Quick Scan. Gezinnen in de maatschappelijke opvang. Federatie Opvang

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Quick Scan. Gezinnen in de maatschappelijke opvang. Federatie Opvang"

Transcriptie

1 Quick Scan Gezinnen in de maatschappelijke opvang Federatie Opvang 8 maart 2012

2 2

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding Bevindingen quick scan leden naar mogelijke toename van gezinnen Resultaten Conclusies Aanbevelingen... 8 Bijlage 1 Kinderen in de maatschappelijke opvang Bijlage 2 Reacties leden Bijlage 3 Reacties leden n.a.v. telefonische interviews Bijlage 4 Overzicht van de respondenten

4 1. Inleiding Het landelijk bureau van de Vereniging Federatie Opvang ontvangt sinds 2009 regelmatig signalen van de leden van de Vereniging, dat er steeds meer gezinnen blijvend onderdak zoeken in de maatschappelijke opvang (met gezinnen worden ook huishoudens bedoeld van alleenstaande ouders met kinderen). In 2009 is in vier centrumgemeenten door de Universiteit Utrecht en de Hoge School Utrecht onderzoek gedaan naar dit onderwerp 1. Er werd destijds in de media een relatie verondersteld tussen dakloosheid van gezinnen en de toename van het aantal huisuitzettingen. De algemene conclusie van het onderzoek destijds was dat in deze vier centrumgemeenten weliswaar sprake was van dakloosheid bij gezinnen, maar dat in de meeste gevallen niet kon worden bevestigd dat dit het gevolg was van huisuitzetting door woningbouwcorporaties. Daarnaast bleek dat in deze vier centrumgemeenten gezinnen wel werden opgevangen in de maatschappelijke opvang, maar dat niet alle gezinnen opvang kon worden geboden. Overal werden wachtlijsten aangetroffen. Ook werd destijds duidelijk dat in Oss en Leeuwarden het aantal aanmeldingen van gezinnen toenam. De redenen van deze aanmeldingen lagen hoofdzakelijk bij oorzaken zoals huiselijk geweld en thuisloosheid van tienermoeders. In januari 2010 besteedde de Ombudsman van de VARA ook aandacht aan de problematiek van dakloosheid bij gezinnen. De Federatie Opvang en de MOgroep deden een quick scan onder de instellingen van de maatschappelijke opvang en de welzijnsinstellingen. De meeste instellingen meldden een toename van aanvragen door gezinnen. Als hoofdoorzaken werden genoemd: de economische crisis en de overlastproblematiek die de gezinnen zelf veroorzaakten. Een aantal organisaties meldde een capaciteitsprobleem, omdat de gestegen vraag naar opvang toenam. De belangrijkste hindernissen bij het oplossen van de problemen van opvang van gezinnen waren onvoldoende opvangplekken, wachtlijsten bij de schuldhulpverlening, te weinig geld voor begeleiding, onvoldoende goedkope huurwoningen en wachtlijsten bij andere hulpverleners. De staatssecretaris van VWS constateerde naar aanleiding van de quick uit 2010 scan dat er geen landelijk cijfer beschikbaar was voor een onderbouwing voor de genoemde tekorten aan opvang voor gezinnen. De stelling van de Federatie Opvang dat er sprake was van een trend nam zij serieus. Zij zegde toe het onderwerp dakloze gezinnen te betrekken bij de tweede fase van het Plan van Aanpak in de G4. Uit het branchebeeld 2010 van de Federatie Opvang dat onlangs verscheen, bleek voor het eerst een toename van het aantal meegenomen kinderen in de opvang ten opzichte van 2009 ( van 2175 naar 2591). Zie bijlage 1. Voor de Federatie Opvang was deze stijging, gekoppeld aan de aanhoudende signalen van leden dat er een toename is van hulpvragen van gezinnen, de aanleiding om middels een quick scan verdiepingsinformatie op te vragen bij haar lidinstellingen van maatschappelijke opvang. Aan de 48 lidinstellingen van maatschappelijke zijn de volgende vragen gesteld: 1. Ziet u in uw dagelijkse praktijk wel of geen toename van vragen naar opvang van gezinnen? 2. Beschikt u over cijfers die dit kunnen onderbouwen? De vragen zijn uitgezet op 15 februari 2012 en de laatste antwoorden zijn ontvangen op 21 februari In dit verslag treft u de bevindingen, conclusies en aanbevelingen aan. 1 Preventie en aanpak van dakloosheid bij gezinnen in vier centrumgemeenten - Amsterdam, Utrecht, Leeuwarden en Oss. 10 juli 2009, Universiteit Utrecht en Hoge School Utrecht. 4

5 2. Bevindingen quick scan leden naar mogelijke toename van gezinnen De vragen zijn per mail verzonden aan 48 leden, waarvan 24 hebben gereageerd. Dit is een respons van 50%. 2.1 Resultaten Vraag Aantal leden Ja, er is een toename Nee, ik zie geen toename Het is onduidelijk Totaal Registreert aanmeldingen en opnames Toelichting op de gesignaleerde toename (zie ook bijlage 2 en 3 waarin citaten van leden zijn opgenomen) 1. De redenen die genoemd worden voor de toename van hulpvragen van gezinnen zijn: a. financiële crisis hypotheken; b. financiële crisis schulden/incasso; a. scheidingen vrouw en kinderen op straat; b. niet rechthebbenden problematiek; c. vrouwenopvang heeft onvoldoende opvangcapaciteit. 2. De problemen die instellingen daarbij signaleren: a. uitstroom stagneert door tekort aan woningen; b. uitstroom stagneert door niet opgeloste schuldenproblematiek; c. complexe problematiek vraagt om langere begeleiding; d. meer aanmeldingen van complete en grotere gezinnen; e. steden zijn strenger met toelating van gezinnen door beleid van regiobinding; f. als er sprake is van wachtlijsten, dan nemen deze door stagnatie uitstroom toe. 3. Aard van de gezinnen die zijn opgevangen: a. dominant zijn jonge vrouwen met kinderen; b. mensen met laag inkomensniveau; c. oververtegenwoordiging van mensen zonder startkwalificaties; d. eerste signalen van een toename van grotere en complete gezinnen. Toelichting op Geen toename De instellingen die aangeven geen toename te zien, hebben dit als volgt toegelicht: a. de aanmeldingen worden via de stad centraal bijgehouden en dit doet de instelling niet zelf; b. de instelling staat niet bekend als opvanginstelling voor gezinnen, dat gebeurt door andere instellingen in de stad; c. de instelling vangt maar zelden of heel weinig gezinnen op. Toelichting op Onduidelijk De instellingen die aangaven de vraag niet goed te kunnen beantwoorden, hebben dit als volgt toegelicht: a. er is geen vergelijking mogelijk met voorgaande jaren; b. door bezuinigingen is de opvangcapaciteit voor gezinsopvang gedaald; c. verandering van registratiesystematiek. 5

6 Afwijzingen wegen plaatsgebrek Enkele instellingen die registraties hebben bijgehouden, verstrekten de volgende cijfers: Stad : 333 afwijzingen van gezinnen die zijn aangemeld. Stad : 168 waarvan 24 opgevangen 2010: 233 waarvan 23 opgevangen 2011: 242 waarvan 16 opgevangen Conclusie: meer aanmeldingen, minder opnames omdat de verblijfsduur oploopt. Stad : 13 geplaatst, 20 afgewezen wegens plaatsgebrek. (voor het eerst in 2011 aanmeldingen van gezinnen in dag- en nachtopvang.) Stad 4 Aanmeldingen en plaatsingen 2011 Totaal 218 gemeld waarvan 65 geplaatst. Aanmeldingen mannen en vrouwen 1 kind 2 kk 3 kk 4 kk 5 kk Totaal 1 hoofdaanmelder met kind(eren) hoofdaanmelders met kind(eren) Totaal Geplaatst gezin Amb Woon begeleiding Begeleid wonen/woon begeleiding Crisis opvang Jonge ren Crisis opv. Passanten verblijf nachtopv. Preventieve woonbegel. Woon opv 4SURE CO Totaal Gezinnen Aantal kinderen Specifieke genoemd probleem Belastingschulden die worden ingehouden op huurtoeslag, waardoor de uitstroom naar een goedkope woning stagneert. 6

7 3. Conclusies Op basis van de voorgaande bevindingen en de aangeleverde casuïstiek (bijlage 2 en 3) trekt de Federatie Opvang de volgende conclusies. 1. Een toenemend aantal gezinnen met kinderen doet beroep op de crisisopvang, omdat zij geen huis meer hebben. Dit wordt door 70% van de instellingen die responderen, bevestigd. 2. Uit het Branchebeeld 2010 van de Federatie Opvang blijkt een toename van het aantal meegenomen kinderen tussen 2009 en 2010 van 19%. 3. Het merendeel van deze gezinnen is door de armoedegrens gezakt en kan de huur of hypotheek niet meer betalen. 4. Zij komen niet meer uit de vicieuze cirkel van lage inkomens (vaak de bijstand), stijgende kosten van levensonderhoud, waaronder die van huur of hypotheek en de stapeling van eigen bijdragen. 5. De opvang kan de groeiende vraag niet aan en moet steeds meer gezinnen weigeren. Gezinnen met kinderen dreigen hierdoor voor langere tijd op straat terecht te komen. 6. Jonge vrouwen met kinderen domineren. Het gaat in de meeste gevallen om gebroken gezinnen. 7. De verblijfsduur van de gezinnen neemt toe. 7

8 4. Aanbevelingen De Vereniging Federatie Opvang vindt de uitkomsten alarmerend. De situatie is ernstiger en structureler dan op basis van de eerste geluiden kon worden vermoed. Ook de situatie van kinderen die met een ouder in de opvang zijn meegekomen, baart grote zorgen. Dat aantal is in een jaar tijd met ruim 500 toegenomen tot bijna 3000 kinderen. Kinderen horen niet in een opvangcentrum te wonen, maar gewoon in een eigen huis en gezinssituatie. Er moet alles op alles worden gezet om te voorkomen dat gezinnen naar de opvang toe moeten. De Vereniging vindt dat het rijk, gemeenten en ketenpartners deze signalen uiterst serieus moeten nemen. Ook al is er op basis van de quick scan nog geen hard landelijk cijfer te geven: er is duidelijk wat aan de hand. De door het kabinet ingezette bezuinigingen zullen dit jaar pas echt effect krijgen en dan kunnen we erop wachten dat het aantal gaat toenemen. Het aantal één-ouder gezinnen neemt volgens cijfers uit de quick scan heel duidelijk toe. Maar er melden zich ook steeds meer grotere en complete gezinnen (met meer dan 2 kinderen). Er is een chronisch tekort aan opvang voor gezinnen en nog meer voor de grotere gezinnen, omdat opvanginstellingen daar veelal niet op zijn ingericht. Een toename van het aantal afwijzingen is hiervan het gevolg. Dit heeft als risico dat dakloze gezinnen gaan zwerven; van plekken bij familie, vrienden, maar soms ook bijvoorbeeld in auto s op parkeerplaatsen of op andere niet geschikte plekken. Gezinnen die in de crisisopvang komen, verblijven daar vaak langer dan voorheen, soms wel 8 maanden. Hoe meer gezinnen in de opvang hoe moeilijker de uitstroom te regelen is. Er zijn maar weinig goedkope huizen beschikbaar en veel gezinnen krijgen hun schuldhulpregeling, die nodig is om een huis te kunnen huren, niet rond. De resultaten zijn in de lijn met wat we bij andere instanties en instellingen zien die kwetsbare mensen ondersteunen. Steeds meer mensen doen een beroep op de voedselbank. Volgens Voedselbanken Nederland is de vraag de laatste drie maanden van 2011 gegroeid met 15 procent. De economische situatie is daar de oorzaak van, aldus de hulporganisatie. Vanaf 2010 stijgt het aantal verzoeken tot schuldhulpverlening. In 2010 was de stijging 30%. De vermoedde stijging van verborgen werkeloosheid en de dalende huizenprijzen brengen steeds meer mensen in de problemen. Ook staatssecretaris Paul de Krom van Sociale Zaken maakte zich zorgen over aanwijzingen dat schuldproblemen van mensen toenemen. Er is een recordbedrag van 6,3 miljard euro aan schulden die mensen bij incassobureaus hebben staan. Er zijn volgens de staatssecretaris aanwijzingen dat het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening toeneemt. Daarbij tekende hij aan dat bij achterstallige betaling, ook eerder wordt geprobeerd de schulden te innen via bijvoorbeeld incassobureaus. Deze signalen bij elkaar moeten aanleiding zijn tot het op korte termijn nemen van maatregelen. De aanbevelingen van de Vereniging Federatie Opvang zijn: 1. Voorkomen van dakloosheid, via de gemeente Gemeenten moeten in de gaten houden hoe het gaat met mensen in de bijstand en voorkomen dat zij in de financiële afgrond terecht komen. Hiertoe moeten ze afspraken maken met alle partijen die kunnen signaleren hoe een gezin er voor staat. Denk aan corporaties, energiebedrijven, hypotheekbanken, schuldhulpverlening, politie, jeugdzorg. Gemeenten zouden bovendien de mogelijkheid moeten krijgen om crediteurs een periode op afstand te houden, wanneer een gezin financieel in de problemen dreigt te komen. In die periode kan het inkomen op orde gebracht worden en voldoende tijd worden genomen om tot afbetalingsregelingen te komen. Bij relatieproblemen waardoor gezinnen uiteenvallen, zou ook eerder hulp moeten worden geboden vanuit bijvoorbeeld de Centra voor Jeugd en Gezin en de Steunpunten Huiselijk geweld. Het is veel beter voor de gezinnen en goedkoper en effectiever om preventief in te grijpen, dan te gaan voor huisuitzetting, crisisopvang en herhuisvesting. 2. Bieden van beleidsvrijheid aan gemeenten om mensen met een bijstandsuitkering niet onnodig lang of onnodig in de opvang te laten verblijven De wachttijd voor de bijstand moet worden afgeschaft. Het duurt nu bijvoorbeeld 4 weken voordat iemand onder de 27 jaar een bijstandsuitkering krijgt; dat geldt ook voor jonge vrouwen met een kindje. In die vier weken zonder uitkering loopt de schuld voor bijvoorbeeld de zorgpremie al weer op. 8

9 De 4 weken zijn ook een probleem voor een vrouw onder de 27 jaar die met kind van haar partner weggaat, bijvoorbeeld vanwege geweld, en geen eigen inkomen heeft. Dan heeft die jonge vrouw in die maand geen mogelijkheid om iets anders te huren, omdat ze geen geld heeft. Crisisopvang is dan de enige mogelijkheid die overblijft. Bovendien duurt het steeds langer (meer dan 2 maanden soms) voordat besluiten over bijzondere bijstand, bijvoorbeeld over een lening voor woninginrichting genomen worden. Een gezin kan niet in een flat gaan wonen als daar alleen kale vloeren zijn. Daardoor zal men weer wat langer onnodig in een opvanghuis verblijven. 3. Investeren in crisisopvang Zolang maatregelen ter preventie van dakloosheid van gezinnen nog onvoldoende genomen zijn, moeten er voldoende plaatsen in de crisisopvang blijven. Om grote gezinnen (>2 kinderen) te huisvesten, moet er ook nieuwe locaties voor opvang gecreëerd en bekostigd kunnen worden. Deze opvang moet kindvriendelijk zijn. De Federatie Opvang heeft hiertoe samen met de Guusje Nederhorst Foundation op 4 februari 2012, de Dag van het Vergeten Kind een wensenlijst aan minister Opstelten van Veiligheid & Justitie overhandigd voor een kindvriendelijke opvang (bijlage). 4. Investeren in uitstroom dankzij goede huisvesting na de opvang en inkomensbeheer en schuldhulp Er is een tekort aan goedkope huisvesting ná de opvang. Voor de sociaal zwakkere gezinnen zijn meer plekken nodig voor zelfstandig wonen met begeleiding, zeker ook op het gebied van inkomensbeheer en schuldhulp. Die zijn er nu onvoldoende. Veel van deze gezinnen hebben blijvend een steuntje in de rug nodig. Zelfstandig wonen met begeleiding is ook goedkoper dan het wonen in de crisisopvang. 9

10 Bijlage 1 Kinderen in de maatschappelijke opvang Leeftijdscat Subtotaal TOTAAL < 18 jr 2009 Meegekomen kinderen Hoofdaan- Meegekomen melders kinderenn Hoofdaan- melders Toename aantal meegekomen kinderen onder de 18 jaar in de MO van : =416 (=19%) MO 2010 Leeftijd naar geslacht n = Vrouw Man Het aantal meegekomen kinderen onder de 18 jaar is Daarvan vallen er 391 in de leeftijdscategorie van 12 t/m 17 jaar. Het aantal hoofdaanmelders van 12 t/m 17 jaar bedraagt 993. Dit zijn dus cliënten die zich zelfstandig hebben aangemeld en/of zelfstandig hulp hebben gekregen vanuit de Maatschappelijke Opvang. Het totaal aantal hoofdaanmelders onder de 23 jaar is

11 Bijlage 2 Reacties leden In deze bijlage staan citaten van leden die reageerden op de vragen van de Federatie Opvang 1. We zien zeker een toename Dit zien wij zelf en onze verwijzers geven dit ook aan. We hebben binnen al onze voorzieningen, grotendeels voor individuele daklozen, een aantal specifieke voorzieningen voor gezinnen. Die appartementen zitten altijd vol. Voor deze opvangmogelijkheid leggen we geen wachtlijsten aan. Het betreft immers crisisopvang. De gemiddelde verblijfsduur van een gezin in de crisisopvang is een half jaar (voor individuele opvang is dat gemiddeld 3 maanden). Het aantal afwijzingen van gezinnen in 2011 was 333. Dat betreft een kwart van het totale aantal afwijzingen. 2. Ja, ook wij hebben te maken met een behoorlijke toename van opname-vragen van gezinnen. Vooral meer volledige gezinnen in verband met huisuitzetting door gedwongen verkoop van de woning. We hebben nu ook te maken met uitgeprocedeerde slachtoffers (1-oudergezinnen) van mensenhandel. Helaas beschik ik niet over cijfers en wij werken niet met wachtlijsten. 3. Dat is voor ons zeker herkenbaar. Met periodes is er een toeloop van aanmelding van gezinnen, soms ook omdat andere opvang (vrouwenopvang) vol zit. Wij krijgen ook regelmatig aanmeldingen van 2-ouder gezinnen. De laatste maanden zijn de aanmeldingen van gezinnen weer toegenomen. De cijfers inzake aanmeldingen van één ouder-gezinnen met kinderen zijn veruit in de meerderheid. 4. Wij merken in de praktijk dat er steeds meer gezinnen (merendeels vrouwen met kinderen) zich aanmelden voor een plaats binnen de opvang. Momenteel is er een toename van tienermoeders. 5. In 2010 waren er 8 gezinnen die gebruik maakten van de opvang. In 2011 waren dat 15 gezinnen.die gebruik maakten van de opvang, daarnaast hebben we voor 7 gezinnen een aanvraag gekregen. Van deze 7 staan er 4 nog op de wachtlijst. In 2012 zijn tot nu toe 6 aanvragen binnengekomen voor de opvang van een gezin. Voor 3 van deze gezinnen was er geen opname mogelijk, vanwege regiobeleid of omdat ze afkomstig zijn uit een ander EU-land. Als de vraag zo doorzet, zullen er dit jaar 36 gezinnen een beroep op opvang doen. Onze conclusie is, dat er zeker een toename is van de vraag naar opvang van gezinnen. We zien dat de toename vooral ligt in situaties waarin een stel gaat scheiden en de vrouw met kinderen op straat komt. Ook zien we de eerste gevallen binnenkomen van gedwongen verkoop van een huis. 6. Dat er sprake is van een stijging van het aantal gezinnen met kinderen in vergelijking met het eerste deel van 2011 en voorgaande jaren is zeker. 7. Bij onze instelling is sprake van een lichte afname van aanmeldingen. Er is wel een chronisch tekort aan plaatsen voor gezinnen met drie of meer kinderen. Wat we als probleem signaleren is dat de uitstroom uit onze voorzieningen steeds meer stagneert. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de lange tijd dat het duurt om een schuldregeling rond te krijgen. Verder doordat belastingschulden worden ingehouden op de huurtoeslag. Uitstroom naar zelfstandig wonen wordt hierdoor belemmerd. 8. We zien een toename in het aantal aanmeldingen van gezinnen. Deze toename is het sterkst zichtbaar bij de crisisopvang voor gezinnen. Het aantal aanmeldingen stijgt, de verblijfsduur neemt toe ten gevolge van complexere problematiek van de gezinnen. 11

12 9. Ja, wij zien in de praktijk een toename van de vraag naar opvang van gezinnen. Vooral de toename van de vraag voor acute opvang (crisisopvang). De gemiddelde verblijfsduur in de crisisopvang en de doorstroomvoorzieningen voor gezinnen neemt toe. Dit wordt veroorzaakt door complexere problematiek van gezinnen en gebrek aan doorstroommogelijkheden en beperkte beschikbaarheid van zelfstandige woningen. Dit veroorzaakt logischerwijs een stijging in het aantal gezinnen op de wachtlijsten en duur van de wachtlijstplaatsingen. Er is een duidelijke toename zichtbaar van het aantal aanmeldingen. De aanmeldingen stijgen van 110 in 2010 naar 164 in Daarnaast zien we een toename van het aantal afwijzingen wegens plaatsgebrek, 6 afwijzingen in 2010 ten opzichte van 35 afwijzingen in Ook de aanmeldingen en afwijzingen van de zogenaamde niet regio-gebonden en 'niet rechthebbende gezinnen nemen toe. 10 We houden vanaf 2009 specifieke cijfers van gezinnen bij, die zich aanmelden bij de crisisopvang. 2009: 168 aanmeldingen van gezinnen, waarvan we er 24 hebben kunnen opvangen. 2010: 233 aanmeldingen van gezinnen, waarvan we er 23 hebben kunnen opnemen. 2011: 242 aanmeldingen van gezinnen, waarvan we er 16 hebben kunnen opnemen. We hebben 12 appartementen waar we gezinnen opvangen. Je ziet dus tevens een ander verschijnsel in beeld komen: gemiddeld verblijft een gezin in 2009 en 2010 zo n 6 maanden in de Crisisopvang. In 2011 is de verblijfsduur voor een gezin 8 maanden. We zien een jaarlijkse groei in het aantal unieke gezinnen dat zich bij de Crisisopvang aanmeldt. Dit naast een afname van het aantal gezinnen dat we opnemen. Dus we moeten tegen een groter aantal gezinnen nee zeggen. Aan het inkomen dat gezinnen bij ons moeten opgeven om de eigen bijdrage te kunnen berekenen, kunnen we aflezen of een gezin een lager of middenklasse gezin is. Daarin zien wij geen trendverschuiving. Het gaat bij ons al jaren bijna uitsluitend om mensen met het laagste inkomensniveau (uitkering). 11. Wij krijgen gemiddeld eens per week een (min of meer serieus) verzoek voor gezinsopvang. Dit aantal is al enige tijd stabiel. Hierbij moet bedacht worden dat wij in de stad niet bekend staan als voorziening die mogelijkheden heeft voor gezinsopvang. Ik kan mij voorstellen dat de collega MOinstellingen in de stad meer vragen krijgen. 12. We zien zeker een toenemende vraag om opvang van gezinnen. In al onze afdelingen geldt: Toename van grotere gezinnen (meer dan 4 kinderen). Toename van begeleidingsduur vanwege complexe meervoudige problematiek en noodzaak om (vrijwillig of gedwongen) jeugdzorg in te zetten. In 2011 hadden we op 6 plaatsen begeleid wonen voor jonge moeders en een voortdurende wachtlijst van 5. We moesten 11 jonge moeders wegens plaatsgebrek afwijzen. In datzelfde jaar zaten er op de algemene crisisopvang (met 10 plaatsen) 13 gezinnen met jonge kinderen en moesten we 20 gezinnen afwijzen wegens plaatsgebrek. Ook bij het begeleid wonen voor (eenouder) gezinnen is er een wachtlijst en moeten we steeds vaker nee verkopen, vooral voor grotere gezinnen (meer dan 4 kinderen). In 2010 en 2011 meldden zich voor het eerst ook gezinnen (ouders) met kind(eren) bij de dag- en nachtopvang voor dak- en thuislozen. 13. Het is lastig om te beoordelen of er sprake is van een toename van het aantal vragen naar opvang van gezinnen in de algemene crisisopvang. De druk op de openstaande plaatsen is al jaren groot!! Ook zijn er vragen voor opvang als er sprake is van een zeer hoge schuldenlast, waaronder ook huurschulden die niet binnen afzienbare tijd zijn af te lossen en huisuitzetting. Deze groep nemen we in principe niet op als er niet ook sprake is van veiligheidsproblematiek, je kunt nl. niet in de crisisopvang komen wonen. Uit huis gezette mensen worden door de woningcorporatie ook niet toegelaten in een woning van Sociale Pensions. De woningcorporatie heeft nl. de regel: eenmaal uit 12

13 huis gezet wegens overlast of zeer hoge huurschulden, dan kunnen deze huurders de eerste drie jaren geen woning huren en geen goed huurdersverklaring krijgen. Dit heeft er al wel twee keer voor gezorgd dat een opname in een Sociaal Pension woning niet door heeft kunnen gaan. Ook gezinnen waarin sprake is van LVG problematiek in combinatie van het moeten opvoeden van kinderen en schulden, zien we al jaren (de wens voor opname komt dan veelal van een jeugdzorg instelling), ook jonge meiden (wel of niet met kind/ zwanger), zitten in deze aanmeldingen.. 13

14 Bijlage 3 Reacties leden n.a.v. telefonische interviews Enkele instellingen zijn na gebeld voor meer achtergrondinformatie. Hieronder volgen enkele citaten uit de interviews. 1. Wij hebben nooit met gezinnen te maken gehad en nu opeens krijgen we verschillende gezinnen die bij ons aankloppen. Nu is er een gezin dat bij vrienden op de zolder zit. Daar zitten we mee in onze maag. Er is te weinig ruimte voor opvang. Gezinnen dreigen opgesplitst te worden, waarbij vader ergens anders wordt opgevangen dan moeder en kinderen. 2. We hebben plek voor 12 gezinnen. Gezinnen hebben een eigen huiskamertje en slaapkamertje. Aan de onderkant van het gebouw worden de alleenstaanden opgevangen. Gezinnen houden we bij de crisisopvang apart. Ik signaleer dit wel als een heikel punt. Voor gezinnen: als je geluk hebt, kan je de volgende dag terecht. Als je bij je zus of moeder zit, sta je op de wachtlijst. In een vervelend geval kan het twee maanden duren voordat je opgenomen kan worden op de crisisopvang. Ik durf niet zomaar te zeggen dat het meer 'burgermensen' betreft. Gezinnen zijn ook wel vaak gebroken gezinnen. Vaak jonge vrouwen die in onderhuur zitten. Als de corporaties dat horen worden ze eruit gegooid. En daarnaast zien we wat zwakkere vrouwen die bij een man wonen en dan gaat het mis. Het gaat ook om volledige gezinnen met hoge schulden. Ze maken veel te makkelijk schulden. Ze hebben hoge schulden, weinig doorstroommogelijkheden, want ze moeten concurreren met normale gezinnen die ook een huurhuis willen. Individuen kan je makkelijker vragen een kamer te zoeken. Dat kan je met een gezin niet doen. Dus doorstroom naar een zelfstandige woonvorm is beperkt, ook doorstroom naar begeleid wonen duurt lang. Er zijn maar weinig huizen beschikbaar gesteld door corporaties voor deze categorie mensen. Ook wel te begrijpen gezien de krapte op de huizenmarkt. Maar dan zit je met zo n gezin dus lang in de Crisisopvang te wachten totdat er een huis komt. Daar is de Crisisopvang eigenlijk niet voor bedoeld, maar bij gebrek aan beter is dit nog het beste alternatief. Had je meer huizen ter beschikking voor begeleid wonen, dan hoefde je gezinnen vaak niet zo lang of zelfs helemaal niet in de Crisisopvang op te vangen. En dat zou weer geld schelen, want opvang in een Crisisopvang is duurder (vanwege 7 x 24-uursopvang) dan een vorm van begeleid wonen. 3. In januari 2010 was er al verontrusting. Die trend zet wel door. Het is een lastig probleem om gezinnen onder te brengen. Wij hebben wel beperkt reguliere crisisopvang en daarin gezinskamers gecreëerd. Het zijn er nu een stuk of 6. Dat is behelpen. We proberen wel met woningcorporaties samen te werken om mensen terug te krijgen in een regulier huis. Wat we als oorzaak zien: economische crisis, gezinnen hebben het moeilijker. De incasso s gaan sneller, dan staat ze met de rug tegen de muur. Zolang ik hier werk, is er nooit een kamer leeg. We zien een toename van het aantal gezinnen dat gebruik maakt van ons noodbed. Noodbedden zijn bedoeld voor 1 dag, maar worden steeds langer bezet door gebrek aan doorstroming. Het aantal kinderen dat meekomt naar het noodbed is gestegen van 45 naar Vorig jaar hebben we hierover gesprekken gevoerd met wethouders en wat mij dan opviel was dat men wel trots is op preventieteams. Ik vind dat daar vraagtekens bij gezet mogen worden. Het aantal aanmeldingen van complete gezinnen is heel hoog. De indruk is dat dat een stijgende lijn geeft. Vorig jaar kregen we wel 1500 aanmeldingen. Het gaat echt wel om een stevige groep hoor. We doen een project Kinderen in de opvang. Stevig aantal. Voor die 25 kinderen willen we ook meer aandacht. Ik ben absoluut van de toename overtuigd. De vraag is of wij dat cijfermatig aan kunnen tonen. We gaan concreet in het aantal opvangplaatsen achteruit, omdat de wethouders denken en vinden dat al die preventieve netwerken helpen en dat daardoor juist minder opvang nodig is. Zowel mijn collega van cluster Wonen als ik merken duidelijk een toename van deze doelgroep. We merken het, maar kunnen het nog onvoldoende hard maken, omdat we recent pas gestart zijn met aantallen registreren. Maar dat zal dus dit jaar helaas wel blijken. 14

15 5. Dat er nu ook (incidenteel) gezinnen zich via de dag- en nachtopvang melden, dat is iets waar wij van schrikken. Dat is voor 't eerst. Die zwerven rond en komen binnenvallen. De echte zwervers. Daarnaast hebben wij algemene crisisopvang, daar word je vaak naartoe verwezen. Daarbij gaat het om gezinnen die plotsklaps op straat worden gezet (met financiële problemen en daarnaast vaak meer problemen). Toen het ons opviel in 2011 dat het aantal gezinnen dat zich daarvoor aanmeldde toenam, zijn wij het gaan bijhouden (13 gezinnen geplaatst en 20 gezinnen afgewezen). Daarom zijn we nu vanaf 2012 echt gaan tellen, zodat we ook naar de gemeente een goed verhaal hebben. In principe is crisisopvang niet plaatsgebonden, maar je ziet wel dat steeds meer grote steden de boel op slot zetten voor mensen buiten de regio. Hoe verklaart u de toename? Economische crisis. We zijn de toename aan het voelen vanaf Mensen die in de schulden zijn, maar ook gezinnen die door de crisis minder een beroep kunnen doen op hun omgeving. 15

16 Bijlage 4 Overzicht van de respondenten De volgende instellingen hebben aan deze quick scan meegewerkt 1. Ede Johanniter Opvang 2. Tilburg SMO Midden Brabant Traverse 3. Amsterdam HVO-Querido de Roggeveen 4. Heerlen Stichting Rimo 5. Rotterdam Stichting Ontmoeting 6. Nijmegen Iriszorg 7. Arnhem Iriszorg 8. Helmond SMO Helmond 9. Vlaardingen Stichting Elcerlyc 10. Hilversum De Vluchtheuvel RIBW Gooi & Vechtstreek 11. Leeuwarden Zienn 12. Amersfoort Kwintes 13. Alkmaar DNO 14. Leiden De Binnenvest 15. Breda SMO Breda 16. Venlo Moveoo 17. Utrecht Stichting de Tussenvoorziening 18. Eindhoven Neos 19. Goes Emergis maatschappelijke opvang 20. Oss SMO Verdihuis Een viertal instellingen hebben aangegeven niet als bron genoemd te willen worden. 16

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen Bijlage 2 Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen 1. Wat is het aandeel feitelijke huisuitzettingen? 0,8% 0,7% 0,6% 0,5%

Nadere informatie

Docloods Nr. Rotterdam, 15 november 2011.

Docloods Nr. Rotterdam, 15 november 2011. Rotterdam, 15 november 2011. Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van de raadsleden J. Bokhove en N. El Ouali (Groenlinks) over dakloosheid van vaders met kinderen. Aan de Gemeenteraad.

Nadere informatie

Federatie Opvang: Flyer tabellen 2003

Federatie Opvang: Flyer tabellen 2003 Baten lasten MO (mln. Euro) Jaar Gemeente subsidie Federatie Opvang: Flyer tabellen 2003 Balans MO Baten Lasten Totalen Overige Overige Totaal Exploitatie Totaal GGZ Clienten AWBZ Personeel Huisvesting

Nadere informatie

Maatschappelijke opvang: trends en ontwikkelingen Verdiepingssessie Stedelijk Kompas Gemeente Eindhoven 31 maart 2015 Mathijs Tuynman

Maatschappelijke opvang: trends en ontwikkelingen Verdiepingssessie Stedelijk Kompas Gemeente Eindhoven 31 maart 2015 Mathijs Tuynman Improving Mental Health by Sharing Knowledge Maatschappelijke opvang: trends en ontwikkelingen Verdiepingssessie Stedelijk Kompas Gemeente Eindhoven 31 maart 2015 Mathijs Tuynman Deze presentatie Deze

Nadere informatie

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 metingen 2009-2012 Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 A. Kruize B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten Almelo en Enschede, de maatschappelijke opvang willen vormgeven,

Nadere informatie

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c.

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c. Zoefermeer VERGADERING B&W ó.d. IJ NOV 2009 B&W DM^nr. 2009/20150 Advies 090641 Datum: 03-11-2009 Versie: 1 Conform advies bésldtëh Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen Verantwoordelijk Portefeuille

Nadere informatie

Het advies van de ASD.

Het advies van de ASD. Het advies van de ASD. Ongevraagd advies De ASD heeft in de afgelopen maanden met meerdere partijen gesproken over de opvang van daklozen. Dit naar aanleiding van een wijziging in de opvang van daklozen.

Nadere informatie

OMGEKEERDE UITVOERINGSIMPULS. Donutdocument briefadressen

OMGEKEERDE UITVOERINGSIMPULS. Donutdocument briefadressen OMGEKEERDE UITVOERINGSIMPULS Donutdocument briefadressen DONUT 1 // Functionele Ruimte BRP Casus: Het probleem van Marco Marco werd tijdens de crisis ontslagen. Hij kon de hypotheek van zijn huis niet

Nadere informatie

Zwerfjongeren in Nederland: een heldere definitie

Zwerfjongeren in Nederland: een heldere definitie Zwerfjongeren in Nederland: een heldere definitie Zwerfjongeren in Nederland: een heldere definitie Deze brochure is bedoeld voor iedereen die beroeps- en beleidsmatig met zwerfjongeren werkt. Zwerfjongeren

Nadere informatie

beeld van de opvang feiten en cijfers 2011

beeld van de opvang feiten en cijfers 2011 beeld van de opvang feiten en cijfers 2011 1 i n h o cliënten in de maatschappelijke opvang u 24 colofon d 4 Interview met voorzitter Jan Laurier 8 belangrijkste uitkomsten 2011 10 de cliënten Totalen

Nadere informatie

Gezinnen in de maatschappelijke opvang

Gezinnen in de maatschappelijke opvang M. Planije, M. Tuynman Gezinnen in de maatschappelijke opvang Opvang en ondersteuning van dakloze gezinnen Gezinnen in de maatschappelijke opvang Opvang en ondersteuning van dakloze gezinnen Trimbos-instituut,

Nadere informatie

Preventie en aanpak van dakloosheid van gezinnen bij vier centrumgemeenten

Preventie en aanpak van dakloosheid van gezinnen bij vier centrumgemeenten Preventie en aanpak van dakloosheid van gezinnen bij vier centrumgemeenten Rapportage tweede deelonderzoek naar dakloosheid bij gezinnen na huisuitzetting Opdrachtgever: Federatie Opvang Amersfoort Uitgevoerd

Nadere informatie

Gooische daklozen. S. Biesma. R. van der Stoep. R. Nijkamp. B. Bieleman. Aard en omvang daklozen Gooi en Vechtstreek

Gooische daklozen. S. Biesma. R. van der Stoep. R. Nijkamp. B. Bieleman. Aard en omvang daklozen Gooi en Vechtstreek Gooische daklozen Aard en omvang daklozen Gooi en Vechtstreek S. Biesma R. van der Stoep R. Nijkamp B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl

Nadere informatie

Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Reglement van Orde van de Raad 2011 Docs.nr 4402318

Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Reglement van Orde van de Raad 2011 Docs.nr 4402318 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Reglement van Orde van de Raad 2011 Docs.nr 4402318 Nr. 2013-99 Vragen van raadslid Frits Schoenmaker (SP), over Huurverhogingen n.a.v. WSW-rapport,

Nadere informatie

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015 Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan Regionaal beleidsteam Datum 17 februari 2015 Opgesteld door, telefoonnummer Renée Veldkamp, 9534 Onderwerp Ondersteuning voor adreslozen De laatste

Nadere informatie

Actieplan D66 Maatschappelijke opvang. Vergroot toegankelijkheid van hulp voor daklozen!

Actieplan D66 Maatschappelijke opvang. Vergroot toegankelijkheid van hulp voor daklozen! Actieplan D66 Maatschappelijke opvang Vergroot toegankelijkheid van hulp voor daklozen! Vera Bergkamp, Tweede Kamerlid D66 Maart 2016 1 I. Inleiding Opvanglocaties in Nederland zijn overvol. In de afgelopen

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Doelen en uitgangpunten van het gemeentebestuur

1. Inleiding. 2. Doelen en uitgangpunten van het gemeentebestuur Programma van Eisen volgens TRILL voor Stichting Maatschappelijke Opvang (SMO) ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL categorale opvang voor slachtoffers mensenhandel De categorale opvang voor slachtoffers van mensenhandel (COSM) omvat 70 veilige opvangplekken en is in

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 20151020 NETQ verwarde personen/ggz Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

Monitor dakloosheid en chronische verslavingsproblematiek

Monitor dakloosheid en chronische verslavingsproblematiek Monitor dakloosheid en chronische verslavingsproblematiek Twente 2012 metingen 2006-2011 A. Kruize S. Biesma B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten en Enschede, de maatschappelijke

Nadere informatie

Opvang van gezinnen na huisuitzetting

Opvang van gezinnen na huisuitzetting Het stereotype beeld van een dakloze is dat hij een alleenstaande man is Opvang van gezinnen na huisuitzetting Tussenrapportage onderzoek Opdrachtgever: Federatie Opvang Amersfoort Uitgevoerd door: Drs

Nadere informatie

Sociale Zaken en Werkgelegenheid gemeente Rotterdam

Sociale Zaken en Werkgelegenheid gemeente Rotterdam QUICK-SCAN: GEVOLGEN REGIOBINDING ROTTERDAM COLOFON INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat 2C Goudsesingel 184 Telefoon

Nadere informatie

v r o u w e n o p v a n g R SA MANUS informatie voor verwijzers

v r o u w e n o p v a n g R SA MANUS informatie voor verwijzers v r o u w e n o p v a n g R SA MANUS informatie voor verwijzers Vrouwenopvang Rosa Manus is een instelling voor opvang van en hulpverlening aan mishandelde of met mishandeling bedreigde vrouwen en hun

Nadere informatie

Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014. Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid

Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014. Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014 Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid Raadscarrousel Drechtsteden 2 oktober 2012 Opbouw presentatie 1. Maatschappelijke Zorg (Wmo prestatievelden 7, 8 en

Nadere informatie

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015

Memorandum. Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Aan Regionaal beleidsteam. Datum 17 februari 2015 Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan Regionaal beleidsteam Datum 17 februari 2015 Opgesteld door, telefoonnummer Renée Veldkamp, 9534 Onderwerp Ondersteuning voor adreslozen De laatste

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Wij vinden dit, gelet op het coalitieakkoord waarin staat vermeld dat er geen mensen buiten de boot zullen vallen, onverteerbaar.

gemeente Eindhoven Wij vinden dit, gelet op het coalitieakkoord waarin staat vermeld dat er geen mensen buiten de boot zullen vallen, onverteerbaar. gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst00037 Beslisdatum B&W 7 januari 2014 Dossiernummer 14.02.103 (12) Raadsvragen van het raadslid dhr. A. Rennenberg (OAE) over dakloze gezinnen en kinderen die zonder

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Gemeenteraad van Haarlem. Haarlem, april 2009. Geachte voorzitter,

Aan de voorzitter van de Gemeenteraad van Haarlem. Haarlem, april 2009. Geachte voorzitter, Aan de voorzitter van de Gemeenteraad van Haarlem Haarlem, april 2009 Geachte voorzitter, Conform artikel 36 van het Reglement van Orde doen wij u hierbij een initiatiefvoorstel toekomen over een woonhotel

Nadere informatie

Den Haag, 17 mei 2000

Den Haag, 17 mei 2000 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 17 mei 2000 Hierbij leg ik aan uw Kamer over, conform artikel 10a, lid 6 van de Welzijnswet 1994, de tekst van de algemene maatregel

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia.

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia. De heer P. Beeldman Westeinde 12 2841 BV MOORDRECHT ** verzenddatum 27 mei 2014 onderwerp uw kenmerk bijlage afdeling VROM behandeld door J.D. Lindeman telefoon 0180-639976 Geachte heer Beeldman, Op 19

Nadere informatie

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Stand van zaken zomer 2014 Inleiding Op dit moment volstrekt zich een grote verandering binnen de sociale huursector. Dit is het gevolg van het huidige

Nadere informatie

Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen

Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen Onderzoeksteam: Marieke Holl, Dorieke Wewerinke, Sara Al Shamma, Linda van den Dries en Judith Wolf 29 oktober 2013 Studie naar huisuitzetting (Omz ZonMw)

Nadere informatie

2008D17655 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2008D17655 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2008D17655 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Justitie heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Justitie naar aanleiding van de brief van 27 oktober 2008 inzake

Nadere informatie

Quickscan versterken preventie huisuitzettingen. Eindrapport

Quickscan versterken preventie huisuitzettingen. Eindrapport Quickscan versterken preventie huisuitzettingen Eindrapport Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Nadere informatie

Presentatie Voorkomen Huisuitzettingen. Van curatief naar preventief.

Presentatie Voorkomen Huisuitzettingen. Van curatief naar preventief. Presentatie Voorkomen Huisuitzettingen Van curatief naar preventief. Gezamenlijke doelen Het voorkomen van of het vroegtijdig signaleren van huurachterstand om woningontruimingen te voorkomen. Zowel huurder,

Nadere informatie

Jeugdzorg in Gelderland september 2011

Jeugdzorg in Gelderland september 2011 Jeugdzorg in Gelderland september 2011 Voor u ligt het derde infoblad 2011. In dit infoblad zijn de actuele cijfers over de ontwikkelingen en prestaties in de Gelderse jeugdzorg kort weergegeven. Tevens

Nadere informatie

Monitor dakloosheid en chronische verslavingsproblematiek Enschede 2014

Monitor dakloosheid en chronische verslavingsproblematiek Enschede 2014 metingen 2008-2013 Monitor dakloosheid en chronische verslavingsproblematiek Enschede 2014 A. Kruize B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten Almelo en Enschede, de maatschappelijke

Nadere informatie

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 De Hypotheek Index geeft ieder kwartaal inzicht in het consumentengedrag op het gebied van hypotheken. De kerncijfers zijn afkomstig van De Hypotheker die met ruim 10 procent

Nadere informatie

Sluitende aanpak. voor risico- en. probleemjongeren

Sluitende aanpak. voor risico- en. probleemjongeren Sluitende aanpak voor risico- en probleemjongeren Stad van jongeren Rotterdam is een stad van jongeren. Dat is een statistisch gegeven. Maar je ziet het ook als je op straat loopt. Overal jonge mensen

Nadere informatie

betreft Toelichting subsidieaanvraag Het Kopland (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang) en het Steunpunt huiselijk geweld

betreft Toelichting subsidieaanvraag Het Kopland (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang) en het Steunpunt huiselijk geweld College van B&W Postbus 20001 9700PB GRONINGEN referentie HKU14/110/Dir/GL betreft Toelichting subsidieaanvraag Het Kopland (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang) en het Steunpunt huiselijk geweld datum

Nadere informatie

Huisvesting van woningzoekenden in opvanghuizen

Huisvesting van woningzoekenden in opvanghuizen > Retouradres Postbus 30941 2500 GX Den Haag de colleges van burgemeester en wethouders Huisvesting van woningzoekenden in opvanghuizen Directie, Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl

Nadere informatie

BRANCHEBEELD FEDERATIE OPVANG 2008

BRANCHEBEELD FEDERATIE OPVANG 2008 BRANCHEBEELD FEDERATIE OPVANG 2008 Voor u ligt het Branchebeeld 2008 van de Federatie Opvang. Deze uitgave wordt uitsluitend op papier aan directeuren van lidinstellingen van de Federatie Opvang verspreid.

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler)

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer 04.R94O.OOI Inboeknummer o4toooyss Classificatienummer 43I.6oy Dossiernurnmer sp juli aoo4 Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) Betreft evaluatie en ontwikkelingen

Nadere informatie

Daklozenopvang landelijk toegankelijk?

Daklozenopvang landelijk toegankelijk? Daklozenopvang landelijk toegankelijk? Onderzoek naar regiobinding en landelijke toegankelijkheid van de maatschappelijke opvang 1 Samenvatting Iedere dak- of thuisloze die zich legaal in Nederland bevindt

Nadere informatie

Crisisopvang. onderzoek naar het oneigenlijk gebruik

Crisisopvang. onderzoek naar het oneigenlijk gebruik onderzoek naar het oneigenlijk gebruik Gemeente Nijmegen Afdeling Onderzoek en Statistiek april 2003 Inhoudsopgave 1 Probleemstelling en onderzoeksopzet 3 1.1 Aanleiding van het onderzoek 3 1.2 Probleemstelling

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

HANDREIKING. Landelijke toegankelijkheid in de maatschappelijke opvang

HANDREIKING. Landelijke toegankelijkheid in de maatschappelijke opvang HANDREIKING Landelijke toegankelijkheid in de maatschappelijke opvang Handreiking Landelijke toegankelijkheid in de maatschappelijke opvang Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 Aanleiding en doel van de handreiking

Nadere informatie

Sociaal-medische zorg voor dak- en thuislozen in Nederland

Sociaal-medische zorg voor dak- en thuislozen in Nederland Sociaal-medische zorg voor dak- en thuislozen in Nederland 1e Nederlandse Straatdokters Symposium Zwerven door de Zorg s-hertogenbosch 4 november 2014 Igor van Laere Dak- en thuislozen in Nederland 66,000

Nadere informatie

Resultaten van het IND-dossieronderzoek

Resultaten van het IND-dossieronderzoek Bijlage 1. Resultaten van het IND-dossieronderzoek 1. Inleiding In de kabinetsnota Privé geweld-publieke zaak, die de Minister van Justitie op 12 april 2002 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, is aandacht

Nadere informatie

Onderzoek Inkomensafhankelijke huurverhoging

Onderzoek Inkomensafhankelijke huurverhoging Onderzoek Inkomensafhankelijke huurverhoging 18 april 2014 Over dit onderzoek Aan het onderzoek deden 6.914 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee die in een huurhuis wonen. Hiervan wonen 5.488 mensen

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg

Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg De zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) (Bron: GGD Amsterdam) bevat onder andere het domein huisvesting. Het afwegingskader in deze bijlage is afgeleid van deze zelfredzaamheidsmatrix.

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

TOELICHTING. Aldus zijn er 6 groepen te onderscheiden:

TOELICHTING. Aldus zijn er 6 groepen te onderscheiden: TOELICHTING Algemene opmerkingen De Wet Werk en Bijstand (WWB) draagt in artikel 8 de gemeenteraad op een verordening vast te stellen waarin het door de gemeente gevoerde beleid ten aanzien van de verhoging

Nadere informatie

De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG

De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Bijlagen 3 Inlichtingen bij Uw kenmerk GVM2522185 Dossier/volgnummer 55807A-051

Nadere informatie

EEn GEBUnDELDE aanpak voor Brabantse daken thuislozen

EEn GEBUnDELDE aanpak voor Brabantse daken thuislozen EEn GEBUnDELDE aanpak voor Brabantse daken thuislozen 1 Wij geven thuis! U ook? De Brabantse steden tellen steeds meer kwetsbare burgers zoals daken thuislozen en zwerfjongeren. Zowel hun aantal als de

Nadere informatie

Monitor Stedelijk Kompas 2013

Monitor Stedelijk Kompas 2013 Michel Planije, Lex Hulsbosch, Mathijs Tuynman Monitor Stedelijk Kompas 2013 Plan van aanpak maatschappelijke opvang in 39 centrumgemeenten 20 13 Michel Planije Lex Hulsbosch Mathijs Tuynman Monitor Stedelijk

Nadere informatie

Advie zen en Meldingen over Kindermishandeling in 2003

Advie zen en Meldingen over Kindermishandeling in 2003 Advie zen en Meldingen over Kindermishandeling in 23 Registratiegegevens van de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling Iedereen die zich zorgen maakt over een kind in zijn of haar omgeving kan contact

Nadere informatie

Jong en Ouder ontschotting in de opvang van jonge ouders

Jong en Ouder ontschotting in de opvang van jonge ouders YOUKÉ Jong en Ouder ontschotting in de opvang van jonge ouders Sprekers: Arieke van Andel: gemeente Amersfoort Mariette Rutjes: leidinggevende cluster vrouwenopvang en gezinnen Inleiding Ontschotting in

Nadere informatie

Aanpak: Interventieteam Gezinnen. Beschrijving

Aanpak: Interventieteam Gezinnen. Beschrijving Aanpak: Interventieteam Gezinnen De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: Fier

Nadere informatie

Voor mensen die niet bestaan, maar er wel zijn.

Voor mensen die niet bestaan, maar er wel zijn. Voor mensen die niet bestaan, maar er wel zijn. De rol en functie van de Nico Adriaans Stichting in én naast de MO-keten. Voorwoord Ieder mens heeft behoefte aan een veilige haven, een plek waar hij of

Nadere informatie

12 Belangrijke adressen, telefoonnummers en spreekuren

12 Belangrijke adressen, telefoonnummers en spreekuren Dak- en thuislozen In deze brochure 3 Dak- en thuisloos 4 Dakloos 6 Thuisloos 7 Het locatiebezoek 9 Klachten en bezwaar 10 Schema: locatiebezoek 10 Beheer van uw uitkering 12 Belangrijke adressen, telefoonnummers

Nadere informatie

IVO onderzoek: Zorg voor zwerfjongeren met ernstige problematiek in Rotterdam. Van onderzoek naar praktijk

IVO onderzoek: Zorg voor zwerfjongeren met ernstige problematiek in Rotterdam. Van onderzoek naar praktijk IVO onderzoek: Zorg voor zwerfjongeren met ernstige problematiek in Rotterdam Van onderzoek naar praktijk 22-11-2011 Van onderzoek naar praktijk Doelgroep IVO onderzoek: Dak- en thuisloze jongeren met

Nadere informatie

VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Aanleiding Met het Verbeterplan Maatschappelijke Opvang, Verslavingszorg en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg

Nadere informatie

Check je Kamer 2010/2011 Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) Check je kamer 2010/2011 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt

Check je Kamer 2010/2011 Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) Check je kamer 2010/2011 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt Check je kamer Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt 1 Dit is een uitgave van het Onderzoeksbureau van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie

Hoeveel vluchtelingen worden er in Sporthal De Waterkanten opgevangen? Het gaat om 150 vluchtelingen.

Hoeveel vluchtelingen worden er in Sporthal De Waterkanten opgevangen? Het gaat om 150 vluchtelingen. Veel gestelde vragen en antwoorden over crisisopvang Versie 20 oktober 2015, 10.30 uur Opvang in Lisse Waarom deze opvang voor vluchtelingen? Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft de Veiligheidsregio

Nadere informatie

Adviezen van de diverse raden voor het Regionaal Kompas Flevoland

Adviezen van de diverse raden voor het Regionaal Kompas Flevoland Adviezen van de diverse raden voor het Regionaal Kompas Flevoland 11 april 2015 Het Stedelijk Kompas Flevoland is tot 2015 het regionale beleidskader voor maatschappelijke opvang, verslavingszorg en openbare

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 111 Vragen van de leden

Nadere informatie

elckerlyc productenboek

elckerlyc productenboek elckerlyc productenboek 2015 Introductie Stichting Elckerlyc is een professionele, HKZ gecertificeerde organisatie, die sinds 1979 opvang biedt aan dak- en thuislozen, die als gevolg van diverse problematiek,

Nadere informatie

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf Dit onderzoek is uitgevoerd door het Bonger Instituut voor Criminologie van de Universiteit

Nadere informatie

Landelijke toegang maatschappelijke opvang

Landelijke toegang maatschappelijke opvang HANDREIKING Landelijke toegang maatschappelijke opvang VERSIE DECEMBER 2014 1 Aanleiding en doel van de tweede handreiking Vanaf 2010 zijn de financiële middelen die de centrumgemeenten ontvangen van het

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort De bestrijding van huiselijk geweld is een van de taken van gemeenten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO, nu nog prestatieveld

Nadere informatie

ARMOEDEBAROMETER 2015

ARMOEDEBAROMETER 2015 ARMOEDEBAROMETER 2015 Wat zeggen de cijfers? ARMOEDE GEWIKT EN GEWOGEN Kinderarmoede: 11.2% Sinds 2008 gestaag gestegen Toekomst: blijft stijgen Kinderarmoede vooral bij moeders met een migratiegeschiedenis

Nadere informatie

Zicht op actuele veiligheidsproblemen en risico s. Historie; vooruitkijken begint met terugkijken

Zicht op actuele veiligheidsproblemen en risico s. Historie; vooruitkijken begint met terugkijken Toelichting checklist persoonsgerichte aanpak op maat 10 mei 2016 Basisgegeven Bij de basisgegevens van het dossier gaat het om gegevens als datum aanmelding - wie heeft aangemeld dossiernummer, aanmaakdatum

Nadere informatie

Antwoord van burgemeester en wethouders

Antwoord van burgemeester en wethouders gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6436 Inboeknummer 15bst01082 Dossiernummer 15.32.103 (2.8.1) Beslisdatum B&W 4 augustus 2015 Raadsvragen Van de raadsleden dhr. N. Rennenberg en dhr. C. Verbeek (OAE)

Nadere informatie

Huizenmarkt stagneert door tekort aan betaalbare woningen

Huizenmarkt stagneert door tekort aan betaalbare woningen Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen Betreft : NVM-woningmarktcijfers vierde kwartaal 2007 Datum : Nieuwegein,

Nadere informatie

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz)

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) Waar gaan we het over hebben? Wie ben ik en waarom deze presentatie? Algemeen: beleidsregels en doelgroep Welke zorg valt voor onze doelgroep onder de AWBZ? Hoe wordt

Nadere informatie

Toelichting gegevens waarstaatjegemeente.nl bij de thema s:

Toelichting gegevens waarstaatjegemeente.nl bij de thema s: Toelichting gegevens waarstaatjegemeente.nl bij de thema s: - Jeugd en Jeugdhulpverlening - Onderwijs Oktober 2015 Ctrl/BI C. Hogervorst Het beeld dat bij dit thema naar voren komt past bij een grotere

Nadere informatie

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Openbaar Onderwerp Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Vanaf 1 januari 2015 hebben we een bed, bad en broodvoorziening

Nadere informatie

Amsterdam, 6 maart 2015. Beste betrokkenen,

Amsterdam, 6 maart 2015. Beste betrokkenen, Amsterdam, 6 maart 2015 Beste betrokkenen, Dit keer mag ik als plaatsvervangend ombudsman de (inmiddels al vierde) decentralisatiebrief schrijven. De ombudsman begint de gevolgen van de nieuwe wetgeving

Nadere informatie

Verordening eigen bijdragen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang gemeente Leeuwarden 2014

Verordening eigen bijdragen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang gemeente Leeuwarden 2014 Verordening eigen bijdragen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang gemeente Leeuwarden 2014 De raad van de gemeente Leeuwarden; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Naam Verordening eigen bijdragen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang gemeente Nijmegen (2013)

Naam Verordening eigen bijdragen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang gemeente Nijmegen (2013) Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2013 / 114 Naam Verordening eigen bijdragen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang gemeente Nijmegen (2013) Publicatiedatum 20 november 2013 Opmerkingen - Vaststelling

Nadere informatie

PAKKETGEBRUIKERS IN BEELD

PAKKETGEBRUIKERS IN BEELD 6 e rapport cijfers voedselbank G&O nov 2010- nov. 2011-1 Voedselbank Gooi & Omstreken Postbus 1125; 1270 BC ; 035-5338836/5339775 secretariaat@voedselbankgooi.nl PAKKETGEBRUIKERS IN BEELD Verslagjaar:

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dak- en Thuislozen CSA05.062. Aanleiding

Beleidsnotitie Dak- en Thuislozen CSA05.062. Aanleiding Onderwerp CSA05.062 Beleidsnotitie Dak- en Thuislozen Aanleiding In 2004 is al een begin gemaakt met de formulering van genoemd beleid rond dak- en thuislozen. Medio 2004 is in de Commissie Samenleving

Nadere informatie

Vraag & Antwoord. De toetsingscriteria

Vraag & Antwoord. De toetsingscriteria Vraag & Antwoord De toetsingscriteria Hoe zijn de nu vastgestelde toetsingscriteria tot stand gekomen? Waarom wordt deze tussenstap, het vaststellen van de toetsingscriteria, genomen? Hoe is de veiligheidsmonitor

Nadere informatie

Moviera Aanpak huiselijk geweld

Moviera Aanpak huiselijk geweld Moviera Aanpak huiselijk geweld 2 moviera Moviera 3 Moviera Moviera is door een fusie tussen VieJa Utrecht en Hera ontstaan op 28 augustus 2012. De nieuwe organisatie richt zich op innovatie en verandering.

Nadere informatie

Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zoetermeer 2013-2015

Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zoetermeer 2013-2015 Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zoetermeer 2013-2015 Voorwoord Een belangrijke kerkelijke/diaconale missie luidt: helpen wie geen helper heeft. Naast de reeds eeuwenoude diaconale hulpverlening aan gezinnen

Nadere informatie

CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN. als gevolg van een huurschuld tussen corporaties, Kredietbank en gemeente Moerdijk

CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN. als gevolg van een huurschuld tussen corporaties, Kredietbank en gemeente Moerdijk CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN als gevolg van een huurschuld tussen corporaties, Kredietbank en gemeente Moerdijk CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN ALS GEVOLG VAN EEN HUURSCHULD tussen Woningcorporatie

Nadere informatie

Vraag en antwoord: Bijstand aan vergunninghouders

Vraag en antwoord: Bijstand aan vergunninghouders Vraag en antwoord: Bijstand aan vergunninghouders SZW, versie 19 januari 2016 Krijgen vergunninghouders de inrichtingskosten vergoed? Het college van B&W heeft de bevoegdheid en verantwoordelijkheid of

Nadere informatie

Voorkomen huisuitzettingen. Catelijne Akkermans mmv Lisette Smink Stichting Eropaf!

Voorkomen huisuitzettingen. Catelijne Akkermans mmv Lisette Smink Stichting Eropaf! Voorkomen huisuitzettingen Catelijne Akkermans mmv Lisette Smink Stichting Eropaf! Meldpunt Voorkomen Huisuitzettingen http://huisuitzetting.info/welkom.aspx Landelijk Steunpunt en Kennisnetwerk Voorkomen

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Samenvatting Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Voor de tweede keer heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) de situatie van (ex-)gedetineerden op de gebieden identiteitsbewijs,

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Jaarverslag. schulddienstverlening 2013. Een goede start

Jaarverslag. schulddienstverlening 2013. Een goede start Jaarverslag schulddienstverlening 2013 Een goede start 1. Aanleiding In 2012 heeft u het beleidsplan schulddienstverlening: De kanteling van schuldhulpverlening naar schulddienstverlening vastgesteld.

Nadere informatie

A d v i e z e n e n M e l d i n g e n o v e r K i n d e r m i s h a n d e l i n g i n 2 0 0 5

A d v i e z e n e n M e l d i n g e n o v e r K i n d e r m i s h a n d e l i n g i n 2 0 0 5 A d v i e z e n e n M e l d i n g e n o v e r K i n d e r m i s h a n d e l i n g i n 2 0 0 5 Registratiegegevens van de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling Elk Bureau Jeugdzorg heeft een Advies-

Nadere informatie