HANDHAVING IN HET SOCIAAL DOMEIN. Handhaving in het sociaal domein Divosa Voorjaarscongres. Wim Heersink Groningen, 21 mei 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HANDHAVING IN HET SOCIAAL DOMEIN. Handhaving in het sociaal domein Divosa Voorjaarscongres. Wim Heersink Groningen, 21 mei 2015"

Transcriptie

1 Handhaving in het sociaal domein Divosa Voorjaarscongres Wim Heersink Groningen, 21 mei 2015

2 Mijn bijdrage vanmiddag: 1. Perspectief vanuit handhaving en naleving 2. Inzoomen op sociale wijkteams 3. Re-framen van handhaving en naleving 4. Oplossingsrichtingen

3 Perspectief vanuit handhaving op het sociaal domein: transformeren door middel van sociale wijkteams nieuwe doelgroepen: mensen met een arbeidshandicap en jeugd oude partners in een nieuwe rol: ondernemers, vakbonden, onderwijs veranderende rol voor handhaving en naleving P-wet: voorkomen oneigenlijk gebruik en misbruik WMO 2015: voorkomen aantasting integriteit WMO-voorzieningen P-wet: zelfredzaamheid WMO 2015: kwetsbaarheid

4 Transformeren door middel van sociale wijkteams sociale wijkteams als meest gekozen transformatiemodel: integraal en multidisciplinair aanbod van hulp maar: hulpvraag aanvraag van een uitkering aanvraag uitkering of voorziening toets op rechtmatigheid en doelmatigheid combinatie hulpverlening en handhaving komt nog weinig voor: handhavingsexpertise is belegd bij w&i duurzame uitstroom, bij voorkeur naar arbeidsmarkt vertrouwensrelatie is ondergeschikt aan de wet zorgexpertise is belegd bij welzijn en/of extern Vertrouwensrelatie als beleidsinstrument Cultuuromslag is nodig Verschil overbruggen tussen jurisprudentie en moresprudentie Door middel van leren, trainen en coachen

5 Sociale wijkteams (Movisie 2015, i.o.v. de VNG) State of the art, najaar % (N=224) van de gemeenten werkt met sociale wijkteams Vorm en noemer is uiteenlopend: Vooral: breed integraal team voor alle hulpvragen Participatie scoort laag als doelstelling

6 Sociale wijkteams, taken en doelstellingen (Movisie 2015, i.o.v. de VNG) 1. integrale aanpak (één gezin, één plan, één regisseur, etc.); 67% 2. vergroten zelfredzaamheid; 51% 3. preventie van (escalatie van) problemen; 46% 4. efficiënte werkwijze; 36% 5. betere zorg en ondersteuning (kwaliteitswinst); 33% 6. buffer vormen tussen zelfzorg en specialistische zorg; 27% 7. samenlevingsopbouw; 15% 8. verbeteren zichtbaarheid en nabijheid/zichtbaarheid zorg; 9% 9. vergroten participatie van de burger; 8%

7 Sociale wijkteams en handhaving: handhaving is een ondergeschoven kindje handhavingstekorten en beleidshiaten zijn waarneembaar (lees de vragen uit de TK maar) Oorzaak: het verdisconteren van lokale omstandigheden, ten koste van de bedoelingen van de wet/decentralisatie de decentralisatie vergt veel van het vakmanschap er is onvoldoende cultuur van het aanspreken op plichten

8 Noodzaak tot re-framing van de handhaving en naleving klassiek handhavingsrepertoire volstaat niet meer multidisciplinair en meerdimensionaal handhaving ondersteunend maken aan uitvoeringsproces sociale wijkteams als nieuwe poortwachters vroegtijdige signalering zelfredzaamheid versterken en kwetsbaarheid beschermen behoefte aan integrale dienstverlening handhaving als integraal onderdeel van dienstverlening dienstverlening onder voorwaarden nieuwe handhavingsknelpunten en frauderisico s in kaart brengen Pilot Voorkomen fraude gemeentelijk sociaal domein Gorinchem, Schiedam, Cromstrijen, Drechtsteden + VWS, VNG, RCF Resultaten naar verwachting beschikbaar 1 ste kwartaal 2016

9 Versterken van het (uitvoerings)beleid management-visie op uitvoeringsvraagstukken inzicht in de aard en omvang van handhavingsknelpunten en frauderisico s uitwisselen kennis en onderlinge afstemming meten van het maatschappelijk effect intensiveren van de samenwerking in de keten

10 Versterken van het vakmanschap: laveren tussen de belangen van burger, gemeente en rijk kennen van de nieuwe wetten bevorderen fraudebewustzijn en fraudealertheid: durven aanspreken van de klant

11 Oplossingsrichtingen: 1. Versterken van het (uitvoerings)beleid Bevorderen van de mate van bewustwording Inzicht in de aard en omvang van de fraude-risico s Vertalen in concrete oplossingen (praktijkgericht) Faciliteren in de randvoorwaarden voor een succesvolle aanpak 2. Cultuuromslag het slechten van verschillen in organisatiecultuur Het strippen van eigen culturen, vastgeroeste patronen en ingesleten rollen Het leren afstemmen/verbinden van dienstverlening met hulpverlening Faciliteren van de kennisuitwisseling en afstemming tussen ketenpartners 3. Versterken van het vakmanschap Vakinhoudelijke kennis en generieke en specifieke vaardigheden Versterken van persoonlijkheid, impliciete kennis, attitude en drijfveren Bewust maken van fraudefenomenen, typen fraudeurs en hun fraudemotieven

12 Leeromgeving Handhaving in het sociaal domein: Pilot in samenwerking met de gemeente Zwolle 3 modules; 3 cursusdagen; in company Module 1: Nieuwe rollen, oude gewoonten Herkennen en benoemen van dilemma s: dilemma s als rode draad Ontdoen van dominante opvattingen over handhaving / hulpverlening Overbruggen van schijnbare tegenstellingen / handhaven in het belang van de burger Module 2: Fraudebewustzijn en fraudealertheid (centraal staat: kennis en gedrag) Wet- en regelgeving Verschijningsvormen van oneigenlijk gebruik en misbruik Fraudebewustzijn en fraudealertheid Module 3: Zorg en hulp (centraal staat: gedragsbeïnvloeding) Hulpvraag versus vraag om voorziening Dienstverlening onder voorwaarden / wederkerigheid Voorlichting Vertrouwensrelatie en aanspreken Handhaven in het belang van de burger: naar een moreel beraad

13 Vragen? Wim Heersink Mobiel:

BLENDED LEEROMGEVING HANDHAVING RECHTMATIGHEID EN ARBEIDSVERPLICHTINGEN

BLENDED LEEROMGEVING HANDHAVING RECHTMATIGHEID EN ARBEIDSVERPLICHTINGEN BLENDED LEEROMGEVING HANDHAVING RECHTMATIGHEID EN ARBEIDSVERPLICHTINGEN Divosa regio Oost, 20 maart 2014 Wim Heersink RCF Kenniscentrum Handhaving Landelijk Kenniscentrum 1 Programma 1. Aanleiding 2. Blended

Nadere informatie

Dag van de uitvoering

Dag van de uitvoering Dag van de uitvoering Regio Noord Nederland 30/09/2014 Workshop Naleving & Handhaving RCF Kenniscentrum Handhaving Wim Heersink & Silvia Kempers Agenda De kijk op handhaving Leeromgeving Handhaving rechtmatigheid

Nadere informatie

Sociaal Wijkteams in de gemeente Haarlem. Projectleider Sociaal Wijkteams Lizzy van der Kooij

Sociaal Wijkteams in de gemeente Haarlem. Projectleider Sociaal Wijkteams Lizzy van der Kooij Sociaal Wijkteams in de gemeente Haarlem Projectleider Sociaal Wijkteams Lizzy van der Kooij Programma Context van het Sociaal Wijkteam in Haarlem Achtergrond en aanloop Opgave Doel, samenstelling en wijze

Nadere informatie

Gemeenten krijgen vanaf 2015 veel meer verantwoordelijkheid:

Gemeenten krijgen vanaf 2015 veel meer verantwoordelijkheid: 2 juni 2014 Sociaal Domein Gemeenten krijgen vanaf 2015 veel meer verantwoordelijkheid: Jeugdzorg, AWBZ-begeleiding naar Wmo, Participatiewet. Samenhang met ontwikkelingen Publieke Gezondheidszorg en Passend

Nadere informatie

Gluren bij de 3D buren Een kijkje in het huis van sociaal werk

Gluren bij de 3D buren Een kijkje in het huis van sociaal werk Gluren bij de 3D buren Een kijkje in het huis van sociaal werk 5/13/2016 Wie ben ik? Wat was ook al weer de bedoeling van 3D? Het echte gluren: wie, wat en hoe doen ze het? Aantal dilemma s Discussie Wie

Nadere informatie

Stand van zaken activiteiten rechtmatige zorg Wmo/Jeugd

Stand van zaken activiteiten rechtmatige zorg Wmo/Jeugd Stand van zaken activiteiten rechtmatige zorg Wmo/Jeugd Pauline de la Court (beleidsadviseur Kenniscentrum naleving & handhaving VNG) Ronald Bellekom ( beleidsadviseur Sociaal Domein ECSD) Utrecht 15 december

Nadere informatie

Sociale Wijkteams Zaanstad

Sociale Wijkteams Zaanstad Sociale Wijkteams Zaanstad Simone Veenema Afdelingshoofd Werk & Inkomen Gemeente Zaanstad Hoe past SWT in decentralisatie Pijlers 3 decentralisaties Preventie Eigen verantwoordelijkheid Integrale benadering

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

Werk & inkomen en sociale wijkteams; een goed huwelijk? Divosa-congres 15 mei Hilde van Xanten

Werk & inkomen en sociale wijkteams; een goed huwelijk? Divosa-congres 15 mei Hilde van Xanten Werk & inkomen en sociale wijkteams; een goed huwelijk? Divosa-congres 15 mei 2014 - Hilde van Xanten 5/14/2014 Divosa monitor 2014 Verkenning voortgang implementatie Participatiewet (gepubliceerd 13 mei

Nadere informatie

Teamleiders als succesfactor in sociale (wijk)teams

Teamleiders als succesfactor in sociale (wijk)teams Teamleiders als succesfactor in sociale (wijk)teams Workshop Conferentie Transformeren doe je mét elkaar Utrecht 16 oktober 2015 Vincent de Waal en Christel Teekman Hogeschool Utrecht-Kenniscentrum Sociale

Nadere informatie

Integraal en ontschot werken; kan het? Divosacongres 17 november 2016

Integraal en ontschot werken; kan het? Divosacongres 17 november 2016 Integraal en ontschot werken; kan het? Divosacongres 17 november 2016 11/21/2016 Programma Voorstellen, wie zijn wij? Schaalwandelen Landelijk beeld, hoe ontschot zijn we werkelijk? Eindhoven vertelt Samen

Nadere informatie

Onderwerp: Subgroep 1: Datum: Contact: Onderwerp Kwaliteit van leven

Onderwerp: Subgroep 1: Datum: Contact: Onderwerp Kwaliteit van leven Onderwerp: Kwaliteit van leven van burgers die veel zorg en ondersteuning nodig hebben Subgroep 1: Wim Gort (Synthese), Jan Joore (Unik), Ellen van Gennip (Leger des Heils), Ron Genders (gemeente Peel

Nadere informatie

Vanwege het bovenstaande stellen we een nieuwe invulling van het handhavingsbeleid voor. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

Vanwege het bovenstaande stellen we een nieuwe invulling van het handhavingsbeleid voor. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6517 Inboeknummer 15bst01370 Dossiernummer 15.41.251 6 oktober 2015 Commissie notitie Onderwerp: Handhaving Sociaal Domein. Inleiding De gemeente Eindhoven heeft in 2001

Nadere informatie

Uitkomststuring in de Wmo

Uitkomststuring in de Wmo Uitkomststuring in de Wmo workshop symposium de Menselijke Maat - Arcon 25 November 2013 Lucienne Berenschot Leo van der Geest Inleiding NYFER doet onderzoek naar de mogelijkheden om uitkomststuring te

Nadere informatie

Drs. Cindy Caanen Onderzoeker, projectleider implementatietraject 3 (gemeenten) Wmo-werkplaats Zuyd Lectoraat Sociale Integratie, CESRT Zuyd

Drs. Cindy Caanen Onderzoeker, projectleider implementatietraject 3 (gemeenten) Wmo-werkplaats Zuyd Lectoraat Sociale Integratie, CESRT Zuyd Drs. Cindy Caanen Onderzoeker, projectleider implementatietraject 3 (gemeenten) Wmo-werkplaats Zuyd Lectoraat Sociale Integratie, CESRT Zuyd Hogeschool 3 december 2015 1. Quizzzz 2. De praktijk stand van

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

RIBW werkt in & met sociale wijkteams

RIBW werkt in & met sociale wijkteams RIBW werkt in & met sociale wijkteams Inspiratiedagen RIBW 1 & 8 september 2015 Movisie Anneke van der Ven 9/9/2015 In wat voor tijd leven we eigenlijk? 1 1. Van AWBZ naar Wet Maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Thematafel Regiefunctie in de wijk

Thematafel Regiefunctie in de wijk Thematafel Regiefunctie in de wijk 1. Presentatie samenwerking en regie rondom huisartspraktijk : Model voor samenwerking en regie Thema s van belang voor afstemming regie Presentatie Gemeente Den Haag:

Nadere informatie

Innovatie als katalysator, de eigen kracht van de klant centraal. Marlé Nijhuis Annie Hoeijmakers 14-02-2014. Zo doen wij dat in Horst aan de Maas

Innovatie als katalysator, de eigen kracht van de klant centraal. Marlé Nijhuis Annie Hoeijmakers 14-02-2014. Zo doen wij dat in Horst aan de Maas Innovatie als katalysator, de eigen kracht van de klant centraal Marlé Nijhuis Annie Hoeijmakers 14-02-2014 Zo doen wij dat in Horst aan de Maas Doel presentatie: Informeren en enthousiasmeren over werkwijze

Nadere informatie

Wijkverpleegkundigen in sociale teams; spin in het web of vijfde wiel aan de wagen? Sonja Liefhebber, Movisie Cees Oprins, Vilans, In voor zorg!

Wijkverpleegkundigen in sociale teams; spin in het web of vijfde wiel aan de wagen? Sonja Liefhebber, Movisie Cees Oprins, Vilans, In voor zorg! Wijkverpleegkundigen in sociale teams; spin in het web of vijfde wiel aan de wagen? Sonja Liefhebber, Movisie Cees Oprins, Vilans, In voor zorg! Welke vragen leven er bij jullie? Deze workshop Feiten sociaal

Nadere informatie

Pilot Sociaal Team. Stand van zaken januari 2014

Pilot Sociaal Team. Stand van zaken januari 2014 Pilot Sociaal Team Geme eente Gulpen Wittem en Vaals Stand van zaken januari 2014 Aanleiding Transities in het sociale domein -> Nieuwe grote taken en taakstellinge n. Drietal wetten: de Jeugdwet, de Participatiewet

Nadere informatie

PGB s vanuit een gemeentelijk perspectief

PGB s vanuit een gemeentelijk perspectief PGB s vanuit een gemeentelijk perspectief Henk Procé en Guzelien Hermans Namens Netwerk Gemeentelijke Directeuren Sociaal Domein G4/G32 In samenwerking met de VNG Algemeen Het PGB is een mooi instrument

Nadere informatie

Lezing Evaluatie Wijkteams en Jeugdhulp Ervaringen met vormen en aansturing van wijkteams

Lezing Evaluatie Wijkteams en Jeugdhulp Ervaringen met vormen en aansturing van wijkteams Lezing Evaluatie Wijkteams en Jeugdhulp 2017 Ervaringen met vormen en aansturing van wijkteams Annelies Kooiman Thijs van den Enden a.kooiman@movisie.nl t.vandenenden@movisie.nl Indeling Landelijke peiling

Nadere informatie

Junior Wmo-professionals met open blik

Junior Wmo-professionals met open blik Kennis van de Overheid Junior Wmo-professionals met open blik Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten)

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten) Interdisciplinaire samenwerking: de T-shaped professional in relatie tot de participatie van burgers met ernstige en langdurige beperkingen Welzijn nieuwe stijl vraagt om onderwijs nieuwe stijl Ontwikkelingen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het sociale domein

Ontwikkelingen in het sociale domein Ontwikkelingen in het sociale domein Wat zijn de gevolgen van de decentralisaties September 2013 Welkom De 3 decentralistatie in het sociale domein AWBZ naar Wmo Participatiewet Jeugdwet De 3 decentralistatie

Nadere informatie

Sociale relaties en welzijn

Sociale relaties en welzijn EENZAAMHEID EN SOCIAAL ISOLEMENT: ACHTERGRONDEN EN AANPAK Onderwerpen Functies van sociale relaties Sociale kwetsbaarheid Achtergronden en gevolgen Knelpunten in de aanpak Elementen van een succesvolle

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

Kwaliteit en Rechtmatigheid in de Wmo 2015 en Jeugdwet. De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Kwaliteit en Rechtmatigheid in de Wmo 2015 en Jeugdwet. De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Onderwerp Kwaliteit en Rechtmatigheid in de Wmo 2015 en Jeugdwet Steller M. Gabry De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon (050) 367 70 73 Bijlage(n) - Ons kenmerk 5418938 Datum

Nadere informatie

Sociaal wijkteam. Presentatie participatieraad 4 maart Ankie van Dalen, Jennifer de Vaal en Lizzy van der Kooij

Sociaal wijkteam. Presentatie participatieraad 4 maart Ankie van Dalen, Jennifer de Vaal en Lizzy van der Kooij Sociaal wijkteam Presentatie participatieraad 4 maart 2014 Ankie van Dalen, Jennifer de Vaal en Lizzy van der Kooij Transitie sociaal domein Verschuiving van staat naar stad 3 grote decentralisaties Bezuiniging

Nadere informatie

SAMEN AAN ZET Bouwen op eigen kracht in Leudal

SAMEN AAN ZET Bouwen op eigen kracht in Leudal SAMEN AAN ZET Bouwen op eigen kracht in Leudal 0 1. Inleiding Het vitaal houden van onze samenleving is cruciaal in het bouwen aan een solide toekomst voor onze inwoners. Het Sociaal Domein is volledig

Nadere informatie

Visie op Hoogwaardig Handhaven

Visie op Hoogwaardig Handhaven Visie op Hoogwaardig Handhaven Fraudepreventie en repressie in balans Missie: Zakelijk, duidelijk en streng, om sociaal te kunnen zijn en blijven Gemeente Overbetuwe mei 2004 Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

PGB in de Wmo en Jeugdwet in 2016

PGB in de Wmo en Jeugdwet in 2016 workshop Raad op Zaterdag PGB in de Wmo en Jeugdwet in 2016 Ronald Bellekom VNG 3 onderwerpen PGB beleid Trekkingsrecht Voorkomen fraude pgb beleid: balanceren tussen verschillende doelstellingen? Keuzevrijheid

Nadere informatie

Bestuurlijk akkoord GGZ en gemeenten

Bestuurlijk akkoord GGZ en gemeenten Bestuurlijk akkoord GGZ en gemeenten Veronique Esman Directeur Curatieve Zorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 21 november 2013 Inhoud 1. Akkoorden curatieve zorg 1. Akkoorden curatieve

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Robert Capel Tom de Haas Martin Heekelaar Implementatiedag 12 december, Utrecht

Robert Capel Tom de Haas Martin Heekelaar Implementatiedag 12 december, Utrecht Robert Capel Tom de Haas Martin Heekelaar Implementatiedag 12 december, Utrecht Inhoudsopgave 1. Welkom 2. De opdracht: de optimale weg 3. Het analysemodel en uitvoeringsvarianten 4. Verdieping naar diverse

Nadere informatie

Verbinding justitiële wereld en lokale zorgstructuren. Pilot Teylingereind-gemeente Leiden EINDRAPPORTAGE DEEL I

Verbinding justitiële wereld en lokale zorgstructuren. Pilot Teylingereind-gemeente Leiden EINDRAPPORTAGE DEEL I Verbinding justitiële wereld en lokale zorgstructuren Pilot Teylingereind-gemeente Leiden EINDRAPPORTAGE DEEL I Verbinding justitiële wereld en lokale zorgstructuren Pilot Teylingereind-gemeente Leiden

Nadere informatie

Sociale wijkteams: een vak apart. Workshop BTG tweedaagse 23 november 2016

Sociale wijkteams: een vak apart. Workshop BTG tweedaagse 23 november 2016 Sociale wijkteams: een vak apart Workshop BTG tweedaagse 23 november 2016 11/24/2016 Opbouw workshop 1. Presentatie Sociale wijkteams in beeld 2. Inzoomen op kerntaken wijkteamleden 3. Bepalen noodzakelijke

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Human Talent Matching

Human Talent Matching Human Talent Matching volgens de Divosa erkwijzer Methodiek voor duurzame participatie Arbeidsmarkt & Maatschappij Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. De diagnose in het werkproces... 2 2.1. at is een diagnose

Nadere informatie

DOEN WE HET IN ARNHEM

DOEN WE HET IN ARNHEM ZO DOEN WE HET IN ARNHEM 1 1. Inleiding Op 1 januari 2017 gaat de Stichting Sociale Wijkteams Arnhem formeel van kracht. Daarmee kiest de gemeente Arnhem voor het oprichten van een onafhankelijke juridische

Nadere informatie

Transformaties in rijks- en lokaal beleid. 19 september 2013 Jolanda Verbiesen

Transformaties in rijks- en lokaal beleid. 19 september 2013 Jolanda Verbiesen Transformaties in rijks- en lokaal beleid 19 september 2013 Jolanda Verbiesen Waar geven gemeenten geld aan uit? 1. Salarissen ambtenaren 2. Overdrachtsuitgaven (oa. Bijstand) 3. Inkoop tot 2007 ca. 1000,-

Nadere informatie

2. Voorkomen is beter dan genezen: Hoe verlaag je de kans op onrechtmatigheid?

2. Voorkomen is beter dan genezen: Hoe verlaag je de kans op onrechtmatigheid? Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2. Voorkomen is beter dan genezen: Hoe verlaag je de kans op onrechtmatigheid? Gemeente Schiedam http://binnenland.eenvandaag.nl/tv-items/64773/ zorgzussen_verdacht_van_miljoenenfraude

Nadere informatie

Hoe staan we ervoor? Transformatie in wording. Inge Bakker Kennispunt Twente

Hoe staan we ervoor? Transformatie in wording. Inge Bakker Kennispunt Twente Hoe staan we ervoor? Transformatie in wording Inge Bakker Kennispunt Twente 1 Met Respect Versterken eigen kracht Zorg op maat Eén gezin, één plan Behoud het goede Ontwikkelen van werkwijze eigen kracht

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat Kennis van de Overheid Maatschappelijk Zorg voor zorgen dat De decentralisaties voor elkaar In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente forse extra verantwoordelijkheden voor jeugd, mensen met een

Nadere informatie

Dilemma s in de toegang Jeugd

Dilemma s in de toegang Jeugd Dilemma s in de toegang Jeugd Inrichting Toegang In Zwolle werken we met 5 sociale wijkteams, gekoppeld aan 5 stadsdelen Deze wijkteams geven uitvoering aan de Jeugdwet, WMO en participatiewet. Dit zijn

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda AVI-activiteiten 2015 Transformatieagenda Januari 2015 Inhoudsopgave Transformatieagenda... 3 Agendapunten transformatie 2015... 5 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor iedereen heeft als

Nadere informatie

Verslag vierde Kennisbijeenkomst fraudepreventie en handhaving in het sociaal domein: Toezichthouder in de Wmo2015 / Jeugdwet

Verslag vierde Kennisbijeenkomst fraudepreventie en handhaving in het sociaal domein: Toezichthouder in de Wmo2015 / Jeugdwet Verslag vierde Kennisbijeenkomst fraudepreventie en handhaving in het sociaal domein: Toezichthouder in de Wmo2015 / Jeugdwet Dinsdagmiddag 11 oktober bij Stadskasteel Oudaen in Utrecht Ruim 50 betrokken

Nadere informatie

Regionale visie op welzijn. Brabant Noordoost-oost

Regionale visie op welzijn. Brabant Noordoost-oost Regionale visie op welzijn Brabant Noordoost-oost Inleiding Als gemeenten willen we samen met burgers, organisaties en instellingen inspelen op de wensen en behoeften van de steeds veranderende samenleving.

Nadere informatie

Deze tijd vraagt om creativiteit

Deze tijd vraagt om creativiteit 12 april 2012 Werkplaats Onderneem met zin! Deze tijd vraagt om creativiteit Participeren/ Meedoen naar vermogen Schakelen en verbinden Wim Roelofs Integrale aanpak en noodzaak om te schakelen en te verbinden

Nadere informatie

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014 Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau Jaap Ikink 12 juni 2014 Maatwerk voor Sociale Wijkteams Waarom sociale wijkteams? Uitdaging op lokaal niveau! Adviezen voor beleid?! Maatwerk voor Sociale

Nadere informatie

Congres Sociaal Domein 2015 Deelsessie Sociale Wijkteams Annelies Kooiman

Congres Sociaal Domein 2015 Deelsessie Sociale Wijkteams Annelies Kooiman Congres Sociaal Domein 2015 Deelsessie Sociale Wijkteams Annelies Kooiman 11/9/2015 Aanleiding Transitie en Decentralisatie Wijkteams de oplossing? Hype of hefboom naar betere hulp? Sociale (wijkteams)

Nadere informatie

OPDRACHTGEVERSCHAP IN HET SOCIAAL DOMEIN STRATEGISCHE KEUZES MODELLEN VAN OPDRACHTGEVERSCHAP IR. NIELS UENK DIVOSA VOORJAARSCONGRES,

OPDRACHTGEVERSCHAP IN HET SOCIAAL DOMEIN STRATEGISCHE KEUZES MODELLEN VAN OPDRACHTGEVERSCHAP IR. NIELS UENK DIVOSA VOORJAARSCONGRES, OPDRACHTGEVERSCHAP IN HET SOCIAAL DOMEIN STRATEGISCHE KEUZES MODELLEN VAN OPDRACHTGEVERSCHAP IR. NIELS UENK DIVOSA VOORJAARSCONGRES, 2-6-2016 AGENDA Algemeen Attentiepunten Welke strategische keuzes moet

Nadere informatie

Dialoog, co creatie en coalitievorming

Dialoog, co creatie en coalitievorming Dialoog, co creatie en coalitievorming Van het faciliteren van netwerken naar het regisseren van een integrale benadering en werkwijze. rik.gerritsen@vggm.nl egbert.van.der.meer@bmc.nl Workshop 6 Kaders

Nadere informatie

Inspiratiediner Wij in de Wijk. Bora Avric, Senior Adviseur Movisie

Inspiratiediner Wij in de Wijk. Bora Avric, Senior Adviseur Movisie Inspiratiediner Wij in de Wijk Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/23/2014 Sportquiz Vraag 1: Hoeveel procent van de Nederlanders sport minimaal 1 x per maand? 64% of 75 % Sportquiz Vraag 1: Hoeveel

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel wijkzorgteam gemeente Oldambt. WMO-werkplaats door Ronald Schurer

Onderzoeksvoorstel wijkzorgteam gemeente Oldambt. WMO-werkplaats door Ronald Schurer Onderzoeksvoorstel wijkzorgteam gemeente Oldambt WMO-werkplaats door Ronald Schurer Inleiding WMO-werkplaats Noord De WMO-werkplaats Noord wil samen met gemeenten en betrokken instellingen een aantal innovatieve

Nadere informatie

Met het project Buurt op eigen kracht beoogt de gemeente meerdere doelen te bereiken:

Met het project Buurt op eigen kracht beoogt de gemeente meerdere doelen te bereiken: Buurt op eigen kracht Kort karakteristiek Het project Buurt op eigen kracht richt zich op versterken van de participatie van alle burgers, door het ontwikkelen van sociale wijkteams. De wijkteams opereren

Nadere informatie

Wijkteams wijkcoaches (frontlijnaanpak)

Wijkteams wijkcoaches (frontlijnaanpak) Wijkteams wijkcoaches (frontlijnaanpak) 19 september 2013 Dick Laan, sr adviseur Informatievoorziening Soc. Domein, Gemeente Enschede Aanleiding Ontzorgen en normaliseren Benutten talenten en eigen kracht

Nadere informatie

Doorontwikkeling gebiedsgericht werken Sociaal Domein. 7 juni 2016 Presentatie voor Wmo-raad

Doorontwikkeling gebiedsgericht werken Sociaal Domein. 7 juni 2016 Presentatie voor Wmo-raad Doorontwikkeling gebiedsgericht werken Sociaal Domein 7 juni 2016 Presentatie voor Wmo-raad Waarom dichtbij mensen? Doelen Vergroten betrokkenheid inwoners bij elkaar en bij de stad Versterken informeel

Nadere informatie

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Frontlijnsturing en uitvoering in de praktijk Situatie achterstandswijken (mensen) 60000 gezinnen leven langdurig in armoede 30000 gezinnen zijn omgevallen Gezin

Nadere informatie

Opening WijkInformatiePunt Wielwijk

Opening WijkInformatiePunt Wielwijk Opening WijkInformatiePunt Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk WIJKINFORMATIEPUNT WIELWIJK: GASTVRIJ WELKOM WIJKINFORMATIEPUNT WIELWIJK 1. Laagdrempelig

Nadere informatie

Workshop transitiekompas sociaal domein. 21 november 2013

Workshop transitiekompas sociaal domein. 21 november 2013 Workshop transitiekompas sociaal domein Drs. F. (Frits) van Oosten adviespartner Stimulansz Drs. J. (Joost) Leemans, strategisch beleidsadviseur Gemeente Dordrecht 21 november 2013 Inhoud Stimulansz en

Nadere informatie

opdrachtformulering subsidiëring MEE 2017

opdrachtformulering subsidiëring MEE 2017 opdrachtformulering subsidiëring MEE 2017 Aanleiding Met ingang van 1 januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de cliëntondersteuning voor alle inwoners, voorheen was dit een verantwoordelijkheid

Nadere informatie

GGD Hollands Noorden. en wijkverpleegkundigen met S1-taken

GGD Hollands Noorden. en wijkverpleegkundigen met S1-taken GGD Hollands Noorden en wijkverpleegkundigen met S1-taken Waarom een GGD? Wet Publieke Gezondheidszorg (WPG): Gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen voor de bevolking of specifieke

Nadere informatie

Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015

Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015 Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015 De raad van de gemeente Heerenveen; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; Gelet op artikel

Nadere informatie

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk?

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Nieuwjaarsbijeenkomst NVMW, 16 januari 2012 Margot Scholte, lector maatschappelijk werk INHolland / senior medewerker Effectiviteit en Vakmanschap

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Gemeente Midden-Delfland

Gemeente Midden-Delfland r Gemeente Midden-Delfland 2013-25758 (BIJLAGE) Memo Concept wettekst nieuwe Wmo Deze informatiebrief gaat in op de hervorming van de langdurige zorg in Nederland en specifiek de concept wettekst van de

Nadere informatie

Participatiewet Nieuwe opgaven Uitgangspunten Financiële keuzes

Participatiewet Nieuwe opgaven Uitgangspunten Financiële keuzes Participatiewet Nieuwe opgaven Uitgangspunten Financiële keuzes Commissievergadering Sociaal Domein 30 september2014 1 Nieuwe opgaven voor Delft 1. Ondersteuning bieden aan (jonge) mensen met een arbeidsbeperking.

Nadere informatie

van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende

van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende DOEL Informatie Uitwisseling Vraag aan u Beleid min SZW SUWI: 2002 CWI en UWV samenwerking met gemeenten werk boven uitkering

Nadere informatie

Sociale wijkteams

Sociale wijkteams Sociale wijkteams www.sociaalwerkindewijk.nl 11/27/2013 Brochure Samenwerken in de wijk www.sociaalwerkindewijk.nl Opzet presentatie Doel en opdracht Modellen en samenstelling Taken en competenties van

Nadere informatie

Op Eigen Kracht 3 decentralisaties

Op Eigen Kracht 3 decentralisaties Op Eigen Kracht 3 decentralisaties 10-2-2014 Wat komt ter sprake? -> Waarover gaan de 3 decentralisaties ook alweer? -> Film -> Wat is er in de tussentijd gebeurd? -> 3 decentralisaties 3 rode draden ->

Nadere informatie

Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/2/2015

Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/2/2015 Gezonde wijk in wording: Sport als middel tot participatie Bora Avric, Senior Adviseur Movisie 6/2/2015 Sportquiz Vraag 1: Hoeveel procent van de Nederlanders sport minimaal 1 x per maand? 64% of 75 %

Nadere informatie

Agenda: Aanleiding Situatie Schiedam Samenwerking Businesscase Aandachtspunten Hoe verder

Agenda: Aanleiding Situatie Schiedam Samenwerking Businesscase Aandachtspunten Hoe verder Agenda: Aanleiding Situatie Schiedam Samenwerking Businesscase Aandachtspunten Hoe verder Aanleiding Technische en maatschappelijke ontwikkelingen Er kan steeds meer! Smartphone - Cloud computing Maatschappelijke

Nadere informatie

AGENDA. Presentatie Symposium Kwetsbare ouderen RCH. VGZ Presentatie Symposium Kwetsbare Ouderen. Symp Kwetsbare Ouderen 29-10-13 1

AGENDA. Presentatie Symposium Kwetsbare ouderen RCH. VGZ Presentatie Symposium Kwetsbare Ouderen. Symp Kwetsbare Ouderen 29-10-13 1 Presentatie Symposium Kwetsbare ouderen RCH Jelle Vrijsen Tilburg, 29 oktober 2013 1 AGENDA Algemene ontwikkelingen Kosten zorg Visie VGZ en bekostiging Visie VGZ op ouderenzorg * Kernwaarden * Doel Integrale

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Fraudeverordening gemeente Lelystad 2004

Fraudeverordening gemeente Lelystad 2004 Fraudeverordening gemeente Lelystad 2004 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Lelystad Officiële naam regeling Fraudeverordening gemeente Lelystad 2004 Citeertitel

Nadere informatie

Publieke Gezondheid en De Dienst Gezondheid & Jeugd. Commissievergadering Samenleving Papendrecht 13 april

Publieke Gezondheid en De Dienst Gezondheid & Jeugd. Commissievergadering Samenleving Papendrecht 13 april Publieke Gezondheid en De Dienst Gezondheid & Jeugd Commissievergadering Samenleving Papendrecht 13 april 2017 1 Wat doet de DG&J? https://www.youtube.com/watch?v=g9a1aynkl2m 2 GR DIENST GEZONDHEID & JEUGD

Nadere informatie

Naam steller, Ton van Bussel Kenmerk. telefoon. Portefeuillehouder. H. Hoeksema Ontwikkeling

Naam steller, Ton van Bussel Kenmerk. telefoon. Portefeuillehouder. H. Hoeksema Ontwikkeling Onderwerp Continuïteitsafspraken cliëntondersteuning Datum 10 april 2014 Naam steller, Ton van Bussel Kenmerk telefoon 5868 Afdeling Maatschappelijke Portefeuillehouder H. Hoeksema Ontwikkeling Voorstel

Nadere informatie

1 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/inhoud/decentralisatie-van-overheidstaken-naar-gemeenten, geraadpleegd op 28 februari 2017,

1 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/inhoud/decentralisatie-van-overheidstaken-naar-gemeenten, geraadpleegd op 28 februari 2017, wijkteams 1 inleiding aanleiding Sinds 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor nieuwe taken op het gebied van zorg, jeugd en werk. Het centrale idee achter de decentralisaties is dat gemeenten

Nadere informatie

Workshop decentralisaties sociaal domein. 30 september 2013

Workshop decentralisaties sociaal domein. 30 september 2013 Workshop decentralisaties sociaal domein 30 september 2013 Inhoud Stimulansz Even voorstellen De 3 decentralisaties Wat kan de meerwaarde van sport zijn? Aan de slag met het kaartspel Stimulansz We zijn

Nadere informatie

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Zorg voor Zorgen dat! Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet

Nadere informatie

Inrichting en organisatie van sociale wijkteams

Inrichting en organisatie van sociale wijkteams Inrichting en organisatie van sociale wijkteams Dr. Mirjan Oude Vrielink, dr. Henk van der Kolk en dr. Pieter-Jan Klok Consortiumpartners: Universiteit Twente, Platform31, Enschede, Leeuwarden, Zaanstad,

Nadere informatie

Zelfredzaamheid en Zelfwerkzaamheid inéén

Zelfredzaamheid en Zelfwerkzaamheid inéén De Ik-Zelf App Mark Kristel mkristel@lifenavigator.nl Zelfredzaamheid en Zelfwerkzaamheid inéén Een instrument voor structurele verbetering van de serviceverlening aan de burger ; dat participatie en kwaliteit

Nadere informatie

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid Sociale Zaken Creëren van Participeren Het kabinet wil de Participatiewet per 1 januari 2014 in werking laten treden. Er wordt nog gedebatteerd over onderdelen van de wet. Echter, de kern staat vast. Het

Nadere informatie

Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond. 22 januari /02/2013 1

Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond. 22 januari /02/2013 1 Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond 22 januari 2013 14/02/2013 1 Headlines/voorlopige conclusies Deel I: Tussenevaluatie Buurtteams Jeugd en Gezin Pilot Ondiep/Overvecht 14/02/2013 2 Facts en figures

Nadere informatie

Wijkgezondheidsteams Arnhem. 1 November 2013

Wijkgezondheidsteams Arnhem. 1 November 2013 Wijkgezondheidsteams Arnhem 1 November 2013 Awina Nijntjes: Wijkverpleegkundige STMG Bregje Peeters: Adviseur eerste lijn, Caransscoop Versus Aanleiding Convenant Menzis-Gemeente Arnhem: 3 jaar gezamenlijk

Nadere informatie

VNG-bijeenkomst handhaving en fraudepreventie Wmo en Jeugdwet

VNG-bijeenkomst handhaving en fraudepreventie Wmo en Jeugdwet VNG-bijeenkomst handhaving en fraudepreventie Wmo en Jeugdwet Pauline de la Court Kenniscentrum naleving & handhaving VNG Context handhaving, naleving & fraudepreventie Gemeenten sinds 1-1-2015 verantwoordelijk

Nadere informatie

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Januari 2014 Centraal kantoor Groningen Koeriersterweg 26a 9727 AC Groningen Postbus 1346 9701 BH Groningen T 050-527 45 00 E

Nadere informatie

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Aanleiding Op 16 oktober heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die de regering verzoekt om een zelftest aan gemeenten aan te reiken die gemeenteraden,

Nadere informatie

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten Stelselherziening Jeugdzorg Standpunten van het Platform Middelgrote Gemeenten 12 april 2011 I. Aanleiding Een belangrijk onderdeel van het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten is de stelselherziening

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN ONTWIKKELING SOCIALE WIJKTEAMS GEMEENTEN IN DRENTHE

STAND VAN ZAKEN ONTWIKKELING SOCIALE WIJKTEAMS GEMEENTEN IN DRENTHE STAND VAN ZAKEN ONTWIKKELING SOCIALE WIJKTEAMS GEMEENTEN IN DRENTHE Gemeente Naam Soort Inrichtingsvariant Ontwikkelingsfase Toelichting Aa en Hunze wijkteam Assen Buurtteams Ontwikkeling sociaal team

Nadere informatie

VRM en de zorgverzekeraar

VRM en de zorgverzekeraar VRM en de zorgverzekeraar Achmea Divisie Zorg & Gezondheid en Menzis Dinsdag 11 december 2012 Zwolle 1 Wat gaan we doen Introductie visie verzekeraar op chronische zorg Hoe gaat de verzekeraar om met de

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

POST-HBO OPLEIDING. Forensische psychiatrie. mensenkennis

POST-HBO OPLEIDING. Forensische psychiatrie. mensenkennis POST-HBO OPLEIDING Forensische psychiatrie mensenkennis Post-hbo opleiding forensische psychiatrie Initiatief De post-hbo opleiding is een initiatief van de: Dr. Henri van der Hoeven Stichting (Forum Educatief),

Nadere informatie

Aanwijzing toezichthouders Wmo 2015

Aanwijzing toezichthouders Wmo 2015 Openbaar Onderwerp Aanwijzing toezichthouders Wmo 2015 Programma Zorg & Welzijn Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Met ingang van 1 januari 2015 zijn gemeenten zelf verantwoordelijk voor de inspectie

Nadere informatie

De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team

De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team STUDIEOCHTEND GEZOND IN 11 DECEMBER 2014 Opzet Wijkteams in alle soorten en maten Stand van zaken

Nadere informatie

Samen op pad! Ont- wikkelen in 2014 met ontwikkelopdrachten

Samen op pad! Ont- wikkelen in 2014 met ontwikkelopdrachten Samen op pad! Ont- wikkelen in 2014 met ontwikkelopdrachten 2 Ontwikkelopdrachten Samen ontwikkelen, laten groeien We hebben gepraat, nagedacht en ontworpen op de afdeling. Nu gaan we doen en experimenteren.

Nadere informatie