Communicatie van risico s. Introductie op de workshop (Kennispoort2012)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Communicatie van risico s. Introductie op de workshop (Kennispoort2012)"

Transcriptie

1 Communicatie van risico s Introductie op de workshop (Kennispoort2012)

2 Inleiding Jippie, een baby op komst! Help, Een baby op komst! Gefeliciteerd met je zwangerschap! Ik geef je een formulier mee om bloed te prikken, dat is nodig Zowel zwangeren als verloskundigen communiceren vanaf het eerste contact met elkaar over risico s in de zwangerschap.

3 Inleiding Op dit moment wordt de stem van vertrouwen overstemd door die van angst (R. de Vries, TvV juni 2011, p 18).

4 Risicocommunicatie De wijze waarop risico s worden gecommuniceerd (verbaal en non-verbaal, door de verloskundigen en anderen) heeft gevolgen voor de risicoperceptie van die risico s door de cliënte en haar partner. Framing

5 Diverse vormen Verbaal: er is een kleine kans dat de zwangerschap eindigt in een miskraam ten gevolge van deze ingreep. In veruit de meeste gevallen gaat het goed. Numeriek: percentages en proporties: Bij 0,5% van de uitgevoerde ingrepen leidt deze tot een miskraam / U heeft een kans van 1:200 dat de ingreep leidt tot een miskraam EN OOK 99,5% van de uitgevoerde ingrepen verlopen probleemloos / U heeft een kans van 199:200 dat Tot slot ook ratio s: 2:100 kans op X en 5:100 kan op Y. Grafisch: Bijvoorbeeld grafieken waarin kansen toenemen Figuratief: bijvoorbeeld 100 poppetjes waarvan 1 gekleurd

6 Conclusies Verbale termen zijn te ambigue, maar zie richtlijn Getallen zijn te moeilijk Grafieken kunnen te suggestief zijn Een figuratieve voorstelling heeft ook zijn nadelen (i.e. overschatting van risico)

7 Communicatie risico s afstemmen op doel Is het doel om het begrip van de risico s te vergroten bij cliënten met als doel hen beter geïnformeerde beslissingen te laten nemen: gebruik getallen, i.h.b. natuurlijke frequenties (referentieklasse moet duidelijk zijn) een constante noemer Is het doel om het effect van de risico-informatie op mensen te vergroten: gebruik figuratieve voorstellingen (plaatjes)

8 Risicoperceptie, andere invloeden De optimistische bias impliceert dat mensen hun eigen risico op een gebeurtenis lager inschatten dan het risico dat anderen lopen Het principe van een onrealistisch optimisme. Ze stelt dat de meerderheid van de mensen vindt dat ze minder bevattelijk zijn voor allerhande negatieve gebeurtenissen, zoals een soa-besmetting, dan de doorsnee medemens Mensen overschatten doorgaans lage risico s wanneer deze kleine risico s, zoals één onbeschermd seksueel contact, ernstige gevolgen zoals aids met zich meebrengen

9 Risicoperceptie, andere invloeden (vervolg) Het feit dat mensen sommige gebeurtenissen beter herinneren dan andere wordt de beschikbaarheidsheuristiek genoemd. Als het makkelijker is om een bepaalde gebeurtenis voor te stellen wordt de kans hierop groter ingeschat. Dit wordt de simulatieheuristiek genoemd. De representativiteitsheuristiek: Om te beoordelen of iemand tot een risicogroep behoort baseert men zich op de oppervlakkige kenmerken van deze persoon. Zowel cliënten als zorgverleners maken van deze heuristieken gebruik.

10 Type gesprek: Voorlichting / advies / instructie gesprek Shared Decision Making Counseling

11 Voorlichting: kenmerken Patient education (informatie en bewustwording) Eventueel aangevuld met een advies (slik foliumzuur ) EN/OF Instructie: je belt direct, indien hoofdpijn erger wordt, temp. > 38C, etc. Kortom: zorgverlener is voornamelijk aan het woord, stemt af op voorkennis en situatie client.

12 Shared Decision making model Impliciet of expliciet betrokken bij clients besluitvormingsproces Exploratie ideeen, angsten en verwachtingen behandeling Overzicht geven van opties Identificeren voorkeuren en tailored informeren Check: begrip client van info en reactie daarop (ideeen, angsten, verwachtingen, mogelijkheden) Acceptatie van het proces en de rol in besluitvorming Keuze maken, bediscusieren of uitstellen beslissing Organiseren vervolg contact

13 Counseling Patient education EN Counseling Uitgangspunten: Non-directief Empowerment Clientgericht

14 Hoe kiezen? Evidence: effectief beleid versus voorkeurgevoelig beleid Cliënte (cliëntgerichtheid ten aanzien van de mate waarin iemand betrokken wil zijn bij besluitvoering) Professionele standaarden, normen en waarden (opting out en opting in; informed concent) Kortom, de EBM driehoek!

15 Wat afspreken? Bijvoorbeeld: Doel communicatie van risico s per onderwerp Daarvan afgeleid de wijze waarop iedereen de risico s bespreekt (risicocommunicatie en gespreksmodel) Afstemmen welke evidence als basis dient Et cetera

RISICO S GEWOGEN? Risicocommunicatie voor geïnformeerde keuzen

RISICO S GEWOGEN? Risicocommunicatie voor geïnformeerde keuzen RISICO S GEWOGEN? Risicocommunicatie voor geïnformeerde keuzen Daniëlle Timmermans Research Programme > Quality of Care Afdeling Sociale Geneeskunde drm.timmermans@vumc.nl De patiënt als dirigent van zijn

Nadere informatie

De zwangere wenst andere zorg dan de zorgverlener adviseert. Hoe gaan we binnen het geboortecentrum IJsselland hiermee om?

De zwangere wenst andere zorg dan de zorgverlener adviseert. Hoe gaan we binnen het geboortecentrum IJsselland hiermee om? De zwangere wenst andere zorg dan de zorgverlener adviseert Hoe gaan we binnen het geboortecentrum IJsselland hiermee om? Wat verstaan we onder andere zorg in dit kader? Waarom nemen zwangeren andere

Nadere informatie

Gezamenlijke besluitvorming & Motiverende gepreksvoering

Gezamenlijke besluitvorming & Motiverende gepreksvoering Gezamenlijke besluitvorming & Motiverende gepreksvoering Vincent Kortleve - Viaperspectief Maarten Bijma - Operis Neem nu Rob Rob, 48 jaar, gehuwd en 2 kinderen. Hij is salesmanager bij een multinational.

Nadere informatie

'Communicatie over cardiovasculair risico management'

'Communicatie over cardiovasculair risico management' 'Risicocommunicatie over cardiovasculair risico management' 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M84 van 20. Beslissingen over het aldan niet starten van preventieve behandeling

Nadere informatie

Heliomare Gedeelde besluitvorming (shared decision making) Maartje Ligthart Fysiotherapeut

Heliomare Gedeelde besluitvorming (shared decision making) Maartje Ligthart Fysiotherapeut Heliomare Gedeelde besluitvorming (shared decision making) Maartje Ligthart Fysiotherapeut Inhoud Inleiding gedeelde besluitvorming Proces van gedeelde besluitvorming Keuzehulpen Gedeelde besluitvorming

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld. 30 januari 2014. Congres "Samen Kiezen: beslist!: - Workshop 5 Marcus Oei & Marleen Vleming

Praktijkvoorbeeld. 30 januari 2014. Congres Samen Kiezen: beslist!: - Workshop 5 Marcus Oei & Marleen Vleming Workshop gedeelde besluitvorming Congres gedeelde besluitvorming Nieuwegein Markus Oei Marleen Flevoziekenhuis Almere Praktijkvoorbeeld http://youtu.be/0pxrjtl4kqw www.inforium.nl Code: FZA-SDMMOD Shared

Nadere informatie

Plak hier een foto van jou in verwachting.

Plak hier een foto van jou in verwachting. Plak hier een foto van jou in verwachting. DIT ZWANGERSCHAPSDAGBOEK IS VAN: ADRES: WOONPLAATS: GEBOORTE UITGEREKEND OP: NAAM VAN DE PARTNER: GEBOORTE BROERTJES EN ZUSJES VAN DE BABY: GEFELICITEERD! JE

Nadere informatie

Workshop gezamenlijke besluitvorming bij dementie

Workshop gezamenlijke besluitvorming bij dementie Workshop gezamenlijke besluitvorming bij dementie Leontine Groen van de Ven, Lectoraat Innoveren met Ouderen Workshop voor de bijeenkomst van de vakgroep casemanagers dementie, Utrecht, 14 maart 2017 nd

Nadere informatie

Workshop Cliëntgericht communiceren bij prenatale counseling. Drs. Linda Martin & Bahareh Goodarzi, MSc

Workshop Cliëntgericht communiceren bij prenatale counseling. Drs. Linda Martin & Bahareh Goodarzi, MSc Workshop Cliëntgericht communiceren bij prenatale counseling Drs. Linda Martin & Bahareh Goodarzi, MSc Welkom! Disclosure belangen sprekers De Deliver-studie en haar deelstudies zijn grotendeels gefinancieerd

Nadere informatie

Samen beslissen met kwetsbare ouderen

Samen beslissen met kwetsbare ouderen Samen beslissen met kwetsbare ouderen Een continue dialoog Marjolein van de Pol Disclosure dia MHJ van de Pol Mogelijke belangenverstrengeling Relevante connecties met commerciële bedrijven Sponsoring

Nadere informatie

Shared Decision Making met ROM als informatiebron. 3 februari 2016 Haske van Veenendaal Tim Kreuger Margot Metz

Shared Decision Making met ROM als informatiebron. 3 februari 2016 Haske van Veenendaal Tim Kreuger Margot Metz Shared Decision Making met ROM als informatiebron 3 februari 2016 Haske van Veenendaal Tim Kreuger Margot Metz 1 Programma 9.30 uur: Welkom! 9.40 uur: Shared Decision Making met ROM als informatiebron:

Nadere informatie

Handreiking. Belinstructies voor de bevalling. Publieksversie

Handreiking. Belinstructies voor de bevalling. Publieksversie Handreiking Belinstructies voor de bevalling Publieksversie Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen Maart 2011 Inhoudsopgave 1. Doel van deze handreiking 3 2. Motivatie voor de handreiking

Nadere informatie

De patiënt als partner in zorg. Prof.dr. Anne Stiggelbout Afdeling Medische Besliskunde LUMC Kwaliteitsinstituut

De patiënt als partner in zorg. Prof.dr. Anne Stiggelbout Afdeling Medische Besliskunde LUMC Kwaliteitsinstituut De patiënt als partner in zorg Prof.dr. Anne Stiggelbout Afdeling Medische Besliskunde LUMC Kwaliteitsinstituut Doel: verhogen patiëntgerichtheid zorg Vraaggestuurde zorg, vanuit het patiëntenperspectief,

Nadere informatie

Shared decision making, ook voor bedrijfsarts? Workshop Bedrijfsgeneeskundige dagen 18 en 19 juni Papendal

Shared decision making, ook voor bedrijfsarts? Workshop Bedrijfsgeneeskundige dagen 18 en 19 juni Papendal Shared decision making, ook voor bedrijfsarts? Workshop Bedrijfsgeneeskundige dagen 18 en 19 juni Papendal Dunja Dreesens Research School CAPHRI, Universiteit Maastricht & ZonMw Shared decision making:

Nadere informatie

GEZAMENLIJKE BESLUITVORMING (GB)

GEZAMENLIJKE BESLUITVORMING (GB) GEZAMENLIJKE BESLUITVORMING (GB) I N H E T K E U Z E P R O C E S V A N D E P L A A T S V A N D E B E V A L L I N G Desirée de Ruiter en Anouk Banda, 1 e lijns verloskundigen Congres Kennispoort Verloskunde,

Nadere informatie

Shared decision-making en gebruik van keuzehulpen binnen de GE-oncologie. Hoe pak je dit aan?

Shared decision-making en gebruik van keuzehulpen binnen de GE-oncologie. Hoe pak je dit aan? Shared decision-making en gebruik van keuzehulpen binnen de GE-oncologie. Hoe pak je dit aan? Dirk T. Ubbink PI afdeling Chirurgie AMC Gedeelde besluitvorming, samen beslissen, shared decision-making Wie

Nadere informatie

Shared Decision Making met ROM als informatiebron

Shared Decision Making met ROM als informatiebron Shared Decision Making met ROM als informatiebron 13 oktober 2015 (opfris)training Haske van Veenendaal, Margot Metz 1 Programma 13.30 Welkom & uitleg/opfrissen model SDM met ROM 14.10 Gesprek SDM met

Nadere informatie

Wie bent u en wat verwacht u van deze workshop? Verwachtingen managen rond genetisch testen. Hoe verloopt intake gesprek? Waar bent u werkzaam?

Wie bent u en wat verwacht u van deze workshop? Verwachtingen managen rond genetisch testen. Hoe verloopt intake gesprek? Waar bent u werkzaam? Wie bent u en wat verwacht u van deze workshop? Verwachtingen managen rond genetisch testen Akke Albada Margreet Ausems Afd. Medische Genetica UMC Utrecht Waar bent u werkzaam? Hebben uw patiënten onrealistische

Nadere informatie

Terugkomdag Richtlijnontwikkeling

Terugkomdag Richtlijnontwikkeling Terugkomdag Richtlijnontwikkeling Martine Versluijs, PGOsupport Ilse Raats, CBO 5 maart 2015 Programma 10.00 Afgeleide producten van richtlijnen Patiëntenversies Keuzehulpen en gedeelde besluitvorming

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

Bevalling na eerdere keizersnede

Bevalling na eerdere keizersnede Bevalling na eerdere keizersnede Inleiding In het verleden bent u een keer bevallen via een keizersnede. U bent nu weer zwanger en gaat straks bevallen. Mogelijk heeft u al nagedacht over de manier van

Nadere informatie

Bevalling na eerdere keizersnede

Bevalling na eerdere keizersnede Bevalling na eerdere keizersnede In het verleden bent u een keer bevallen via een keizersnede. U bent nu weer zwanger en gaat straks bevallen. Mogelijk heeft u al nagedacht over de manier van bevallen:

Nadere informatie

Wat verandert er in de counseling?

Wat verandert er in de counseling? Wat verandert er in de counseling? [NAAM SPREKER] Nascholing counseling NIPT Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Geen / zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Downscreening: ervaringen uit de verloskundigenpraktijk en visies op screening. dr. Janneke Gitsels van der Wal

Downscreening: ervaringen uit de verloskundigenpraktijk en visies op screening. dr. Janneke Gitsels van der Wal Downscreening: ervaringen uit de verloskundigenpraktijk en visies op screening dr. Janneke Gitsels van der Wal (janneke@hllp.nl) Disclosure belangen spreker Ik verklaar geen belangenverstrengeling te hebben

Nadere informatie

Hanteer de volgende criteria en voorwaarden:

Hanteer de volgende criteria en voorwaarden: DOORLOPENDE STAGE 2016-2017 SEMESTER 1 Vervangende opdrachten als je (nog) geen zwangere hebt gevonden. Module 1 Verloskunde in vogelvlucht Werkcollege Doorlopende stage Al snel in het begin van module

Nadere informatie

toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte

toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte Over deze toolkit Welkom in het huis van persoonsgerichte zorg! Zoals je ziet is het huis nog in

Nadere informatie

Naam: Geboortedatum: Geboorteland: Huisarts: Wanneer was de eerste dag van je laatste menstruatie?

Naam: Geboortedatum: Geboorteland: Huisarts: Wanneer was de eerste dag van je laatste menstruatie? We vragen je voorafgaand aan het eerste bezoek aan onze praktijk deze vragenlijst zo compleet mogelijk in te vullen. Je kunt de lijst daarna naar onze praktijk mailen of printen en aan de assistente geven

Nadere informatie

Komen tot een goede behandelbeslissing, hoe doe je dat?

Komen tot een goede behandelbeslissing, hoe doe je dat? Komen tot een goede behandelbeslissing, hoe doe je dat? Gedeelde besluitvorming vanuit VERPLEEGKUNDIG perspectief Monique Baas verpleegkundig expert Gedeelde besluitvorming (baas@lumc.nl) 1 Gedeelde besluitvorming:

Nadere informatie

PSA procedurele sedatie en analgesie

PSA procedurele sedatie en analgesie PSA procedurele sedatie en analgesie PSA (procedurele sedatie en analgesie) Deze brochure is bedoeld om patiënten te informeren die een ingreep of onderzoek moeten ondergaan in het ziekenhuis waarbij

Nadere informatie

Besluitvorming in de palliatieve fase

Besluitvorming in de palliatieve fase Palliatief redeneren Besluitvorming in de palliatieve fase Expertisecentrum palliatieve zorg UMC Utrecht Saskia Teunissen Hoogleraar hospicezorg UMC Utrecht Foto s Nynke Thien Klinisch redeneren en palliatief

Nadere informatie

Samen beslissen in het dagelijks leven, SDM of Shared Decision Making bij mensen met dementie. Valerie Desmet & Ruben Vanbosseghem

Samen beslissen in het dagelijks leven, SDM of Shared Decision Making bij mensen met dementie. Valerie Desmet & Ruben Vanbosseghem Samen beslissen in het dagelijks leven, SDM of Shared Decision Making bij mensen met dementie Valerie Desmet & Ruben Vanbosseghem Kennismaking Wie ben je? Welke functie heb je? Verwachtingen vorming? Doel

Nadere informatie

Sturen op kosten in de zorg. Patiënt, professional, politiek? Shared Decision Making. NFU-RVZ Utrecht 06-09-2013

Sturen op kosten in de zorg. Patiënt, professional, politiek? Shared Decision Making. NFU-RVZ Utrecht 06-09-2013 Sturen op kosten in de zorg. Patiënt, professional, politiek? Shared Decision Making. NFU-RVZ Utrecht 06-09-2013 Trudy van der Weijden Huisartsgeneeskunde School CAPHRI MUMC+ Shared Decision Making Gezamenlijke

Nadere informatie

Gesprekshandleiding Samen beslissen voor patiënten

Gesprekshandleiding Samen beslissen voor patiënten Gesprekshandleiding Samen beslissen voor patiënten De meeste patiënten willen meebeslissen over de zorg en behandeling die zij ontvangen. Dit blijkt uit de meldactie van de NPCF in 2013. Maar in de praktijk

Nadere informatie

Hallo ik. Wie ben ik, Wat wil ik, Wat kan ik?

Hallo ik. Wie ben ik, Wat wil ik, Wat kan ik? Hallo ik Wie ben ik, Wat wil ik, Wat kan ik? Esther Keller, kennisdag D-SH/CMB Hallo ik workshop kennisdag Esther Keller Deskundige communicatie, Team Communicatieatelier Regio ZuidWest Train de Trainer-

Nadere informatie

informatie voor u Bevallen na een eerdere keizersnede

informatie voor u Bevallen na een eerdere keizersnede informatie voor u Bevallen na een eerdere keizersnede In het verleden ben je een keer bevallen via een keizersnede. Je bent nu weer zwanger en gaat straks bevallen. Mogelijk heb je al nagedacht over de

Nadere informatie

Wat verandert er in de counseling?

Wat verandert er in de counseling? Wat verandert er in de counseling? Dr. Janneke Gitsels Nascholing counseling NIPT Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Geen / zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Congres Kennispoort Verloskunde 3 februari 2012. over angst en pijn gesproken Ruth Evers

Congres Kennispoort Verloskunde 3 februari 2012. over angst en pijn gesproken Ruth Evers Congres Kennispoort Verloskunde 3 februari 2012 over angst en pijn gesproken Ruth Evers Programma Korte introductie Soorten angst en mogelijke behandelwijzen Basisvoorwaarden voor veiligheid Rechten en

Nadere informatie

Bevallen na een eerdere keizersnede. Poli Gynaecologie

Bevallen na een eerdere keizersnede. Poli Gynaecologie 00 Bevallen na een eerdere keizersnede Poli Gynaecologie 1 In het verleden ben je een keer bevallen via een keizersnede. Je bent nu weer zwanger en gaat straks bevallen. Mogelijk heb je al nagedacht over

Nadere informatie

Kiesgerustin de laatstelevensfase

Kiesgerustin de laatstelevensfase Kiesgerustin de laatstelevensfase CLAUDIA SCHRODER EN MARLIJN CASPERS LEVENMETKANKER 19 FEBRUARI 2016 Disclosurebelangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

EBP: het nemen van beslissingen

EBP: het nemen van beslissingen EBP: het nemen van beslissingen EBP platform werkgroep Erica Baarends, Ergotherapie Ingrid Driessen en Xandra Gielen, Creatieve Therapie Saskia Duymelinck, Vepleegkunde Jacques Geraets, Fysiotherapie Michelle

Nadere informatie

Persoongegevens: * Doorstrepen wat niet van toepassing is.

Persoongegevens: * Doorstrepen wat niet van toepassing is. Om ervoor te zorgen dat we onze zorg zo goed mogelijk kunnen aanpassen aan jouw situatie, is het onder andere belangrijk dat we goed op de hoogte zijn van jouw (medische) achtergrond. Hieronder vind je

Nadere informatie

Counseling over prenatale screening op congenitale afwijkingen. dr. Linda Martin en dr. Janneke Gitsels van der Wal

Counseling over prenatale screening op congenitale afwijkingen. dr. Linda Martin en dr. Janneke Gitsels van der Wal Counseling over prenatale screening op congenitale afwijkingen dr. Linda Martin en dr. Janneke Gitsels van der Wal Inhoud Opzet studies Uptake combinatietest en SEO Doel van PS Voorkeuren cliënten counseling

Nadere informatie

Percepties van verloskundigen over de invloeden op hun cliëntgerichte zorg-gedrag

Percepties van verloskundigen over de invloeden op hun cliëntgerichte zorg-gedrag Percepties van verloskundigen over de invloeden op hun cliëntgerichte zorg-gedrag Yvonne Fontein-Kuipers RM MSc PgDHE, promovendus Kennispoort congres -Voorbij de fysiologie in de Nederlandse geboortezorg?

Nadere informatie

De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg

De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg De plaats van besluitvorming rond het levenseinde binnen het nieuwe kwaliteitskader palliatieve zorg Marjolein Rentinck Internist/oncoloog bij Tergooi Symposium Methoden voor besluitvorming rond het levenseinde

Nadere informatie

WERKWIJZE VOOR HET WERKEN MET EMDR VANUIT KLACHTEN ( LINKSOM )

WERKWIJZE VOOR HET WERKEN MET EMDR VANUIT KLACHTEN ( LINKSOM ) WERKWIJZE VOOR HET WERKEN MET EMDR VANUIT KLACHTEN ( LINKSOM ) 1. Inventariseer de klachten/symptomen Verzamel informatie over de symptomen, waarvan de patiënt last heeft (angstklachten, depressieve stemming,

Nadere informatie

Jij & je. zwangerschap. zwangerschap. Jij & je. Een miskraam. Wat nu? Een miskraam. Wat nu? Kijk op deverloskundige.nl. deverloskundige.

Jij & je. zwangerschap. zwangerschap. Jij & je. Een miskraam. Wat nu? Een miskraam. Wat nu? Kijk op deverloskundige.nl. deverloskundige. Jij & je Wat nu? Kijk op deverloskundige.nl Jij & je zwangerschap zwangerschap Wat nu? Kijk op deverloskundige.nl Vraag & antwoord Wat is een miskraam? Bij een miskraam is er geen hartslag meer bij het

Nadere informatie

Samen keuzes maken (SKM)

Samen keuzes maken (SKM) Shared decision making (SDM) Samen keuzes maken (SKM) Dr. P.F.J. (Raphael) Schulte, psychiater-psychotherapeut, trainer interactievaardigheden, opleider psychiatrie GGZ-NHN NedKAD Invitational Conference

Nadere informatie

Shared Decision Making met ROM: Het gezamenlijke proces van cliënt en behandelaar. Tim Kreuger, Margot Metz

Shared Decision Making met ROM: Het gezamenlijke proces van cliënt en behandelaar. Tim Kreuger, Margot Metz Shared Decision Making met ROM: Het gezamenlijke proces van cliënt en behandelaar Tim Kreuger, Margot Metz Inhoud Shared Decision Making (SDM): wat is het? Samenhang SDM & herstelvisie. Meerwaarde en mate

Nadere informatie

Samen beslissen (SDM) moet altijd

Samen beslissen (SDM) moet altijd Samen beslissen (SDM) moet altijd Kiezen voor Pillen en/of Praten bij Depressie en Angststoornissen Behandelvoorkeuren en Keuzes van Patiënten en Behandelaren Sumayah Rodenburg Vandenbussche Disclosure

Nadere informatie

CGS Project Ouderenzorg in de vervolgopleidingen

CGS Project Ouderenzorg in de vervolgopleidingen DOOR: TON BAKKER, CORRY DEN ROOYEN, MARJOLEIN VAN DE POL, KARSTEN VAN LOON CGS Project Ouderenzorg in de vervolgopleidingen November 8, 2013 1 Programma Beeldvorming: met welke bril kijkt u? Introductie

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg

Verloskundige zorg en kraamzorg Verloskundige zorg en kraamzorg 2017 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor te zorgen dat u straks van uw kraamtijd

Nadere informatie

Bijlage Lekker Fit! Kinderdagverblijf

Bijlage Lekker Fit! Kinderdagverblijf Bijlage Lekker Fit! Kinderdagverblijf Deze bijlage hoort bij de beschrijving van de interventie Lekker Fit! Kinderdagverblijf, zoals die is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Meer informatie:

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg

Verloskundige zorg en kraamzorg Verloskundige zorg en Kraamzorg 2017 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor te zorgen dat u straks van uw kraamtijd

Nadere informatie

Het spiraaltje. Afdelingen gynaecologie en verloskunde

Het spiraaltje. Afdelingen gynaecologie en verloskunde Het spiraaltje Afdelingen gynaecologie en verloskunde Inhoudsopgave Vooraf 2 Wat is een spiraaltje? 2 De voor- en nadelen 2 Het inbrengen 3 De controle 3 Als er toch zwangerschap ontstaat 3 Heeft u vragen?

Nadere informatie

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg binnen het st. Anna Ziekenhuis en de eerste lijn Input huidig procesverloop: Doorlopen

Nadere informatie

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Dr. Olga Damman Dr. Maaike van den Haak Nina Bogaerts, Msc Amber van der Meij, Bsc Prof.dr. Danielle Timmermans Quality of Care EMGO Institute for

Nadere informatie

HET VERHAAL CENTRAAL. Lectoraat t Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking. Petri Embregts en Lex Hendriks

HET VERHAAL CENTRAAL. Lectoraat t Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking. Petri Embregts en Lex Hendriks HET VERHAAL CENTRAAL Kennismarkt 2011 Lectoraat t Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking Kim van den Bogaard & Ellen Roeleveld Petri Embregts en Lex Hendriks Programma Uitleg Lectoraat Zorg

Nadere informatie

Besluitvorming betreffende ongewenste zwangerschap in de huisartsenpraktijk 2003-2011

Besluitvorming betreffende ongewenste zwangerschap in de huisartsenpraktijk 2003-2011 Besluitvorming betreffende ongewenste zwangerschap in de huisartsenpraktijk 2003-2011 Gé Donker 1 Maaike Goenee, Charles Picavet en Ciel Wijsen 2 1 NIVEL Zorgregistraties eerste lijn, Peilstations 2 Rutgers/WPF

Nadere informatie

Hoe gaan huisartsen om met Apneu?

Hoe gaan huisartsen om met Apneu? Hoe gaan huisartsen om met Apneu? Een onderzoek van TNS-Nipo in opdracht van ApneuVereniging en Nederlands Slaap Instituut Aanleiding De ApneuVereniging en het Nederlands Slaap Instituut (NSI) willen de

Nadere informatie

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel Beleidsdoel: 1a Keuze doelgroep 1b Huidig gedrag Wie is de doelgroep? Wat weten we over huidig gedrag? (feiten en cijfers) Is deze groep onder

Nadere informatie

Empowerment bij kwetsbaar (aanstaand) ouderschap

Empowerment bij kwetsbaar (aanstaand) ouderschap Empowerment bij kwetsbaar (aanstaand) ouderschap Workshop congres Kennispoort Verloskunde 7 februari 2014 Edith Raap Marieke van Luin Sylvia Nossent Welkom Sylvia: ontwikkelingspsycholoog 1986 tot 2001

Nadere informatie

Voorlichting & Begeleiding Vaardigheden

Voorlichting & Begeleiding Vaardigheden Voorlichting & Begeleiding Vaardigheden Counseling & Communication Fransje van der Waals HEALTH[e]Foundation Curaçao 18 april 2009 Voorlichting en Begeleiding Wat voor vaardigheden heb je nodig? Wat voor

Nadere informatie

Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Informatie over rhesusziekte en de rhesusprik. Bloed is leven

Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Informatie over rhesusziekte en de rhesusprik. Bloed is leven Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Informatie over rhesusziekte en de rhesusprik Bloed is leven Zwanger? Luister naar het goede nieuws! Rhesus D 3 De rhesus D-factor en zwangerschap 4 Mogelijke gevolgen

Nadere informatie

Symposium palliatieve zorg

Symposium palliatieve zorg Symposium palliatieve zorg Zorgmodule palliatieve zorg Markeren van de palliatieve fase Markeren van de palliatieve fase 20 oktober 2016 Angelie van de Crommert Karin van Veen Als ik sterven zal. Claudia

Nadere informatie

Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg. Kees Ahaus.

Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg. Kees Ahaus. Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg Kees Ahaus 9 september 2014 Ontwikkelingen in de gezondheidszorg Goed en duur: toegankelijk,

Nadere informatie

Shared decision making bij ouderen en hun persoonlijke netwerk

Shared decision making bij ouderen en hun persoonlijke netwerk Shared decision making bij ouderen en hun persoonlijke netwerk Carolien Smits en Leontine Groen van de Ven, Lectoraat Innoveren met Ouderen Docentenmiddag Boom Nursing 2020, 24 november 2016 Basis van

Nadere informatie

1. Waarde voor inwoners*

1. Waarde voor inwoners* 1. Waarde voor inwoners* * PGD s zijn er niet alleen voor patiënten maar zeker ook voor gezonde mensen. Daarom spreken we liever over inwoners 7 1. Waarde voor inwoners Regie Rust & Vertrouwen Inzicht

Nadere informatie

isotretinoïne 10 mg en 20 mg zachte capsules Preventie van zwangerschap & blootstelling van de foetus

isotretinoïne 10 mg en 20 mg zachte capsules Preventie van zwangerschap & blootstelling van de foetus isotretinoïne 10 mg en 20 mg zachte capsules Preventie van zwangerschap & blootstelling van de foetus Richtlijnen voor de patiënt bij het gebruik van isotretinoïne Waarvoor dient deze brochure? Deze brochure

Nadere informatie

Het Individueel Zorgplan

Het Individueel Zorgplan Het Individueel Zorgplan Bedreiging of Gezamenlijke Kans? Hans in t Veen, longarts STZ Expertise Centrum Astma & COPD h.intveen@sfg.nl Wat is een IZP? Het IZP is de dynamische set van afspraken van de

Nadere informatie

Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland

Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland Anita CJ Ravelli, AMC afdeling Klinische Informatiekunde Mede namens: Martine Eskes, Jan Jaap HM Erwich, Hens AA Brouwers, Erna Kerkhof, Joris

Nadere informatie

Shared decision making - of - Gedeelde besluitvorming. Hanneke de Haes Afdeling Medische Psychologie

Shared decision making - of - Gedeelde besluitvorming. Hanneke de Haes Afdeling Medische Psychologie Shared decision making - of - Gedeelde besluitvorming Hanneke de Haes Afdeling Medische Psychologie Controle in besluitvorming Controle arts hoog Paternalisme Gedeelde besluitvorming Controle patiënt laag

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. De onderzoeksresultaten Opstellen en presenteren

Hoofdstuk 1. De onderzoeksresultaten Opstellen en presenteren Hoofdstuk 1 De onderzoeksresultaten Opstellen en presenteren Marktonderzoeksrapport Marktonderzoeksrapport: het marktonderzoeksrapport brengt de onderzoeksresultaten, de aanbevelingen en conclusies over

Nadere informatie

Hyperemesis gravidarum. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Hyperemesis gravidarum. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Hyperemesis gravidarum Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding U bent of wordt opgenomen in het Waterlandziekenhuis omdat u last heeft van overmatige misselijkheid en/of braken tijdens uw zwangerschap.

Nadere informatie

Het spiraaltje. Afdelingen gynaecologie en verloskunde

Het spiraaltje. Afdelingen gynaecologie en verloskunde Het spiraaltje Afdelingen gynaecologie en verloskunde Inhoudsopgave Vooraf 2 Wat is een spiraaltje? 2 De voor- en nadelen 2 Het inbrengen 3 De controle 3 Als er toch zwangerschap ontstaat 3 Heeft u vragen?

Nadere informatie

NKOP CONGRES Parallelsessie: Shared Decision Making met ROM als informatiebron

NKOP CONGRES Parallelsessie: Shared Decision Making met ROM als informatiebron NKOP CONGRES 2016 Parallelsessie: Shared Decision Making met ROM als informatiebron Margot Metz (GGZ Breburg, Trimbos instituut), Saskia Bollen (Mondriaan ouderen), Maud Bocken (Mondriaan ouderen) & Arjan

Nadere informatie

Samen Beslissen in Bernhoven. Inge Blokzijl Chalmer Hoynck van Papendrecht Hans Maertens Mieke Klerkx

Samen Beslissen in Bernhoven. Inge Blokzijl Chalmer Hoynck van Papendrecht Hans Maertens Mieke Klerkx Samen Beslissen in Bernhoven Inge Blokzijl Chalmer Hoynck van Papendrecht Hans Maertens Mieke Klerkx 5 juli 2017 Waarom Samen Beslissen? De beste behandeling is voor iedere patiënt anders Onderzoek laat

Nadere informatie

E M D R een inleiding

E M D R een inleiding E M D R een inleiding Lucinda Meihuizen GZ-psycholoog Zorgpartners Midden-Holland lucinda.meihuizen@zorgpartners.nl Wietske Soeteman GZ-psycholoog Pro Persona w.soeteman@propersona.nl Wat haal je uit deze

Nadere informatie

M. Helleman Rn MScN T. van Achterberg Rn PhD P.J.J. Goossens Rn PhD APRN A. Kaasenbrood, MD, PhD

M. Helleman Rn MScN T. van Achterberg Rn PhD P.J.J. Goossens Rn PhD APRN A. Kaasenbrood, MD, PhD De interventie Bed op Recept voor patiënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis laat patiënten groeien in autonomie, zelfmanagement en vaardigheden M. Helleman Rn MScN T. van Achterberg Rn PhD

Nadere informatie

Rik van Lente. Gezondheid = Holland =

Rik van Lente. Gezondheid = Holland = Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Verloskundige zorg en Kraamzorg 2014 Rik van Lente Gezondheid = Holland = 2 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen

Nadere informatie

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp . Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap Nickie van der Wulp 7-02-2014 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Invalshoek Waarde voor inwoners

Invalshoek Waarde voor inwoners Invalshoek Waarde voor inwoners serie Uitwerking Invalshoeken PGD Kader 2020 Versie 2.0 (juni 2015) 1a. Waardegebieden voor inwoners Regie Rust & Vertrouwen Inzicht Ik kan zelf bepalen wat er wanneer met

Nadere informatie

Een FRISse kijk op risicocommunicatie? Ellen Misana 15 June 2012

Een FRISse kijk op risicocommunicatie? Ellen Misana 15 June 2012 Een FRISse kijk op risicocommunicatie? Ellen Misana 15 June 2012 Deze presentatie 1. Risicocommunicatie en informatiezoekgedrag Wie, wat, waar en waarom? 2. Ontwikkeling FRIS Wat weten we (nog niet)? Recente

Nadere informatie

UMC Kraamzorg. De zorgverzekering voor universitair medische centra

UMC Kraamzorg. De zorgverzekering voor universitair medische centra UMC Kraamzorg De zorgverzekering voor universitair medische centra De zorgverzekering voor universitair medische centra 3 Bij een speciale gebeurtenis hoort speciale zorg UMC Zorgverzekering feliciteert

Nadere informatie

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx ROM Doorbraakprojecten November 2014 Mei 2016 Gerdien Franx Projectleider, Trimbos-instituut The Choluteca bridge, Honduras Donald Berwick: Tijd voor continue vernieuwing Patiënt en hulpverlener gericht

Nadere informatie

WERKWIJZE VOOR HET WERKEN MET EMDR VANUIT KLACHTEN LINKSOM KINDERVERSIE

WERKWIJZE VOOR HET WERKEN MET EMDR VANUIT KLACHTEN LINKSOM KINDERVERSIE WERKWIJZE VOOR HET WERKEN MET EMDR VANUIT KLACHTEN LINKSOM KINDERVERSIE 1. Inventariseer de klachten/symptomen Verzamel informatie over de symptomen, waarvan het kind of de gezinsleden/omgeving last hebben

Nadere informatie

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS Onderstaande ketenafspraken zijn tot stand gekomen in samenwerking met COA, GC A, GGD GHOR Nederland, KNOV, NVOG en LCI, en zijn bedoeld

Nadere informatie

Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling. Patiënteninformatie. Lactatiekundige in het. Slingeland Ziekenhuis. Slingeland Ziekenhuis

Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling. Patiënteninformatie. Lactatiekundige in het. Slingeland Ziekenhuis. Slingeland Ziekenhuis Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling Lactatiekundige in het Slingeland Ziekenhuis i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen In het Slingeland Ziekenhuis werken twee lactatiekundigen. Zij

Nadere informatie

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Pagina 1 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Juni 2011 - Nieuwsbrief Nr 3 Beste verloskundige en assistente, Dit is de derde nieuwsbrief over het onderzoek Alcohol en Zwangerschap van het Nederlands Instituut

Nadere informatie

Zwanger en bevallen na eerdere keizersnede

Zwanger en bevallen na eerdere keizersnede Zwanger en bevallen na eerdere keizersnede Deze folder is ontwikkeld voor vrouwen die zwanger zijn en in een eerdere zwangerschap met een keizersnede zijn bevallen. Het litteken van een eerdere keizersnede

Nadere informatie

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Dr. John Verhoef (Lector) Lectoraat Eigen Regie Hogeschool Leiden, Cluster Zorg verhoef.j@hsleiden.nl Waar hebben we het over? Evidence Based Practice

Nadere informatie

Samen Beslissen in de laatste levensfase

Samen Beslissen in de laatste levensfase Samen de zorg beter maken Samen Beslissen in de laatste levensfase op naar meer bewustwording, betere patiënteninformatie en instrumenten ter ondersteuning 19 februari 2016 mr. H. Post drs. W. Toersen

Nadere informatie

KEUZEHULPTOOLS IN HOOFD-HALS KANKER WAAR, WANNEER EN VOOR WIE?

KEUZEHULPTOOLS IN HOOFD-HALS KANKER WAAR, WANNEER EN VOOR WIE? KEUZEHULPTOOLS IN HOOFD-HALS KANKER WAAR, WANNEER EN VOOR WIE? MARIJE JF PETERSEN (M.PETERSEN@NKI.NL) ARTS-ONDERZOEKER, HOOFD-HALS ONCOLOGIE EN CHIRURGIE INHOUD SESSIE Gezamenlijke besluitvorming Keuzehulptools

Nadere informatie

WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL DE KIEZENDE PATIENT. SYMPOSIUM ZorgVallei

WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL DE KIEZENDE PATIENT. SYMPOSIUM ZorgVallei WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL DE KIEZENDE PATIENT SYMPOSIUM ZorgVallei 30 october 2008 GEFELICITEERD! Het webportal ZorgVallei is af Hierdoor wordt het mogelijk een rationelere keuze te doen uit een breed

Nadere informatie

Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen. Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis

Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen. Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis 2 3 Video registratie KPB Programma 1/ Waarom videoregistratie 2/ Juridische aspecten 3/

Nadere informatie

"COMING TOGETHER IS A BEGINNING KEEPING TOGETHER IS PROGRESS WORKING TOGETHER IS SUCCESS" HENRY FORD

COMING TOGETHER IS A BEGINNING KEEPING TOGETHER IS PROGRESS WORKING TOGETHER IS SUCCESS HENRY FORD Integrale geboortezorg "COMING TOGETHER IS A BEGINNING KEEPING TOGETHER IS PROGRESS WORKING TOGETHER IS SUCCESS" HENRY FORD Integrale Geboortezorg in Delft Arjenne Hoeksema, verloskundige Anneke Dijkman,

Nadere informatie

Instructie landelijke monitor geïnformeerde besluitvorming prenatale screening. Maandag 6 juni t/m vrijdag 24 juni 2011

Instructie landelijke monitor geïnformeerde besluitvorming prenatale screening. Maandag 6 juni t/m vrijdag 24 juni 2011 Instructie landelijke monitor geïnformeerde besluitvorming prenatale screening Maandag 6 juni t/m vrijdag 24 juni 2011 1 Instructie landelijke monitor geïnformeerde besluitvorming Maandag 6 juni 2011 tot

Nadere informatie

Invalshoek Waarde voor professionals

Invalshoek Waarde voor professionals Invalshoek Waarde voor professionals serie Uitwerking Invalshoeken PGD Kader 2020 Versie 2.0 (juni 2015) 2a. Waarde voor professionals Passende zorg leveren Tijd nuttiger besteden Inzicht in context cliënt

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

ANNA PAVILJOEN. Anna Paviljoen moeder- en kindcentrum

ANNA PAVILJOEN. Anna Paviljoen moeder- en kindcentrum ANNA PAVILJOEN Visie Annapaviljoen Moeder (ouders) en kind verblijven bij elkaar gedurende het gehele zorgproces. Hiermee wordt optimale hechting tussen kind en ouders bevorderd. In de zorgsuites wordt

Nadere informatie