Sportgeneeskunde. E.J.H. Rijk, M.A.C. Vermoolen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sportgeneeskunde. E.J.H. Rijk, M.A.C. Vermoolen"

Transcriptie

1 Sportgeneeskunde E.J.H. Rijk, M.A.C. Vermoolen

2 Programma Inleiding en voorstellen Deel 1: Algemene sportgeneeskunde Casus, historie, organisatie sportgeneeskunde in Nederland Casuistiek chronische ziekten Fit zijn en beweegadviezen Pauze Deel 2: Bewegingsapparaat en blessures

3 Casus 55-jarige vrouw komt bij je. Ze is sinds een maand begonnen met hardlopen, maar krijgt het iedere keer benauwd tijdens het lopen. Vraag: Dokter, het is toch niet mijn hart? Wat wil je allemaal nog weten?

4 Anamnese Rookt pakje/dag, Quetelet index 26,0 Fam anamnese Geen andere cardiale klachten Is rustig begonnen met trainen, nooit eerder hardgelopen Bij andere activiteiten geen last Benauwdheid is drukkend gevoel retrosternaal, straalt niet uit, veg -.

5 Wat doe je? Bloeddruk: 140/70, pols 70 Lab: nuchtere glucose en cholesterol niet verhoogd ECG: geen ischemie, geen ritmestoornis Verwijs je haar? Naar wie?

6 Wat doen wij? Anamnese Lichamelijk onderzoek Longfunctie Hb Rust ECG Spiro-ergometrie

7 Diagnose Geen pulmonaal of cardiaal probleem Bij ademgasanalyse aanwijzingen voor hyperventilatie en slechte conditie. Beleid: geruststelling, uitleg, zeer rustig opbouwschema

8 Sportgeneeskunde = het specialisme dat zich richt op het bevorderen, waarborgen en herstellen van de gezondheid van deelnemers aan sport en sportieve activiteiten waarbij rekening gehouden wordt met de sportspecifieke belasting en belastbaarheid.

9 Belasting Belastbaarheid Extrinsiek Trainingsfouten Techniekfouten Materiaal Omgevingsfactoren Voeding Psychologische factoren Intrinsiek Geslacht Leeftijd Lichaamsbouw Kracht Lenigheid Uithoudingsvermogen Coördinatie Psyche

10 Sportgeneeskunde is niet... alleen voor topsporters voorschrijven van doping beroemd over de rug van de patiënt met een natte spons het veld oprennen sporttraumatologie

11 Sportgeneeskunde in Nederland Verleden, heden en toekomst 1928: OS A dam, sportkeuringsbureaus 1950: steeds meer verplichte keuringen 1965: Vereniging voor Sportgeneeskunde, applicatiecursus 1975: SportMedisch Adviescentrum 1980: geregistreerde sportarts 1986: tak binnen de sociale geneeskunde 1988: Nederlands instituut opleiding sportartsen bijzonder hoogleraar 1992: Sportgeneeskundige afdelingen in ziekenhuizen 2006: 98 sportartsen, ca 28 sportartsen in opleiding 48 Sportmedische instellingen

12 Opleiding Sociale geneeskunde NIOS 7 opleidingsplaatsen per jaar 4-jarige opleiding cardiologie, orthopedie, fysiologie, huisartsgeneeskunde, sportgeneeskunde, cursorisch onderwijs

13 Werkplekken SportMedische Instelingen sportmedische adviescentrum, sportgeneeskundige afdeling sportbond professionele sportorganisatie/club defensie overig

14 Werkzaamheden verplichte sportkeuringen advieskeuringen consulten sportmedische begeleiding

15 Verplichte sportkeuringen in opdracht sportbond of overheid luchtvaartsporten, wielrennen, motorsport, autosport, duiken, goed- of afkeuren

16 Advieskeuringen adviseren aan: sporters, potentiële sporters, patiënten verschillende pakketten met: biometrie, lichamelijk onderzoek, longfunctie-onderzoek, ECG, inspanningsonderzoek, bloedonderzoek

17 Consulten bij sportmedische problemen blessures, overig lichamelijk onderzoek Evt. aanvullend onderzoek diagnose stellen (advies over) behandeling (coördinatie van) revalidatie zonodig verwijzing

18 Sportmedische begeleiding totaal pakket van advieskeuringen, controle-onderzoeken, blessure-opvang, sportmedisch beleid individuele sporters, selecties, verenigingen

19 Financiering vergoeding in aanvullend pakket vaak maximaal bedrag per jaar met/zonder verwijzing extrabudgettair voor ziekenhuis

20 Casus Artrose Meneer, 70 jaar Tot 10 jaar geleden actief gesport, boksen en wielrennen Last van knieën, atrose Bemoeilijkt lopen, < 15 minuten Fietst af en toe nog, bang om te vallen Graag wil hij weer wat doen, maar wat?

21 Arthrose Aanvullend onderzoek? Cardiovasculaire screening anamnese Onderzoek HBA Rust-ECG Inspanningstest

22 Artrose - beweegadvies Tijdens/ na sport geen toename pijn/ zwelling Sporten Wandelen, zwemmen en fietsen Geen activiteiten met zware belasting voor de gewrichten Beweegtips en oefeningen (te downloaden op Afgestemd op het type gewricht waar men last heeft Tip! Logboek bewegen met Reuma (te downloaden op Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

23 Casus COPD Mevrouw, 62 jaar bekend met COPD Medicatie: Spiriva en Ventolin Overgewicht, wens af te vallen Bij boodschappen doen al benauwd Houdt niet van sporten Financieel niet breed Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

24 COPD- Aanvullend onderzoek? Longfunctie Onderzoek HBA Cardiovasculaire screening anamnese Rust-ECG Inspanningstest

25 COPD beweegadvies Belangrijkste: algemene conditie verbeteren Hoe intensief bewegen? Ernst van de COPD (GOLD-indeling) Leeftijd, andere aandoeningen Mogelijkheden: KNGF beweegprogramma COPD Fysiotherapie, daarna door begeleid fitness Wandelen, fietsen, gym, pilates, Yoga, zwemmen Indien jaren niet gesport: pas op balsporten (matige coördinatie) Contra-indicaties Ziekte met koorts Luchtvervuiling (smog) Bron:

26 Henk, 47 jaar Casus Cardiovasculair Eigen bedrijf, Bourgondische leefstijl Al jaren hoge bloeddruk (onder controle bij HA) Overgewicht Medicatie: Metroprolol, hydrochloorthiazide, Ascal en Simvastatine HA adviseert: meer bewegen Voetballen lijkt hem leuk (vroeger ook gedaan)

27 Cardiovasculair Aanvullend onderzoek? Cardiovasculaire screening anamnese Onderzoek HBA Rust-ECG Inspanningstest

28 Hart - beweegadvies Geschikte sporten van de HIB KNGF beweegprogramma Wandelen, fietsen, gym, pilates, Yoga, zwemmen Indien overgewicht: geen gewichtdragende sporten Hoe te beginnen? Medicatie? de tijd te verlengen, bv. van 10 naar 12 minuten de inspanning een aantal malen per dag te herhalen de weerstand te verhogen, bv de versnelling van uw fiets verhogen Probeer dit op te bouwen naar minimaal 30 minuten per dag. Tips voor patiënten Bron: folder Nederland in Beweging, NOC*NSF

29 Casus Diabetes Mellitus-2 38-jarige Surinaamse Drie kinderen (7, 9 en 13 jaar), gescheiden Overgewicht (93 kg, 1.67m) Heeft suikerziekte ontwikkeld Medicatie: Metformine, Statine en Ascal Bloeddruk goed Afvallen lukt niet, jojo-effect Gemotiveerd, maar financieel niet breed

30 DM-II : Aanvullend onderzoek? Cardiovasculaire screening anamnese Onderzoek HBA Rust-ECG Inspanningstest >5-10 jaar DM HVZ of meer dan 2 risicofactoren (naast DM) Inspanningsgerelateerde klachten Intensieve duurinspanning > 1 minuut: hijgen Albuminurie, retinopathie, neuropathie

31 Diabetes - beweegadvies Geen gewichtsdragende belasting Traject met Fysio is aan te raden Adviezen Meten is weten! Zo nodig dosering aanpassen Rustig opbouwen Duur + kracht Start met kracht Vermijd injecteren extremiteiten Bron: Patientënvoorlichting Mesos Medisch Centrum

32 Bent u fit? Beweegt u voldoende?

33 Nederlandse Norm Gezondheid Bewegen Leeftijds- categorie Jeugd (<18 jaar) Volwassenen (18-55 jaar) Norm dagelijks een uur matig intensieve LA, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie) een half uur matig intensieve LA op tenminste vijf, bij voorkeur alle dagen van de week; Ouderen (55+) een half uur matig intensieve LA op tenminste vijf, bij voorkeur alle dagen van de week; voor nietactieven, zonder of met beperkingen, is elke extra hoeveelheid lichaamsbeweging meegenomen; Bron: Kemper et al., 2000 Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

34 Intensiteit - 1 Doelgroepen Licht intensief Matig intensief Intensief Jeugd (jonger dan 18 jaar) < 5 MET 5 8 MET 8 MET Volwassenen (18 55 jaar) < 4 MET MET 6.5 MET 55 plussers < 3 MET 3-5 MET 5 MET Bron: Kemper et al., 2000 Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

35 Intensiteit - 2 ACTIVITEIT Rust (liggen, zitten, ontspannen staan, eten, spreken) MET-waarde 1.0 Autorijden, piano spelen, computeren, typen 2.0 Wandelen 4 km/uur (55+) 3.0 Wandelen 5 km/uur 4.0 Fietsen km/uur 5.0 Fietsen 16 km/uur 6.5 Zwemmen (crawl) 1 km/uur 5.0 Zwemmen (crawl) 3 km/uur 20.0 Rennen/joggen (jeugd) 8.0 Bron: Wilmore & Costill, 1994 Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

36 Hoeveel Nederlanders voldoen aan de NNGB? 54.4 % > 12 jaar voldoet R dam (46%), Zuid-Limburg (47.5%), A dam (49.6%) en Zuid-Holland Zuid (49.8%) scoren significant lager dan het gemiddeld Bron: CBS Utrecht (61%), Twente (59.6%) Hollands Noorden (58,4%) en Gelre-IJssel (57.7%) scoren significant hoger dan het gemiddelde Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

37 Kosten en baten van matig versus intensief bewegen Matig intensief bewegen leidt o.a. tot (Ontleend aan o.a. Backx e.a. 1994; Hildebrandt e.a. 1999; Westerterp 2001) minder gezondheidsverlies (blessures) wordt door bepaalde doelgroepen beter verdragen (bv. 55+) draagt meer bij aan het totale energieverbruik dan korte periode van intensieve inspanning Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

38 Fysieke activiteit Praktisch advies Hartslag en ademhaling moeten gedurende de fysieke activiteiten toenemen,maar ondertussen moet praten mogelijk blijven Huisarts & Sport is een product van de Vereniging voor Sportgeneeskunde

39 Fitnorm Fitnorm Circa 24 procent van de Nederlanders beweegt drie maal per week gedurende 20 minuten intensief (fitnorm). Mannen voldoen vaker aan de fitnorm (27 procent) dan vrouwen (21 procent). Met het vorderen van de leeftijd daalt het percentage mensen dat aan de fitnorm voldoet en stijgt het percentage mensen dat niet intensief beweegt. Hoogopgeleiden voldoen vaker aan de fitnorm dan laagopgeleiden.

Gezondheid Fitheid Geschiktheid voor de scheidsrechter en assistent-scheidsrechter. Ger Kaldenberg

Gezondheid Fitheid Geschiktheid voor de scheidsrechter en assistent-scheidsrechter. Ger Kaldenberg Gezondheid Fitheid Geschiktheid voor de scheidsrechter en assistent-scheidsrechter Ger Kaldenberg Wat wilt u weten? Wat wilt u meenemen? Programma Wat gaan we doen? Wat betekenen fit en fitheid? Wat is

Nadere informatie

Begeleiding bij een Gastric Bypass door Fysiotherapie

Begeleiding bij een Gastric Bypass door Fysiotherapie Begeleiding bij een Gastric Bypass door Fysiotherapie U krijgt deze folder om u voor te bereiden op uw gastric bypass operatie. Het bevat onder andere de uitleg van het triflo-ademapparaat dat u wordt

Nadere informatie

5 x 1 balletje opzuigen (inademen) en zo lang mogelijk boven houden. 5 x 2 balletjes opzuigen (inademen) en zo lang mogelijk boven houden.

5 x 1 balletje opzuigen (inademen) en zo lang mogelijk boven houden. 5 x 2 balletjes opzuigen (inademen) en zo lang mogelijk boven houden. Begeleiding bij een Gastric Bypass door Fysiotherapie Met de informatie op deze pagina kunt u zich voorbereiden op uw gastric bypass operatie. U krijgt onder andere uitleg over het triflo-ademapparaat

Nadere informatie

adviezen begeleiding bij een hernia-operatie fysiotherapie ZorgSaam

adviezen begeleiding bij een hernia-operatie fysiotherapie ZorgSaam adviezen Gastric na Bypass een hernia-operatie begeleiding bij een fysiotherapie ZorgSaam 1 2 Begeleiding fysiotherapie bij een Gastric Bypass. U krijgt deze folder om u voor te bereiden op uw gastric

Nadere informatie

De MEERWAARDE van de SPORT arts

De MEERWAARDE van de SPORT arts Aangepast (top)sporten Wetenschap en de sportpraktijk De MEERWAARDE van de SPORT arts Symposium CASA READE, 11 oktober 2013 Jessica Gal, sportarts Introductie 15-10-2013 SMA Jessica Gal Sportartsen Opgestart

Nadere informatie

Sportgeneeskundige afdeling Laurentius

Sportgeneeskundige afdeling Laurentius Sportgeneeskundige afdeling Laurentius Sportmedisch onderzoek en advies Inleiding Sporten is in Nederland zeer populair. Nederlanders sporten regelmatig in georganiseerd en ongeorganiseerd verband. Daarnaast

Nadere informatie

Sportkeuringen. Wanneer nodig? Door Wie?

Sportkeuringen. Wanneer nodig? Door Wie? Sportkeuringen Wanneer nodig? Door Wie? april 2010 1 Agenda Sportkeuring in de 19e eeuw Preventief sportmedisch onderzoek Wetenschappelijk onderzoek Preventief sportmedisch onderzoek senioren Cardiovasculaire

Nadere informatie

200 euro twintig Normaal tarief minus de vergoeding

200 euro twintig Normaal tarief minus de vergoeding Hoe fit ben jij? Dat sporten gezond is, zal niemand ontkennen. Als schaatstrainingsgroep Giethoorn (STGiethoorn) beoefenen we allemaal sport. Hetzij schaatsen, fietsen, hardlopen of skeeleren. De ene hele

Nadere informatie

Op al deze vragen krijgt u bij de afdeling sportgeneeskunde een snel en deskundig antwoord.

Op al deze vragen krijgt u bij de afdeling sportgeneeskunde een snel en deskundig antwoord. Sportgeneeskunde Sporten is in Nederland zeer populair. Nederlanders sporten regelmatig in georganiseerd en ongeorganiseerd verband. Daarnaast is er een grote groep die (weer) wil beginnen met sporten.

Nadere informatie

Feiten en cijfers beweegnormen

Feiten en cijfers beweegnormen Feiten en cijfers beweegnormen * Hoe staat Súdwest-Fryslân er voor op het gebied van sport en bewegen? Evaluatie sportbeleidsnota 2013-2016 * Nieske Witteveen MSc - maart 2016 Achtergrondinfotmatie beweegnormen

Nadere informatie

ALGEMENE INFORMATIE. Sportmedisch Adviescentrum wat is het.waar is het..wat kan het voor mij betekenen? www.ghz.nl/sportgeneeskunde

ALGEMENE INFORMATIE. Sportmedisch Adviescentrum wat is het.waar is het..wat kan het voor mij betekenen? www.ghz.nl/sportgeneeskunde ALGEMENE INFORMATIE Sportmedisch Adviescentrum wat is het.waar is het..wat kan het voor mij betekenen? www.ghz.nl/sportgeneeskunde Sport en Gezondheid Iedere sporter, jong, oud, recreatief of professioneel

Nadere informatie

De sportarts is er voor iedereen. Sportmedisch Adviescentrum Rotterdam

De sportarts is er voor iedereen. Sportmedisch Adviescentrum Rotterdam De sportarts is er voor iedereen Sportmedisch Adviescentrum Rotterdam 2 Inleiding SMA Rotterdam (Sportmedisch Adviescentrum Rotterdam) is hét centrum voor sportgeneeskunde in de Rotterdamse regio. De hoofdlocatie

Nadere informatie

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Bewegen en sporten Onderzoek onder volwassenen en ouderen Bewegen en sporten De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

pro personal fit medisch intakeformulier Achternaam: Voorletters: M V Adres: Telefoon: Mobiel: 06 E-mail: Beroep: Werkgever:

pro personal fit medisch intakeformulier Achternaam: Voorletters: M V Adres: Telefoon: Mobiel: 06 E-mail: Beroep: Werkgever: pro personal fit medisch intakeformulier Achternaam: Voorletters: M V Voornaam: Geboren: Adres: Plaats: Postcode: Telefoon: Mobiel: 06 E-mail: @ Beroep: Werkgever: Privacy Alle gegevens die u op dit medisch

Nadere informatie

Sportgeneeskunde. Sportgeneeskunde

Sportgeneeskunde. Sportgeneeskunde Sportgeneeskunde Sportgeneeskunde Algemeen Voor blessures of andere sportgerelateerde klachten kunnen zowel professionele als recreatieve sporters bij de sportarts terecht. De sportarts doet ook preventieve

Nadere informatie

Bewegen na een bariatrische ingreep

Bewegen na een bariatrische ingreep Fysiotherapie Bewegen na een bariatrische ingreep www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl FYS003 / Bewegen na een bariatrische ingreep / 26-03-2014

Nadere informatie

Bijlage Leefstijl Gezond bewegen bij COPD en astma

Bijlage Leefstijl Gezond bewegen bij COPD en astma Bijlage Leefstijl Gezond bewegen bij COPD en astma In dit hoofdstuk vindt u informatie over: 1. Algemeen beweegadvies toegespitst op COPD en astma 2. Bewegen en astma 3. Bewegen en COPD 4. Belang van samenwerking

Nadere informatie

Beweging meten met METs

Beweging meten met METs Beweging meten met METs Digitale registratie, begeleiding en onderdeel van sport- en gezondheidsprogramma s. Atletiekunie 1 Wat is ActiefMET? Een interactief registratie- en begeleidingsprogramma. Overzicht

Nadere informatie

Sportief bewegen met fibromyalgie. Fibromyalgie

Sportief bewegen met fibromyalgie. Fibromyalgie Sportief bewegen met fibromyalgie Fibromyalgie Sportief bewegen met fibromyalgie...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

Beweegdagboek. Opdracht 3A

Beweegdagboek. Opdracht 3A Opdracht 3A Beweegdagboek Doel: Introductie: 15 min. Opdracht Alle kinderen vullen 3 dagen lang het beweegdagboek in. Aan de hand van het beweegdagboek wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel kinderen op een

Nadere informatie

BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2010

BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2010 R E S U LTAT E N T N O - M O N I TO R B E W EG E N E N G E ZO N D H E I D BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2010 Sinds 2000 meet de TNO-Monitor Bewegen en Gezondheid trends in het beweeggedrag van de Nederlandse

Nadere informatie

BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2013

BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2013 BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-203 TNO-MONITOR BEWEGEN EN GEZONDHEID De TNO-Monitor Bewegen en Gezondheid, onderdeel van Ongevallen en Bewegen in Nederland (OBiN), is een continue uitgevoerde enquête naar het

Nadere informatie

BEWEEGACTIVITEITEN fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing

BEWEEGACTIVITEITEN fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing Fysiotherapie Maarn-Maarsbergen BEWEEGACTIVITEITEN fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing www.fysiotherapiemaarn.nl praktijk@solcon.nl

Nadere informatie

Helmond verras app. Beginnen met hardlopen.

Helmond verras app. Beginnen met hardlopen. Helmond verras app Beginnen met hardlopen. Deze informatie helpt je om verantwoord met de sport te starten, zodat je zoveel mogelijk van het hardlopen kunt genieten! Die rode wangen, dat frisse gezicht

Nadere informatie

Adipositas pandemie Obesidemie

Adipositas pandemie Obesidemie Sport en bewegen, altijd goed bij diabetes type 2? 30 minutes active a day, keeps the doctor away Diabetes type 2 in NL Ca 1 miljoen Nederlanders hebben diabetes mellitus (6% van de bevolking), 9 op de

Nadere informatie

Sportmedisch onderzoek

Sportmedisch onderzoek Patiënteninformatie Sportmedisch onderzoek Sportmedisch onderzoek 20150113 Sportmedisch onderzoek.indd 1 1 20-09-16 11:04 Sportmedisch onderzoek Martini Sportmedisch Centrum, route 0.8 Telefoon (050)

Nadere informatie

Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 2006

Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 2006 Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 06 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (M. Heijmans, Teveel mensen met COPD bewegen te weinig, NIVEL,

Nadere informatie

BEWEGING IS GEZOND, BEWEGING IS PLEZIER

BEWEGING IS GEZOND, BEWEGING IS PLEZIER BEWEGING IS GEZOND, BEWEGING IS PLEZIER Fitheidsrapport van: Actief betrokken Bedrijven Inleiding Fris en vitaal in het leven staan wil iedereen. Een gezond en fit lichaam helpt je daarbij. Maar hoe fit

Nadere informatie

Sportpoli IJsselland Locatie Nesselande. IJsselland Ziekenhuis

Sportpoli IJsselland Locatie Nesselande. IJsselland Ziekenhuis Sportpoli IJsselland Locatie Nesselande IJsselland Ziekenhuis 1. Inleiding Bij de Sportpoli van het IJsselland Ziekenhuis houdt een sportarts van het Sportmedisch Adviescentrum Rotterdam sportspreekuren

Nadere informatie

Bewegen in Nederland 2000-2010

Bewegen in Nederland 2000-2010 R e s u ltaten tno - M on i tor B ewegen en G ezond h e i d Bewegen in Nederland 2000-2010 Sinds 2000 meet de TNO-Monitor Bewegen en Gezondheid trends in het beweeggedrag van de Nederlandse bevolking om

Nadere informatie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Sportmedisch Centrum Maartenskliniek. Samen sterk in beweging

Sportmedisch Centrum Maartenskliniek. Samen sterk in beweging Sportmedisch Centrum Maartenskliniek Samen sterk in beweging Samen sterk in beweging Bewegen is een onderdeel van het dagelijkse leven. Het is gezond voor de mens en heeft een aantoonbaar gunstig effect

Nadere informatie

Een voorstel voor de update van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) Dr Claire Bernaards; Dr Vincent Hildebrandt

Een voorstel voor de update van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) Dr Claire Bernaards; Dr Vincent Hildebrandt Een voorstel voor de update van de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) Dr Claire Bernaards; Dr Vincent Hildebrandt Aanleiding Huidige NNGB stamt uit 2000 (Kemper e.a. 2000) Internationaal zijn de beweegnormen

Nadere informatie

Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose

Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan betekenen Speciaal voor mensen met artrose is in diverse fysiotherapiepraktijken

Nadere informatie

BEWEGEN IN NEDERLAND

BEWEGEN IN NEDERLAND BEWEGEN IN NEDERLAND 2000-2012 Sinds 2000 meet de TNO-Monitor Bewegen en Gezondheid trends in het beweeggedrag van de Nederlandse bevolking om het beleid van de overheid te evalueren. In 2012 bewoog 70

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Sportmedische testen bij schaatsers Trainingsresultaten optimaliseren en blessures voorkomen

Sportmedische testen bij schaatsers Trainingsresultaten optimaliseren en blessures voorkomen Sportmedische testen bij schaatsers Trainingsresultaten optimaliseren en blessures voorkomen Voorstellen Hilde Joosten Sportarts Freek Snels Sportfysiotherapeut Voorstellen Wie zijn wij? SMC Tilburg: Centrum

Nadere informatie

Longaandoeningen. Sportief bewegen met een chronische longaandoening

Longaandoeningen. Sportief bewegen met een chronische longaandoening Longaandoeningen Sportief bewegen met een chronische longaandoening Sportief bewegen met een chronische longaandoening...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig

Nadere informatie

Sportief bewegen na kanker. Kanker

Sportief bewegen na kanker. Kanker Sportief bewegen na kanker Kanker Sportief bewegen na kanker...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en is nog

Nadere informatie

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht Factsheet Sportparticipatie in Utrecht mei 2015 Overzicht Deze factsheet geeft op hoofdlijnen een beeld van sporten en bewegen in de stad en maakt deel uit van Utrecht Sport, de Utrechtse sportvisie op

Nadere informatie

Begeleiding chronisch zieken

Begeleiding chronisch zieken Patiënteninformatie Begeleiding chronisch zieken Begeleiding chronisch zieken 20150112 Begeleiding chronisch zieken.indd 1 1 20-09-16 10:53 Begeleiding chronisch zieken Martini Sportmedisch Centrum, route

Nadere informatie

Concretiseren van BRAVO. Beeldvorming

Concretiseren van BRAVO. Beeldvorming Concretiseren van BRAVO Beeldvorming Draagvlak?: Beginsituatie: Vraag vanuit personeel: wij willen fitnessen overleg tussen P&O, SB, facilitair,cvb Géén subsidieaanvraag directieraad voor bedrijfssport!

Nadere informatie

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering Soepeler Bewegen bewegen met met heup- reuma en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Wat is artrose? Artrose is een aandoening van

Nadere informatie

Fit en Gezond in Overijssel 2016

Fit en Gezond in Overijssel 2016 Fit en Gezond in Overijssel 2016 Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Provinciale resultaten sport en bewegen Colofon Fit en Gezond in Overijssel Provinciale resultaten sport en bewegen uit de

Nadere informatie

Sportmedische screening bij dansers

Sportmedische screening bij dansers Zorg voor mensen Sportmedische screening bij dansers Suzan de Jonge, sportarts in opleiding Inhoud Sportarts Sportmedische screening Resultaten 5 jaar danskeuringen Dans specifieke blessures Female athlete

Nadere informatie

Leuven protocol Cardiovasculaire preparticipatie screening en evaluatie van sporters boven 35 jaar goedgekeurd door ALV op 17 september 2015

Leuven protocol Cardiovasculaire preparticipatie screening en evaluatie van sporters boven 35 jaar goedgekeurd door ALV op 17 september 2015 Leuven protocol Cardiovasculaire preparticipatie screening en evaluatie van sporters boven 35 jaar goedgekeurd door ALV op 17 september 2015 Goedgekeurd door ALV op 17-09-2015 (VSG6816) 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Oproep van uw huisarts voor het opstellen van een Cardiovasculair Risicoprofiel Risicofactoren hart- en vaatziekten in beeld

Oproep van uw huisarts voor het opstellen van een Cardiovasculair Risicoprofiel Risicofactoren hart- en vaatziekten in beeld Oproep van uw huisarts voor het opstellen van een Cardiovasculair Risicoprofiel Risicofactoren hart- en vaatziekten in beeld Hart- en vaatziekten zijn in Nederland de belangrijkste bedreiging van de gezondheid.

Nadere informatie

NHG Stendardo Obesità

NHG Stendardo Obesità NHG Stendardo Obesità Begripsomschrijving Obesitas: BMI( kg/m2) 30 Overgewicht (Sovrappeso): BMI 25 en 30 én een ernstig vergrote buikomvang, 102 cm bij mannen en 88 cm bij vrouwen. Sluit aan bij Multisciplinaire

Nadere informatie

Fit op het werk Dianne Commissaris

Fit op het werk Dianne Commissaris Fit op het werk Dianne Commissaris Marjolein Douwes Elsbeth de Korte Vincent Hildebrandt Piet van Lingen Agenda sessie Introductie; bewegen en gezondheid, bewegingsarmoede Wat betekent bewegen voor uw

Nadere informatie

Cardiologie. Verder na het hartinfarct.

Cardiologie. Verder na het hartinfarct. Cardiologie Verder na het hartinfarct. Machiel van de Wetering Sylvia de Waal 18-3-2014 presentatie 1 inleiding 2 Richtlijn/protocol aan de hand van voorbeelden 3 samenvatting / discussie inleiding - Informatieoverdracht

Nadere informatie

Sportief bewegen met reumatoïde artritis. Reumatoïde artritis

Sportief bewegen met reumatoïde artritis. Reumatoïde artritis Sportief bewegen met reumatoïde artritis Reumatoïde artritis Sportief bewegen met reumatoïde artritis...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4 Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Sportmedische zorg vanuit het oogpunt van de ketenzorg. Arjan Kokshoorn Sportarts SMCP

Sportmedische zorg vanuit het oogpunt van de ketenzorg. Arjan Kokshoorn Sportarts SMCP Sportmedische zorg vanuit het oogpunt van de ketenzorg Arjan Kokshoorn Sportarts SMCP Arjan Kokshoorn Sportarts / manager SMCP (www.smcp.nl) CTO Papendal talenten volleybal / wielrennen OS Beijing Topatletiek

Nadere informatie

Sportief bewegen en diabetes mellitus. Het effect van bewegen bij diabetes. Insulinegevoeligheid. Inactiviteit bevolking

Sportief bewegen en diabetes mellitus. Het effect van bewegen bij diabetes. Insulinegevoeligheid. Inactiviteit bevolking Het effect van bewegen bij diabetes Sportief bewegen en diabetes mellitus Leo Heere, sportarts Sport Medisch Centrum Papendal Sportieve lichamelijke inspanning kan zowel voor type 1 als type 2 diabetes

Nadere informatie

Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist

Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist Effectieve voeding en beweging bij overgewicht Esther van Etten Sportdietist - Sportdietist: - Eigen praktijk: SMC Fysiomed Amsterdam - Nationale roeiselectie: KNRB - Schrijven van blogs en columns: JOGG,

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Sportief bewegen door jongeren met reuma. Jongeren met reuma

Sportief bewegen door jongeren met reuma. Jongeren met reuma Sportief bewegen door jongeren met reuma Jongeren met reuma Sportief bewegen met jeugdreuma: dat kan!...................................... Sporten met reuma? Je bent jong en je wilt graag sporten. Maar

Nadere informatie

24-06-12. Sporten en diabetes type 2 Van 15 minuten per dag bewegen tot de marathon, maar eerst een fietsproef. Sport is goed voor elk?

24-06-12. Sporten en diabetes type 2 Van 15 minuten per dag bewegen tot de marathon, maar eerst een fietsproef. Sport is goed voor elk? Sporten en diabetes type 2 Van 15 minuten per dag bewegen tot de marathon, maar eerst een fietsproef Jan Evert Heeg, internist, Isala Klinieken, Zwolle 1 Lichaamsbeweging is goed Voor DM type 2: Betere

Nadere informatie

Fittesten 55+ Najaar 2017

Fittesten 55+ Najaar 2017 Fittesten 55+ Najaar 2017 Organisatie Fittesten Gemeente Deurne Consulent(en) seniorensport Leef gemeente Deurne Bewegingsagogen - Zorgboog in Balans Anika Kanters Diana Smits Inhoud Fittest Waarom zijn

Nadere informatie

Sportief bewegen met artrose. Artrose

Sportief bewegen met artrose. Artrose Sportief bewegen met artrose Artrose Sportief bewegen met artrose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid

Nadere informatie

Hoeveel mensen voldoen aan de door de Gezondheidsraad geadviseerde Beweegrichtlijnen 2017?

Hoeveel mensen voldoen aan de door de Gezondheidsraad geadviseerde Beweegrichtlijnen 2017? Hoeveel mensen voldoen aan de door de Gezondheidsraad geadviseerde Beweegrichtlijnen 2017? De Gezondheidsraad heeft de recente wetenschappelijke inzichten over de relatie tussen bewegen en gezondheid verwerkt

Nadere informatie

Ouderen en COPD. Programma BAREND VAN DUIN, KADERARTS ASTMA/COPD 2017

Ouderen en COPD. Programma BAREND VAN DUIN, KADERARTS ASTMA/COPD 2017 Ouderen en COPD BAREND VAN DUIN, KADERARTS ASTMA/COPD 2017 Programma Praktijkvragen inventariseren 10 min Intro toetsvragen 5 min Casus: chronisch benauwde patient 15 min Comorbiditeit, wat is er vaak/veel?

Nadere informatie

Naar huis na een hartinfarct Wat u beter wel en niet kunt doen! Afdeling C2 IJsselland Ziekenhuis

Naar huis na een hartinfarct Wat u beter wel en niet kunt doen! Afdeling C2 IJsselland Ziekenhuis Naar huis na een hartinfarct Wat u beter wel en niet kunt doen! Afdeling C2 IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Voorbereiding op uw ontslag 2 2. Weer thuis 4 2.1 Medicijnen 2.2 Werk 2.3 Autorijden 2.4

Nadere informatie

Inhoud Bewegen, november 2012. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen

Inhoud Bewegen, november 2012. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen Bewegen Bewegen Inhoud Bewegen, november 2012 3 Inleiding 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen 7 Hoe kunt u bewegen? 7 Oefenen 8 Licht intensief bewegen 8 Matig

Nadere informatie

ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT

ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT Bellemans Dirk Lic. Motorische revalidatie en kinesitherapie Bestuurslid Leuvense kinesitherapeuten Kring CASUS 1 - man 52 jaar - - 1,78 m - - 90 kg - - buikomtrek

Nadere informatie

Wijkscan Enschede Zuid-West. November 2013

Wijkscan Enschede Zuid-West. November 2013 Wijkscan Enschede Zuid-West November 2013 Gezond ouder worden in Enschede Zuid-West Wijkscan Enschede Zuid-West Van het gebied Enschede Zuid-West is een wijkscan gemaakt. In deze brochure vindt u de opvallendste

Nadere informatie

Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis

Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezonde leefstijl wint langzaam terrein. Licht dalende trend van zware drinkers

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Gezonde leefstijl wint langzaam terrein. Licht dalende trend van zware drinkers Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-018 18 maart 2008 9.30 uur Gezonde leefstijl wint langzaam terrein De laatste jaren zijn Nederlanders iets gezonder gaan leven. Het percentage rokers

Nadere informatie

Sportief bewegen met Parkinson. Parkinson

Sportief bewegen met Parkinson. Parkinson Sportief bewegen met Parkinson Parkinson Sportief bewegen met de ziekte van Parkinson...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor dit programma

Nadere informatie

Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek.

Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek. Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek www.nwz.nl Inhoud Wat is atherosclerose? 3 Afspraak met verpleegkundig specialist 3 Bloedonderzoek en vragenlijst 4 Uw eerste bezoek aan vasculaire polikliniek 4

Nadere informatie

Embedded Fitness. 98 procent van de jongens tussen de 8 en 12 jaar gamen gemiddeld 6,8 uur per week. Carla Scholten

Embedded Fitness. 98 procent van de jongens tussen de 8 en 12 jaar gamen gemiddeld 6,8 uur per week. Carla Scholten Embedded Fitness Carla Scholten Technologie heeft onze levensstijl drastisch veranderd. De jeugd groeit deels op in een virtuele omgeving waar internet, Facebook, msn en televisie niet meer weg te denken

Nadere informatie

Bewegen door Senioren

Bewegen door Senioren Dianne Laarhoven-Klein, algemeen fysiotherapeut met aandacht voor geriatrie 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. Dat is bijna 25% van de totale

Nadere informatie

Sportmedisch consult

Sportmedisch consult Sportmedisch consult Een sportmedisch consult bij een sportarts van HMC (Haaglanden Medisch Centrum) is geschikt voor sporters van alle leeftijden en ieder niveau. Heeft u een blessure of heeft u een vraag

Nadere informatie

Fysiotherapie Van Heeswijk en Van der Valk

Fysiotherapie Van Heeswijk en Van der Valk Geachte heer, mevrouw, Fysiotherapie Van Heeswijk en Van der Valk BaLaDe 119 Waalwijk Telefoon: 0416 337651 e mail: Info@hevafysio.nl De dubbele vergrijzing zorgt ervoor dat het percentage ouderen in Nederland

Nadere informatie

Betreft: dhr E Herber, geb. 22-04-1966. Amsterdam, 15 november 2007.

Betreft: dhr E Herber, geb. 22-04-1966. Amsterdam, 15 november 2007. Betreft: dhr E Herber, geb. 22-04-1966. Amsterdam, 15 november 2007. Geachte heer Herber, Naar aanleiding van de 15 november 2007 bij u gedane keuring kan ik het volgende melden: Vraagstelling: conditie

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Leefstijl Nederlander niet verbeterd. Weer meer mensen met overgewicht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Leefstijl Nederlander niet verbeterd. Weer meer mensen met overgewicht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB07-021 20 maart 2007 9.30 uur Leefstijl Nederlander niet verbeterd In 2006 zijn Nederlanders niet gezonder gaan leven. Het aandeel volwassen Nederlanders

Nadere informatie

Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt

Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt U bent opgenomen geweest in het Radboudumc omdat u een beroerte of een TIA heeft gehad. Het blijkt dat veel patiënten

Nadere informatie

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Vitale Vaten Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Dé Gezonde regio: waar? Dé Gezonde regio: wie? Verleiden Opbouw presentatie Inleiding hart- en vaatziekten Project Vitale Vaten Gorinchem

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Almelo

Kernboodschappen Gezondheid Almelo Kernboodschappen Gezondheid Almelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Almelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Almelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek

Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek Uw bezoek aan de vasculaire polikliniek mca.nl Inhoudsopgave Wat is atherosclerose? 3 Afspraak met verpleegkundig specialist 3 Bloedonderzoek en vragenlijst 3 Uw eerste bezoek aan vasculaire polikliniek

Nadere informatie

DISH Ziekte van Forestier

DISH Ziekte van Forestier DISH Ziekte van Forestier Inleiding Bij u is vastgesteld dat u DISH heeft, ook wel de ziekte van Forestier genoemd. U heeft hierdoor vooral s ochtends last van stijfheid van de borst- en lendenwervelkolom.

Nadere informatie

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Inleiding Lichaamsbeweging is erg gezond, ook als u diabetes heeft. Wel gelden er bij diabetes een aantal adviezen rond sport en beweging. De diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen Inleiding U bent opgenomen of onder behandeling in het Leids Universitair Medisch Centrum. Wanneer u door uw opname minder aan lichaamsbeweging doet, kan uw conditie achteruit gaan. Door actief te blijven,

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

24 september 2015. Van harte welkom!

24 september 2015. Van harte welkom! 24 september 2015 Van harte welkom! Programma 20.00: Welkom Wendy de Valk, verpleegkundig specialist cardiologie 20.10: Het vrouwenhart. Is er verschil tussen mannen en vrouwen? Mw. A. Lubbert-Verberkmoes,

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Enschede

Kernboodschappen Gezondheid Enschede Kernboodschappen Gezondheid Enschede De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Enschede epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Enschede en de factoren die hierop van

Nadere informatie

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen COPD Patiënten informatiefolder Wat is COPD? COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Klachten zijn

Nadere informatie

Publiekslezing Cardiologie

Publiekslezing Cardiologie Publiekslezing Cardiologie Risicofactoren voor hart en vaatziekten Jeannette Liefers Verpleegkundig specialist cardiologie Het zorgnetwerk van ons allemaal Goede voornemens Wie van u had op 1 januari goede

Nadere informatie

Voeding. Orthomoleculaire Geneeskunde

Voeding. Orthomoleculaire Geneeskunde Voeding Orthomoleculaire Geneeskunde Fysiotherapie in combinatie met nieuwe wetenschappen Paramedisch Centrum Luxor combineert diverse vormen van (sport)fysiotherapie met nieuwe wetenschappen voor een

Nadere informatie

Rapportage gouden voornemens 2016

Rapportage gouden voornemens 2016 Rapportage gouden voornemens 2016 Extra vragen NOC*NSF Sportdeelname maandmeting december 2015 1 Inhoudsopgave 1 2 3 4 5 Inleiding Management Summary Onderzoeksresultaten Onderzoeksverantwoording Contact

Nadere informatie

HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS

HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS Beginnen met hardlopen?...de tips en schema s vind je in dit boekje! Maar al te vaak zie je dat beginnende hardlopers door onvoldoende voorbereiding al weer snel afhaken.

Nadere informatie

Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus

Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus FYSIOTHERAPIE Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus ADVIES Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus In deze folder vindt u informatie over het effect van sport en bewegen bij diabetes

Nadere informatie

een half uur matig intensieve lichamelijke activiteit op

een half uur matig intensieve lichamelijke activiteit op Dubbel30 dossiers Dossier sport & bewegen Hoeveel moet ik bewegen om gezond te blijven? Om gezond te blijven is het verstandig om voldoende te bewegen. Er zijn normen vastgesteld hoeveel je moet bewegen.

Nadere informatie

Opleiding Sportgeneeskunde

Opleiding Sportgeneeskunde Leerdoel 1: U weet wat sportgeneeskunde is. Opleiding Sportgeneeskunde Leerdoel 2: U weet dat sportgeneeskunde nodig is Leerdoel 3: U weet wat het SMC is. Opleidingsregio Groningen Leerdoel 4: U kent de

Nadere informatie

Sport & Gezondheid. Arnhem, Juli 2012

Sport & Gezondheid. Arnhem, Juli 2012 Sport & Gezondheid Arnhem, Juli 2012 Positieve gezondheidseffecten van sporten en bewegen Er zijn een aantal aandoeningen waarvan bewezen is dat het risico hierop wordt verkleind, of de aandoening kan

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie