Appendix Bedrijfseconomie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Appendix Bedrijfseconomie"

Transcriptie

1 Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het behalen van dit diploma moeten examens worden afgelegd voor de volgende modules: Basiskennis Boekhouden (BKB). Basiskennis Calculatie (BKC). Financiële administratie. Kostprijscalculatie. Bedrijfseconomie. Periodeafsluiting. Vanaf het studiejaar kunnen mbo-studenten die een financieeladministratieve opleiding op niveau 3 of 4 volgen, op hun eigen school deelnemen aan de door de Associatie georganiseerde examens voor het Praktijkdiploma Boekhouden. Deze mogelijkheid is ontstaan door een samenwerking tussen de Stichting Praktijkleren en de Associatie. Om te komen tot een goede afstemming van de exameneisen van beide instellingen moesten de examenprogramma s van deze instellingen worden aangepast. De wijzigingen die zijn aangebracht in het examenprogramma van de Associatie hadden tot gevolg dat ook de door Noordhoff Uitgevers ontwikkelde boeken voor de zes modules van het PDB-examen enigszins moesten worden aangepast. Daarom hebben de schrijvers van deze boeken een appendix bij elk boek samengesteld. Hierin zijn de wijzigingen in het examenprogramma van de Associatie opgenomen. Op de volgende bladzijde vindt u een handleiding waarin de wijzigingen voor het boek Bedrijfseconomie ISBN per hoofdstuk staan vermeld. In het vervolg van deze appendix worden alle onderwerpen die in de handleiding staan vermeld bij Toevoegen achtereenvolgens uitgewerkt. Indien u vragen heeft over de zes boeken, deze appendix of anderszins kunt u altijd contact opnemen met de uitgever, via Hoogstraten/Essen, zomer 2011 Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren App. 1 van 19

2 Handleiding appendix bij het boek Bedrijfseconomie Hoofdstuk uit boek Wijzigingen t.o.v. boek 1 Basisvaardigheden 2 Procenten en promillen 3 Kosten, opbrengst en winst 4 Enkelvoudige en samengestelde interest Toevoegen: Formules worden op examen verstrekt. 5 Renten Toevoegen: Formules worden op examen verstrekt. 6 Annuïteiten Toevoegen: Formules worden op examen verstrekt. 7 Berekeningen aandelen en obligaties Vervallen in paragraaf 7.4: Invloed conversie op waarde oude aandelen. 8 Activiteitsratio s 9 Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit Toevoegen aan paragraaf 9.4: - Rentabiliteit en hefboomeffect; - Cashflow in financiële analyse. Toevoegen na hoofdstuk 9: 9A, Resultaten- en liquiditeitsbegroting 9A.1, Resultatenbegroting 9A.2, Liquiditeitsbegroting 10 Tabellen en grafieken 11 Indexcijfers 12 Spreadsheets 13 Bedrijfseconomie examentraining Uitwerkingen zelftoetsen Toevoegen aan de uitwerkingen: Uitwerking zelftoets hoofdstuk 9A. De hierboven genoemde toe te voegen onderwerpen bespreken we hierna. App. 2 van 19 Handleiding appendix bij het boek Bedrijfseconomie

3 Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit 9 Toevoegen aan paragraaf 9.4 na voorbeeld 9.6: Rentabiliteit en hefboomeffect Wanneer een onderneming gedeeltelijk wordt gefinancierd met eigen vermogen en gedeeltelijk met vreemd vermogen, treedt dikwijls een hefboomeffect op. Hefboomeffect Onder het hefboomeffect verstaan we het effect dat een verschil tussen de rentabiliteit van het totale vermogen en de gemiddelde interestvoet van het vreemd vermogen heeft op de rentabiliteit van het eigen vermogen. Interest VV Gemiddeld VV 100% Een hefboomeffect treedt op zodra de rentabiliteit van het totale vermogen afwijkt van de gemiddelde interestvoet die geldt voor het vreemd vermogen. Als gevolg van deze afwijking wordt de rentabiliteit van het eigen vermogen gunstig of ongunstig beïnvloed. 9.4 Rentabiliteitsratio s App. 3 van 19 De gemiddelde interestvoet van het vreemd vermogen berekenen we als volgt:

4 Voorbeeld 9.6A Bij Van Asten BV in Emmen gelden voor 2010 de volgende cijfers: Gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen = Gemiddeld geïnvesteerd vreemd vermogen = Gemiddelde interestvoet vreemd vermogen = IVV = 8%. Nettowinst vóór belasting = Tarief vennootschapsbelasting = 25%. Gevraagd 1 Bereken de rentabiliteit van het gemiddeld geïnvesteerd totale vermogen (RTV). 2 Bereken de rentabiliteit van het gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen (REV). 3 Toon met behulp van een berekening aan dat sprake is van een gunstig hefboomeffect. Uitwerking Nettowinst + Interest VV 1 RTV = Gemiddeld TV 100% % van RTV = % RTV = % = 10%. Nettowinst na belasting 75% van REV = 100% = Gemiddeld EV % = 9%. 3 Het totale vermogen (eigen + vreemd vermogen) levert op 10% Het vreemd vermogen: levert op 10% van = kost 8% van = Het voordeel van het financieren met vreemd vermogen is dus Dit voordeel, het hefboomeffect, wordt toegerekend aan het eigen vermogen; dit is in procenten % = 2% REV vóór belasting = 12% REV na belasting = 75% van 12% = 9% RTV is in dit voorbeeld 10%, terwijl IVV maar 8% is. Hierdoor ontstaat een gunstig hefboomeffect op REV. Deze is vóór belasting 12% en na belasting 9%. Voorwaarde voor een gunstig hefboomeffect is dus: RTV > IVV, met als gevolg REV (vóór belasting) > RTV. App. 4 van 19 9 Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit

5 Wanneer we uitgaan van dezelfde cijfers als in voorbeeld 9.6A maar het aandeel van het vreemd vermogen in het totaal vermogen vergroten, werkt het hefboomeffect nog gunstiger. We laten dit zien in voorbeeld 9.6B. Voorbeeld 9.6B Bij Van Asten BV in Emmen gelden voor 2011 de volgende cijfers: Gemiddeld eigen vermogen = Gemiddeld vreemd vermogen = Gemiddelde interestvoet vreemd vermogen = 8%. Nettowinst vóór belasting = Tarief vennootschapsbelasting = 25%. Gevraagd 1 Bereken RTV. 2 Bereken REV. 3 Toon met behulp van een berekening aan dat sprake is van een gunstiger hefboomeffect dan in voorbeeld 9.6A. Uitwerking Nettowinst + Interest VV 1 RTV = Gemiddeld TV 100% = % van RTV = % = RTV = % = 10%. RTV in dit voorbeeld is dus gelijk aan RTV in voorbeeld 9.6A. Nettowinst na belasting 2 REV = Gemiddeld EV 100% 75% van REV = % = 12%. 3 Het totale vermogen (eigen + vreemd vermogen) levert op 10% Het vreemd vermogen: levert op 10% van = kost 8% van = Het voordeel van het financieren met vreemd vermogen is dus Dit voordeel, het hefboomeffect, wordt toegerekend aan het eigen vermogen; dit is in procenten % = 6% REV vóór belasting = 16% REV na belasting is 75% van 16% = 12% 9.4 Rentabiliteitsratio s App. 5 van 19

6 In voorbeeld 9.6B is het VV een groter bestanddeel van het TV dan in voorbeeld 9.6A. Daardoor profiteert REV in nog sterkere mate van de gunstige hefboomwerking. Het voordeel van het financieren met vreemd vermogen is 6% in plaats van 2% in voorbeeld 9.6A. Uit voorbeeld 9.6B kunnen we de volgende formule voor het hefboomeffect afleiden: VV REV (vóór belasting) = RTV + (RTV IVV) EV hefboomeffect VV REV (na belasting) = 75% van [RTV + (RTV IVV) EV ] Hefboomfactor Opmerkingen VV 1 De verhouding EV in de formule noemen we de hefboomfactor. 2 In de formule voor REV (na belasting) hebben we de 75% berekend door 100% te verminderen met 25% (het gegeven tarief vennootschapsbelasting). Als dit tarief 20% zou zijn, wordt de formule: VV REV (na belasting) = 80% van [RTV + (RTV IVV) EV ]. 3 Een ongunstig hefboomeffect (of negatief hefboomeffect) treedt op als RTV < IVV. Bij vergroting van het vreemd vermogen zien we onder overigens gelijkblijvende omstandigheden REV dalen. 4 We vatten onze besprekeing over het hefboomeffect als volgt samen: Indien RTV > IVV gunstig hefboomeffect REV (vóór belasting) > RTV. Indien RTV = IVV geen hefboomeffect REV (vóór belasting) = RTV. Indien RTV < IVV ongunstig hefboomeffect REV (vóór belasting) < RTV. Cashflow in financiële analyse Cashflow Om te zien of een onderneming in een bepaald jaar succesvol heeft geopereerd, kijken we meestal naar de winst na belasting in dat jaar. Het bedrag van de winst na belasting wordt echter vaak in belangrijke mate beïnvloed door de omvang van de afschrijvingen, die immers erg afhankelijk is van het toegepaste afschrijvingssysteem. Dit probleem is op te lossen door de winst na belasting en de afschrijvingen bij elkaar op te tellen. In de financiële analyse noemen we de som van beide grootheden de cashflow. In de financiële analyse verstaan we dus onder cashflow: Cashflow = Winst na belasting + Afschrijvingen De winst na belasting kan gebruikt worden voor het uitkeren van dividend aan de aandeelhouders en/of voor winstreservering (= toevoegen van een bedrag aan de winstreserve). We kunnen dus ook schrijven: Cashflow = Dividend + Winstreservering + Afschrijvingen App. 6 van 19 9 Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit

7 Voorbeeld 9.6C Ter Bork BV in Woudrichem heeft vooor haar handelsonderneming de volgende overzichten samengesteld. Balans per 31 december 2010 Gebouwen Aandelenkapitaal Vervoermiddelen Agioreserve Inventaris Algemene reserve Voorraden Winst 2010 (na belasting) Debiteuren Hypothecaire lening Liquide middelen Crediteuren Te betalen vennootschapsbelasting Winst-en-verliesrekening over 2010 Omzet Inkoopwaarde omzet Brutowinst Loonkosten Afschrijvingskosten Interestkosten Overige kosten Winst vóór belasting Vennoootschapsbelasting Winst na belasting Besloten is de winst na belasting als volgt te verdelen: dividend winstreservering Gevraagd Bereken de cashflow over 2010 als som van: a winst na belasting + afschrijvingen; b dividend + winstreservering + afschrijvingen. Uitwerking a Winst na belasting Afschrijvingen Cashflow Rentabiliteitsratio s App. 7 van 19

8 b Dividend uit winst Reserveringen uit winst Afschrijvingen Cashflow Opgaven 9.11, 9.12 App. 8 van 19 9 Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit

9 Resultaten- en liquiditeitsbegroting 9A 9A.1 9A.2 Resultatenbegroting Liquiditeitsbegroting 9A.1 Resultatenbegroting Op een resultatenbegroting noteren we de begrote opbrengsten en kosten voor een komende periode. Meestal hebben de bedragen op de resultatenbegroting betrekking op een periode van een jaar, vaak met een uitsplitsing naar kortere perioden (bijvoorbeeld kwartalen of maanden). Voorbeeld 9A.1 De handelsonderneming Gemmex BV in Dongen beschikt voor de opstelling van de resultatenbegroting voor 2011 over de volgende gegevens (alle exclusief BTW). 9A.1 Resultatenbegroting App. 9 van 19

10 Resultatenbegroting a Begrote verkopen: 1e kwartaal e kwartaal e kwartaal e kwartaal b De inkoopprijzen zijn gemiddeld 70% van de verkoopprijzen. c De begrote kosten zijn: elk kwartaal: lonen (inclusief sociale lasten) vakantietoeslag afschrijvingskosten gebouw afschrijvingskosten inventaris diverse kosten verkoopkosten 5% van de verkoopopbrengst interestkosten: in het eerste, tweede en derde kwartaal in het vierde kwartaal Gevraagd Stel de resultatenbegroting voor 2011 samen, gesplitst naar kwartalen. Uitwerking Exploitatiebegroting 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal Totaal Opbrengst van de verkopen Inkoopprijs van de verkopen (70% van de opbrengst van de verkopen) Brutowinst (30% van de opbrengst van de verkopen) Kosten: lonen (inclusief sociale lasten) vakantietoeslag afschrijvingskosten gebouw afschrijvingskosten inventaris diverse kosten verkoopkosten (5% van de opbrengst van de verkopen) interestkosten Winst vóór belasting / Opgaven 9A.1, 9A.2 App. 10 van 19 9A Resultaten- en liquiditeitsbegroting

11 9A.2 Liquiditeitsbegroting Op een liquiditeitsbegroting noteren we de begrote ontvangsten en uitgaven voor een komende periode. De ontvangsten en uitgaven kunnen plaatsvinden per kas of per bank. Evenals bij de resultatenbegroting hebben de bedragen op de liquiditeitsbegroting meestal betrekking op een periode van een jaar met uitsplitsing naar kortere perioden (kwartalen of maanden). De belangrijkste post onder de ontvangsten op de liquiditeitsbegroting is meestal de post Begrote ontvangsten uit verkopen. Bij het begroten van deze ontvangsten krijgen we te maken met een kleine moeilijkheid bij de verkopen op rekening. Stel dat de krediettermijn bij de verkopen op rekening 2 maanden is. Het bedrag van de begrote ontvangsten van debiteuren in een bepaalde maand is dan gelijk aan het bedrag van de verkopen op rekening van 2 maanden geleden. We krijgen bijvoorbeeld: Verkopen op rekening maart april mei juni juli Begrote ontvangsten van debiteuren Bij het begroten van de uitgaven in verband met inkopen op rekening zien we ook zo n verschuiving. Voorbeeld 9A.2 De handelsonderneming Gemmex BV uit voorbeeld 9A.1 in de vorige paragraaf beschikt voor de opstelling van de liquiditeitsbegroting voor 2011 over de volgende gegevens. Begrote verkopen en inkopen Begrote verkopen Begrote inkopen (alle op rekening) (alle op rekening) 2010 november december januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december A.2 Liquiditeitsbegroting App. 11 van 19

12 De krediettermijn bij de verkopen op rekening is 2 maanden. De krediettermijn bij de inkopen op rekening is 1 maand. Gevraagd Bereken voor elk kwartaal in 2011: 1 de begrote ontvangsten van debiteuren; 2 de begrote uitgaven aan crediteuren. Uitwerking 1 De begrote ontvangsten van debiteuren berekenen we met behulp van de volgende tijdlijn: Verkopen op rekening per maand ( 1.000) n d j f m a m j j a s o n d Begrote ontvangsten van debiteuren per kwartaal ( 1.000) De begrote uitgaven aan crediteuren berekenen we met behulp van de volgende tijdlijn: Inkopen op rekening per maand ( 1.000) d j f m a m j j a s o n d Begrote uitgaven aan crediteuren per kwartaal ( 1.000) Naast de hiervóór in dit voorbeeld vermelde gegevens beschikt Gemmex BV voor de opstelling van de liquiditeitsbegroting voor 2010 nog over de volgende gegevens. App. 12 van 19 9A Resultaten- en liquiditeitsbegroting

13 Begrote ontvangsten en uitgaven a De begrote ontvangsten uit een aandelenemissie zijn: in 3e kwartaal b De begrote uitgaven voor kosten zijn: elk kwartaal: lonen diverse kosten verkoopkosten 5% van de verkoopopbrengst in mei voor: vakantietoeslag eind 1e en eind 3e kwartaal: interest over achterliggende halfjaar c De overige uitgaven betreffen: in 1e kwartaal: vennootschapsbelasting dividend eind 3e kwartaal: aflossing lening in 4e kwartaal: aanschaf nieuwe inventaris d Op 1 januari 2011 is de voorraad liquide middelen Gevraagd 3 Stel de volledige liquiditeitsbegroting voor 2011 samen, gesplitst naar kwartalen. 9A.2 Liquiditeitsbegroting App. 13 van 19

14 Uitwerking 3 Liquiditeitsbegroting 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal Totaal Ontvangsten van debiteuren* uit aandelenemissie Totaal ontvangsten Uitgaven aan crediteuren** lonen diverse kosten verkoopkosten (5% van de opbrengst van de verkopen) vakantietoeslag interest vennootschapsbelasting dividend aflossing lening aanschaf nieuwe inventaris Totaal uitgaven Toename liquide middelen Afname liquide middelen Liquide middelen begin periode / Liquide middelen eind periode / * Zie de uitwerking van vraag 1 in dit voorbeeld. ** Zie de uitwerking van vraag 2 in dit voorbeeld. Door de uitsplitsing naar kwartalen weet Gemmex BV dat in het eerste kwartaal een tekort aan liquide middelen optreedt. Als Gemmex BV dit (tijdelijk) tekort wil voorkomen, kan zij bijvoorbeeld proberen voor korte tijd krediet te krijgen bij een bank. Opmerking Uit de tot nu toe in dit hoofdstuk gegeven voorbeelden kunnen we afleiden dat er posten zijn, die 1 op de resultatenbegroting én op de liquiditeitsbegroting voorkomen. Voorbeelden: lonen; vakantietoeslag (als kosten in elk kwartaal op de resultatenbegroting, als uitgaven in één bepaald kwartaal op de liquiditeitsbegroting); de post opbrengst van de verkopen op rekening op de resultatenbegroting. Deze post leidt enige tijd later tot de post ontvangsten van debiteuren op de liquiditeitsbegroting. App. 14 van 19 9A Resultaten- en liquiditeitsbegroting

15 Opgaven 9A.3 9A.5 2 uitsluitend op de resultatenbegroting voorkomen. Voorbeeld: afschrijvingskosten op vaste activa. 3 uitsluitend op de liquiditeitsbegroting voorkomen. Voorbeelden: ontvangsten uit een aandelenemissie; ontvangsten en aflossingen op leningen o/g; betalingen in verband met aankoop van vaste activa; betalingen in verband met vennootschapsbelasting en dividend. 9A.2 Liquiditeitsbegroting App. 15 van 19

16 Samenvatting hoofdstuk 9A De resultatenbegroting is een overzicht van begrote opbrengsten en kosten voor een komende periode. De liquiditeitsbegroting is een overzicht van begrote ontvangsten en uitgaven voor een komende periode. Wanneer de krediettermijn bij de verkopen op rekening twee maanden is, noteren we van de verkopen op rekening in (stel) maart 2011: de opbrengst in maart 2011; de ontvangst in mei Als we de resultatenbegroting vergelijken met de liquiditeitsbegroting, zien we posten die 1 op de resultatenbegroting én op de liquiditeitsbegroting voorkomen. Voorbeelden: lonen; vakantietoeslag (als kosten in elk kwartaal op de resultatenbegroting, als uitgaven in één bepaald kwartaal op de liquiditeitsbegroting); de post opbrengst van de verkopen op rekening op de resultatenbegroting. Deze post leidt enige tijd later tot de post ontvangsten van debiteuren op de liquiditeitsbegroting. 2 uitsluitend op de resultatenbegroting voorkomen. Voorbeeld: afschrijvingskosten op vaste activa. 3 uitsluitend op de liquiditeitsbegroting voorkomen. Voorbeelden: ontvangsten uit een aandelenemissie; ontvangsten en aflossingen op leningen o/g; betalingen in verband met aankoop van vaste activa; betalingen in verband met vennootschapsbelasting en dividend. App. 16 van 19 9A Resultaten- en liquiditeitsbegroting

17 Zelftoets hoofdstuk 9A Sahil Achnin heeft een handelsonderneming in Zundert. Hij maakt voor 2011 een resultatenbegroting en een liquiditeitsbegroting. Hij beschikt over de volgende gegevens. Begrote verkopen Kwartaal Op rekening Contant Voor alle artikelen is de brutowinst 60% van de inkoopprijs De voor 2011 begrote kosten zijn: constante kosten variabele kosten 10% van de omzet a Met welk nettowinstbedrag sluit Sahil de resultatenbegroting over 2011 af? Van de verkopen op rekening is nog het volgende gegeven: De krediettermijn bij deze verkopen is 1 maand. De verkopen op rekening in het vierde kwartaal van 2010 waren Alle verkopen in een kwartaal zijn gelijkmatig over de maanden van het kwartaal verdeeld. b Welk bedrag aan ontvangsten van debiteuren vermeldt Sahil op de liquiditeitsbegroting over 2011? c Welk bedrag vermeldt Sahil op de begrote balans per 31 december 2011 bij de post Debiteuren? Zelftoets hoofdstuk 9A App. 17 van 19

18 Uitwerkingen zelftoetsen Hoofdstuk 9A a Voor 2011 geldt: Begrote opbrengst van de verkopen op rekening = contant = Begrote inkoopwaarde van de verkopen 100 / = Begrote brutowinst Begrote kosten: Constante kosten Variabele kosten 10% van = Begrote nettowinst App. 18 van 19 Uitwerkingen zelftoetsen

19 b c Op de liquiditeitsbegroting over 2011 vermeldt Sahil aan ontvangsten van debiteuren: 1/ / = Op de begrote balans per 31 december 2011 noteert Sahil de post Debiteuren voor 1/ = Uitwerkingen zelftoetsen App. 19 van 19

Appendix Bedrijfseconomie Uitwerkingen

Appendix Bedrijfseconomie Uitwerkingen Appendix Bedrijfseconomie Uitwerkingen De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB).

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I.

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I. Opdracht 1 De Wilde en Timmer De dames De Wilde en Timmer gaan een autobedrijf beginnen: zij kopen auto s en accessoires in en verkopen die. Om het autobedrijf te kunnen openen op 1 januari 2006 zijn in

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven.

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven. Management en Organisatie VWO 6 Herhaling CE Begrotingen nummer 2 Opgave 1 Gegeven is de volgende balans van Fitna bv: Balans per 1/1 2008 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 Docentenhandleiding Hoofdstuk 25 9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 a Per november 2008 wordt aan huur vooruitontvangen: 400 3 650 = 780.. b Per december wordt achteraf ontvangen: 25 3 720 = 270..

Nadere informatie

De opgaven 6.4a en 6.4b horen bij paragraaf 6.2, De rentabiliteit van het vermogen

De opgaven 6.4a en 6.4b horen bij paragraaf 6.2, De rentabiliteit van het vermogen Hoofdstuk 6 Beoordeling van de rentabiliteit Extra opgaven De opgaven 6.4a en 6.4b horen bij paragraaf 6.2, De rentabiliteit van het vermogen Opgave 6.4a Per 31 december 2013 en 2014 heeft Geurtsen de

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Financiering niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

BEDRIJFS- ECONOMIE VOOR PDB

BEDRIJFS- ECONOMIE VOOR PDB OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB BEDRIJFS- ECONOMIE VOOR PDB Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen A.P.J. Knijnenburg Drs. H.G. van der Wolk met medewerking van: J. Buist J.S.J. Rost Drs. S. The 4

Nadere informatie

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen.

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Hoofdstuk 3 Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte Extra opgaven Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Opgave 3.6a Vazzo bv koopt en verkoopt

Nadere informatie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie PDB Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie berekeningen Antwoordenboek PDB Praktijkdiploma boekhouden Periodeafsluiting & Bedrijfseconomie berekeningen Antwoordenboek drs. H.H. Hamers drs. W.J.M. de Reuver

Nadere informatie

Liquiditeitsbegroting

Liquiditeitsbegroting 1 Liquiditeitsbegroting Voorspellen inkomsten en uitgaven Periode X, dag, week, maand, jaar Dynamische liquiditeit Staat van herkomst en bestedingen Kasstroomoverzicht Zie het als je eigen bankrekening

Nadere informatie

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 T/m 19.12 zijn activiteitskengetallen. Vanaf 19.13 Rentabiliteitskengetallen Opgave 19.3 A. Bereken de gemiddelde voorraad over 2013 Q1 1-1

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DE LEKKERE HAP PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 JUNI 2010 1. Met behulp van de volgende grootboekrekeningen kan het verkoopresultaat worden

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Beoordeling financieel Financiële kengetallen Activiteitskengetallen Rentabiliteitskengetallen Liquiditeitskengetallen Solvabiliteitskengetallen Productiviteitskengetallen Beleggingskengetallen

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht 8 Het kasstroomoverzicht 801 Ingaande geldstromen 1 Toename eigen vermogen a Winst vóór belasting d 400.000** b Opbrengst aandelenemissie - 20.000** 2Toename langlopende schulden - 190.000** 3 Desinvestering

Nadere informatie

Antwoorden hoofdstuk 4

Antwoorden hoofdstuk 4 Antwoorden hoofdstuk 4 Opgave 4.1 Vaste activa Eigen Vermogen Pand 42.000 Aandelenvermogen 78.000 Inventaris 22.000 Reserves 37.000 Overige vaste activa 17.000 115.000 81.000 V.V. lang Vlottende activa

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 43 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 43 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 belangrijk Solvabiliteitskengetallen: de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen en totaal vermogen 2 3 4 Solvabiliteitskengetallen Er zijn verschillende solvabiliteitskengetallen

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2014 OEFENEXAMEN BALANSLEZEN

NIBE-SVV, 2014 OEFENEXAMEN BALANSLEZEN NIBE-SVV, 2014 OEFENEXAMEN BALANSLEZEN 1. De volgende balansposten komen voor op de balans van een onderneming (in EUR 1.000,-). Gebouwen 500 Pensioenvoorziening 190 Winstreserve 270 Goodwill 240 Lening

Nadere informatie

a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318.

a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318. PDB Financiering Uitwerkingen Hoofdstuk 7 Opgave 7.1 a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318.900 Krediettermijn

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Financiering niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 5 1 / 12 Vraag 1 Toetsterm 6.4 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Voor welke

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en) EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Eamen Financiering niveau 4 Niveau 4 (vergelijkbaar met mbo 4) Versie 2-0 Geldig vanaf 1-01-16 Vastgesteld

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld

Nadere informatie

Q1 Q2 Q3 Q4. Liquide middelen begin kwartaal 290.000 1.011.500 1.012.000 947.500. Verkopen 1.140.000 880.000 1.020.000 1.435.000

Q1 Q2 Q3 Q4. Liquide middelen begin kwartaal 290.000 1.011.500 1.012.000 947.500. Verkopen 1.140.000 880.000 1.020.000 1.435.000 Uitwerkingen opgaven Brugboek hoofdstuk 20 Opgaven 20.2 t/m 20.4 en 20.7 t/m 20.9 Opgave 20.2 Liquiditeitsbegroting 2013 gesplitst per kwartaal Onderdeel Q1 Q2 Q3 Q4 Liquide middelen begin kwartaal 290.000

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 EN 11 JANUARI 2012

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 EN 11 JANUARI 2012 FINANCIËLE ADMINISTRATIE GRIMBERG BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 10 EN 11 JANUARI 2012 1. (2 punten) 300 Voorraad materialen 4.200,- 180 Te verrekenen omzetbelasting

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 8 EN 9 JANUARI 2013

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 8 EN 9 JANUARI 2013 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DEEL 1 - WINSTON BV 1. (2 punten) 3.1.2 Rekeningen van schuld zijn: 140 Crediteuren 150 Nog te betalen bedragen 153 Vooruitontvangen bedragen 181 Te betalen omzetbelasting PRAKTIJKDIPLOMA

Nadere informatie

CALCULATIES IN DE PRAKTIJK 1

CALCULATIES IN DE PRAKTIJK 1 OPLEIDING BASISKENNIS CALCULATIE BKC CALCULATIES IN DE PRAKTIJK 1 Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen 4 e druk, 1 e oplage ISBN: 978 90 6355 243 5 NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT BV DE NOI-METHODE VOOR DE

Nadere informatie

Stel voor de eenmanszaak Grutter de balans per 1 januari 2016 op in scontrovorm. Balans per 1 januari 2016 van Grutter

Stel voor de eenmanszaak Grutter de balans per 1 januari 2016 op in scontrovorm. Balans per 1 januari 2016 van Grutter Hoofdstuk 1 Opgaven Opgave 1.1 Stel voor de eenmanszaak Grutter de balans per 1 januari 2016 op in scontrovorm. Balans per 1 januari 2016 van Grutter Totaal Totaal Opgave 1.2 1. In welke andere vorm dan

Nadere informatie

FINANCIERING VOOR PDB

FINANCIERING VOOR PDB OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB FINANCIERING VOOR PDB K.P. Pietersen Drs. P.F. Pietersen A.P.J. Knijnenburg 5 e druk, e oplage ISBN: 978 90 6355 9 6 NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT BV DE NOI-METHODE

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA)

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) onderdeel Bedrijfseconomie Dit examen bestaat uit 4 opgaven. De beschikbare tijd is 3¾ uur. De antwoorden dienen uitsluitend op de uitwerkingenvellen te

Nadere informatie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Eindterm: het noemen van de relevante belastingen bij de diverse rechtsvormen Je kunt - de relevante

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

2. 161 Te betalen omzetbelasting 8.400 160 Aan Te vorderen omzetbelasting 6.300 162 Aan Af te dragen omzetbelasting 2.100

2. 161 Te betalen omzetbelasting 8.400 160 Aan Te vorderen omzetbelasting 6.300 162 Aan Af te dragen omzetbelasting 2.100 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Examenopgaven Opgave 1 1. 990 Bedrijfsresultaat 480.000 154 Aan Te betalen vennootschapsbelasting 110.000 046 Aan Winstreserve 190.000 032 Aan

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 15 EN 16 JANUARI 2013

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 15 EN 16 JANUARI 2013 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DEEL 1 - KOK BV PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN UITWERKINGEN 15 EN 16 JANUARI 2013 1. (1 punt) 3.1.1 Een subgrootboek geeft een specificatie (in geld) van een grootboekrekening. 2.

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen. Hoofdstuk 5. Opgave 5.1 en 5.2

Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen. Hoofdstuk 5. Opgave 5.1 en 5.2 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 5 Opgave 5.1 en 5.2 Proefbalans Grootboekrekening Debet Credit Debet Credit Bank 51.000 34.600 16.400 Bedrijfskosten 6.600 6.600 Crediteuren

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

1.1 Inleiding 13 1.2 Overzichten voor bedrijfseconomische berekeningen 13

1.1 Inleiding 13 1.2 Overzichten voor bedrijfseconomische berekeningen 13 Inhoud Voorwoord 11 Hoofdstuk 1 Boekhoudkundige overzichten 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Overzichten voor bedrijfseconomische berekeningen 13 Hoofdstuk 2 Berekeningen met betrekking tot de goederenhandel 19

Nadere informatie

1 Het kasstroomoverzicht

1 Het kasstroomoverzicht Oefeningen Kasstroomoverzicht 1 Het kasstroomoverzicht De gegevens van een bedrijf zijn: Balans per 31 december 2011 en 2012 dec-12 dec-11 dec-12 dec-11 Vaste Activa 1.000.000 1.200.000 Eigen Vermogen

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen, geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Boekhouden als module B.

Nadere informatie

Debet Balans per 9 januari Credit Gebouw 150.000 Eigen vermogen 129.000

Debet Balans per 9 januari Credit Gebouw 150.000 Eigen vermogen 129.000 Elementair Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 2 Opgave 2.1 a. Het bezit Goederen neemt toe met 10.000. De schuld Crediteuren neemt toe met 10.000. Debet Balans per 6 januari Credit Gebouw 150.000 Eigen

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Periodeafsluiting als module

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16

Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 Management & Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 3,9,12,14,16 16 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Hartenstijn bv heeft op 1 januari de volgende balans opgesteld: Balans 1 januari 2009 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie

De resultatenrekening

De resultatenrekening De resultatenrekening format resultatenrekening kosten/uitgaven en opbrengsten/ontvangsten afschrijvingen rente eindbalans Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl www.jooplengkeek.nl 1 De

Nadere informatie

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken.

Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Crowdfunding: publiek laten betalen, d.m.v. vermogen aan te trekken. Informal investors: informele investeerders, bv particulieren Gebruiken is vast. Verbruiken is vlot. Materieel: tastbaar Immaterieel:

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 28 mei 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen;

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden 1 / 15 Vraag 1 Toetsterm

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2003-II

Eindexamen m&o vwo 2003-II 4 Antwoordmodel Opgave 1 1 voorbeelden van juiste antwoorden: kosten voor de winkelier bij de administratieve afhandeling; interestvergoeding voor het verstrekte krediet; vergoeding voor het risico van

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

De diverse onderdelen van de fiscale jaarrekening

De diverse onderdelen van de fiscale jaarrekening 3 De diverse onderdelen van de fiscale jaarrekening 301 a Machines (vennootschappelijk) 1/1 Balans d 220.000 1/7 Verkoop machine PX17 d 80.000 1/7 Aankoop machine SF08-160.000 31/12 Balans - 300.000 d

Nadere informatie

AANVULLING NAAMLOZE VENNOOTSCHAP HAVO

AANVULLING NAAMLOZE VENNOOTSCHAP HAVO AANVULLING NAAMLOZE VENNOOTSCHAP HAVO HOOFDSTUK 2 1. SOORTEN AANDELEN 1 Aandelen zijn eigendomsbewijzen van een nv of bv. Naast gewone aandelen zijn er preferente aandelen. De aandeelhouders die preferente

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30 Voortgezette Studie Boekhouden 12.1 a De functie van het kasstroomoverzicht is een bijdrage leveren aan de beoordeling door gebruikers van het vermogen van de onderneming om geldmiddelen en kasequivalenten

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN MAANDAG 19 JUNI 2006 A1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Het

Nadere informatie

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Naam Examennummer Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Uitwerkingenformulier voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad.

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DERKSEN BV 1. De verkoopprijs van een kuubskist bedraagt: 154,- 100/70 1,19 = 261,80. PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2001-I

Eindexamen m&o vwo 2001-I Eindexamen m&o vwo 00-I 4 Antwoordmodel Opgave Maximumscore voorbeelden van juiste antwoorden: Zelf selecteren kan goedkoper zijn. Bij zelf selecteren kan beter ingeschat worden of de sollicitant binnen

Nadere informatie

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl Regels voor Passiva Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. Bij deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. Peter de Beer is de eigenaar van een klein autobedrijf (FIAT De Beer

Nadere informatie

Management & Organisatie Proeftoets SE 6 havo 5

Management & Organisatie Proeftoets SE 6 havo 5 Naam: Beste leerling, Dit schoolexamen voor het vak M&O betreft de nieuwe hoofdstukken 20 tot en met 25 alsmede van de hoofdstukken 28 tot en met 30 en heeft als onderwerpen: - toepassingen van informatie-

Nadere informatie

Appendix Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek

Appendix Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Appendix Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 30 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Fuchs en Van Vlimmeren, Boekhouden geboekstaafd 1 (2009) 11e druk, hfdst. 1, p. 15

Fuchs en Van Vlimmeren, Boekhouden geboekstaafd 1 (2009) 11e druk, hfdst. 1, p. 15 Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Over de antwoordindicaties kan niet worden gecorrespondeerd voordat de uitslag van het examen bekend is. Bent u het niet eens met

Nadere informatie

Inventaris Kassa 1.500 Keuken 55.000 Beelden om de inrichting gezelliger te maken 5.000 Tafels en stoelen 12.000 Totaal 81.500

Inventaris Kassa 1.500 Keuken 55.000 Beelden om de inrichting gezelliger te maken 5.000 Tafels en stoelen 12.000 Totaal 81.500 Opgave 1 a. Het winkelpand staat niet op de investeringsbegroting omdat Egbert dit winkelpand huurt. Alleen aankopen staan bij de vaste activa. b. De verbouwing moet in één keer door Egbert betaald worden.

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

11 Kasstroomoverzicht

11 Kasstroomoverzicht 11.2 Van de nv Bergsma worden de volgende gegevens verstrekt. Balansen ultimo ( 1.000): Terreinen 120 120 Geplaatst kapitaal 600 600 Gebouwen - 575-530 Algemene reserve - 525-570 Machines - 430-450 Eigen

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 januari 2014 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient,

Nadere informatie

Wetenschappelijk Onderwijs

Wetenschappelijk Onderwijs Uitwerkingen / waardering 1 Toets 3B1 VWO 6 MO onderdeel 631 Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Toets: M&O Afdeling: A6 PTA aanduiding: Toets 631 Tijdsduur: 80 minuten Weging SE: 15% Herkansbaar:

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 5 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING FINANCIËLE ADMINISTRATIE WOENSDAG 16 JUNI 2010 08.45-10.

PDB PRAKTIJKEXAMEN PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING FINANCIËLE ADMINISTRATIE WOENSDAG 16 JUNI 2010 08.45-10. PDB DIT EXAMEN - ONDERDEEL BESTAAT UIT 4 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING FINANCIËLE ADMINISTRATIE WOENSDAG 16 JUNI 2010 08.45-10.15 UUR D28.1 Beschikbare

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Balans M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H4: Balans Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Bedrijfseconomie. B-cluster BBBBEC2A.1

Bedrijfseconomie. B-cluster BBBBEC2A.1 Bedrijfseconomie B-cluster BBBBEC2A.1 Succes met leren Leuk dat je onze bundels hebt gedownload. Met deze bundels hopen we dat het leren een stuk makkelijker wordt. We proberen de beste samenvattingen

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was

Nadere informatie

De jaarrekening Examennummer: 93296 Datum: 12 april 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

De jaarrekening Examennummer: 93296 Datum: 12 april 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur De jaarrekening Examennummer: 93296 Datum: 12 april 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 70 punten) - een

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

Paragraaf 2.7 Financiële kengetallen

Paragraaf 2.7 Financiële kengetallen Paragraaf 2.7 Financiële kengetallen 1. Financiële kengetallen a. Uit de investerings en financieringsstructuur is de financiële positie van een onderneming af te leiden. Aan welke drie financieringsregels

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. . Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Examenopgaven BEDRIJFSECONOMIE WOENSDAG 9 JANUARI 2013 11:00 13:00 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 6 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer

Nadere informatie

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen.

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen. Boekingsboek Overzicht van een aantal soorten boekingen. * contant * op rekening * met en zonder BTW * transitorische posten * hoe ga je om met de BTWboekingen * balans, V&Wrekening, liquiditeitsoverzicht

Nadere informatie

Debet Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 apr Van balans 25.000

Debet Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 apr Van balans 25.000 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 4 Opgave 4.1 a. De eerste stap is het openen van de grootboekrekeningen vanaf de balans. Daarna werken we aan de hand van de financiële

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen HAVO. Handelswetenschappen en recht (oude stijl)

Examen HAVO. Handelswetenschappen en recht (oude stijl) Handelswetenschappen en recht (oude stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 28 mei 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - II

Eindexamen m&o vwo 2010 - II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 Aantal geplaatste aandelen bij oprichting 1.200.000 4 175.000 = 125.000 1 ( 1.200.000 + 908.000 ) 1.428.000 Emissiekoers bij oprichting = 5,44 125.000 1 2 maximumscore

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan www.jooplengkeek.nl Ondernemingsplan Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan Persoonlijk plan Persoonsgegevens Motivatie om ondernemer te worden Sterke punten & zwakke punten 1 Ondernemingsplan

Nadere informatie