Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004"

Transcriptie

1 Studiedag De modernisering van het begroten in België Brussel, 11 mei 2004

2 Internationale trends in overheidsbegroten Prof. dr. Geert Bouckaert

3 A. Internationale trends Inhoud 1. Gebruik van prestatiegegevens in de begroting 2. Evolutie naar accrual budgeting B. Uitdagingen voor de invoering van resultaatgericht begroten 1. Kritische succesfactoren 2. Kritische faalfactoren C. Resultaatgericht begroten in een Belgische context

4 A. Internationale trends

5 1. Gebruik van prestatiegegevens 18 van de 25 onderzochte OESO landen neemt informatie over prestaties en effecten op in de begroting (OESO & Wereld Bank Survey 2003) Welke informatie? Middelen Activiteiten- Prestaties Effecten In welk deel van de begroting? machtigende begroting versus memorie van toelichting Drie clusters: I. Effectbegroting II. Outputbegroting III. Informatie over prestaties en effecten als toelichting bij de traditionele begroting

6 Cluster I: Effectbegroting Machtigende begroting gestructureerd volgens beleidseffecten of outcomes Toelichting met informatie over prestaties en effecten Australië: Outcomes and Outputs Framework Nederland: VBTB Verenigd Koninkrijk: Resource Accounting and Budgeting + Public Service Agreements Zweden: VESTA

7 Voorbeeld effectbegroting (Australië) (1) Machtigend deel (de Appropriation Bill): Portfolio (bv. Family and Community Services Portfolio) Agency (bv. Department of Family and Community Services (FACS)) Outcomes (bv. Stronger families: Families, young people and students have access to financial assistance and family support services)

8 Voorbeeld effectbegroting (Australië) (2) Niet-machtigend deel (Portfolio Budget Statements): Agency (bv. FACS) Outcomes (bv. Stronger families) Output groups (bv. Family assistance) Administered items (bv. Services for families with children) met performance indicators Departmental outputs (bv. Policy advice) met performance indicators

9 Cluster II: Outputbegroting Machtigende begroting gestructureerd volgens outputs of prestaties Toelichting met informatie over beleidseffecten of outcomes waaraan de outputs bijdragen Nieuw-Zeeland

10 Voorbeeld outputbegroting (Nieuw-Zeeland) Machtigend deel: Vote of ministeriële portefeuille (vb. Transport) Departmental output classes (vb. Policy advice) Non-departmental output classes (vb. Maritime safety regulation and monitoring) Niet-machtigend deel: Output class measures (quantity, quality, timeliness and cost) Key government goals (vb. Grow an inclusive, innovative economy for the benefit of all) Outcomes (vb. Safe maritime operations at reasonable cost)

11 Cluster III: Informatie over prestaties en effecten als toelichting bij de traditionele begroting Informatie over outcomes en outputs wordt niet opgenomen in het machtigend deel van de begroting, maar in toelichtingen Canada: Reports on Plans and Priorities (Improved Reporting to Parliament) Verenigde Staten: performance plans (Government Performance and Results Act 1993)

12 Voorbeeld programmabegroting (Canada) Machtigend deel Portfolio (vb: Agriculture and Agri-food) Department/agency (vb: Department of Agriculture and Food) Votes Program expenditure votes Operating expenditure votes Capital expenditure votes Grants and contribution votes Non-budgetary votes Report on plans and priorities

13 2. Accrual budgeting 3 van de 25 onderzochte OESO landen full accrual, 5 both cash & accrual (OESO & Wereld Bank Survey 2003) Full accrual begroting Kosten en opbrengsten Informatie over kasstromen blijft belangrijk Nieuw-Zeeland: Public Finance Act 1989 Australië: Accrual Outcomes and Outputs Framework ( ) Verenigd Koninkrijk: Resource Accounting and Budgeting (2001) Andere: Canada: overweegt de invoering van full accrual begroting Zweden: invoering accrual begroting in Nederland: enkel accrual begroten voor agentschappen VS: geen overwegingen om over te gaan op accrual begroten, behoud kas- en verplichtingenstelsel

14 Figuur 1: Informatie-inhoud begrotingsdocumenten Middelen Activiteiten Kas Kas- en verplichtingen Accrual Prestaties US CA SE NL NZ Effecten GB AU

15 Figuur 2: Informatie-inhoud machtigende begroting US Middelen Activiteiten CA Kas Kas- en verplichtingen stelsel Accrual Prestaties NZ NL SE Effecten GB AU

16 B. Uitdagingen voor de invoering van resultaatgericht begroten

17 Kritische succesfactoren (1) Resultaatgerichte cultuur Noodzaak van kasopvolging en -rapportering wordt erkend Overleg en afstemming tussen verschillende bestuurslagen Evaluatie en bijsturing van hervormingen Erkenning van de nood aan extra investeringen in mensen en middelen

18 Kritische succesfactoren (2) Financiële responsabilisering van de lijn en een middenpositie voor het ministerie van financiën Samenwerking tussen verschillende centrale actoren zoals het ministerie van financiën en de rekenkamer

19 Kritische faalfactoren Gebrekkige kwaliteit van prestatiegegevens Complexiteit en gebrek aan transparantie Uitbouw van geïntegreerde informatiesystemen en informaticasystemen Onvoldoende expertise en know-how

20 C. Resultaatgericht begroten in een Belgische context

21 Machtigende begroting = programmabegroting Kas- en verplichtingenstelsel Middelen US B Activiteiten CA Kas Kas- en verplichtingen stelsel Accrual Prestaties NZ NL SE Effecten GB AU

22 Gebruik van prestatie-gegevens in toelichtende documenten: divers beeld (1) Middelen B Activiteiten Kas Kas- en verplichtingen Accrual Prestaties US CA SE NL NZ B Effecten GB AU

23 Gebruik van prestatie-gegevens in toelichtende documenten: divers beeld (2) Budgetmassa kasverpl. accrual kas M A P E

24 Ontwikkelingstraject Budgetmassa kasverpl. accrual kas M A P E

25 Vragen voor debat (1) 1. Welke zijn de belangrijkste knelpunten in de huidige systemen en welke verklaring is er hiervoor? Vb. 1 Juistheid van meerjarenramingen Verschil ten opzichte van rekening (duizenden Bef) Bron: Andriessens & Bouckaert (2003) Financiële meerjarenplanning in gemeenten: een evaluatiestudie

26 Vragen voor debat (2) Vb. 2 Verhouding activiteitenprogramma s / bestaansmiddelenprogramma s 2. Hoe zal de praktijk van het begroten in de volgende 10 jaar evolueren? 3. Wat is de impact van nieuwe wet- en regelgeving op de praktijk van begroten? 4. Wetgeving als noodzakelijke, maar onvoldoende voorwaarde voor succes? Welke andere instrumenten zijn nodig?

K.U.Leuven Instituut voor de Overheid Universiteit Antwerpen Universiteit Gent Hogeschool Gent.

K.U.Leuven Instituut voor de Overheid Universiteit Antwerpen Universiteit Gent Hogeschool Gent. K.U.Leuven Instituut voor de Overheid Universiteit Antwerpen Universiteit Gent Hogeschool Gent www.steunpuntbov.be Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Australische en Britse

Nadere informatie

Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede Editie

Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede Editie Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede Editie Evoluties in resultaatgericht financieel management in Canada en Nederland

Nadere informatie

Evoluties in resultaatgericht financieel management in Zweden

Evoluties in resultaatgericht financieel management in Zweden Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Derde editie Evoluties in resultaatgericht financieel management in Zweden Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Brussel 21 februari

Nadere informatie

De modernisering van de controlepiramide vanuit internationaal perspectief

De modernisering van de controlepiramide vanuit internationaal perspectief De modernisering van de controlepiramide vanuit internationaal perspectief prof. dr. Geert Bouckaert Brussel, 12 mei 2005 INSTITUUT VOOR DE OVERHEID 1 Structuur van de presentatie 1. Inleiding 2. Externe

Nadere informatie

Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Australische en Britse praktijken in resultaatgericht financieel management

Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Australische en Britse praktijken in resultaatgericht financieel management Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Spoor financieel management & monitoring Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Australische en Britse

Nadere informatie

Historische en internationale situering van prestatiebegroting

Historische en internationale situering van prestatiebegroting Historische en internationale situering van prestatiebegroting VEP/VVBB, Brussel, 29 November 2017 Prof. Geert Bouckaert KU Leuven President of IIAS 1. Beleid, financiën, contracten Contract Cycle Feedback

Nadere informatie

Internationale trends in prestatiemeting bij de overheid

Internationale trends in prestatiemeting bij de overheid Steunpunt Bestuurlijke Organisatie in Vlaanderen Spoor Financiën & Monitoring Internationale trends in prestatiemeting bij de overheid Miekatrien STERCK Prof. Dr. Geert BOUCKAERT 2003 D/2004/10106/023

Nadere informatie

Spoor Financieel Management

Spoor Financieel Management Inhoud Spoor Financieel Management INTERNATIONAAL VERGELIJKEND ONDERZOEK NAAR DE MODERNISERING VAN DE FINANCIELE CYCLUS EN DE BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS: BEGROTING EN PLANNING Bram SCHEERS Miekatrien STERCK

Nadere informatie

Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede editie Evoluties in resultaatgericht management in Canada en Nederland

Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede editie Evoluties in resultaatgericht management in Canada en Nederland Steunpunt Beleidsrelevant onderzoek Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Spoor financieel management & monitoring Workshop: Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede editie Evoluties

Nadere informatie

SBOV Fiscaliteit en Begroting Spoor B3

SBOV Fiscaliteit en Begroting Spoor B3 SBOV Fiscaliteit en Begroting Spoor B3 Effecten van een prestatiebegroting Vanuit een internationaal perspectief W. Joris Prof. dr. G. Bouckaert KULeuven Instituut voor de Overheid September 2011 Inhoudstafel

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Inhoudstafel. Kwaliteit in de publieke sector. Deel 1. Voorwoord...i. Algemene inleiding... 1 Leeswijzer... 3. Inleiding... 7

Inhoudstafel. Kwaliteit in de publieke sector. Deel 1. Voorwoord...i. Algemene inleiding... 1 Leeswijzer... 3. Inleiding... 7 Voorwoord....................................................i Algemene inleiding........................................... 1 Leeswijzer.............................................. 3 Deel 1 Kwaliteit

Nadere informatie

«Managementhervormingen in justitie: trends in Europa»

«Managementhervormingen in justitie: trends in Europa» «Managementhervormingen in justitie: trends in Europa» Prof. dr. Em. Roger Depré 25 mei 2005 K.U.Leuven Instituut voor de Overheid io@soc.kuleuven.ac.be www.instituutvoordeoverheid.be 1 Internationale

Nadere informatie

Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen. IM seminar, Amstelveen 10 mei Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability

Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen. IM seminar, Amstelveen 10 mei Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen IM seminar, Amstelveen 10 mei 2016 Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability Maatschappelijke uitdaging Opiniestuk FD Minister Dijsselbloem

Nadere informatie

SBOV B-project september SBOV II Instituut voor de Overheid KUL B-project «Slagkrachtige Overheid» 1

SBOV B-project september SBOV II Instituut voor de Overheid KUL B-project «Slagkrachtige Overheid» 1 SBOV B-project 2010 Slagkrachtige Overheid 21 september 2010 Projectcoördinator: Projectuitvoering: Prof. Dr. Geert Bouckaert Jesse Stroobants SBOV II Instituut voor de Overheid KUL B-project «Slagkrachtige

Nadere informatie

Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede Editie

Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede Editie Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen Workshop Wat kan Vlaanderen opsteken uit internationale ervaringen? Tweede Editie Evoluties in resultaatgericht financieel management in Canada en Nederland

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Evaluatie in de Europese Commissie. Dhr. Johan Geyskens, Europese Commissie, DG Budget, Evaluation Unit

Evaluatie in de Europese Commissie. Dhr. Johan Geyskens, Europese Commissie, DG Budget, Evaluation Unit Evaluatie in de Europese Commissie Dhr. Johan Geyskens, Europese Commissie, DG Budget, Evaluation Unit 1 INHOUD Basis concepten in de Commissie Evaluatie capaciteit Evaluatie netwerk Wettelijk kader and

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Agree & Define (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Agree & Define (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Agree & Define (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-3-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Agree & Define

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals. SIS finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals. SIS finance FINANCE consulting interim management professionals duurzame relaties met onze opdrachtgevers, gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. OVER FINANCE Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Specialist in de financiële sector happy people, higher output

Specialist in de financiële sector happy people, higher output Specialist in de financiële sector happy people, higher output MATCHING Recruitment specialist voor financiële markten Interim management en consultancy BankBook; online platform voor financials MAINTENANCE

Nadere informatie

International Public Sector Standards (IPSAS)

International Public Sector Standards (IPSAS) NIEUW Basiscursus I P S A S International Public Sector Standards (IPSAS) Donderdag 30 april in Rotterdam 1 2 International Public Sector Standards (IPSAS) Deze basiscursus omvat de volgende componenten:

Nadere informatie

Paul Besseling Programmaleider Mobiliteit en Infrastructuur Centraal Planbureau

Paul Besseling Programmaleider Mobiliteit en Infrastructuur Centraal Planbureau Paul Besseling Programmaleider Mobiliteit en Infrastructuur Centraal Planbureau Overzicht Bruinsma et. al. (2001) onderzochten de indirecte effecten van Schiphol. Het blijkt dat vooral in de VS bij ex

Nadere informatie

Vraag en aanbod voor beleidsevaluatie doorheen de beleidscyclus

Vraag en aanbod voor beleidsevaluatie doorheen de beleidscyclus Vraag en aanbod voor beleidsevaluatie doorheen de beleidscyclus Bart De Peuter Joris De Smedt VVBB-studievoormiddagen Evaluatie, een meerwaarde voor beleid? Deel 1: Een verkenning van vraag en aanbod (9

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Case EWI. Pascale Dengis

Case EWI. Pascale Dengis Case EWI Pascale Dengis Use of science related classifications reporting to international bodies: Eurostat: new regulation since 26/10/2012 Commission Implementing Regulation (EU) No 995/2012 of 26 October

Nadere informatie

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011 DNB Pensioenseminar Parallelsessie Beleggingen 21 september 2011 Hoofdvragen I. Wat maakt iemand een goede bestuurder op het gebied van beleggingen? II. Wat verwacht u van de toezichthouder op het gebied

Nadere informatie

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19 De auteurs 3 Voorwoord 5 Inleiding 7 Deel 1: Het begon met ABC 17 Bezin eer je begint... 19 Wat is Activity Based Costing? 25 1. Globaal ABC-model 25 2. Basisconcepten 30 2.1. Activity Costing 30 2.2.

Nadere informatie

Erasmus+ Higher Education (ECHE) in de praktijk! José Ravenstein, NA Erasmus+, Juni 2015

Erasmus+ Higher Education (ECHE) in de praktijk! José Ravenstein, NA Erasmus+, Juni 2015 Erasmus+ Higher Education (ECHE) in de praktijk! José Ravenstein, NA Erasmus+, Juni 2015 Programma! Welkom en doelstelling bijeenkomst Programma Erasmus+ Kernpunten uit de ECHE Monitoring van de ECHE Bologna

Nadere informatie

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA?

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA? Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA? FATCA, de Amerikaanse Foreign Account Tax Compliance Act is een belangrijke ontwikkeling in de strijd tegen belastingontduiking door Amerikanen

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-1-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Release &

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Laveren in de Jeugdzorg 10 februari Herman Baartman

Laveren in de Jeugdzorg 10 februari Herman Baartman Laveren in de Jeugdzorg g 10 februari 2009 Herman Baartman 1 Balanceren tussen Families First! Safety First! Belang van de Belang van het Ouder Kind Bekommernis Ergernis Begrijpen Ingrijpen Vraaggestuurd

Nadere informatie

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Verzorgd door: Camille van Dongen, itelligence Fouad Allabari, i3 Woerden 4 februari 2011 Agenda Voorstellen itelligence & i3 Business Intelligence SAP Business

Nadere informatie

Royal HaskoningDHV (meer dan 100 kantoren in 35 landen) ASSET VALUATION INFRASTRUCTUUR Soest 30/5/2013. Consultancy, Engineering & Management

Royal HaskoningDHV (meer dan 100 kantoren in 35 landen) ASSET VALUATION INFRASTRUCTUUR Soest 30/5/2013. Consultancy, Engineering & Management ASSET VALUATION INFRASTRUCTUUR Soest 30/5/2013 Geert Fuchs Leading Professional Asset Management Royal HaskoningDHV (meer dan 100 kantoren in 35 landen) Consultancy, Engineering & Management Page 2 1 Onze

Nadere informatie

Behavioural Insights Applied to Policy Ontsluiten van gedragskennis, een Europees verhaal

Behavioural Insights Applied to Policy Ontsluiten van gedragskennis, een Europees verhaal Behavioural Insights Applied to Policy Ontsluiten van gedragskennis, een Europees verhaal François J. Dessart, PhD Infosessie gedragsinzichtingen Vlaamse Overheid, Brussel 27 september 2016 Behavioural

Nadere informatie

Workshop 3. Digitale inclusie. E-inclusion. Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa. Brussel, 11.10.2011

Workshop 3. Digitale inclusie. E-inclusion. Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa. Brussel, 11.10.2011 Workshop 3 Digitale inclusie Rondetafel De Digitale Agenda voor Europa Brussel, 11.10.2011 2 E-inclusion e-inclusie (of digitale inclusie) verwijst naar alle beleidslijneninitiatieven die een inclusieve

Nadere informatie

Sessie Centrumsteden VVJ

Sessie Centrumsteden VVJ Sessie Centrumsteden VVJ Bram Vermeiren Steunpunt Jeugd vzw Arenbergstraat 1D I 1000 Brussel T 02 551 13 50 I F 02 551 13 85 info@steunpuntjeugd.be I www.steunpuntjeugd.be missie Jeugdwerk brengt kinderen

Nadere informatie

BTW en Financiële Prestaties

BTW en Financiële Prestaties BTW en Financiële Prestaties Erik Scheer, Philippe Steffens en Casper Evers De paradox van de BTW-vrijstellingen Toen: Nu: DATACENTER 500 + 95 BTW BANK BANK Lening: 1000 zonder BTW-druk Lening: 1000 95

Nadere informatie

Wegwijzer Horizon 2020

Wegwijzer Horizon 2020 Wegwijzer Horizon 2020 1 Voorwoord Deze wegwijzer leidt u door Horizon 2020, hét programma van de Europese Commissie om onderzoek en innovatie (financieel) te ondersteunen. Het geeft een overzicht van

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Documentatie European Commission, The 2015 Ageing Report, European

Nadere informatie

Toegang tot overheidsinformatie: de gevolgen van Europese ontwikkelingen voor Nederland

Toegang tot overheidsinformatie: de gevolgen van Europese ontwikkelingen voor Nederland Toegang tot overheidsinformatie: de gevolgen van Europese ontwikkelingen voor Nederland KvAG/NCG/Ravi studiedag Europese GI-projecten waaronder INSPIRE Bastiaan van Loenen B.vanloenen@geo.tudelft.nl 23

Nadere informatie

Presentatie TCO. SER Workshop. 28 mei Den Haag

Presentatie TCO. SER Workshop. 28 mei Den Haag Presentatie TCO SER Workshop 28 mei Den Haag Korte introductie 2 Marc van der Steen Project Manager Brabant, Stichting Zero Emissie Busvervoer Elisabeth van Opstall TCO Binnenvaart Principe TCO 3 Total

Nadere informatie

1. Ambitie, doelstellingen, acties

1. Ambitie, doelstellingen, acties 1. Ambitie, doelstellingen, acties Van Nederlandse distributie naar Nederlandse ketenregie Uitvoering van het Nationaal Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chain Management 1 Agri-Food Chemie Hightech

Nadere informatie

HET BLOEMMODEL. Peter van Leeuwen Directeur Instellingen ING Mid Corporates

HET BLOEMMODEL. Peter van Leeuwen Directeur Instellingen ING Mid Corporates HET BLOEMMODEL Peter van Leeuwen Directeur Instellingen Mid Corporates MID CORPORATES Doelgroep Bedrijven met omzet > 5 en < 250 miljoen of > 50 werknemers Instellingen uit gezondheidszorg of Public Sector

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

Specialist in de financiële sector happy people, higher output

Specialist in de financiële sector happy people, higher output Specialist in de financiële sector happy people, higher output MATCHING Recruitment specialist voor financiële markten Interim management en consultancy BankBook; online platform voor financials MAINTENANCE

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

EPD in the cloud. Workshop informatieveiligheidsconsulenten FOD VG 5/12/2013

EPD in the cloud. Workshop informatieveiligheidsconsulenten FOD VG 5/12/2013 EPD in the cloud Workshop informatieveiligheidsconsulenten FOD VG 5/12/2013 ICT:... van tool naar strategie Strategische implicaties Administratieve functies Medisch- Individualisatie technische patiëntbenadering

Nadere informatie

[ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR. Over Ascom Harry Wassens 13-10-11 Ascom (Nederland) B.V.

[ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR. Over Ascom Harry Wassens 13-10-11 Ascom (Nederland) B.V. [ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR 1 ASCOM Ascom employs about 2.300 people worldwide Ascom has subsidiaries in 20 countries In H1/2011 Ascom generated revenues of 253.1 MCHF with an EBITDA margin

Nadere informatie

Impact Investing: Hoe positieve impact op maatschappij te vergroten met beleggingen. 7 september 2017

Impact Investing: Hoe positieve impact op maatschappij te vergroten met beleggingen. 7 september 2017 Impact Investing: Hoe positieve impact op maatschappij te vergroten met beleggingen 7 september 2017 9 elementen van effectief beleggen met impact Risico-rendement profiel portefeuille, strategische context

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

Flexibiliteit en toerekenbaarheid in lokaal arbeidsmarktbeleid (verslag van de OECD(LEED)/UA studie)

Flexibiliteit en toerekenbaarheid in lokaal arbeidsmarktbeleid (verslag van de OECD(LEED)/UA studie) Flexibiliteit en toerekenbaarheid in lokaal arbeidsmarktbeleid (verslag van de OECD(LEED)/UA studie) Kristel Bogaerts - Ive Marx (Centrum voor Sociaal Beleid) Wouter Van Dooren - Hans Echelpoels (Management

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Introductie VVBB-studiedag Situering van de personeelsfactor binnen het efficiëntiedebat. Prof. Dr. Annie Hondeghem Instituut voor de Overheid

Introductie VVBB-studiedag Situering van de personeelsfactor binnen het efficiëntiedebat. Prof. Dr. Annie Hondeghem Instituut voor de Overheid Introductie VVBB-studiedag Situering van de personeelsfactor binnen het efficiëntiedebat Prof. Dr. Annie Hondeghem Instituut voor de Overheid Inleiding VVBB-studiedagen 2009 De efficiënte en effectieve

Nadere informatie

SWOT M&E in Belgische ontwikkelingssamenwerking Focus op DGD en DBE. VEP Seminarie Brussel, 17/12/2015

SWOT M&E in Belgische ontwikkelingssamenwerking Focus op DGD en DBE. VEP Seminarie Brussel, 17/12/2015 SWOT M&E in Belgische ontwikkelingssamenwerking Focus op DGD en DBE Ivo Hooghe (DBE), Olivier Thery (DGD), Nathalie Holvoet (IOB) met input van Huib Huyse (HIVA) VEP Seminarie Brussel, 17/12/2015 DBE BTC

Nadere informatie

Financial yearly report YES-DC 2011

Financial yearly report YES-DC 2011 Financial yearly report YES-DC 2011 General meeting of members, February 22 rd 2012 Summary The equity of YES-DC on 2 nd February 2011 was 5.207,57 and we budgeted a difference of about 12,50 less in 2011.

Nadere informatie

Management van middelen in de moderne zorg-organisatie

Management van middelen in de moderne zorg-organisatie Management van middelen in de moderne zorg-organisatie Congres De Eerstelijnsorganisatie 2018 25 april 2013 Prof. Dr. J. Strikwerda CMC, UvA en NNC/NNI - Zeist 1 Wat is management van middelen? Het geheel

Nadere informatie

Wat kleurt de invulling van het PMO

Wat kleurt de invulling van het PMO Wat kleurt de invulling van het PMO PMO Congres 13-3-2014 Michiel Dijkman PgMP Opbouw presentatie 1. Mijn achtergrondkleur 2. De eerste keer 3. Wat kleurt het succes 4. Wat kleurt de plaats 5. Wat kleurt

Nadere informatie

Mandaten in internationaal perspectief

Mandaten in internationaal perspectief Mandaten in internationaal perspectief Tips voor de Vlaamse en federale overheid Putseys Line Situering onderzoek Contractmanagement en topambtenaren: Contractualisering van de sturingsrelatie: van traditioneel

Nadere informatie

Management van baten Evolutie in denken

Management van baten Evolutie in denken Management van baten Evolutie in denken IPMA interessegroep procesmanagement Versie 0.1 jd0912 Management van baten Setting the direction high Relative market share low low Growth potential high Strategic

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Inleiding...1. 2. De Europese integratieparadox...11

Inhoudstafel. 1. Inleiding...1. 2. De Europese integratieparadox...11 Inhoudstafel 1. Inleiding.............................................................1 1.1. Probleemstelling........................................................1 1.2. Onderzoeksopzet.......................................................3

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Meten van veiligheidscultuur in de Belgische ziekenhuizen 7de Limburgse Patiëntveiligheidssymposium 15 november, Atrium Heerlen

Meten van veiligheidscultuur in de Belgische ziekenhuizen 7de Limburgse Patiëntveiligheidssymposium 15 november, Atrium Heerlen Meten van veiligheidscultuur in de Belgische ziekenhuizen 7de Limburgse Patiëntveiligheidssymposium 15 november, Atrium Heerlen Annemie Vlayen annemie.vlayen@uhasselt.be UHasselt Patient Safety Group Inhoud

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat?

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Lieven Annemans Universiteit Gent Maart 2016 Two views in health economics Health care as a cost Health care as an investment Annual growth

Nadere informatie

Gemeente- en stadsmonitor in preview

Gemeente- en stadsmonitor in preview Gemeente- en stadsmonitor in preview Katie Heyse, Agentschap Binnenlands Bestuur Hilde Schelfaut, Statistiek Vlaanderen #TIV2017-30 november 2017 www.vlaanderen.be/informatievlaanderen Overzicht > Aanleiding

Nadere informatie

Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten

Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten Het bevorderen van een integrale en duurzame stedelijke en regionale ontwikkeling: beleid en instrumenten Koos van Dijken Platform31 6-2014 - Rotterdam, 17- Inleiding Beleidsontwikkeling Het Reference

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Projectbeheerder

Functiebeschrijving: Projectbeheerder Functiebeschrijving: Projectbeheerder Functiefamilie dossierbeheerder externe aanvragen Voor akkoord Naam leidinggevende Louis Vervloet Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context

Nadere informatie

André van de Graaf, Judith van Dam. Dashboards: Haal eruit wat er in zit.

André van de Graaf, Judith van Dam. Dashboards: Haal eruit wat er in zit. André van de Graaf, Judith van Dam Dashboards: Haal eruit wat er in zit. Agenda Wat is het nut van dashboards? Hoe transformeren we data naar informatie? Hoe presenteren we deze informatie? Op welke manieren

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

50 Jaar Overheidsmanagement 35 Jaar ex-vcob 10 Jaar Instituut voor de Overheid

50 Jaar Overheidsmanagement 35 Jaar ex-vcob 10 Jaar Instituut voor de Overheid 50 Jaar Overheidsmanagement 35 Jaar ex-vcob 10 Jaar Instituut voor de Overheid Prof. Dr. Geert Bouckaert Een stand van zaken In welke sectoren zijn we actief? Met hoeveel zijn we? Hoeveel publiceren we?

Nadere informatie

ISO 20000 @ CTG Europe

ISO 20000 @ CTG Europe ISO 20000 @ CTG Europe 31/10/2007 mieke.roelens@ctg.com +32 496266725 1 Agenda 31 oktober 2007 Voorstelling Project Business Case: Doel & Scope Projectorganisatie Resultaten assessments en conclusies De

Nadere informatie

Opbouw Inclusief onderwijs; wat is het? Inclusief onderwijs; waarom? Inclusief onderwijs; waarom niet? De nationale context De internationale vergelij

Opbouw Inclusief onderwijs; wat is het? Inclusief onderwijs; waarom? Inclusief onderwijs; waarom niet? De nationale context De internationale vergelij Collectief Inclusief Opbouw Inclusief onderwijs; wat is het? Inclusief onderwijs; waarom? Inclusief onderwijs; waarom niet? De nationale context De internationale vergelijking De internationale context

Nadere informatie

Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen

Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen Els Martens, Agentschap voor Natuur en Bos «Stakeholders dialoog biodiversiteit», 13 juni 2013, KBIN Ecosysteemdiensten in kaart brengen en waarderen

Nadere informatie

Outline. Beleidsevaluatie: een inleiding

Outline. Beleidsevaluatie: een inleiding Beleidsevaluatie: een inleiding CPS-studiedag: "Evaluatie van veiligheidsbeleid en -plannen: integraal en geïntegreerd?" 22 februari 2011 - Antwerpen Bart De Peuter Instituut voor de Overheid, K.U.Leuven

Nadere informatie

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004 Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen Mark van Rijn 14 October 2004 Een jaar geleden... Heineken verwijderd uit DJSI STOXX Positie binnen FTSE4Good onder druk Heineken scoort laag

Nadere informatie

Welkom op het Seminarie Communicatie, Leden en Rotary TITLE. Tessenderlo, 25 april 2014

Welkom op het Seminarie Communicatie, Leden en Rotary TITLE. Tessenderlo, 25 april 2014 Welkom op het Seminarie Communicatie, Leden en Rotary TITLE Tessenderlo, 25 april 2014 DEEL 1: Interne Communicatie: MEMBERSHIP Communication Interne -1. Evaluation Tools voor de club -2. Membership Trends

Nadere informatie

PANEL MANAGEMENT TOOLS NPSO

PANEL MANAGEMENT TOOLS NPSO PANEL MANAGEMENT TOOLS NPSO Ruben de Groot 22 mei 2012 METRIXLAB HAS INNOVATION AT ITS HEART. WE ARE 10+ YEARS OLD - OUR THINKING HAS GROWN UP WITH THE INTERNET LEADING FULL SERVICE ONLINE AGENCY GLOBAL

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Omzetsprong in 2016 tot EUR 460 mio op jaarbasis Jaarcijfers FNG bekend

Omzetsprong in 2016 tot EUR 460 mio op jaarbasis Jaarcijfers FNG bekend Omzetsprong in 2016 tot EUR 460 mio op jaarbasis Jaarcijfers FNG bekend Mechelen/Zoetermeer, 31 mei 2017, 22.00h - FNG N.V. (FNG, Euronext Amsterdam) ("FNG") maakt haar definitieve jaarcijfers bekend die

Nadere informatie

45000 studenten personeel Alle studiegebieden (-theologie) Recente beleidsthema s onderwijs

45000 studenten personeel Alle studiegebieden (-theologie) Recente beleidsthema s onderwijs Sturing onderwijspraktijk door kwaliteitszorg UGent Directiecongres Secundair onderwijs Bisdom Gent 14 oktober 2015 Luc Van de Poele Directie Onderwijsaangelegenheden Afdeling onderwijskwaliteitszorg Universiteit

Nadere informatie

VBZ Platform Productie & Techniek Resultaatverbetering op de belangrijke operationele thema s: hoe doe je dat en hoe houd je het resultaat ook vast?

VBZ Platform Productie & Techniek Resultaatverbetering op de belangrijke operationele thema s: hoe doe je dat en hoe houd je het resultaat ook vast? VBZ Platform Productie & Techniek Resultaatverbetering op de belangrijke operationele thema s: hoe doe je dat en hoe houd je het resultaat ook vast? ARV Group & Koninklijke Peijnenburg B.V. Agenda AGENDA

Nadere informatie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Peter Lelie Europese Commissie - DG EMPL 7-Oct-09 Directoraat-Generaal for Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen Eenheid Sociale

Nadere informatie

Actuele visie van een bankier op PPS projecten. S. De Loecker Financial Engineer Public Finance

Actuele visie van een bankier op PPS projecten. S. De Loecker Financial Engineer Public Finance Actuele visie van een bankier op PPS projecten S. De Loecker Financial Engineer Public Finance Brasschaat, 17 februari 2009 Agenda Huidige context Visie Dexia Bijlagen: Rol Dexia en PPS formules 2 Huidige

Nadere informatie

Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat:

Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat: Paramaribo, 28 oktober 2014 Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat: Suriname is door de World Economic Forum geclassificeerd als een Efficiency Driven

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015 Resultaten Derde Kwartaal 2015 27 oktober 2015 Kernpunten derde kwartaal 2015 2 Groeiend aantal klanten 3 Stijgende klanttevredenheid Bron: TNS NIPO. Consumenten Thuis (alle merken), Consumenten Mobiel

Nadere informatie

WORKSHOP 1P4. Internationale samenwerking goed voor de onderwijskwaliteit? Arie van Scheepen. Docent Technische Bedrijfskunde bij IED-FNT

WORKSHOP 1P4. Internationale samenwerking goed voor de onderwijskwaliteit? Arie van Scheepen. Docent Technische Bedrijfskunde bij IED-FNT WORKSHOP 1P4 Internationale samenwerking goed voor de onderwijskwaliteit? Arie van Scheepen Docent Technische Bedrijfskunde bij IED-FNT 11.00-12.00 uur / SkyTheater 2 Inhoudsopgave Onderwerp/ aanleiding

Nadere informatie

Gemeenten en de decentralisaties in de praktijk: mijlpalen voor Planning & Control

Gemeenten en de decentralisaties in de praktijk: mijlpalen voor Planning & Control Gemeenten en de decentralisaties in de praktijk: mijlpalen voor Planning & Control Korte introductie Drs. M. (Marita) H. de Hair RA marita.de.hair@nl.ey.com Marita de Hair @MaritadeHair Sectorvoorzitter

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie