(Mondelinge) Taal groep 2 (basis aanbod)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "(Mondelinge) Taal groep 2 (basis aanbod)"

Transcriptie

1 (Mondelinge) Taal groep 2 (basis aanbod) Na te streven doelen Middelen organisatie, pedagogische en didactische aanpak Frequentie Luisteren 2.1 Luistert met aandacht naar de leerkracht en medeleerlingen als zij in de groep iets vertellen 2.2 Voorspelt globaal waarover een verhaal zal gaan en het vervolg na deel van het verhaal 2.3 Toont dat het verhaal begrepen is met steun van illustraties 2.4 Onderscheidt met behulp van picto s hoofdcomponenten van een verhaal (wie, wat, waar) 2.5 Luistert gericht naar een korte voorgelezen tekst (beantwoordt een vooraf gestelde luistervraag) 2.6 Voert na het luisteren naar een instructieve tekst de genoemde handeling uit (versje met gebaren, spelregels, weten wat je moet doen als luisterdoel) 2.7 Beantwoordt met behulp van leerkracht vragen over een tekst of geeft dit weer (naspelen, tekening, stripverhaal ordenen) 2.8 Stelt vragen over een tekst om beter te begrijpen wat er bedoeld wordt (Is poes boos?) 2.9 Geeft aan wat hij van een gesproken tekst vindt Spreken 2.10 Doet met behulp van gerichte vragen verslag van gebeurtenissen buiten hier en nu 2.11 Maakt gebruik van constructies die volgorde aangeven (toen, daarna) 2.12 Drukt gevoelens of een mening uit 2.13 Vertelt spontaan of gevraagd over onderwerpen die hem bezighouden 2.14 Vertelt gestructureerd over een gebeurtenis of ervaring door opbouw en verbanden aan te geven met behulp van visueel ondersteunend materiaal (logische reeks plaatjes leggen van een verhaal) 2.15 Vertelt een voorgelezen verhaal na met behulp van illustraties 2.16 Geeft instructie (voor een spelletje) 2.17 Vraagt en geeft informatie over activiteiten in de groep aan de leerkracht en medeleerlingen Sociaal taalgebruik 2.18 Neemt een aanbod beleefd aan of slaat het af (ja/nee dank u) 2.19 Gebruikt de aanspreekvorm u of jij in de juiste situatie De taalontwikkeling en de sociaal emotionele ontwikkeling samen bepalen hoofdzakelijk of uw kind communicatief redzaam is. In dit deel van het plan wordt met name het talig vermogen beoordeeld en geoefend om de kwaliteit van de taal op een zo hoog mogelijk niveau te krijgen. Daarnaast wordt er ook geoefend om met de eventueel beperkte taalkwaliteit op een zo hoog mogelijk niveau aan de communicatie deel te nemen (bijv hulpvragen, ook al kun je dat niet in mooie volzinnen). Bij het sociaal-emotionele ontwikkelingsplan wordt vooral naar de intentie en het omgaan met de frustratie die gevolg kan zijn van een beperkte taalontwikkeling gekeken. Middelen: Met Woorden in de Weer van Verhallen & Verhallen voor het aanleren van nieuwe scripts en stimulering van de conceptvorming. Woorden worden geselecteerd m.b.v. de BAK-lijst groep 2 Mondelinge taal lessen volgens methodiek Taalgroepjes Auditieve vaardigheidstraining via methodiek van Klankgroepjes Organisatie: Leerkracht en logopedist bespreken 2x per jaar de lange termijndoelen en bekijken welke doelen voor de komende periode aan bod moeten komen en evalueren die. Leerkracht en logopedist stellen per thema de korte termijndoelen en activiteiten vast en evalueren die. Taalgroepjes en Klank worden in drie kleine roulerende groepjes gegeven o.l.v. leerkracht, logopedist en assistent. Semantisering van nieuwe woorden gebeurt klassikaal Consolidering gebeurt klassikaal en in de Taalgroepjes Elk kind krijgt indirecte of directe logopedische behandeling Naast de reguliere pedagogische en didactische aanpak is er extra aandacht voor: Gebruik dagritmes e.d. Gebruik luisterspelletjes voor de stimulering van de 3 keer per week min. Taalgroepjes 3 keer per week min. Klank

2 2.20 Voert een eenvoudig telefoongesprek met bekenden 2.21 Nodigt iemand in een één-op-één gesprek uit 2.22 Vervult zowel de rol van luisteraar als spreker in een gesprek 2.23 Neemt initiatieven in een één-op-één gesprek 2.24 Neemt actief deel aan gesprekken in kleine en grote groepen 2.25 Laat een ander uitspreken Woordenschat 2.26 Breidt zijn woordenschat uit met woorden voor een taalniveau van 5/6 jaar 2.27 Breidt zijn woordenschat met begrippen voor beginnende geletterdheid en beginnende gecijferdheid 2.28 Wijst het juiste plaatje aan na omschrijving van een woord 2.29 Beschrijft de juiste betekenis van de aangeboden woorden 2.30 Gebruikt aangeboden woorden actief tijdens de taalles (met correct gebruik van de lidwoorden) 2.31 Gebruikt de aangeboden woorden actief buiten de taalles (met correct gebruik van de lidwoorden) 2.32 Werkt in tweetallen met woordvelden of woordwebben onder begeleiding van de leerkracht luistervaardigheid. Visualiseren van leerstappen en leerstof Gebruik van overzichtelijk, visueel rustig lesmateriaal Expliciete instructie Naast reguliere leerkrachtvaardigheden is er extra aandacht voor dat de leerkracht: zorgt dat zijn/haar mondbeeld goed te zien is duidelijk en langzaam spreekt mondelinge informatie opdeelt in stukjes en/of herhaalt veel veilige en uitnodigende spreeksituaties creëert werkt met de VAT-principes: taal volgen, aanpassen, toevoegen pogingen tot communicatie positief beantwoordt handelen van zichzelf en het kind veel verwoordt voorwerpen en gebeurtenissen om zich heen benoemt emoties van zichzelf en het kind benoemt alertheid, luistergerichtheid en het op gang houden van gesprek stimuleert en ondersteunt structuur aanbrengt in verhalen van het kind door samen te vatten en daarbij goede (gecorrigeerde) taal terug te geven natuurlijke gebaren en Nederlands met gebaren gebruikt

3 Beginnende geletterdheid groep 2 (basis aanbod ) Na te streven Middelen organisatie, pedagogisch en didactische aanpak frequentie Basisaanbod Temporele ordening 2.1. Wijst een bepaalde letterpositie in een woord aan (een kruisje zetten in het hok waar je de letter hoort) 2.2. Benoemt de eerste klank van een woord Leesonderwijs: LIST (Lezen IS Top/ Lees interventieproject in scholen met totaalaanpak) Laag 1 ( basis, voor alle kinderen ) 2.3. Benoemt de laatste klank van een woord Interactief voorlezen Auditieve discriminatie 2.4. Rijmt op een één lettergrepige woord (bus kus) Creatief schrijven 2.5. Onderscheidt verschillende klanken (fonemen) binnen een woord 2.6. Onderscheidt de veranderende klank in wisselrijtjes (slechts één klank verandert) Letters en Leeshandeling 2.7. Hoort het verschil tussen lange en korte woorden hieronder vallen o.a. Visuele discriminatie 2.8. Herkent een bepaalde letter tussen (gelijke en andere) letters en in woorden Taalgroepjes (gering verschil) Visuele analyse Klankgroepjes 2.9. Herkent grafemen (tekens) van een woord in een rij losse grafemen (kan het juiste grafeem omcirkelen) Deelt een woord op in losse grafemen (tekens) Leesbegrippen Kent de begrippen: daarna, ervoor, volgende, erachter, eerste, tweede, Laag 2 ( intensief) pre- teaching, re-teaching In overleg met de IB-er n.a.v. observatie. klank, letter Gebruikt de begrippen: woord, zin, regel en bladzijde Voorlezen in een kleine groep: Het boek uit laag 1 wordt Auditieve synthese nogmaals voorgelezen Voegt lettergrepen samen tot een nieuw woord Voegt woorden samen tot een zin Creatief schrijven Klank-teken koppeling kennis van 15 letters (basispakket klanken: s, k, n, p, m, t, g/ch, b, v, f, aa, oo, ee, uu, a, o, i, e, u) Koppelt het juiste foneem (klank) aan het waargenomen grafeem (teken). Dagboek maken met een kind. Het kind reageert schriftelijk op de aangeleverde informatie d.m.v. tekenen en schrijven. (met bekende grafemen) Koppelt aan elk grafeem (teken) het juiste foneem (klank) Lees en schrijfmotivatie Ziet/ervaart taal als een communicatie- en expressiemiddel waarmee je dagelijks omgaat Laag 3 (zeer intensief ) Voorschotbenadering In overleg met de IB-er n.a.v de toetsresultaten ( zie Smits en Braams, 2006 ) Vanaf januari gr Kent de leesrichting Observatie doelen Bekijkt uit zichzelf met regelmaat een (digitaal)(prenten) boek of tijdschrift Pedagogisch didactisch handelen Is graag actief bezig in de lees/schrijfhoek met lezen en schrijven/heeft De leerkracht leest interactief en enthousiast voor. plezier in het lezen en schrijven van briefjes, woorden, letters Leerkracht schrijft en spreekt simultaan. 3x 15 min per dag 3x per week maximaal 10 minuten per keer 3x 10 minuten per dag 3x per week 20 minuten 3x per week 15 minuten 3x per week maximaal 15 minuten per keer 3x per week maximaal 5 minuten per keer 3x per week 15 minuten.

4 2.23. Praat over teksten Vertelt wat hij van een verhaal of andere tekst vindt/waardeert een tekst Specifiek aanbod in een betekenisvolle context Kent de betekenis van een punt De leerkracht weet de kinderen te interesseren voor boeken en schrift. Er zijn voldoende boeken en schrijfmaterialen in de klas aanwezig. In alle klassen is een lettermuur aanwezig. De leerkracht heeft hoge verwachtingen van de kinderen.

5 Beginnende geletterdheid groep 2 (gevorderd aanbod) Na te streven Middelen organisatie, pedagogisch en didactische aanpak frequentie Gevorderd aanbod is een stukje van groep 3 AVI start 3.1 Wijst gevraagde letters aan 3.2 Benoemt aangewezen letters 3.3 Kan de elementaire leeshandeling toepassen 3.4 Herkent direct de lidwoorden de, het en een 3.5 Herkent simpele woorden, zoals jos, rik, dik Leesonderwijs: LIST (Lezen IS Top/ Lees interventieproject in scholen met totaalaanpak) Starten met aanvankelijk leesonderwijs Ruimte bieden aan het lezen door kinderen die daar aan toe zijn. Pedagogisch didactisch handelen De leerkracht leest interactief en enthousiast voor Leerkracht schrijft en spreekt simultaan. De leerkracht weet de kinderen te interesseren voor boeken en schrift. Er zijn voldoende boeken en schrijfmaterialen in de klas aanwezig. In alle klassen is een lettermuur aanwezig. De leerkracht heeft hoge verwachtingen van de kinderen. Aanvullende en/of vervangende activiteiten bij het basisaanbod

6 Beginnende gecijferdheid groep 2 (basis aanbod) Na te streven Middelen organisatie, pedagogisch en didactische aanpak frequentie Ordenings-begrippen begrijpen en hanteren Middelen: 1 uur 15 min. per week 2.1 Begrijpt (passief) binnen een aansprekende context wat bedoeld wordt met hoeveelheid begrippen als alle, geen, niets, veel, weinig, meer, minder, evenveel Schatkist rekenen Rekenrijk 1/2 handboek Als speciale kleuter tel je ook mee. 2.2 Hanteert (actief) hoeveelheidbegrippen als alle, geen, niets,veel, Ontwikkelingsmateriaal weinig Werklessen 2.3 Gaat binnen een context (actief) om met begrippen als eerste, Kringactiviteiten laatste, middelste, naast, Ontwikkelings materiaal 2.4 Begrijpt (passief) wat binnen een aansprekende context bedoeld (reken)materiaal wordt met begrippen als lang, kort, breed, smal, hoog, laag, dik, dun, nat, droog, voor,achter, zwaar, licht Spelletjes Wiskundige symbolen, schema s en modellen begrijpen en hanteren 2.5 Begrijpt dat een aantal gerepresenteerd kan worden door vervangers van concrete objecten (vingers, turfstreepjes, blokjes) 2.6 Begrijpt dat een hoeveelheid gerepresenteerd kan worden door Cijfersymbolen Tellen, plaatsen van getallen op de getallenlijn 2.7 Telt voorwerpen synchroon tot 10 (noemt bij elk object het juiste telwoord) 2.8 Noemt als voorwerpen geteld zijn bij de navraag hoeveel er zijn het juiste aantal (resultatief tellen) 2.9 Telt dóór vanaf een willekeurig getal in de telrij tot tenminste 10 (eventueel ondersteund met concreet materiaal als blokjes in een doosje) Hoeveelheidbesef, inzicht in getalstructuur 2.10 Overziet hoeveelheden tot vier ineens zonder te tellen (een stoel met vier poten, je hebt twee benen, klavertje van drie) 2.11 Weet hoeveel voorwerpen er zijn nadat een hoeveelheid geteld is en houdt dit ook even vast (hoeveel waren het ook al weer?) Optellen en aftrekken 2.12 Zegt in betekenisvolle (eventueel uitgespeelde) contextsituatie bij aantallen tot 10 wat er gebeurt als één erbij komt en één eraf gaat (of één meer of één minder) 2.13 Begrijpt in betekenisvolle context een eenvoudig optel- of aftrekprobleempje onder de 10 en lost dit op binnen deze context Handig rekenen 2.14 Legt kleine hoeveelheden tot 5 zo neer dat handig geteld kan worden Alle daagse situaties worden ingezet om bezig te zijn met tellen en aspecten van getalbegrip. Er worden dagelijks rekenspelletjes, telliedjes, telrijmpjes, en raadspelletjes gedaan. Tijdens thema s worden er hoeken gecreëerd waar kinderen ook bezig kunnen zijn met zaken als getalbegrip, symbolen, meten etc. (soorten hoeken die aanbod komen: winkeltje, weeghoek, telhoek etc). Er worden prentenboeken ingezet met telverhaaltjes en de cijfers zijn terug te vinden in de klas. Vanaf groep 1 wordt de leerling structureel, doelgericht en intentioneel gestimuleerd om te komen tot het leren van ordeningsbegrippen, symbolen, tellen, getalbegrip, ruimtelijke oriëntatie, meten en meten van tijd. Er wordt gebruik gemaakt van de natuurlijke nieuwsgierigheid van de leerling.

7 2.15 Legt bij het vergelijken van kleine hoeveelheden de voorwerpen zo neer dat handig vergeleken kan worden Ruimtelijke oriëntatie en ruimtelijk redeneren 2.16 Construeert vanuit aanwijzingen en voorbeelden iets ruimtelijks met papier (zoals een doosje, hoedje, bootje) 2.17 Benoemt waar iets zich bevindt (voor, achter, onder, boven, dichtbij, ver weg) 2.18 Bouwt iets eenvoudigs na met blokjes Maakt bij het vouwen (van grondvormen zoals hierboven) voorwerpen als huis, envelop, vlieger Meten van lengte, inhoud, gewicht, oppervlakte 2.19 Vergelijkt op het oog of via overgieten twee inhouden (weet daarbij waar meer of minder in past) 2.20 Vergelijkt twee voorwerpen op gewicht; weet daarbij dat je bij het vergelijken van gewichten in tegenstelling tot het vergelijken van lengten niet alleen af kunt gaan op de grootte van iets Meten van tijd 2.21 Kent begrippen: 'duurt lang' en 'duurt kort' 2.22 Begrijpt de betekenis van op tijd moeten zijn en te laat komen 2.23 Begrijpt dat er een relatie tussen klok en tijd is 2.24 Begrijpt aan de hand van een 'activiteitentijdbalk' (met plaatjes, foto's van vaste gebeurtenissen) dat er een vaste volgorde is in dagen van de week Geldrekenen 2.25 Betaalt tijdens winkeltje spelen bedragen tot 5 euro met losse euro's 2.26 Weet dat er losse euro's en munten van 2 euro's zijn en weet daarbij dat 2- euromunten meer waard zijn dan 1-euromunten

8 Beginnende gecijferdheid groep 2 (gevorderd aanbod) Na te streven Middelen organisatie, pedagogisch en didactische aanpak frequentie Ordenings-begrippen begrijpen en hanteren Middelen: 1 uur 15 min. per week 2.1 Begrijpt (passief) binnen een aansprekende context wat bedoeld wordt met hoeveelheid begrippen als alle, geen, niets, veel, weinig, meer, minder, evenveel Schatkist rekenen Rekenrijk 1/2 handboek Als speciale kleuter tel je ook mee. 2.2 Hanteert (actief) hoeveelheidbegrippen als alle, geen, niets,veel, Ontwikkelingsmateriaal weinig Werklessen 2.3 Gaat binnen een context (actief) om met begrippen als eerste, Kringactiviteiten laatste, middelste, naast, Ontwikkelings materiaal 2.4 Begrijpt (passief) wat binnen een aansprekende context bedoeld (reken)materiaal wordt met begrippen als lang, kort, breed, smal, hoog, laag, dik, dun, nat, droog, voor,achter, zwaar, licht Spelletjes Wiskundige symbolen, schema s en modellen begrijpen en hanteren 2.5 Begrijpt dat een aantal gerepresenteerd kan worden door vervangers van concrete objecten (vingers, turfstreepjes, blokjes) 2.6 Begrijpt dat een hoeveelheid gerepresenteerd kan worden door Cijfersymbolen Tellen, plaatsen van getallen op de getallenlijn 2.7 Telt voorwerpen synchroon tot 10 (noemt bij elk object het juiste telwoord) 2.8 Noemt als voorwerpen geteld zijn bij de navraag hoeveel er zijn het juiste aantal (resultatief tellen) 2.9 Telt dóór vanaf een willekeurig getal in de telrij tot tenminste 10 (eventueel ondersteund met concreet materiaal als blokjes in een doosje) Hoeveelheidbesef, inzicht in getalstructuur 2.10 Overziet hoeveelheden tot vier ineens zonder te tellen (een stoel met vier poten, je hebt twee benen, klavertje van drie) 2.11 Weet hoeveel voorwerpen er zijn nadat een hoeveelheid geteld is en houdt dit ook even vast (hoeveel waren het ook al weer?) Optellen en aftrekken 2.12 Zegt in betekenisvolle (eventueel uitgespeelde) contextsituatie bij aantallen tot 10 wat er gebeurt als één erbij komt en één eraf gaat (of één meer of één minder) 2.13 Begrijpt in betekenisvolle context een eenvoudig optel- of aftrekprobleempje onder de 10 en lost dit op binnen deze context Handig rekenen 2.14 Legt kleine hoeveelheden tot 5 zo neer dat handig geteld kan worden Alle daagse situaties worden ingezet om bezig te zijn met tellen en aspecten van getalbegrip. Er worden dagelijks rekenspelletjes, telliedjes, telrijmpjes, en raadspelletjes gedaan. Tijdens thema s worden er hoeken gecreëerd waar kinderen ook bezig kunnen zijn met zaken als getalbegrip, symbolen, meten etc. (soorten hoeken die aanbod komen: winkeltje, weeghoek, telhoek etc). Er worden prentenboeken ingezet met telverhaaltjes en de cijfers zijn terug te vinden in de klas. Vanaf groep 1 wordt de leerling structureel, doelgericht en intentioneel gestimuleerd om te komen tot het leren van ordeningsbegrippen, symbolen, tellen, getalbegrip, ruimtelijke oriëntatie, meten en meten van tijd. Er wordt gebruik gemaakt van de natuurlijke nieuwsgierigheid van de leerling.

9 2.15 Legt bij het vergelijken van kleine hoeveelheden de voorwerpen zo neer dat handig vergeleken kan worden Ruimtelijke oriëntatie en ruimtelijk redeneren 2.16 Construeert vanuit aanwijzingen en voorbeelden iets ruimtelijks met papier (zoals een doosje, hoedje, bootje) 2.17 Benoemt waar iets zich bevindt (voor, achter, onder, boven, dichtbij, ver weg) 2.18 Bouwt iets eenvoudigs na met blokjes Maakt bij het vouwen (van grondvormen zoals hierboven) voorwerpen als huis, envelop, vlieger Meten van lengte, inhoud, gewicht, oppervlakte 2.19 Vergelijkt op het oog of via overgieten twee inhouden (weet daarbij waar meer of minder in past) 2.20 Vergelijkt twee voorwerpen op gewicht; weet daarbij dat je bij het vergelijken van gewichten in tegenstelling tot het vergelijken van lengten niet alleen af kunt gaan op de grootte van iets Meten van tijd 2.21 Kent begrippen: 'duurt lang' en 'duurt kort' 2.22 Begrijpt de betekenis van op tijd moeten zijn en te laat komen 2.23 Begrijpt dat er een relatie tussen klok en tijd is 2.24 Begrijpt aan de hand van een 'activiteitentijdbalk' (met plaatjes, foto's van vaste gebeurtenissen) dat er een vaste volgorde is in dagen van de week Geldrekenen 2.25 Betaalt tijdens winkeltje spelen bedragen tot 5 euro met losse euro's 2.26 Weet dat er losse euro's en munten van 2 euro's zijn en weet daarbij dat 2- euromunten meer waard zijn dan 1-euromunten

10 Leren leren groep 2 (basis aanbod) Na te streven doelen Uw kind leert belangstelling hebben voor de wereld om zich heen, uw kind leert deze gemotiveerd onderzoeken en daarin taken uitvoeren, waarbij uw kind gebruik maakt van informatie, strategieën en vaardigheden en uw kind leert reflecteren op eigen handelen. Taakaanpak Luistert en kijkt naar de uitleg van een opdracht in een groepsinstructie Begint na de uitleg met zijn taak Geeft aan dat de taak klaar is (puzzel, werkblad) Pakt en ruimt materialen op Hulpvragen Wacht enkele minuten op hulp wanneer de leerkracht heeft aangegeven dat hij zo komt Wacht op zijn/haar beurt Zelfstandig doorwerken Probeert de taak nog een keer wanneer het de eerste keer niet lukt Lost een klein materiaalprobleem op zonder anderen te storen (papier vol, ander potlood nodig) Samenwerken Helpt uit eigen initiatief anderen bij het uitvoeren van een taak (even helpen tillen) Vraagt of hij mee mag spelen Reflectie op werk Vertelt wat hij die dag heeft gedaan (met hulp van picto s) Geeft tijdens een activiteit aan dat hij het (te) moeilijk vindt Middelen organisatie, pedagogisch en didactische aanpak Leren leren is geen apart vak. Het betreft het stimuleren van de werkhouding en taakaanpak van uw kind door de leerkracht. Ter bevordering van deze doelen werken we in alle klassen met enkele vaste afspraken: - Er zijn picto s in de klas waarop het dagrooster te zien is. - De klas is prikkelarm. - Er wordt gebruik gemaakt van een timetimer.. - Er wordt gebruik gemaakt van een stoplicht Taakaanpak Er wordt gebruik gemaakt van picto s waarop te zien is welk kring/beurtgedrag verwacht wordt (goed zitten, kijken naar de spreker, spreken als je de beurt hebt, vragen als je iets niet snapt etc). Hulpvragen De leerkracht stimuleert de kinderen op zijn/ haar beurt te wachten door hier afspraken over te maken. Dit wordt ondersteund door picto s en of de timetimer. Zelfstandig (door)werken Om te werken aan de opbouw van zelfstandig werken wordt in groep 1 en 2 gebruik gemaakt van een stoplicht. Met kleuren wordt gevisualiseerd of je de leerkracht of medeleerlingen om hulp mag vragen of niet. Reflectie op eigen werk Er is aandacht en ruimte van de leerkracht voor reflectie op eigen werkjes.

11 Sociaal-emotionele ontwikkeling groep 2 (basis aanbod ) Na te streven doelen Middelen organisatie, pedagogisch en didactische aanpak frequentie Zelfbeeld De leerlingen leren met gevoel voor zelfvertrouwen en zelfwaardering omgaan met de eigen mogelijkheden en grenzen en leren uiting geven aan eigen wensen, gevoelens en opvattingen. Jezelf presenteren Vraagt in verschillende situaties op een adequate manier aandacht Vertelt wat hij leuk vindt om te doen Vertelt een idee aan een medeleerling (nieuw spel, activiteit) Gaat adequaat om met gevoelens van trots Een keuze maken Maakt een keuze en blijft daarbij Geeft aan dat hij een andere keuze wil maken dan de ander (hij wil naar buiten, ik niet) Opkomen voor jezelf Zegt nee als hij iets niet wil Zoekt de leerkracht op om te vertellen dat hij niet mee mag doen Maakt aan de leerkracht duidelijk dat een ander onaardig tegen hem doet Vraagt hulp als het doen van een werkje alleen niet lukt Omgaan met je beperking/stoornis Geeft aan waar hij aan toe is (nieuwe taak aandurven) Geeft uiterlijke verschillen aan tussen hemzelf en andere kinderen (bril, groot) Sociaal gedrag De leerlingen leren naar algemeen geaccepteerde normen en waarden omgaan met anderen en leren samenwerken aan een gezamenlijke taak of gezamenlijk spel en leren omgaan met conflictsituaties. Ervaringen delen Vertelt wat hij die dag op school heeft meegemaakt (aan einde in kring) Neemt afscheid in verschillende situaties (tot straks, fijne vakantie) Deelt een soortgelijke ervaring met anderen (ik ben daar ook geweest) Luistert wanneer een medeleerling vertelt dat hij iets anders wil Herkent basale gevoelens bij zichzelf (verdriet, blijdschap, boosheid, angst) Aardig doen Troost iemand die bang of verdrietig is Helpt een ander als die daar om vraagt Geeft een compliment over iets dat een ander gemaakt heeft Feliciteert een ander met zijn verjaardag Houdt zich aan een afspraak met een medeleerling (samen met de blokken) De doelen staan los van de taalontwikkeling. Daar waar taal verwacht wordt (en waar staat vertelt gaat het niet om correct Nederlands. Non verbaal kan een kind ook iets vertellen.) De sociaal emotionele ontwikkeling en de taalontwikkeling samen bepalen hoofdzakelijk of uw kind sociaal communicatief redzaam is. Hulpvragen hoef je niet in een mooie volzin te uiten om toch begrepen te worden. Als je echter een ander niet kunt uitleggen wat je bedoelt,dan kan frustratie optreden. In dit deel van het plan wordt echter met name de intentie beoordeeld en geoefend en bij het mondelinge taalplan wordt vooral naar het talig vermogen gekeken. Daarnaast werken we twee weken per jaar aan het thema: Ik ben de moeite waard. Hier komt het omgaan met je beperking expliciet aan bod. 80 min

12 Omgaan met ruzie Luistert naar een ander als die sorry zegt Volgt het advies van de leerkracht op bij een meningsverschil Laat non-verbaal/ verbaal merken dat de ruzie voorbij is Uit zijn boosheid zonder anderen pijn te doen of materiaal kapot te maken Vertelt na een ruzie wat er gebeurd is Kalmeert bij boosheid na een aanwijzing van de leerkracht

(Mondelinge) Taal groep 1 (basis aanbod)

(Mondelinge) Taal groep 1 (basis aanbod) (Mondelinge) Taal groep 1 (basis aanbod) Na te streven doelen Middelen organisatie, pedagogische en didactische aanpak frequentie Begrijpend luisteren 1.1 Luistert aandachtig naar de leraar als die voorleest

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal: lezen.

ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal: lezen. ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal: lezen. SCHRIFTELIJKE TAAL Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Boekoriëntatie 1. De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik Technisch lezen 1.2. Temporele orde waarneming

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik

SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik 1.1. Boekoriëntatie 1.2. Temporele orde waarneming 1.3. Auditieve discriminatie 1.4. Visuele discriminatie 1.. Visuele analyse

Nadere informatie

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen.

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen. Onderbouwrapport In het onderbouwrapport waarderen wij alle genoemde aspecten ten opzichte van de leeftijd. Een waardering wordt uitgedrukt in een cijfer. U kunt via de beknopte omschrijvingen in het rapport

Nadere informatie

Leerlijnen Jonge Kind. Registratie observatiegegevens

Leerlijnen Jonge Kind. Registratie observatiegegevens Leerlijnen Jonge Kind Registratie observatiegegevens 1. Rekenen Tellen en getalbegrip planning Beh. niveau Zegt de telrij op vanaf 1 als een opzegversje. -19--19 0 Telt voorwerpen tot en met 5; asynchroon.

Nadere informatie

Leerlijnen jonge kind (MET extra doelen) - versie juli 2015. Naam leerling. Sociaal-emotionele ontwikkeling Betrokkenheid

Leerlijnen jonge kind (MET extra doelen) - versie juli 2015. Naam leerling. Sociaal-emotionele ontwikkeling Betrokkenheid Leerlijnen jonge kind (MET extra doelen) - versie juli 2015 Sociaal-emotionele ontwikkeling etrokkenheid etrokkenheid - 0 Heeft plezier in het leren van nieuwe dingen Zet door, blijft het een tijdje proberen

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015 Taal eginnende geletterdheid eginnende geletterdheid-stap 1 OEKORIËNTATIE: Herkent een boek en weet dat er een verhaal in staat -20--20

Nadere informatie

Tussendoelen Ontluikende gecijferdheid (inclusief logisch denken vanaf 3;6 jaar)

Tussendoelen Ontluikende gecijferdheid (inclusief logisch denken vanaf 3;6 jaar) Tussendoelen Ontluikende gecijferdheid (inclusief logisch denken vanaf 3;6 jaar) 0 1;6 2 2;6 3 3,6 4 4;6 1. Ontwikkelt een besef van getalsnamen door rijmpjes en versjes. (bijvoorbeeld: een- twee..klaar

Nadere informatie

KIJK! Lijst van: Schooljaar: Groep: Leraar: Datum gesprek 1e rapport: Datum gesprek 2e rapport: KIJK! 1-2 Bazalt Educatieve Uitgaven www.bazalt.

KIJK! Lijst van: Schooljaar: Groep: Leraar: Datum gesprek 1e rapport: Datum gesprek 2e rapport: KIJK! 1-2 Bazalt Educatieve Uitgaven www.bazalt. KIJK! Lijst van: Schooljaar: Groep: Leraar: Datum gesprek : Datum gesprek : KIJK! Lijst 1. Basiskenmerken Een kind dat lekker in zijn vel zit, zal zich goed en vlot ontwikkelen. Het is van nature nieuwsgierig

Nadere informatie

Doelenkaart SO en VSO

Doelenkaart SO en VSO Doelenkaart SO en VSO Domein Schriftelijk Taal, Lezen Schoolstandaard van de Waterlelie A Plus Speciaal Onderwijs (SO) Uitstroom profiel vervolg onderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) Oriëntatiefase

Nadere informatie

- Leerlijn Leren leren - CED groep. Leerlijn Leren leren CED groep

- Leerlijn Leren leren - CED groep. Leerlijn Leren leren CED groep Leerlijn Leren leren CED groep 1 1. Taakaanpak Leerlijn leren leren CED groep Groep 1 a. Luistert en kijkt naar de uitleg van een opdracht in een één op één situatie b. Wijst aan waar hij moet beginnen

Nadere informatie

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen

maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) begint steeds meer woorden te herhalen en (na) te zeggen Mondelinge taal 1 Spraak-taalontwikkeling Baby blauw maakt (kirrende) geluidjes of brabbelt (tegen personen en speelgoed) herhaalt geluidjes Dreumes brabbelt bij (eigen) spel oranje begint steeds meer

Nadere informatie

Technisch lezen groep 3

Technisch lezen groep 3 Technisch lezen groep 3 Niveau Uitstroom Groep 3 4 5 6 7 8 Gevorderd VMBO T E3 Hommel E4 Hommel E5 Stillezen M6-E6 Stillezen M7 Stillezen PLUS Stillezen Basis VMBO BB/KB M3 leesfase 1/2 M4 Hommel E4-M5

Nadere informatie

Groepsplan groep Vakgebied Schriftelijke taal Tijdsvak

Groepsplan groep Vakgebied Schriftelijke taal Tijdsvak Groepsplan groep Vakgebied Schriftelijke taal Tijdsvak Namen Evaluatie Niveau leerlijn 1 2 3 Functioneringsniveau

Nadere informatie

De taalontwikkeling van het jonge kind. De taalontwikkeling van het jonge kind

De taalontwikkeling van het jonge kind. De taalontwikkeling van het jonge kind De taalontwikkeling van het jonge kind De taalontwikkeling van het jonge kind PO 1 PO 2 Woordenschat en woordgebruik: Passieve schat Wijst de juiste persoon aan als een bepaalde naam wordt genoemd (mamma,

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag

ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Jezelf presenteren 1.2. Een keuze

Nadere informatie

Leerjaar 4, 8 jaar. Leerjaar 5, 9 Jaar

Leerjaar 4, 8 jaar. Leerjaar 5, 9 Jaar ARRANGEMENTKAART SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING / SOCIAAL GEDRAG SO- AFDELING Standaarden Rafael Leeftijd 5 6 7 8 9 10 11 12 Gevorderd 25% 5 5 6 6 7 7 8 9 Voldoende 75% 3 3 4 4 5 5 6 6 Minimum 90% 1 2

Nadere informatie

Groep 1 2 (Tal, SLO)

Groep 1 2 (Tal, SLO) Groep 1 2 (Tal, SLO) DOELEN GROEP 1 Rekentaal begrijpen Opzeggen van de telrij t/m 10 (12) Telrij opzeggen t/m 10 (akoestisch naar puur tellen) Buurgetallen kennen Vanaf elk willekeurig getal verder tellen

Nadere informatie

Doelen groep 1 augustus tot januari

Doelen groep 1 augustus tot januari SPRINGEN: Landt op zijn voeten en kan meteen weer verder gaan. GOOIEN EN VANGEN: Vangt een grote, zachte bal. BALANCEREN: Loopt over de bank waarbij hij over een hindernis van 10 cm hoog kan stappen. Plaatst

Nadere informatie

Leerlijnen jonge kind (MET extra doelen) - versie juli Naam leerling. Rekenen Tellen en getalbegrip. Tellen en getalbegrip - 0

Leerlijnen jonge kind (MET extra doelen) - versie juli Naam leerling. Rekenen Tellen en getalbegrip. Tellen en getalbegrip - 0 Leerlijnen jonge kind (MET extra doelen) - versie juli 2015 Rekenen Tellen en getalbegrip Tellen en getalbegrip - 0 Naam leerling Zegt de telrij op vanaf 1 als een opzegversje. -19--19 Telt voorwerpen

Nadere informatie

REKENEN. Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden

REKENEN. Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden REKENEN Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden Kerndoel 2: De leerlingen kunnen in alledaagse situaties

Nadere informatie

De sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind

De sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind De sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind Samen spelen en werken Kijkt met interesse naar het spel van een ander kind of speelt naast een ander kind hetzelfde spel Voert dezelfde handeling

Nadere informatie

ARRANGEMENTKAART LEZEN SO- AFDELING

ARRANGEMENTKAART LEZEN SO- AFDELING ARRANGEMENTKAART LEZEN SO- AFDELING Standaarden Rafael Leeftijd 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Gevorderd 25% 5 5 5 6 6 7 7 8 9 Voldoende 75% 3 3 3 4 4 5 5 6 6 Minimum 90% 1 1 2 2 2 2 2 3 3 Arrangementen Rafael Leerjaar

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (ZONDER extra doelen) - versie mei Naam leerling. Rekenen Tellen en getalbegrip

Leerlijnen peuters en jonge kind (ZONDER extra doelen) - versie mei Naam leerling. Rekenen Tellen en getalbegrip Leerlijnen peuters en jonge kind (ZONDER extra doelen) - versie mei 2016 Rekenen Tellen en getalbegrip Tellen en getalbegrip-stap 1 Zegt samen met de PM-er en andere kinderen de telrij tot en met 3 op,

Nadere informatie

Technisch lezen groep 4 (gevorderd aanbod)

Technisch lezen groep 4 (gevorderd aanbod) Technisch lezen groep 4 (gevorderd aanbod) Niveau Uitstroom Groep 3 4 5 6 7 8 Gevorderd VMBO T E3 Hommel E4 Hommel E5 Stillezen M6 -E6 Stillezen M7 Stillezen PLUS Stillezen Basis VMBO BB/KB M3-E3 leesfase

Nadere informatie

Basisleerlijn Sociaal gedrag

Basisleerlijn Sociaal gedrag PO Basisleerlijn Sociaal gedrag PO BASISLEERLIJN SOCIAAL GEDRAG Leerlijnen Zelfbeeld 2.1. Jezelf presenteren 2.2. Een keuze maken 2.3. Opkomen voor jezelf Sociaal gedrag 3.1. Ervaringen delen 3.2. Aardig

Nadere informatie

SPECIMEN. (na)vertellen in chronologische volgorde begrijpend luisteren

SPECIMEN. (na)vertellen in chronologische volgorde begrijpend luisteren Matrix Taal (1) interactief taalgebruik beginnende geletterdheid woordenschat taalbewustzijn taal thema 1 thema 2 thema 3 thema 4 thema 5 thema 6 thema 7 thema 8 eigen aanbod ontwikkelen woordenschat (passief

Nadere informatie

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering. De kinderen: - oriënteren zich op het thema. - activeren hun voorkennis.

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering. De kinderen: - oriënteren zich op het thema. - activeren hun voorkennis. Hier vind je een overzicht van de lesdoelen die worden aangeboden in dit project. Houd er rekening mee dat je tijdens de uitvoering van de lessen waarschijnlijk met méér doelen bezig zult zijn, voortkomend

Nadere informatie

Werken met groepsplannen bij kleuters.

Werken met groepsplannen bij kleuters. Werken met groepsplannen bij kleuters. Opbrengstgericht werken Beredeneerd aanbod evaluabe (>-

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal gebaseerd op de leerlijn van de CED-groep 2012

ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal gebaseerd op de leerlijn van de CED-groep 2012 ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal gebaseerd op de leerlijn van de CED-groep 2012 Deze leerlijn omvat: Technisch lezen Leerlijn 1.1 Boekoriëntatie Leerlijn 1.2 Technisch lezen auditief Leerlijn 1.3 Technisch

Nadere informatie

Omgaan met zichzelf, 2-4;6 jaar

Omgaan met zichzelf, 2-4;6 jaar Omgaan met zichzelf, 2-4;6 jaar Eigen wil wordt sterker. Ontdekt dat het invloed op de omgeving kan uitoefenen. Zegt bij alles nee. Wil alles zelf doen. Is blij als het iets kan. Wordt driftig als iets

Nadere informatie

Tussendoelen ontwikkeling van de geletterdheid

Tussendoelen ontwikkeling van de geletterdheid Tussendoelen ontwikkeling van de geletterdheid 3;6 4 4;6 5 5;6 6 6,6 7 1. Beleeft zichtbaar plezier aan voorlezen, boeken en rijmpjes. 1. Beleeft zichtbaar plezier aan voorlezen, boeken en rijmpjes door

Nadere informatie

Curriculum Leerroute 4 en 5 Sociale en emotionele ontwikkeling

Curriculum Leerroute 4 en 5 Sociale en emotionele ontwikkeling Curriculum Leerroute 4 en 5 Sociale en emotionele ontwikkeling Dit curriculum is van 4 t/m 13 jaar gebaseerd op de ZML SO leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag, CED-groep

Nadere informatie

Beste ouder(s)/verzorger(s),

Beste ouder(s)/verzorger(s), Beste ouder(s)/verzorger(s), U vraagt zich soms af wat uw kind in groep 1 en 2 leert m.b.t. het vak rekenen. Rekenen is één van de basisvaardigheden die jonge kinderen goed onder de knie moeten krijgen.

Nadere informatie

LEREN LEREN: WERKHOUDING EN AANPAKGEDRAG

LEREN LEREN: WERKHOUDING EN AANPAKGEDRAG LEREN LEREN: WERKHOUDING EN AANPAKGEDRAG Kerndoel 1: Aanpak gedrag: De leerlingen leren uiteenlopende strategieën en vaardigheden gebruiken voor het opnemen, verwerken en hanteren van informatie 1.1. Taakaanpak

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART maart 2013 Sociaal- emotioneel VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5 5 5 Arrangementen

Nadere informatie

Leerlijn/ ontwikkelingslijn Sociaal-emotionele ontwikkeling cluster 4

Leerlijn/ ontwikkelingslijn Sociaal-emotionele ontwikkeling cluster 4 Leerlijn/ ontwikkelingslijn Sociaal-emotionele ontwikkeling cluster 4 Zelfbeeld Kerndoel 2: De leerlingen leren met gevoel voor zelfvertrouwen en zelfwaardering omgaan met de eigen mogelijkheden en grenzen

Nadere informatie

SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG

SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG Kerndoel 1: Zelfbeeld: De leerlingen leren met behoud van het gevoel

Nadere informatie

REKENEN. Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden

REKENEN. Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden REKENEN Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden Kerndoel 2: De leerlingen kunnen in alledaagse situaties

Nadere informatie

LEREN LEREN: WERKHOUDING EN AANPAK GEDRAG

LEREN LEREN: WERKHOUDING EN AANPAK GEDRAG LEREN LEREN: WERKHOUDING EN AANPAK GEDRAG Kerndoel 1: Aanpak gedrag: De leerlingen leren uiteenlopende strategieën en vaardigheden gebruiken voor het opnemen, verwerken en hanteren van informatie 1.1.

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal

ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal ZML SO Leerlijn Schriftelijke taal SCHRIFTELIJKE TAAL Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Boekoriëntatie 1. De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik Technisch lezen 1.2. Temporele orde waarneming 1.3. Auditieve

Nadere informatie

Groepsplan groep Vakgebied Rekenen Tijdsvak

Groepsplan groep Vakgebied Rekenen Tijdsvak Groepsplan groep Vakgebied Rekenen Tijdsvak Namen Evaluatie Niveau leerlijn 1 2 3 Functioneringsniveau

Nadere informatie

VSO Leerlijn Sociale competentie

VSO Leerlijn Sociale competentie VSO Leerlijn Sociale competentie Dit is een deel van de leerlijn Leergebiedoverstijgend en omvat: leren leren; leerlijn 1.1 Ervaringen delen leren taken uitvoeren; leerlijn 5.1 Opkomen voor jezelf leren

Nadere informatie

Digiborden bij kleuters. Marloes de Vetten Onderwijsconsulent

Digiborden bij kleuters. Marloes de Vetten Onderwijsconsulent Digiborden bij kleuters Marloes de Vetten Onderwijsconsulent Inhoud Waarom een bord bij de kleuters Organisatie Leidt het bord af? Plan van aanpak voor implementatie Wanneer NIET? Valkuilen Doelgericht

Nadere informatie

herkent dagelijkse routines en weet dat er een activiteit volgt (bijv. het zien van de slaapzak: het is tijd om te slapen, pakt de knuffel)

herkent dagelijkse routines en weet dat er een activiteit volgt (bijv. het zien van de slaapzak: het is tijd om te slapen, pakt de knuffel) 1 Tijd Baby blauw herkent dagelijkse routines (bijv. het klaarzetten van een bordje: het is tijd om te eten, reageert door aandacht te vragen) herkent dagelijkse routines en weet dat er een activiteit

Nadere informatie

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: [...] De kleuter staat open voor hulp van juf bij De kleuter imiteert andere kleuters bij De kleuter vertelt aan andere kleuters hoe hij De

Nadere informatie

Ogo en taal van methode naar bronnenboek

Ogo en taal van methode naar bronnenboek Ogo en taal van methode naar bronnenboek Help!! Wat nu?? Niet in 1 keer alles loslaten Gefaseerd invoeren van werken met OGO thema s Gefaseerd invoeren van taal binnen thema s ???Taaltrapeze en OGO???

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

tussendoelen: Hoeveelheden & getallen: Koppelen van hoeveelheden aan getallen (tot en met 20) Hoeveelheden d.m.v. getallen (tot en met 20) noteren

tussendoelen: Hoeveelheden & getallen: Koppelen van hoeveelheden aan getallen (tot en met 20) Hoeveelheden d.m.v. getallen (tot en met 20) noteren Kerndoel: 1. De leerlingen leren hoeveelheidbegrippen gebruiken en herkennen. 1.1. ze leren begrippen toepassen voor het aangeven van aantallen en het uitvoeren van bewerkingen. 1.2. ze leren hoeveelheden

Nadere informatie

Van observatie naar overdracht

Van observatie naar overdracht Van observatie naar overdracht (Kijk op ontwikkeling) tussen voorschoolse voorziening en basisschool Kindgegevens: Voornaam... Achternaam... Geslacht... Geboortedatum... - geboorteplaats... - geboorteland...

Nadere informatie

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters:

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters: Algemene informatie groep 1-2 Ontwikkeling van kleuters: Van kleuters is bekend dat de ontwikkeling veel sprongsgewijs verloopt. Niet alle kinderen ontwikkelen dezelfde gebieden op hetzelfde moment. We

Nadere informatie

REKENEN. Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden

REKENEN. Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden REKENEN Kerndoel 1: De leerlingen herkennen hoeveelheden en kunnen deze vergelijken. 1.1. Ordeningsbegrippen kennen 1.2. Ordenen van hoeveelheden Kerndoel 2: De leerlingen kunnen in alledaagse situaties

Nadere informatie

Bekijk het maar! met Suus & Luuk

Bekijk het maar! met Suus & Luuk Bekijk het maar! met Suus & Luuk Richtlijnen voor taal en sociaal emotionele ontwikkeling die gebruikt kunnen worden in het werken met Bekijk het maar! met Suus & Luuk Taal Midden peuters (ca. 3 jaar)

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

ARRANGEMENTKAART REKENEN DEFINITIEF VSO- AFDELING Versie April 2013

ARRANGEMENTKAART REKENEN DEFINITIEF VSO- AFDELING Versie April 2013 ARRANGEMENTKAART REKENEN DEFINITIEF VSO- AFDELING Versie April 2013 Standaarden bij de arrangementen van de Koningin Emmaschool VSO Leeftijd 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende

Nadere informatie

Mozarthof school voor ZML Leerlijn Schriftelijke taal dd 22-09-2009 1/20

Mozarthof school voor ZML Leerlijn Schriftelijke taal dd 22-09-2009 1/20 SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik Kerndoel 2: De leerlingen leren gebruik maken van schriftelijke taalvormen 1.1. Boekoriëntatie Technisch lezen 1.2. Temporele

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART REKENEN maart 2013 VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5 5 5 Arrangementen

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Peuterestafette. Peuterestafette

Peuterestafette. Peuterestafette Peuterestafette Peuterestafette Dit document is tot stand gekomen in samenwerking met de gemeente Haarlemmermeer en Onderwijsadvies, versie okt 2014 1 Gegevens peuterspeelzaal / kinderdagverblijf Peuterspeelzaal/kinderdagverblijf

Nadere informatie

Gaat naar kinderopvang/peuterspeelzaal

Gaat naar kinderopvang/peuterspeelzaal Overdrachts verdrachtsformulier Naam kind: Gaat naar kinderopvang/peuterspeelzaal Geboortedatum: Locatie: Geplaatst sinds: Aantal dagdelen: Gaat naar (naam) basisschool: Naam pedagogisch medewerker: Gaat

Nadere informatie

Rekenzeker. Weet binnen een context wat bedoeld wordt met bij elkaar doen, erbij doen, eraf halen en dit vertalen naar een handeling

Rekenzeker. Weet binnen een context wat bedoeld wordt met bij elkaar doen, erbij doen, eraf halen en dit vertalen naar een handeling Groepsplan groep Vakgebied Rekenen Rekenzeker Tijdsvak Namen Evaluatie Niveau leerlijn 1 2 3 Functioneringsniveau

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART REKENEN maart 2013 VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5 5 5 Arrangementen

Nadere informatie

Gecijferd bewustzijn door middel van rekenconflicten bij kleuters

Gecijferd bewustzijn door middel van rekenconflicten bij kleuters Gecijferd bewustzijn door middel van rekenconflicten bij kleuters 25 januari 2012 Marije Bakker Welkom en programma Leerlijnen,domeinen, organisatie en praktische toepassing van gecijferd bewustzijn. 2

Nadere informatie

ARRANGEMENTKAART REKENEN SO- AFDELING

ARRANGEMENTKAART REKENEN SO- AFDELING ARRANGEMENTKAART REKENEN SO- AFDELING Standaarden Rafael Leeftijd 5 6 7 8 9 10 11 12 Gevorderd 25% 5 5 6 6 7 7 8 9 Voldoende 75% 3 3 4 4 5 5 6 6 Minimum 90% 1 2 2 2 2 2 3 3 Arrangementen Rafael Leerjaar

Nadere informatie

maken de kinderen vogelnestjes die zij in de dierenhoek kunnen gebruiken.

maken de kinderen vogelnestjes die zij in de dierenhoek kunnen gebruiken. 14. Vogelnestjes Tijdens deze activiteit: maken de kinderen vogelnestjes die zij in de dierenhoek kunnen gebruiken. Rekenen Getallen Groep 1 Groep 2 Omgaan met de telrij Telt akoestisch heen en terug t/m

Nadere informatie

Informatieavond schooljaar 2015-2016. Cluster 1/2

Informatieavond schooljaar 2015-2016. Cluster 1/2 Informatieavond schooljaar 2015-2016 Cluster 1/2 Programma Even voorstellen Ik & Ko KIJK! het observatiesysteem Het rapport De ontwikkelingslijnen/hoe werken we in de kleuterklas? naar eigen klas Praktische

Nadere informatie

Checklist Rekenen Groep 3. 1. Tellen tot 20. 2. Getallen splitsen. Hoe kun je zelf het tellen controleren?

Checklist Rekenen Groep 3. 1. Tellen tot 20. 2. Getallen splitsen. Hoe kun je zelf het tellen controleren? Checklist Rekenen Groep 3 1. Tellen tot 20 Als kleuters, in groep 1 en groep 2, zijn de kinderen bezig met de zogenaamde voorbereidende rekenvaardigheid. Onderdelen hiervan zijn ordenen en seriatie. Dit

Nadere informatie

Leerlijn Sociaal-emotionele ontwikkeling

Leerlijn Sociaal-emotionele ontwikkeling Leerlijn 1.1. Emotioneel 1.2. Sociaal Stamlijn Niveau A Merkt zintuiglijke stimulatie op (aanraking, vibratie, smaken, muziek, licht) Uit lust- en onlustgevoelens Kijkt gericht enkele seconden naar een

Nadere informatie

Arrangementkaart SO Schriftelijke taal en lezen 1

Arrangementkaart SO Schriftelijke taal en lezen 1 ARRANGEMENTKAART SCHRIFTELIJKE TAAL EN LEZEN SO- AFDELING Versie april 2013 Standaarden bij de arrangementen van de Koningin Emmaschool SO Leeftijd 5 6 7 8 9 10 11 12 Gevorderd 5 5 6 6 7 7 8 9 Voldoende

Nadere informatie

Preventie rekenproblemen door effectief rekenonderwijs in de groepen 1-2 28 januari 2015

Preventie rekenproblemen door effectief rekenonderwijs in de groepen 1-2 28 januari 2015 Preventie rekenproblemen door effectief rekenonderwijs in de groepen 1-2 28 januari 2015 Arlette Buter info@rekenadviesbuter.nl 1 Goede rekenstart Beredeneerd aanbod Inhoud Rekenactiviteiten in de (kleine)

Nadere informatie

Doelenkaart SO. Domein Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag. Schoolstandaard van de Waterlelie

Doelenkaart SO. Domein Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag. Schoolstandaard van de Waterlelie [Geef tekst op] Doelenkaart SO Domein Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag Schoolstandaard van de Waterlelie A Plus Speciaal Onderwijs (SO) Uitstroom profiel vervolg onderwijs

Nadere informatie

Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase. Leerjaar 3, 15 Jaar. Leerjaar 4, 16 jaar

Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase. Leerjaar 3, 15 Jaar. Leerjaar 4, 16 jaar ARRANGEMENTKAART maart 2013 Sociaal-emotioneel VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5 5 5 Arrangementen

Nadere informatie

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen

Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen Tussendoelen sociaal - emotionele ontwikkeling - Relatie met andere kinderen 1. Kijkt veel naar andere kinderen. 1. Kan speelgoed met andere kinderen 1. Zoekt contact met andere kinderen 1. Kan een emotionele

Nadere informatie

Peuter gegevens 2. Zelfredzaamheid / zelfregeling 3. Weerbaarheid / Welbevinden 4. Relatie met andere kinderen 5. Relatie met de leidster 6

Peuter gegevens 2. Zelfredzaamheid / zelfregeling 3. Weerbaarheid / Welbevinden 4. Relatie met andere kinderen 5. Relatie met de leidster 6 Overdrachtsformulier van peuterspeelzaal naar onderbouw PO INHOUDSOPGAVE Bladzijde Peuter gegevens 2 Zelfredzaamheid / zelfregeling 3 Weerbaarheid / Welbevinden 4 Relatie met andere kinderen 5 Relatie

Nadere informatie

Groepsplan Yulius Lingewaal College

Groepsplan Yulius Lingewaal College Groepsplan Yulius Lingewaal College Klas D VMBO TL 4 Mentor Schooljaar 2014-2015 Datum start groepsplan 2 september 2014 Didactische leerlijnen Leerlijn Doelen Aanpak / Organisatie Materiaal Evaluatie

Nadere informatie

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering Hier vind je een overzicht van de lesdoelen die worden aangeboden in dit project. Houd er rekening mee dat je tijdens de uitvoering van de lessen waarschijnlijk met méér doelen bezig zult zijn, voortkomend

Nadere informatie

Curriculum Leerroute 5 Rekenen, getallen en bewerkingen

Curriculum Leerroute 5 Rekenen, getallen en bewerkingen Curriculum Leerroute 5 Rekenen, getallen en bewerkingen Dit curriculum is gebaseerd op de PO Basisleerlijn Rekenen, CED- groep. Leerlingen die niveau 4/5 van de PO Basisleerlijn behalen, kunnen uitstromen

Nadere informatie

In groep 3 is het leren lezen en het plezier in het lezen erg belangrijk. We gebruiken hiervoor de methode Veilig leren lezen.

In groep 3 is het leren lezen en het plezier in het lezen erg belangrijk. We gebruiken hiervoor de methode Veilig leren lezen. In groep 3 is het leren lezen en het plezier in het lezen erg belangrijk. We gebruiken hiervoor de methode Veilig leren lezen. In groep 3 werken we voor taal, lezen en spelling met de methode Veilig leren

Nadere informatie

Getallen. Onderdeel 1: Optellen en aftrekken. Onderdeel 1 van Getallen sluit aan op de leerlijnen Rekenboog.zml bij de Kerndoelen 1 en 2

Getallen. Onderdeel 1: Optellen en aftrekken. Onderdeel 1 van Getallen sluit aan op de leerlijnen Rekenboog.zml bij de Kerndoelen 1 en 2 Doel document: De leerlijnen Rekenboog.ZML en Leerlijn Rekenen en Wiskunde VSO Arbeidsgericht, welke gekoppeld is aan de methodiek VOx, hanteren beide een eigen indeling. Rekenboog ZML gaat uit van de

Nadere informatie

1. Een stempelkaart maken

1. Een stempelkaart maken 1. Een stempelkaart maken Tijdens deze activiteit: luisteren de kinderen naar de introductie van dit thema en maken ze een stempelkaart om bij elf activiteiten een stempel te ontvangen. Taal Mondelinge

Nadere informatie

Zorgboekje. Kindgegevens

Zorgboekje. Kindgegevens Zorgboekje De pedagogisch medewerker vult dit boekje behorende bij het overdrachtdocument peuter kleuter in als er een zorgbehoefte bij het kind is gesignaleerd. Zij/ hij vult in wat van toepassing is

Nadere informatie

Mozarthof school voor ZML Leerlijn Sociale competentie dd 21-10-2010 1/11

Mozarthof school voor ZML Leerlijn Sociale competentie dd 21-10-2010 1/11 Sociale Competentie Kerndoel 1: De leerling is sociaal competent 1.1. Jezelf kennen een waarderen 1.2. Goed voor jezelf zorgen 1.3. Omgaan met gevoelens 1.4. Aardig zijn en rekening houden met de ander

Nadere informatie

Doelen Project opa s en oma s - Kleuteruniversiteit

Doelen Project opa s en oma s - Kleuteruniversiteit en Project opa s en oma s - Algemeen: De kinderen maken kennis met het thema familie. De kinderen maken kennis met het verhaal. De kinderen maken kennis met gereedschappen en ervaren hoe apparaten er van

Nadere informatie

Overgangscriteria doubleren versnelde doorgang

Overgangscriteria doubleren versnelde doorgang Overgangscriteria doubleren versnelde doorgang Bij het vaststellen of een leerling door kan gaan naar de volgende groep of doubleert, houden we rekening met het volgende: Uitgangspunten: - De school beslist

Nadere informatie

algemene informatie groep 1/2

algemene informatie groep 1/2 algemene informatie groep 1/2 algemeen De groepen 1-2A en 1-2b zijn gemengde groepen. Dit betekent dat kinderen van 4, 5 en 6 jaar in één groep zitten. In onze kleutergroepen werken we vanuit de actuele

Nadere informatie

Aandachtspunten. blok 1, les 3 blok 3, les 11. blok 1, les 1 blok 1, les 6 blok 1, les 11 blok 2, les 1

Aandachtspunten. blok 1, les 3 blok 3, les 11. blok 1, les 1 blok 1, les 6 blok 1, les 11 blok 2, les 1 Aandachtspunten 291 Aandachtspuntenlijst 1, bij blok 1, 2 en 3 1 Herkennen van kleine hoeveelheden: zonder tellen kleine hoeveelheden t/m 4 benoemen. Het kind reageert niet op de vraag, bv. hoeveel knopen?

Nadere informatie

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering Hier vind je een overzicht van de lesdoelen die worden aangeboden in dit project. Houd er rekening mee dat je tijdens de uitvoering van de lessen waarschijnlijk met méér doelen bezig zult zijn, voortkomend

Nadere informatie

Rekenen op maat 3 is bedoeld voor groep 3 van het basisonderwijs en vergelijkbaar niveau van het speciaal basisonderwijs.

Rekenen op maat 3 is bedoeld voor groep 3 van het basisonderwijs en vergelijkbaar niveau van het speciaal basisonderwijs. REKENEN OP MAAT 3 Rekenen op maat 3 richt zich op de belangrijkste vaardigheden die nodig zijn voor het rekenwiskundeonderwijs. Er wordt nauw aangesloten bij de oefenstof van de verschillende blokken van

Nadere informatie

VSO Leerlijn met uitstroom dagbesteding - Rekenen (Rekenboog)

VSO Leerlijn met uitstroom dagbesteding - Rekenen (Rekenboog) VSO Leerlijn met uitstroom dagbesteding - Rekenen (Rekenboog) VSO LEERLIJN MET UITSTROOM DAGBESTEDING - REKENEN (REKENBOOG) Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Aangeven van aantallen en het uitvoeren van bewerkingen

Nadere informatie

toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes)

toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes) 1 Omgaan met en uiten van eigen gevoelens en ervaringen toont enthousiasme (lacht, kirt, trappelt met de beentjes) laat non-verbaal zien dat hij/zij iets niet wil (bijv. slaat fles weg, draait hoofd als

Nadere informatie

Tussendoelen ontwikkeling van het logisch denken

Tussendoelen ontwikkeling van het logisch denken Tussendoelen ontwikkeling van het logisch denken 3 4 4;6 5 5;6 6 6,6 7 7;6 1. herkent begrippen als lang-korthoog-laag- klein-groot 1. kan verschillende grootheden onderscheiden en in betekenisvolle 1.

Nadere informatie

Zorgkinderen in groep 1 en 2

Zorgkinderen in groep 1 en 2 Zorgkinderen in groep 1 en 2 Hoe eerder we erachter komen dat een kind zorg nodig heeft, hoe beter het voor iedereen is. Door dit systeem is er een goed overzicht van de ontwikkelingen van een kind op

Nadere informatie

Rotterdamse Observatielijst Peuter Kleuter. Analyse doelen Jonge kind

Rotterdamse Observatielijst Peuter Kleuter. Analyse doelen Jonge kind Rotterdamse Observatielijst Peuter Kleuter Analyse doelen Jonge kind Maart 2013 Verantwoording 2013 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Mits de bron wordt vermeld, is het toegestaan

Nadere informatie

Vrij CLB Regio Hasselt. Is mijn kind klaar voor het eerste leerjaar? Een grote stap! Welkom. Wat is schoolrijpheid? Aspecten van schoolrijpheid

Vrij CLB Regio Hasselt. Is mijn kind klaar voor het eerste leerjaar? Een grote stap! Welkom. Wat is schoolrijpheid? Aspecten van schoolrijpheid Vrij CLB Regio Hasselt Een grote stap! Is mijn kind klaar voor het eerste leerjaar? Wat is schoolrijpheid? Welkom Aspecten van schoolrijpheid Vrij CLB Regio Hasselt VCLB - Multidisciplinair Centrum - Het

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) - versie juli Naam leerling. Rekenen Tellen en getalbegrip. Tellen en getalbegrip-stap 1

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) - versie juli Naam leerling. Rekenen Tellen en getalbegrip. Tellen en getalbegrip-stap 1 Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) - versie juli 2015 Rekenen Tellen en getalbegrip Tellen en getalbegrip-stap 1 Naam leerling Zegt samen met de PM-er en andere kinderen de telrij tot

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Auteur Els van Herpen www.fi.uu.nl/speciaalrekenen Freudenthal Instituut, Utrecht

Nadere informatie

datum: 7 november 2013 aantal leerlingen: 22 tijd: 13:00-15:05 groep: 3

datum: 7 november 2013 aantal leerlingen: 22 tijd: 13:00-15:05 groep: 3 Lesvoorbereiding Onderbouw Circuitles Zakelijke gegevens naam student: Anouk Bluemink stageschool: RKS De Leer Hengelo (gld) Iselinge klas: VR2B mentor/mentrix: Ria Menting datum: 7 november 2013 aantal

Nadere informatie

Informatie voor de ouders van groep 1 en 2 van de Triangel

Informatie voor de ouders van groep 1 en 2 van de Triangel Informatie voor de ouders van groep 1 en 2 van de Triangel Hoe ziet een dag in onze kleutergroepen eruit? De kinderen komen binnen en kiezen hun plekje in de kring, ze mogen kort iets vertellen of iets

Nadere informatie

DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters

DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters 1 Inleiding In dit thema besteden we aandacht aan een onderdeel van het taalonderwijs, namelijk het stimuleren van het taalbewustzijn. We leggen uit wat

Nadere informatie