Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context"

Transcriptie

1 Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context Myriam Vanweddingen 2011/16 D/2011/3241/269 Samenvatting In 2009 hebben bijna twee op de drie Vlamingen een algemene positieve perceptie over de globalisering. Als er verder gekeken wordt naar verschillende dimensies van dit fenomeen, dan lijkt de Vlaamse bevolking globalisering toch als een ambigu gegeven te ervaren. Men ziet zowel positieve als negatieve economische aspecten verbonden aan dit verschijnsel. De sociale impact van de globalisering wordt in het algemeen negatief aangevoeld; de culturele aspecten worden overwegend positief gewaardeerd. Met het oog op de verscheidene gevolgen van de globalisering roept een meerderheid op om gemeenschappelijke regels op internationaal niveau te hanteren om zo dit proces in goede banen te leiden. Circa drie op de vijf Vlamingen zijn van mening dat de Europese Unie bescherming biedt tegen de negatieve gevolgen van de globalisering en dat deze toelaat om beter te genieten van de positieve effecten. Inleiding Er is ongetwijfeld al heel wat inkt gevloeid over het fenomeen van globalisering. Er bestaan talrijke opvattingen over, maar tot op heden is er geen echte consensus wat dit begrip betreft. Toch kunnen er in de literatuur enkele min of meer gemeenschappelijke kenmerken gevonden worden. Zo gaat globalisering bij de meeste auteurs minstens over een transnationaal proces (van sociale relaties en transacties) dat de klassieke politieke administratieve grenzen van de natiestaten doorbreekt (Pauwels, 2006). De ruimtelijke structuur van het globaliseringsproces bestaat uit netwerken en niet uit territoriaal afgebakende regio s (Lee, 2003). Wat uit de vele definities niet altijd even duidelijk blijkt, is op welke dimensies deze ruimte van transnationale stromen betrekking heeft. Op basis van de literatuur blijken er toch zeker een drietal dimensies te zijn die nadrukkelijk op de voorgrond treden (Pauwels, 2006). In de eerste plaats is er een economische dimensie die onder meer gaat over de snelheid en intensiteit van productie, handel en financiële transacties tussen individuen en organisaties over de grenzen heen (groei in omvang en invloed van transnationale corporaties, nieuwe technologieën en nieuwe financiële technieken die leiden tot hogere intensiteit van kapitaalstromen, het groeiend belang van buitenlandse investeringen, de promotie van wereldhandel door opheffing van traditionele belemmeringen). Vervolgens is er ook een culturele dimensie met de uitwisseling van culturele activiteiten over de grenzen, de impact van nieuwe technologie zoals satelliettelevisie, telecommunicatie, de rol van internet in informatie-uitwisseling. Tot slot is er een politieke dimensie die gaat over de groei van intergouvernementele en niet-gouvernementele organisaties, de invloed van wereldorganisaties (zoals bijvoorbeeld Verenigde Naties) op naties, het ontstaan van supranationale associaties (zoals bijvoorbeeld Europese Unie). Globalisering kan tot gevolg hebben dat de welvaart voor iedereen groeit, maar kan eveneens bepaalde problemen aan een snel tempo laten uitbreiden. Hierbij kan gedacht worden aan wereldwijde kwesties als de financieel-economische crisis, de onzekere 1

2 energievoorziening, de grensoverschrijdende misdaad en terrorisme, Een sterkere Europese Unie (EU), die een volwaardige rol kan spelen in deze aangelegenheden, lijkt het beste antwoord te bieden op de vele uitdagingen die in een steeds meer geglobaliseerde wereld op ons afkomen. Ook de Vlaamse overheid is hiervan overtuigd en zal daarom een verdergaande Europese integratie blijven ondersteunen (Peeters, 2009). Hoe ervaart de Vlaamse bevolking het verschijnsel van de globalisering? Maakt het EUlidmaatschap van hun land hierbij een verschil? In voorliggend artikel wordt getracht hierover een tipje van de sluier op te lichten aan de hand van data uit Eurobarometerenquêtes uit de periode Sinds 1973 houdt de Europese Commissie opiniepeilingen, de zogenaamde Eurobarometerenquêtes (EB), om op de hoogte te blijven van de meningen van de inwoners van de Europese Unie (Europese Commissie, 2001). In deze bevragingen wordt onder meer gekeken naar de tevredenheid van de Europeanen met het leven dat ze leiden, de verwachtingen die ze hebben en waar ze zich zorgen over maken. Deze surveys onderzoeken eveneens de publieke opinie over diverse onderwerpen zoals globalisering, ontwikkelingshulp, discriminatie, Deze thema s worden evenwel op onregelmatige basis bevraagd en ook de vraagstelling blijft niet dezelfde over de jaren. De Standaard Eurobarometer wordt twee keer per jaar uitgevoerd, telkens in de lente en de herfst, en bestrijkt de bevolking van de EU-lidstaten vanaf 15 jaar en ouder. Alle interviews worden face-to-face afgenomen bij de respondent thuis in zijn moedertaal. In alle landen is het steekproefdesign multi-stage en random. Voor elk land van de EU is er in principe één steekproefgebied, waarbij enkel Duitsland (Oost - West) en het Verenigd Koninkrijk (Groot- Brittannië - Noord-Ierland) verdeeld zijn. In elk steekproefgebied is het doel interviews te realiseren, uitgezonderd voor Noord-Ierland (300), Luxemburg, Cyprus en Malta (500). Er zijn enkele gewichten ter beschikking die gebruik maken van de populatiecijfers voor elk steekproefgebied. Het tijdstip waarop de data beschikbaar komen voor (secundaire) analyses is verschillend van module tot module. De eerste gegevens kunnen in principe een aantal maanden na het veldwerk verkregen worden. De overige cijfers zijn pas beschikbaar als het embargo opgeheven wordt 1. In dit artikel wordt er gebruik gemaakt van gegevens uit verscheidene Eurobarometerenquêtes: lente 2005 (EB 63.4), lente 2007 (EB 67.2), herfst 2009 (EB 72.4) en lente 2010 (EB 73.4). Dit materiaal laat tevens toe om Vlaanderen, meer bepaald het Vlaamse Gewest (VL), in een EU-context te plaatsen en te vergelijken met de 27 lidstaten 2 of een gemiddelde (EU27) ervan. Hier en daar kan ook vergeleken worden tussen meerdere jaren. Eerst wordt er nagegaan wat globalisering in het algemeen bij de bevolking oproept. Vervolgens wordt er gekeken naar wat de globalisering met zich meebrengt en dit op verscheidene vlakken. Tot slot wordt er gepolst naar de rol van de Europese Unie bij de globalisering. In een afsluitend stukje komen de belangrijkste conclusies nog eens naar voren. 1 Om te weten wanneer het embargo beëindigd wordt, kan men terecht op 2 De 27 lidstaten van de Europese Unie (EU27) zijn: België (BE), Denemarken (DK), Duitsland (DE), Griekenland (EL), Spanje (ES), Frankrijk (FR), Ierland (IE), Italië (IT), Luxemburg (LU), Nederland (NL), Oostenrijk (AT), Portugal (PT), Finland (FI), Zweden (SE), Cyprus (CY), Tsjechië (CZ), Estland (EE), Hongarije (HU), Letland (LV), Litouwen (LT), Malta (MT), Polen (PL), Slowakije (SK), Slovenië (SI), Bulgarije (BG), Roemenië (RO) en het Verenigd Koninkrijk (UK). 2

3 % 1. Globalisering: eerste algemene positieve indruk In de lente van 2005 werd voor de eerste maal bij de respondenten gepeild naar hun perceptie over de globalisering. De reacties bij de Vlaamse bevolking bleken wat verdeeld: voor 53,3% is dit een positieve term en voor 46,7% een negatieve term. Ook in de herfst van 2009 werd aan de geënquêteerden gevraagd welk gevoel de term globalisering oproept bij hen. Haast twee derde van de Vlamingen gaf dan te kennen dat dit fenomeen hen een positieve indruk geeft; dit zijn er significant meer dan in Bij één op de drie heerst er een negatief beeld; dat zijn er beduidend minder dan vier jaar voordien. Globalisering roept in 2009 bij circa zes op de tien EU27-burgers een positief gevoel op. Tussen de lidstaten zijn er wel wat verschillen. In de meeste landen zijn diegenen die een positief beeld hebben van de globalisering in de meerderheid. In een minderheid van landen zoals Letland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije en Slovenië overheerst het negatief gevoel bij dit verschijnsel. Figuur 1 Gevoel dat globalisering oproept, herfst 2009, Europese vergelijking, in %* DK SE MT NL EE SK IE BG RO FI LU LT VL ES PT PL DE EU27 BE UK IT CZ AT CY SI LV HU FR EL Positief 85,0 83,7 76,8 75,2 72,7 67,6 67,4 67,1 66,7 65,4 64,3 64,1 64,0 63,9 63,9 61,9 61,8 58,7 58,2 57,0 55,9 54,9 51,9 50,7 47,0 45,7 44,4 43,0 40,4 Negatief 15,0 16,3 23,2 24,8 27,3 32,4 32,6 32,9 33,3 34,6 35,7 35,9 36,0 36,1 36,1 38,1 38,2 41,3 41,8 43,0 44,1 45,1 48,1 49,3 53,0 54,3 55,6 57,0 59,6 * De antwoordcategorieën 'heel positief en eerder positief' werden samengenomen, evenals de categorieën eerder negatief en heel negatief. De antwoordcategorie weet niet werd als missing gecodeerd. Bron: Eurobarometer 72.4 Tevens blijkt dat er bij de bevolking in de lidstaten van de Europese Unie een positieve samenhang (r = 0,50 en p = 0,007) is tussen het gevoel dat de globalisering bij hen oproept en de mening dat het EU-lidmaatschap een goede/slechte zaak is. Europeanen die vinden dat hun land er een goede zaak aan doet om lid te zijn van de EU, hebben een positievere kijk op de globalisering. Omgekeerd hebben zij die denken dat hun land er geen goede zaak mee doet om deel uit maken van de EU, minder positieve gevoelens tegenover de globalisering. 3

4 Gevoel dat globalisering oproept, gemiddelde score Figuur 2 Correlatie* tussen het gevoel dat globalisering oproept en de mening dat EUlidmaatschap goed/slecht is, herfst 2009, gemiddelde scores** 2,0 1,8 SE DK 1,6 UK MT FI PT LT BG DE EE VL PL SK RO NL IE LU AT CZ IT BE CY 1,4 LV HU FR SI EL 1,2 1,0 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 2,8 3,0 Mening dat EU-lidmaatschap goed/slecht is, gemiddelde score * r = 0,50 en p = 0,007 ** Scores EU-lidmaatschap goed/slecht (1 = slecht, 2 = noch goed/slecht, 3 = goed) en gevoel globalisering (1 = negatief, 2 = positief) Bron: Eurobarometer Globalisering: een fenomeen met verscheidene gezichten Zowel in de herfst 2009 als in de lente van 2010 konden de respondenten, aan de hand van verschillende stellingen, hun mening geven over diverse aspecten die met globalisering te maken hebben Sociaaleconomische aspecten: wie heeft er baat bij? Anno 2010 is de Vlaamse en Europese bevolking er zich van bewust dat er zowel positieve als negatieve economische aspecten met de globalisering verbonden zijn. De globalisering wordt door het merendeel als een kans op economische groei en het aantrekken van buitenlandse investeringen gezien. Het zouden vooral de grote ondernemingen en niet de burgers zijn die baat hebben bij de globalisering. Men meent ook dat de globalisering niet beschermt tegen prijsstijgingen. Nagenoeg de helft van de Vlamingen denkt dat de globalisering niet bijdraagt tot de ontwikkeling van de armste landen. In de EU ziet men dat gemiddeld anders: meer dan de helft van de Europeanen meent dat de globalisering wel bijdraagt tot de ontwikkeling van de armste landen. De sociale impact van de globalisering wordt eerder negatief ervaren. De Vlaming en de gemiddelde EU-inwoner zijn het hierover eens. 4

5 Tabel 1 Stellingen globalisering, Europese vergelijking, lente 2010, in %* De globalisering is een kans voor economische groei Vlaams Gewest EU27 Eens 73,7 67,8 Niet eens 26,3 32,2 De globalisering vergroot de sociale ongelijkheid De globalisering is alleen gunstig voor de grote bedrijven en niet voor de burgers De globalisering brengt meer buitenlandse investeringen naar België/land De globalisering draagt bij tot de ontwikkeling van de armste landen Eens 67,3 72,4 Niet eens 32,7 27,6 Eens 66,0 73,2 Niet eens 34,0 26,8 Eens 54,5 67,9 Niet eens 45,5 32,1 Eens 49,5 53,5 Niet eens 50,5 46,5 De globalisering beschermt ons tegen Eens 35,5 32,0 prijsverhogingen Niet eens 64,5 68,0 * De antwoordcategorieën helemaal mee eens en eerder mee eens werden samengenomen, evenals de categorieën eerder niet mee eens en helemaal niet mee eens. De antwoordmogelijkheid weet niet werd gehercodeerd als missing. Bron: Eurobarometer Culturele aspecten: openheid voor andere culturen De Vlamingen en de Europeanen schijnen overtuigd van de culturele voordelen van de globalisering in Globalisering wordt door een ruime meerderheid van de Vlaamse en Europese bevolking ervaren als een mogelijkheid om meer open te staan voor andere culturen, maar daar is eveneens een sterke minderheid die dit fenomeen als een bedreiging voor de eigen cultuur beschouwt. Daarnaast draagt de globalisering ook bij tot wereldvrede volgens de meerderheid. Tabel 2 Stellingen globalisering, Europese vergelijking, herfst 2009, in %* De globalisering maakt het de mensen mogelijk om meer open te staan voor andere culturen Vlaams Gewest EU27 Eens 77,5 74,6 Niet eens 22,5 25,4 De globalisering draagt bij tot de vrede in de wereld Eens 60,7 57,2 Niet eens 39,3 42,8 De globalisering vormt een bedreiging voor de Eens 42,6 46,7 nationale cultuur Niet eens 57,4 53,3 * De antwoordcategorieën helemaal mee eens en eerder mee eens werden samengenomen, evenals de categorieën eerder niet mee eens en helemaal niet mee eens. De antwoordmogelijkheid weet niet werd gehercodeerd als missing. Bron: Eurobarometer Politiek aspect: vraag naar internationale benadering Al bij al kan men stellen dat de Vlaming en de gemiddelde Europeaan de globalisering als een min of meer ambigu verschijnsel beschouwen. Men ziet zowel economische voor- als nadelen. De sociale impact van de globalisering wordt in het algemeen negatief ervaren; de culturele aspecten worden wel overwegend positief ingeschat. Deze resultaten liggen min of meer in lijn met eerder internationaal onderzoek (TNS Opinion and Social, 2008). 5

6 % Figuur 3 Stelling de globalisering vereist algemene regels op mondiaal niveau (worldwide governance), lente 2010, Europese vergelijking, in %* DE SK SL SE CZ VL BE FI DK ES HU EU27 FR LU AT IT PL LV IE NL EL LT EE CY PT RO UK BG MT Niet eens 12,4 9,7 11,9 13,4 14,9 16,4 18,9 17,8 20,3 8,6 20,4 15,6 17,0 19,0 24,1 15,4 12,7 17,2 13,5 28,1 30,4 11,3 22,9 14,6 19,8 12,1 19,2 11,6 6,8 Weet niet 6,1 9,9 8,1 7,9 8,4 7,3 6,7 9,4 7,1 19,1 10,7 16,0 15,0 13,3 8,7 18,1 21,9 19,4 23,6 9,8 8,2 28,1 16,7 26,8 22,0 30,0 22,9 33,5 41,3 Eens 81,5 80,3 80,0 78,7 76,7 76,3 74,4 72,8 72,6 72,3 69,0 68,4 68,0 67,7 67,2 66,6 65,4 63,3 62,9 62,1 61,4 60,6 60,4 58,6 58,1 57,9 57,9 54,9 51,9 * De antwoordcategorieën helemaal mee eens en eerder mee eens werden samengenomen, evenals de categorieën eerder niet mee eens en helemaal niet mee eens Bron: Eurobarometer 73.4 Een groot deel van de respondenten is in 2010 voorstander van een wereldwijde aanpak van de globalisering met op internationaal niveau afgesproken regels. In Vlaanderen is ruimschoots drie vierde van de bevolking vragende partij om gemeenschappelijke regels op het internationale niveau te hebben, om de gevolgen van de globalisering in goede banen te leiden. Globalisering kan tot gevolg hebben dat de welvaart voor iedereen stijgt, maar kan eveneens ontwrichtend werken. Eigenlijk is er een vrij grote Europese consensus over deze stelling: in al de lidstaten schaart minstens de helft van de bevolking zich erachter. Dat neemt niet weg dat er toch verschillen zijn tussen de landen. Zo vinden nagenoeg acht op de tien Slovenen, Slowaken en Zweden dat er zo n regels moeten komen; in Bulgarije en Malta is dat de helft. In deze twee laatste landen zijn er wel opvallend veel respondenten die het eigenlijk niet weten. 3. Biedt de Europese Unie bescherming bij globalisering? In de lente van 2010 zijn ruimschoots zes op de tien Vlamingen van oordeel dat deel uitmaken van een groter geheel als de Europese Unie, bescherming biedt tegen de negatieve effecten van de globalisering en toelaat om beter de vruchten te plukken van de positieve effecten van dit fenomeen. Meer dan één op de drie Vlaamse inwoners deelt deze zienswijze niet. De mening van de Vlaamse bevolking is niet significant gewijzigd in vergelijking met 2007, toen de rol van de EU bij de globalisering ook bevraagd werd. 6

7 % eens Figuur 4 Mening over uitspraken de Europese Unie helpt de Europese burgers te beschermen tegen de negatieve effecten van globalisatie en de Europese Unie stelt Europese burgers in staat om beter te profiteren van de positieve effecten van globalisatie, Europese vergelijking, lente 2010, in % eens* DK MT SE PL EE IE SK LT HU UK LU NL ES BG FI VL EU27 RO IT DE CZ BE CY PT SL AT LV FR EL Profiteren positieve effecten 81,7 81,1 80,0 73,8 73,0 72,7 72,2 72,0 67,2 65,2 64,6 64,6 64,0 63,8 63,5 62,5 59,5 59,2 56,0 55,9 55,1 55,0 52,3 51,3 49,7 49,2 49,0 47,6 42,8 Beschermen negatieve effecten 69,0 76,6 64,2 63,9 61,4 64,2 67,4 57,0 56,9 52,3 52,0 59,1 54,0 65,2 56,8 63,9 52,7 64,8 63,5 44,8 47,4 55,8 69,1 53,5 42,1 47,9 40,9 35,3 39,4 * De antwoordcategorieën helemaal mee eens en eerder mee eens werden samengenomen Bron: Eurobarometer 73.4 De gemiddelde Europese burger is, in vergelijking met de Vlaming, iets minder zeker van de positieve rol van de EU bij de globalisering. Ruim de helft voelt zich door de EU beschermd tegen de negatieve gevolgen van de globalisering. Ongeveer zes op de tien Europeanen vinden dat de EU hen toelaat om meer te genieten van de positieve effecten van dit verschijnsel. Tussen de diverse lidstaten onderling zijn er grote verschillen. Zo erkennen acht op de tien Denen, Maltezen en Zweden dat de Europese Unie ertoe bijdraagt om te genieten van de positieve effecten van de globalisering. Langs de andere kant van het spectrum zitten Frankrijk en Griekenland waar minder dan de helft van de bevolking het eens is met deze uitspraak. In een aantal landen zijn diegenen die niet akkoord gaan, in de meerderheid. Dit is het geval in Griekenland (57,2%), Frankrijk (52,4%), Letland (51%), Oostenrijk (50,8%) en Slovenië (50,3%). In dezelfde lidstaten samen met Tsjechië en Duitsland, is de groep die niet akkoord gaat met de opvatting dat de EU hen beschermt tegen de negatieve gevolgen van de globalisering, groter dan diegene met een ander standpunt. 7

8 Genieten positieve effecten, gemiddelde score Figuur 5 Correlatie* tussen de mening dat de Europese Unie Europese burgers in staat stelt om beter te profiteren van de positieve effecten van globalisatie en de mening dat EUlidmaatschap goed/slecht is, lente 2010, gemiddelde scores** 2,0 1,8 1,6 UK CY LV HU FI CZ AT FR MT PT SL SE LT IT DK DK PL IE EE SK NL LU BG ES VL RO BE 1,4 EL 1,2 1,0 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 2,8 3,0 Mening dat EU-lidmaatschap goed/slecht is, gemiddelde score * r = 0,49 en p = 0,008 ** Scores EU-lidmaatschap goed/slecht (1 = slecht, 2 = noch goed/slecht, 3 = goed) en EU laat toe beter te profiteren van de voordelen van globalisering (1 = niet eens, 2 = eens) Bron: Eurobarometer 73.4 Er is eveneens een positief verband (r = 0,42 en p = 0,02) tussen de mening dat het lidmaatschap van de EU een goede/slechte zaak is en de opinie dat de EU helpt te beschermen tegen de negatieve effecten van de globalisering. Respondenten die het een goede zaak vinden dat hun land deel uitmaakt van de Europese Unie, zijn meer geneigd de EU een beschermende rol toe te kennen met betrekking tot de negatieve gevolgen van de globalisering. Daarnaast is er ook een iets sterkere positieve samenhang (r = 0,49 en p = 0,008) tussen de opinie dat het EU-lidmaatschap een goede/slechte zaak is en de overtuiging dat de EU helpt met het profiteren van de goede aspecten van de globalisering. Personen die denken dat het een goede zaak is dat hun land lid is van de EU, zijn ook zekerder van de positieve rol van de EU bij het genieten van de voordelen van de globalisering. Uitleiding Globalisering: een vloek of een zegen? De waarheid lijkt ergens tussenin te liggen. Het is een fenomeen met meerdere dimensies, met evenzeer bedreigingen als opportuniteiten. Wat roept de globalisering in eerste instantie op bij de Vlaming? Bij twee op de drie brengt dit verschijnsel een positief gevoel teweeg, bij één op de drie heerst er een negatieve indruk. Daarmee hebben de Vlamingen een iets rooskleurigere kijk op de globalisering dan de gemiddelde Europeaan. Aan de globalisering zijn er zowel positieve als negatieve economische aspecten verbonden. Zo ziet het merendeel de globalisering als een kans om de economische groei te stimuleren en de buitenlandse investeringen op te krikken. Voor een groot deel vormt de globalisering evenwel geen afdoend middel tegen inflatie en draagt het fenomeen ook niet altijd bij tot 8

9 de ontwikkeling van de armste landen. Het zijn vooral de grote ondernemingen en niet de burgers die er baat bij hebben. Globalisering maakt het mogelijk om meer open te staan voor andere culturen, maar niet altijd zonder gevaar voor de eigen cultuur. De wereldvrede vaart er wel bij volgens circa zes op de tien Vlamingen en Europeanen, maar niet de sociale gelijkheid. Met het oog op de verschillende gevolgen van de globalisering roept een meerderheid op om op wereldniveau gemeenschappelijke regels op te stellen om zo dit fenomeen binnen de perken te houden. Ongeveer drie vijfde van de Vlaamse bevolking is van oordeel dat de EU bescherming biedt tegen de negatieve gevolgen van de globalisering en dat dit transnationaal kader tevens toelaat om beter in te spelen op de positieve effecten van dit mondiale verschijnsel. Literatuurlijst Lee, K. & Patel, P. (2003). Globalization and health, an introduction. London: Palgrave Macmillan. Pauwels, G. (2006). Culturele globalisering. APS 8. Brussel: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, administratie Planning en Statistiek. Peeters, K. (2009). Beleidsnota Buitenlands Beleid, Internationaal Ondernemen en Ontwikkelingssamenwerking Brussel: Vlaamse overheid. TNS Opinion and Social (2008). Standard Eurobarometer The Europeans and globalisation. Directorate-General for Communication. 9

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Code Geboorteland Straatnaam

Code Geboorteland Straatnaam Uitwisseling van informatie op grond van artikel 10, eerste lid van de Landsverordening spaarvermogensheffing Info Beneficial owner (1) Data Beneficial owner (2) Naamgegevens(3) Geboortegegevens (4) Adresgegevens

Nadere informatie

INLEIDING. http://ue.eu.int/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/71025.pdf - 1 -

INLEIDING. http://ue.eu.int/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/71025.pdf - 1 - INLEIDING In de Europese Unie wonen 450 miljoen mensen met verschillende etnische, culturele en taalachtergrond. De taalpatronen van de Europese landen zijn ingewikkeld en zowel door historische en geografische

Nadere informatie

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Resultaten in Europa en Nederland - Mei 2013 Representatieve resultaten in 31 deelnemende Europese landen voor het Europees Agentschap voor

Nadere informatie

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT 14.06.2005-15.07.2005 803 antwoorden Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 225 K - Exploitatie van en handel in onroerend

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa

Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa De opsporing en winning van aardgas en aardolie in Europa richtte zich in het verleden vooral op conventionele brandstoffen. De mogelijkheden

Nadere informatie

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten IP/08/1397 Brussel, 25 september 2008 Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten Hoe kan de EU bereiken dat alle Europeanen

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012

FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012 3URGXFWGDWDVKHHW +,*+/,*+76 FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012 Beschikbaarheid: 04/2011 Merk Fiat Systeem Instant NAV Onderdeelnummer klant 51900429 Onderdeelnummer NAVTEQ T1000-17913 Dekkingsoverzicht Inclusief

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT IP/08/641 Brussel, 25 april 2008 Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT De Europese Commissie heeft vandaag de resultaten bekendgemaakt van een pan-europees

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) PUBLIC Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) 6792/10 LIMITE JUSTCIV 34 CODEC 142 NOTA van: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen

Einde aan roaming-afzetterij: tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen IP/09/1064 Brussel, 1 juli 2009 Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen Met ingang van vandaag

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie Die publieke opinie in de Europese Unie Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie. Dit werd opgesteld voor de Vertegenwoordiging van de Europese

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen:

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen: Gemeenschappelijke mededeling over de tenuitvoerlegging van IP Translator v1.2, 20 februari 2014 1 Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden

Nadere informatie

Grensoverschrijdende betalingen

Grensoverschrijdende betalingen Grensoverschrijdende betalingen Snel en makkelijk geld overschrijven naar een buitenlandse rekening Valable à partir du 1 e janvier 2007 Gelgig vanaf 1 januari 2007 Het leven van vandaag is zo opgevat

Nadere informatie

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken EN NL Convergentie Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken 1. Als de merken niet gelijk (identiek) zijn, kunnen zij dan niettemin met

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

Nederland langs de Europese meetlat

Nederland langs de Europese meetlat LU 3,91 EL 2,37 PT 2,13 IE 1,51 ES 1,26 BE 0,56 FI 0,01 AT -0,12 DK -0,12 FR -0,13 UK -0,24 SE 26,6 BE 25,8 EL 25,6 DE 25,2 FR 25,0 ES 25,0 PT 24,5 EU(25) 23,9 UK 23,8 LV 22,9 AT 22,9 EE 22,7 FI 22,7 DK

Nadere informatie

Bluetooth /IRDA-printer 0554 0620. Gebruiksaanwijzing

Bluetooth /IRDA-printer 0554 0620. Gebruiksaanwijzing Bluetooth /IRDA-printer 0554 0620 Gebruiksaanwijzing 1 Inhoud 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Veiligheid en milieu... 3 3 Functionele beschrijving... 3 3.1. Toepassing... 3 3.2. Technische gegevens... 4 EG-conformiteitsverklaring...

Nadere informatie

Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête:

Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête: Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête: Answered: 280 Skipped: 0 Leerkracht Schoolhoofd Leerling Ouder Vertegenwoor... Leerkracht Schoolhoofd Leerling Ouder Vertegenwoordiger van een andere

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2013 2 Aantal nieuwe.be-registraties 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Evolutie van de.be-domeinnamen 602.607

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

Europeanen zonder grenzen. Internationale verbondenheid in de Europese Unie. inhoud

Europeanen zonder grenzen. Internationale verbondenheid in de Europese Unie. inhoud dem s Jaargang 27 September 2011 ISSN 0169-1473 Een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut Bulletin over Bevolking en Samenleving 7 inhoud 1 Europeanen zonder grenzen 4 Buitenlands

Nadere informatie

VERZOEK OM INLICHTINGEN OMTRENT HET RECHT OP GEZINSBIJSLAGEN (KINDERBIJSLAG) IN DE LIDSTAAT WAAR DE GEZINSLEDEN WONEN

VERZOEK OM INLICHTINGEN OMTRENT HET RECHT OP GEZINSBIJSLAGEN (KINDERBIJSLAG) IN DE LIDSTAAT WAAR DE GEZINSLEDEN WONEN ADMINISTRATIEVE COMMISSIE VOOR DE SOCIALE ZEKERHEID VAN MIGRERENDE WERKNEMERS Zie aanwijzingen op bladzijde 4 E 411 ( 1 ) VERZOEK OM INLICHTINGEN OMTRENT HET RECHT OP GEZINSBIJSLAGEN (KINDERBIJSLAG) IN

Nadere informatie

.bedomeinnamen. onder de loep 2011

.bedomeinnamen. onder de loep 2011 1.bedomeinnamen onder de loep 2011 2 Aantal nieuwe.be-registraties Evolutie van de.be-domeinnamen 471.453 602.607 736.498 859.474 977.998 1.101.668 1.219.935 131.588 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637

Nadere informatie

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58%

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Huishoudens met kinderen Huishoudens zonder kinderen Huishoudens Geïsoleerde personen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Computer Internet Individuen Individuen die behoren tot de achtergestelde bevolkingsgroepen

Nadere informatie

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu KE-80-09-930-NL-C www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu U kunt de publicaties van het directoraat-generaal Werkgelegenheid, sociale zaken en gelijke kansen downloaden of een gratis

Nadere informatie

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Documentatie European Commission, The 2015 Ageing Report, European

Nadere informatie

FEDERATION EUROPEENNE DE LA MANUTENTION Productgroep. industriële trucks. Een leidraad voor identificatie van nietconforme

FEDERATION EUROPEENNE DE LA MANUTENTION Productgroep. industriële trucks. Een leidraad voor identificatie van nietconforme FEM-IT-T/N855 FEDERATION EUROPEENNE DE LA MANUTENTION Productgroep Industriële trucks FEM Een leidraad voor identificatie van nietconforme industriële trucks 11.2010 (NL) - Emissie van uitlaatgassen -

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS

BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS Belastingadviseurs BTW EN INTERNATIONALE OPTREDENS Versie: 26 juli 2011 Per 1 januari 2011 zijn de BTW-regels voor internationale optredens veranderd. Hoe werkt het nu: 1. Vóór 2011: plaats van optreden

Nadere informatie

istockphoto/m. Boncina Vrij verkeer in Europa: Het Schengengebied Binnenlandse Zaken

istockphoto/m. Boncina Vrij verkeer in Europa: Het Schengengebied Binnenlandse Zaken istockphoto/m. Boncina Vrij verkeer in Europa: Het Schengengebied Binnenlandse Zaken 1 Schengengebied sinds 19 december 2011 EU-lidstaten die deel uitmaken van Schengen EU-lidstaten die geen deel uitmaken

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2014 2 Aantal nieuwe.be-registraties 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 264.930 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Evolutie van de.be-domeinnamen 736.498

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0298 (E) 14563/14 ACP 166 FIN 764 PTOM 51 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 23/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: SLOTAKTE ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

SCHOOLJAAR 20... - 20...

SCHOOLJAAR 20... - 20... Gelieve uw klantnummer (ons kenmerk), of indien u dit niet kent: uw rijksregisternummer, hier in te vullen aub:... Stuur alle documenten ingevuld en ondertekend terug naar: Acerta Sociaal Verzekeringsfonds

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De toekomst van de welvaartsstaat Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van de welvaartsstaat Investeren in kinderen Beleidsuitdagingen

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Meer dan 250 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie

Meer dan 250 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie IP/08/605 Brussel, 18 april 2008 Meer dan 2 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie Meer dan de helft van de Europeanen zijn regelmatige

Nadere informatie

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE EUROPESE COMMISSIE Brussel,.3.5 COM(5) 8 final ANNEXES to 3 BIJLAGEN bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE Solidariteitsfonds van de Europese Unie Jaarverslag 3 NL NL BIJLAGE I: EU-SOLIDARITEITSFONDS - IN 3

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2015 gesteld op 46.000. In totaal zijn 5.462 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2015 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers Brussel, 23 november 2011 - Tot 5 miljoen mensen, bijna tweemaal zo veel als nu, krijgen de kans om in het

Nadere informatie

Het internationaal vervoeren van afvalstoffen. Weinig grenzen; grenzeloze verplichtingen

Het internationaal vervoeren van afvalstoffen. Weinig grenzen; grenzeloze verplichtingen Het internationaal vervoeren van afvalstoffen Weinig grenzen; grenzeloze verplichtingen Kaderrichtlijn 2008/98/EG Artikel 26 Registratie Wanneer in de hierna volgende gevallen geen vergunningsvereisten

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE)

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14 Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) COASI 102 ASIE 53 ELARG 98 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: PROTOCOL

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

PUBLIC LIMITE NL RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 10 oktober 2006 (16.10) (OR. en) 13467/06 ADD 2 LIMITE ELARG 119 ACCTR 18

PUBLIC LIMITE NL RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 10 oktober 2006 (16.10) (OR. en) 13467/06 ADD 2 LIMITE ELARG 119 ACCTR 18 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 10 oktober 2006 (16.10) (OR. en) PUBLIC 13467/06 ADD 2 LIMITE ELARG 119 ACCTR 18 NOTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: de delegaties nr. vorig

Nadere informatie

Hoe groot, is groot genoeg?

Hoe groot, is groot genoeg? Hoe groot, is groot genoeg? Bas Denters (Bestuurskunde, Universiteit Twente) Kennisnetwerk Lokaal 13 Den Haag 17 april 2015 Schaalvergroting door de tijd Grotere gemeenten Minder gemeenten Schaal gemeenten

Nadere informatie

Divers Europa. De Europese Unie in de publieke opinie & Verscheidenheid in cultuur, economie en beleid

Divers Europa. De Europese Unie in de publieke opinie & Verscheidenheid in cultuur, economie en beleid Divers Europa De Europese Unie in de publieke opinie & Verscheidenheid in cultuur, economie en beleid Europese Verkenning 4 Bijlage bij Staat van de Europese Unie 2007 Paul Dekker, Sjef Ederveen, Henri

Nadere informatie

OPVATTINGEN VAN DE VLAMINGEN OVER DE EUROPESE UNIE

OPVATTINGEN VAN DE VLAMINGEN OVER DE EUROPESE UNIE OPVATTINGEN VAN DE VLAMINGEN OVER DE EUROPESE UNIE Myriam Vanweddingen Studiedienst van de Vlaamse Regering April 2009 1. Inleiding Europa komt dit jaar weer wat dichter op het voorplan. Niet alleen zijn

Nadere informatie

De Belgische meubelindustrie in 2015: vertrouwen in de toekomst, groei dankzij export

De Belgische meubelindustrie in 2015: vertrouwen in de toekomst, groei dankzij export Brussel, november 2015 De Belgische meubelindustrie in 2015: vertrouwen in de toekomst, groei dankzij export De Belgische meubelindustrie Kerncijfers 2014 861 bedrijven 11.331 werknemers Omzet: 2,3 miljard

Nadere informatie

Toelichting oppositieformulier

Toelichting oppositieformulier BHIM BUREAU VOOR HARMONISATIE BINNEN DE INTERNE MARKT Merken, Tekeningen en Modellen Toelichting oppositieformulier 1. Algemene opmerkingen 1.1 Gebruik van het formulier Het formulier is gratis verkrijgbaar

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Maatschappelijke waardering door de ogen van de TTALIS leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Faculteit

Nadere informatie

INTRASTAT BRIEF NR. 12

INTRASTAT BRIEF NR. 12 INSTITUUT VOOR DE NATIONALE REKENINGEN DECEMBER 2003 INTRASTAT BRIEF NR. 12 Algemene inlichtingen Belgostat On-Line Publicatie Mei 2004: Uitbreiding van de Europese Unie! Zoals u waarschijnlijk weet, treden

Nadere informatie

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites #sweep2013 Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites Brussel, 14 april 2014 In 2013 bleek uit een gezamenlijke, door de Europese Commissie gecoördineerde

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Vergelijking van de landbouw in Vlaanderen en de EU: bedrijfseconomische indicatoren

Vergelijking van de landbouw in Vlaanderen en de EU: bedrijfseconomische indicatoren Vergelijking van de landbouw in Vlaanderen en de EU: bedrijfseconomische indicatoren Departement Landbouw en Visserij afdeling Monitoring en Studie Dirk Bergen Boris Tacquenier Vergelijking van de landbouw

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

Turkije op termijn meeste inwoners EU GIJS BEETS

Turkije op termijn meeste inwoners EU GIJS BEETS dem s Jaargang 20 Maart 2004 ISSN 0169-1473 Een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut Bulletin over Bevolking en Samenleving 3 inhoud 17 Turkije op termijn meeste inwoners

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) CH 39 SOC 374 MI 157 ETS 16 SERVICES 35 ELARG 86 VOORSTEL van: de Europese Commissie

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 25.4.2007 COM(2007) 217 definitief 2007/0077 (CNS) Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot het

Nadere informatie

het Nederlandse dse spoor?

het Nederlandse dse spoor? 08 e08 Hoe druk is 0h het nu werkelijk op het Nederlandse dse spoor? Het Nederlandse spoorgebruik in vergelijking met de rest van de EU-27 Pascal Ramaekers, Tessa de Wit en Maarten Pouwels Publicatiedatum

Nadere informatie

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 15 Änderungsprotokoll in niederländischer Sprache-NL (Normativer Teil) 1 von 8

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 15 Änderungsprotokoll in niederländischer Sprache-NL (Normativer Teil) 1 von 8 995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 15 Änderungsprotokoll in niederländischer Sprache-NL (Normativer Teil) 1 von 8 PROTOCOL TOT WIJZIGING VAN HET AAN HET VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, HET

Nadere informatie

van Nice v1.1, 20 februari 2014

van Nice v1.1, 20 februari 2014 Gemeenschappelijke mededeling over de gemeenschappelijke praktijk inzake de algemene benamingen van de hoofdklassen van de classificatie 1 van Nice v1.1, 20 februari 2014 Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak

Nadere informatie

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be)

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Inleiding Onderliggende assumptie gemaakt door aantal beleidsmakers: Sociaal beleid mag niet

Nadere informatie

DETERMINANTEN VAN LAGE WERKINTENSITEIT IN HUISHOUDENS MET ARBEIDSONGESCHIKTE GEZINSLEDEN Empirische analyses voor de EU-15

DETERMINANTEN VAN LAGE WERKINTENSITEIT IN HUISHOUDENS MET ARBEIDSONGESCHIKTE GEZINSLEDEN Empirische analyses voor de EU-15 DETERMINANTEN VAN LAGE WERKINTENSITEIT IN HUISHOUDENS MET ARBEIDSONGESCHIKTE GEZINSLEDEN Empirische analyses voor de EU-15 Leen Meeusen, Annemie Nys en Vincent Corluy 17 juni 2014 Opbouw presentatie Inleiding

Nadere informatie

ZA5907. Flash Eurobarometer 394 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands

ZA5907. Flash Eurobarometer 394 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands ZA90 Flash Eurobarometer 9 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands FL9 Innobarometer 0 A Flashnummer FLA B Land FLB C Nummer van het interview

Nadere informatie

Grensoverschrijdende dienstverlening in Nederland

Grensoverschrijdende dienstverlening in Nederland Grensoverschrijdende dienstverlening in Nederland In artikel 1e van het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen is vastgesteld dat voor een vreemdeling die in het kader van grensoverschrijdende dienstverlening

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1474 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Simplicity. Werking van het product. Den Bosch, 2015

Simplicity. Werking van het product. Den Bosch, 2015 Simplicity Werking van het product Den Bosch, 2015 Agenda 1 Risico s in de MKB Markt 2 Simplicity: Innovatief en eenvoudig 3 Vooraf een vaste prijs, geen verrassingen 4 De werking van de verzekering 5

Nadere informatie

Over oude en nieuwe paradigma's: herverdelen, investeren, innoveren

Over oude en nieuwe paradigma's: herverdelen, investeren, innoveren Over oude en nieuwe paradigma's: herverdelen, investeren, innoveren Bea Cantillon Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril, 4 november 2013, VLEVA, Brussel Hoe realistisch zijn de

Nadere informatie

EU Ontwikkelingssamenwerking en -hulp BELGIË. Speciale Eurobarometer 441. November - December 2015 SAMENVATTING LANDENANALYSE

EU Ontwikkelingssamenwerking en -hulp BELGIË. Speciale Eurobarometer 441. November - December 2015 SAMENVATTING LANDENANALYSE Methodologie: Persoonlijk interview BELGIË November - December 2015 SAMENVATTING LANDENANALYSE In België zijn de houdingen ten opzichte van ontwikkelingssamenwerking en -hulp in vele opzichten gelijkaardig

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.6.2011 COM(2011) 352 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Tweede

Nadere informatie

Europa voor de Burger 2014-2020

Europa voor de Burger 2014-2020 Europa voor de Burger 2014-2020 Europees subsidieprogramma onder DG Migration & Home Affairs Gecentraliseerd bij het uitvoerend agentschap voor Onderwijs, Audiovisuele media en Cultuur (EACEA) hier Doelstellingen

Nadere informatie

EVS. European Voluntary Service

EVS. European Voluntary Service EVS European Voluntary Service Youth in Action Vrijwilligerswerk in het kader van Youth in Action Youth in Action www.youthinaction.be JINT vzw www.jint.be Nationaal Agentschap (NA) voor Vlaanderen Wat

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie