJSLAG) IN DE LIDSTAAT WAAR DE GEZINSLEDEN WONEN ADMINISTRATIEVE COMMISSIE VOOR DE SOCIALE ZEKERHEID VAN MIGRERENDE WERKNEMERS Zie aanwijzingen op bladzijde 4 E 411 ( 1 ) VERZOEK OM INLICHTINGEN OMTRENT HET RECHT OP GEZINSBIJSLAGEN (KINDERBIJSLAG) IN

Nadere informatie

De Belgische meubelindustrie in 2015: vertrouwen in de toekomst, groei dankzij export

De Belgische meubelindustrie in 2015: vertrouwen in de toekomst, groei dankzij export Brussel, november 2015 De Belgische meubelindustrie in 2015: vertrouwen in de toekomst, groei dankzij export De Belgische meubelindustrie Kerncijfers 2014 861 bedrijven 11.331 werknemers Omzet: 2,3 miljard

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 17 oktober 2006 (25.10) (OR. en) 13773/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0162 (C S) LIMITE

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 17 oktober 2006 (25.10) (OR. en) 13773/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0162 (C S) LIMITE Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 17 oktober 2006 (25.10) (OR. en) PUBLIC 13773/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0162 (C S) LIMITE AGRIORG 80 AGRIFI 81 VERSLAG van: de Groep dierlijke producten

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010 Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen Energiemonitor 2010 Index 1. Inleiding 2. Populariteit energievormen 3. Bouwen tweede kerncentrale 4. Uitbreiding

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Transatlantic Trends Topline Data 2009

Transatlantic Trends Topline Data 2009 Transatlantic Trends Topline Data 2009 D4. Als u onder vrienden bent, wordt er dan vaak, af en toe, of nooit over politieke zaken gesproken? (ENQ.: NIET VOORLEZEN - SLECHTS EEN ANTWOORD MOGELIJK) Vaak

Nadere informatie

GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN

GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN Presentatie door J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, aan de informele Europese Raad van 30 januari 2012 De "vicieuze cirkels" in Europa doorbreken Europa

Nadere informatie

ZA5907. Flash Eurobarometer 394 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands

ZA5907. Flash Eurobarometer 394 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands ZA90 Flash Eurobarometer 9 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands FL9 Innobarometer 0 A Flashnummer FLA B Land FLB C Nummer van het interview

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De toekomst van de welvaartsstaat Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van de welvaartsstaat Investeren in kinderen Beleidsuitdagingen

Nadere informatie

Colloquium van 2 maart 2010. Horizon 2014: Welke banden bestaan er tussen vrouwen en de Europese Unie?

Colloquium van 2 maart 2010. Horizon 2014: Welke banden bestaan er tussen vrouwen en de Europese Unie? Directoraat-generaal voorlichting Directoraat C Relatie met de burgers EENHEID FOLLOW-UP VAN DE PUBLIEKE OPINIE Brussel, 5 maart 2010 Colloquium van 2 maart 2010 Horizon 2014: Welke banden bestaan er tussen

Nadere informatie

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2015 gesteld op 46.000. In totaal zijn 5.462 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2015 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Divers Europa. De Europese Unie in de publieke opinie & Verscheidenheid in cultuur, economie en beleid

Divers Europa. De Europese Unie in de publieke opinie & Verscheidenheid in cultuur, economie en beleid Divers Europa De Europese Unie in de publieke opinie & Verscheidenheid in cultuur, economie en beleid Europese Verkenning 4 Bijlage bij Staat van de Europese Unie 2007 Paul Dekker, Sjef Ederveen, Henri

Nadere informatie

Meer werk door meer mobiliteit

Meer werk door meer mobiliteit Meer werk door meer mobiliteit Jan Vanthuyne 1 Actuele situatie arbeidsmarkt Over alle leeftijden heen relatief weinig professionele mobiliteit Nog sterker het geval bij oudere werknemers Gemiddeld hoge

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Europa voor de Burger 2014-2020

Europa voor de Burger 2014-2020 Europa voor de Burger 2014-2020 Europees subsidieprogramma onder DG Migration & Home Affairs Gecentraliseerd bij het uitvoerend agentschap voor Onderwijs, Audiovisuele media en Cultuur (EACEA) hier Doelstellingen

Nadere informatie

Actuele winterbandenverplichting in Europa

Actuele winterbandenverplichting in Europa Actuele winterbandenverplichting in Europa De regelgeving over de verplichting van winterbanden en sneeuwkettingen in Europa verandert continu. Om uzelf goed voor te bereiden op een veilige reis, vindt

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Perspectives and Key Arguments in the Food - Fuel Debate BIOFUELS

Perspectives and Key Arguments in the Food - Fuel Debate BIOFUELS Perspectives and Key Arguments in the Food - Fuel Debate BIOFUELS Master Thesis by Anouke de Jong VU supervisor B.J. Regeer Introductie Biobrandstoffen; brandstoffen gemaakt van biomassa 1 ste generatie

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Toelichting oppositieformulier

Toelichting oppositieformulier BHIM BUREAU VOOR HARMONISATIE BINNEN DE INTERNE MARKT Merken, Tekeningen en Modellen Toelichting oppositieformulier 1. Algemene opmerkingen 1.1 Gebruik van het formulier Het formulier is gratis verkrijgbaar

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 18.2.2016 COM(2016) 69 final 2016/0041 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het protocol bij de

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

Investeringen in Vermogen Hernieuwbare Elektriciteit

Investeringen in Vermogen Hernieuwbare Elektriciteit Investeringen in Vermogen Hernieuwbare Elektriciteit Verwachtingen en Perspectieven Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, 3 september 2014 Frans Rooijers, Sebastiaan Hers, Arno Schroten Agenda

Nadere informatie

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst 21.10.2015 A8-0249/139 139 Jens Rohde e.a. Artikel 4 lid 1 1. De lidstaten beperken op zijn minst hun jaarlijkse antropogene emissies van zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NOx), vluchtige organische

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Dr. Maurice de Greef Prof. dr. Mien Segers 06-2016 Maastricht University, Educational Research & Development (ERD) School

Nadere informatie

SCHOOLJAAR 20... - 20...

SCHOOLJAAR 20... - 20... Gelieve uw klantnummer (ons kenmerk), of indien u dit niet kent: uw rijksregisternummer, hier in te vullen aub:... Stuur alle documenten ingevuld en ondertekend terug naar: Acerta Sociaal Verzekeringsfonds

Nadere informatie

Kernenergie in de Belgische energiemix

Kernenergie in de Belgische energiemix Kernenergie in de Belgische energiemix 1. Bevoorradingszekerheid De energie-afhankelijkheid van België is hoger dan het Europees gemiddelde. Zo bedroeg het percentage energie-afhankelijkheid van België

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Vergelijking van de landbouw in Vlaanderen en de EU: bedrijfseconomische indicatoren

Vergelijking van de landbouw in Vlaanderen en de EU: bedrijfseconomische indicatoren Vergelijking van de landbouw in Vlaanderen en de EU: bedrijfseconomische indicatoren Departement Landbouw en Visserij afdeling Monitoring en Studie Dirk Bergen Boris Tacquenier Vergelijking van de landbouw

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 22 oktober 2007 (24.10) (OR. en) 14205/07 TRANS 315

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 22 oktober 2007 (24.10) (OR. en) 14205/07 TRANS 315 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 22 oktober 2007 (24.10) (OR. en) 14205/07 TRANS 315 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

het Nederlandse dse spoor?

het Nederlandse dse spoor? 08 e08 Hoe druk is 0h het nu werkelijk op het Nederlandse dse spoor? Het Nederlandse spoorgebruik in vergelijking met de rest van de EU-27 Pascal Ramaekers, Tessa de Wit en Maarten Pouwels Publicatiedatum

Nadere informatie

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 België in de Europese informatiemaatschappij Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 Bezit en gebruik van ICT en Internet 1 Luxemburg 2 Litouwen 3

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

De toekomst van de verzorgingsstaat

De toekomst van de verzorgingsstaat De toekomst van de verzorgingsstaat De actieve welvaartsstaat herbekeken Frank Vandenbroucke Emeriti-forum, Leuven 26 maart 15 1 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van

Nadere informatie

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Inhoudsopgave 1. Doelstelling 2. Onderzoeksverantwoording 3. Samenvatting 4. Resultaten 5. Bijlagen (open antwoorden,

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.6.2011 COM(2011) 352 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Tweede

Nadere informatie

Discussie over voor- en nadelen van windenergie

Discussie over voor- en nadelen van windenergie Argumenten in het maatschappelijke debat en de politieke besluitvorming rondom wind op zee Mogelijkheden en beperkingen van MKBA s 04/11/2014, KIVI, Den Haag Discussie over voor- en nadelen van windenergie

Nadere informatie

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Cutting Energy Related CO 2 Emissions Baseline Emissions 62 Gt BLUE Map Emissions 14 Gt 2030 Key aspects

Nadere informatie