Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap"

Transcriptie

1 Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1 in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 1 Het beleid heeft betrekking op alle middelen ( o.a. (il)legale drugs en medicatie) die een gedragsverandering met zich mee kunnen brengen en/of die een risico op afhankelijkheid van het product met zich mee dragen. 1

2 Op 1 april 2009 werd er voor de privésector een nieuwe CAO betreffende het voeren van een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming afgesloten. Deze CAO nr. 100 verplicht elke onderneming in de privésector om een dergelijk beleid te voeren met de bedoeling werkgevers en werknemers te responsabiliseren. Ook een werkgever uit de openbare sector is op basis van de bepalingen van de Welzijnswet van 1996 en het KB van 27 maart 1998 verplicht om een welzijnsbeleid te voeren. Dat beleid moet zoveel mogelijk risico s voorkomen of de schade beperken wanneer risico s zich toch voordoen. Het gebruik van alcohol en andere drugs op de werkvloer is een situatie die een invloed uitoefent op het welzijn en de veiligheid van de werknemers en derden. Vanuit deze context zou een preventiebeleid voor alcohol en andere drugs inherent moeten zijn aan een adequaat welzijnsbeleid. De volgende tekst werd ontworpen door een werkgroep in samenwerking met de VAD, de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugsproblemen vzw. Deze groep was representatief samengesteld en bestond uit vertegenwoordigers van Coördinerende Raad van Algemeen directeurs, de syndicaal afgevaardigden, vertegenwoordigers van de verschillende administratieve diensten van het GO!: de juridische dienst, de dienst Bijzondere maatregelen (afdeling OOP), de dienst Coördinatie regelgeving (afdeling OOP) en de preventieadviseur psychosociaal aspecten van de Gemeenschappelijke preventiedienst van het GO!. Met deze tekst wil het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap de basis leggen om een alcoholen drugsbeleid (A&D-beleid) uit te werken en te implementeren in de scholengroepen. We willen het disfunctioneren op het werk ten gevolge van alcohol- of ander drugsgebruik voorkomen, het bespreekbaar maken en verhelpen. Het uitwerken van een alcohol- en drugsbeleid binnen het GO! heeft als doel het welzijn en de veiligheid van alle personeelsleden te bevorderen. Het eerste deel omvat een beleidsverklaring die werd goedgekeurd op het gezamenlijke vergadering van TC s en TCCN van 19 oktober Elke scholengroep moet deze opnemen omwille van de algemeen geldende doelstellingen. We raden aan om deze beleidsverklaring grondig te bespreken op het niveau van de scholengroep en op basis hiervan de uitwerking verder te concretiseren. Het tweede deel in de tekst heeft betrekking op de verdere uitwerking van het eerste deel volgens 4 pijlers waarbij de werkgroep een aantal voorstellen doet op basis van praktijkervaringen. Meer concreet gaat het hier over: Het opstellen van algemene regels die betrekking hebben op de beschikbaarheid en het werkgerelateerde gebruik van alcohol en andere drugs, Het voorstellen van voorlichtings-en vormingsinitiatieven voor de personeelsleden, de leidinggevenden en andere betrokkenen, Het creëren van een kader van hulpverlening, Het bepalen van de procedures die gevolgd worden bij het vaststellen van disfunctioneren ten gevolge van mogelijk alcohol-en ander druggebruik of bij het in gedrang brengen van de veiligheid voor zichzelf en anderen. 2

3 Deel 1 Beleidsverklaring 1. Algemene doelstelling Met onderstaande beleidsverklaring wensen de scholengroepen van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap te anticiperen op toekomstige regelgeving, m.n. de mogelijke uitbreiding van CAO nr. 100 over een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming naar de openbare sector. Deze CAO nr. 100 verplicht elke organisatie uit de private sector om uiterlijk 1 april 2010 over een preventief alcohol- en drugsbeleid te beschikken. Deze beleidsverklaring is in principe algemeen geldend. De verdere uitwerking van maatregelen en procedures gebeurt op basis van goede praktijken van de projectgroep en moet geconcretiseerd worden op het niveau van elke scholengroep. In dat verband moet rekening worden gehouden met de cultuur en de specifieke arbeidsinhoud en arbeidsomstandigheden. 2. Specifieke doelstellingen Het voeren van een beleid om het welzijn en de veiligheid van onze personeelsleden bij de uitvoering van hun werk te bevorderen, is een geïntegreerd onderdeel van het algemeen beleid van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Het gebruik van alcohol of andere drugs op het werk is één van de factoren die de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van het personeel en zijn omgeving negatief kunnen beïnvloeden. Bovendien kan het gebruik ook een negatieve impact hebben op de productiviteit en de kwaliteit van het werk en kan het imago van ons net en van naam van de Scholengroep erdoor geschaad worden. Het uitwerken van een alcohol- en ander drugsbeleid binnen het GO! heeft als doel het welzijn en de veiligheid van de personeelsleden te bevorderen. Onze personeelsleden behartigen het belang van het onderwijs, van de leerlingen, de cursisten en van de consultanten. Vanuit onze pedagogische en didactische werkomgeving en de specifieke risico s die het gebruik van alcohol of drugs hierdoor voor de veiligheid van de leerlingen, cursisten, consultanten, collega s, ouders, voordrachthouders, bezoekers inhoudt, is een expliciet preventief alcohol- en ander drugsbeleid met een nultolerantie inzake gebruik als uitgangspunt noodzakelijk. Hiermee wordt een voorbeeldfunctie gesteld voor leerlingen, cursisten, ouders, voordrachthouders, bezoekers, klanten en personeelsleden van aannemers binnen onze instelling. De nadruk wordt gelegd op een preventieve aanpak. Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap en naam van de Scholengroep willen met dit beleid het disfunctioneren op het werk tengevolge van alcohol- of drugsgebruik bespreekbaar maken, het voorkomen en verhelpen. Er worden duidelijke regels over beschikbaarheid en gebruik van alcohol- en andere drugs op het werk uitgewerkt. In de verdere ontwikkeling van het beleid wordt tevens aandacht besteed aan voorlichtingactiviteiten en vormingsinitiatieven met als doel alle personeelsleden te sensibiliseren en op de hoogte te brengen van het alcohol- en drugsbeleid. Er zullen praktische procedures uitgewerkt 3

4 worden om te ageren als er zich toch problemen voordoen ten gevolge van alcohol- of ander drugsgebruik. Hierbij zullen de hulpverleningsmogelijkheden nader omschreven worden. Het alcohol- en ander drugsbeleid binnen het GO! steunt op onderstaande uitgangspunten en doelstellingen: Het beleid geldt voor iedereen. Het beleid houdt een verbod in op het gebruik van alcohol of andere drugs tijdens het werk en voorkomt dat medewerkers zich aanbieden op het werk onder invloed van alcohol of drugs. Na het goedkeuren van deze beleidsverklaring zal in een tweede fase de omstandigheden en de voorwaarden afgesproken worden waaronder afwijkingen op dit principieel verbod mogelijk zijn (denk aan school- of personeelsfeest, scholen met horeca-opleidingen, hotelscholen, volwassenenonderwijs, ). Voor veiligheidsfuncties of functies met verhoogde waakzaamheid zijn geen uitzonderingen mogelijk. Voor deze functies geldt een absolute nultolerantie. Het beleid wil voorkomen dat sociaal gebruik (in de privésfeer) overgaat in probleemgebruik. Daarom zal er bijzondere aandacht gaan naar een zo vroeg mogelijke herkenning van probleemsituaties, met bijzondere aandacht voor de bepalende rol van de hiërarchische lijn hierin. In het beleid staan het functioneren, de werkomgeving en de werkrelaties centraal. Dit betekent dat de hiërarchische lijn het personeelslid niet confronteert met het (vermoedelijk) gebruik zelf, maar wel met de mogelijke gevolgen ervan in de werksituatie. Deze gevolgen kunnen zowel betrekking hebben op de prestaties als op de werkomgeving van het personeelslid. Het beleid sluit aan bij de bestaande structuren en instrumenten om het functioneren te bespreken zoals opgenomen in het arbeidsreglement, de functiebeschrijving, de orde- en tuchtprocedure en het ontslag. Het beleid heeft betrekking op alle middelen die een gedragsverandering met zich mee kunnen brengen en/of die een risico op afhankelijkheid van het product met zich mee dragen. Het gaat dus meer bepaald over alcohol, drugs en medicatie die het functioneren negatief beïnvloeden. Het beleid wil een aanpak uitschrijven voor zowel acuut als chronisch overmatig gebruik. De aandacht wordt dus niet enkel op de afhankelijkheidsproblematiek gericht maar ook op eenmalig of incidenteel overmatig gebruik. Er zullen hiertoe ook een werkwijze en een procedure vastgelegd worden die bij vaststelling van alcohol- of ander druggebruik van een personeelslid moeten gevolgd worden met betrekking tot het vervoer van de betrokkene naar huis, zijn begeleiding en de kostenregeling; 4

5 Behandeling van personeelsleden met een afhankelijkheidsproblematiek berust op vrijwillige basis. Het verbeteren van het eigen functioneren blijft een plicht van de werknemer zelf. Er wordt een aanpak uitgewerkt voor een adequate opvang en begeleiding van probleemgebruikers, in overleg met de preventiedienst(en) en de curatieve sector. Een informeel onderhoud met de vertrouwenspersoon is te allen tijde mogelijk op dezelfde wijze als bepaald in het arbeidsreglement in geval van grensoverschrijdend gedrag. Het beleid is een meerkansenbeleid (graduele aanpak). Als de werkprestaties niet verbeteren en eventuele begeleiding niet werkt, kunnen er sancties genomen worden zoals bepaald in het arbeidsreglement. De hierboven opgesomde doelstellingen en acties gelden voor alle personeelsleden, stagiairs en vrijwilligers van de naam van de Scholengroep. naam van de Scholengroep is van mening dat de uitvoering van dit alcohol- en drugsbeleid een gedeelde verantwoordelijkheid is van alle personeelsleden. Van iedereen wordt dan ook verwacht, binnen de hem of haar toebedeelde taken en verantwoordelijkheden, mee te werken aan de realisatie van deze doelstellingen en acties. Iedereen zal dan ook de nodige informatie, opleiding en middelen krijgen om deze taken en verantwoordelijkheden aan te kunnen. Het gebruik van testen, zoals ademtesten en psychomotorische testen, kan door elke scholengroep worden toegepast onder bepaalde voorwaarden en in overleg met de vakorganisaties. Hiertoe zullen, samen met de vakorganisaties, de beperkende voorwaarden, de procedures en de werkwijze moeten worden bepaald. 5

6 Deel 2 Concretisering van een preventief alcohol- en drugbeleid volgens 4 pijlers 1. Regels omtrent het gebruik en de beschikbaarheid van alcohol en andere drugs op het werk In dit onderdeel wordt de reglementering voor het gebruik, aanbod en de beschikbaarheid in naam van de Scholengroep uitgewerkt. Omwille van de eigenheid en specifieke kenmerken van elke scholengroep kan een verdere verfijning van deze regelgeving in een scholengroep aangewezen zijn. [Er wordt aangeduid waar verfijning nodig kan zijn.] 1.1. Het gebruik en de beschikbaarheid van alcohol op het werk Alle personeelsleden moeten op een normale manier kunnen functioneren wanneer ze zich aanbieden op het werk. Alcoholgebruik kan leiden tot disfunctioneren Algemene regels Het gebruik van alcoholische dranken is niet toegestaan tijdens de werkuren. Alcoholgebruik buiten de werksituatie mag niet van die aard zijn dat het tot disfunctioneren leidt. Als algemene regel geldt dat - er geen alcohol ter beschikking is in de instelling; - er geen alcohol ter beschikking wordt gesteld door het instellingshoofd; - er geen alcohol ter beschikking wordt gesteld door de personeelsleden Uitzonderingen Enkel in de hieronder besproken situaties en mits inachtneming van de vermelde voorwaarden is gebruik van alcoholische dranken toegestaan: Specifieke voorwaarden - Het instellingshoofd geeft toestemming voor de activiteit. - Het instellingshoofd duidt een verantwoordelijke aan. - Het instellingshoofd regelt de beschikbaarheid van alcoholische dranken. 6

7 Voor het realiseren van de leerplandoelstellingen kan er, onder de bovenstaande voorwaarden, alcohol ter beschikking worden gesteld. Zie hiervoor de afsprakennota van de instelling Sociale gelegenheden - De sociale gelegenheden waarop alcohol mag gebruikt worden, zijn duidelijk omschreven (bijvoorbeeld: pensioen, verjaardag, huwelijk, geboorte, ). - Het tijdstip en de tijdsduur van de sociale activiteit is duidelijk afgesproken. - Het is aangewezen om deze niet te organiseren tijdens de middagpauze of tijdens de normale aanwezigheid van leerlingen en cursisten. Het instellingshoofd (desgevallend de algemeen directeur) houdt toezicht op het nakomen van deze afspraken. - Er is een voldoende aanbod van niet alcoholische dranken. - Er worden geen alcoholische dranken van meer dan 22 geschonken. - Aan personeelsleden die grensoverschrijdend gedrag vertonen, wordt het gebruik van alcoholische dranken ontzegd; - De regelgeving inzake alcoholgebruik wordt kenbaar gemaakt bij het opmaken van contracten met derden Aanbevelingen Meerdaagse schooluitstappen Inzake alcoholgebruik tijdens meerdaagse schooluitstappen gelden volgende aanbevelingen: Het personeelslid geeft het voorbeeld ten aanzien van leerlingen, cursisten en derden. Het alcoholgebruik van het personeelslid wordt afgeraden. Het mag niet van die aard zijn dat zijn functioneren negatief beïnvloed wordt Bij het verhuur van lokalen van de instelling worden de regels inzake de beschikbaarheid en het gebruik van alcohol bij sociale activiteiten opgenomen in het contract Bij aannemingscontracten wordt er verwezen naar de regels inzake de beschikbaarheid en het gebruik van alcohol op de werkvloer. 7

8 Besturen van een voertuig Alle personeelsleden moeten normaal kunnen functioneren wanneer ze zich aanbieden op het werk. Indien men na het werk alcohol drinkt op gelegenheden georganiseerd door of met toestemming van het instellingshoofd wordt er gevraagd aan de personeelsleden om zoveel mogelijk te zorgen voor alternatief vervoer (carpool, taxi,...). Personeelsleden worden herinnerd aan de bepalingen van de verkeerswetgeving, waarbij een alcoholgebruik van meer dan 0,5 promille strafbaar is, en een nultolerantie inzake illegale drugs geldt Veiligheidsfuncties of functies met verhoogde waakzaamheid 3 Deze personeelsleden oefenen een (veiligheids)functie uit waarbij de veiligheid en de gezondheid van andere personeelsleden, leerlingen, cursisten of derden in het gevaar kan komen of een functie waarvoor een verhoogde waakzaamheid nodig is. Voor personeelsleden met een veiligheidsfunctie hanteert het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap een nultolerantie voor alcoholgebruik bij het uitoefenen van hun taak. Zij mogen onder geen enkele voorwaarde alcohol drinken als ze nadien nog moeten werken. Zij kunnen geen gebruik maken van de uitzonderingen uit Paragraaf Voorbeelden van veiligheidsfuncties en functies met verhoogde waakzaamheid zijn 4 : bestuurders van voertuigen of vaartuigen begeleiders in voertuigen of vaartuigen personeelsleden die werken op grote hoogte personeelsleden die machines bedienen gemachtigde toezichter 2 Aangezien je later ook naar de IMO-bepalingen refereert, zou je dit hier ook moeten doen. De IMO adviseert in concreto om niet te drinken vier uur voorafgaand aan het werk (cf. STCW Code, gereviseerde versie 2001 en de Manilaaanbevelingen van 2010). Ik zal dit meebrengen volgende vergadering 3 KB 28 mei 2003, art. 2 1) Veiligheidsfunctie: Elke werkpost waar gebruik wordt gemaakt van arbeidsmiddelen, waar motorvoertuigen, kranen, rolbruggen, hijstoestellen van welke aard ook, of machines die gevaarlijke installaties of toestellen in werking zetten, bestuurd worden of nog waar dienstwapens worden gedragen voor zover het gebruik van die arbeidsmiddelen, het besturen van die werktuigen en installaties of het dragen van die wapens de veiligheid en gezondheid van andere werknemers van de onderneming of ondernemingen in gevaar kan brengen; 2) Functie met verhoogde waakzaamheid: elke werkpost die bestaat uit het permanent toezicht op de werking van een installatie en waar een gebrek aan waakzaamheid tijdens de uitvoering van het toezicht, de veiligheid en gezondheid van andere werknemers van de onderneming of van ondernemingen van buitenaf in gevaar kan brengen; 4 Zie risicoprofielfiches GO!voor onderwijzend en niet-onderwijzend personeel bij 8

9 1.2. Het gebruik en de beschikbaarheid van medicatie op het werk Het beleid heeft betrekking op alle middelen die een gedragsverandering met zich mee kunnen brengen en/of die een risico op afhankelijkheid van het product met zich mee dragen. Hierbij gaat het vooral om psychofarmaca (slaap- en kalmeermiddelen, antidepressiva, samengestelde pijnstillers). Het onoordeelkundig en/of niet voorgeschreven gebruik van psychofarmaca op de werkvloer is niet toegelaten Het instellingshoofd (desgevallend de algemeen directeur) stelt geen medicatie ter beschikking Uitzondering: in schepen dient een apotheek aanwezig te zijn zoals bepaald door het KB (IMO-regeling) Het is aangewezen geen voertuig, vaartuig of machine te besturen indien de behandelend geneesheer en/of de bijsluiter dit afraden. Personeelsleden worden gesensibiliseerd over de mogelijke effecten van medicatiegebruik (eventueel in combinatie met andere drugs) op hun functioneren Regels me betrekking tot het gebruik en de beschikbaarheid van illegale drugs op het werk Binnenbrengen, verdelen of verkopen van illegale drugs zijn strafbare feiten en zijn dus nooit toegestaan in de school/instelling. Ook het bezit van de wettelijk gedoogde hoeveelheid cannabis is niet toegestaan Het gebruik en/of onder invloed zijn van illegale drugs tijdens de werkuren is niet toegestaan Voor illegale drugs geldt er een nultolerantie in het verkeer. 9

10 2. Voorlichting en vorming Voorlichting Informatie en vormingen zorgen ervoor dat een beleid wordt toegepast: elk personeelslid moet worden geïnformeerd over de mogelijke gevolgen van alcohol en andere drugs op zijn (arbeids)gedrag. Verder krijgt elke medewerker toelichting over de inhoud van het alcohol- en drugbeleid. De hiërarchische lijn en de hulpverleners in de scholengroepen hebben een sleutelrol bij de uitvoering van het beleid: voor hen is specifieke opleiding aangewezen Doelgroep en boodschap - Alle personeelsleden, incl. hiërarchische lijn - Syndicaal afgevaardigden/leden van de bevoegde comités - Werkgroep welzijn: contactpersonen preventie, vertrouwenspersoon, preventieadviseurs, - Informatie over: - Regelgeving betreffende alcohol- en ander drugsmisbruik en de beschikbaarheid van alcohol en andere drugs - Procedures - Hulpverlening Duidelijk maken bij wie men met een probleem terecht kan en op welke manier - Sensibilisatie Inzicht in signalen van problematisch alcohol- en druggebruik op (werk)gedrag Duidelijkheid creëren rond de alcohol- en andere drugsproblematiek (doel = inzicht in signalen) zodat het voor al de personeelsleden makkelijker wordt om alcohol- en ander drugsmisbruik te (h)erkennen en te weten hoe ze hiermee het best kunnen omgaan. Informatie over de manier waarop collega s en leidinggevenden best omgaan met ex-gebruikers Communicatievorm Alle personeelsleden moeten bereikt worden. De communicatie moet begrijpbaar zijn voor de verschillende doelgroepen. Om dit te bereiken kan er gebruik gemaakt worden van verschillende communicatievormen en -kanalen en materialen, zoals o.a.: affiches, brochures, flyers, smartschool, Het is aangewezen dat er in deze communicatie uitgegaan wordt van een positieve boodschap. Eenmalig informatie verspreiden is niet erg efficiënt. Het is aangewezen om op geregelde tijdstippen (bijvoorbeeld gekoppeld aan bepaalde gebeurtenissen zoals de nieuwjaarsreceptie) opnieuw aandacht te besteden aan de alcohol- en drugproblematiek, de weerslag ervan op het werk, en het beleid terzake. 5 Dit onderdeel werd nog niet besproken in de werkgroep 10

11 Voor de concrete uitwerking kan beroep gedaan worden op specialisten zoals o.a. de interne of externe preventieadviseur (psychosociale aspecten), de dienst communicatie van het GO!, 2.2. Vorming Doelgroep - Instellingshoofd en hiërarchische lijn - Interne hulpverleners (contactpersoon preventie, vertrouwenspersonen, EHBOcontactpersoon, ) Vormingspakket Vormingspakket voor instellingshoofd en hiërarchische lijn - Hoe omgaan met personeelsleden met een functioneringsprobleem ten gevolge van alcoholen ander drugsmisbruik Inhoud van de opleiding: hoe omgaan met signalen van problematisch gebruik, hoe medewerkers aanspreken, praktische tips (wat helpt en wat niet), informatieverstrekking i.v.m. hulpverleningsinstanties voor doorverwijzing, (moet nog bepaald worden). - Deze vormingen kunnen zowel op het niveau van de scholengroep als op het centrale niveau georganiseerd worden al dan niet in samenwerking met de eigen externe preventiedienst, VAD en regionale preventiewerkers Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg, - Bij de opstart van het project worden aparte opleidingen georganiseerd. Na verloop van tijd kan deze vorming verankerd worden door de integratie ervan in de opleiding directeur Vormingspakket voor interne hulpverleners - Hoe omgaan met personeelsleden met een functioneringsprobleem ten gevolge van alcoholen ander drugsmisbruik Inhoud van de opleiding: inzicht in signalen van alcohol- en drugsproblematiek, motiverende gespreksvoering, praktische tips (wat helpt en wat niet), informatieverstrekking i.v.m. externe hulpverleningsinstanties voor doorverwijzing, (moet nog bepaald worden). - Deze vormingen kunnen zowel op het niveau van de scholengroep als op het centrale niveau georganiseerd worden al dan niet in samenwerking met de eigen externe preventiedienst, VAD en regionale preventiewerkers Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg, - Bij de opstart van het project worden aparte opleidingen georganiseerd. Na verloop van tijd kan deze vorming verankerd worden door de integratie ervan in de opleiding preventie. Belangrijk: instellingshoofden, leden van de hiërarchische lijn en interne hulpverleners zijn geen therapeuten 11

12 3. Hulpverlening = beschrijft tot wie een personeelslid dat geconfronteerd wordt met functioneringsproblemen ten gevolge van alcohol- of drugmisbruik zich kan wenden, al dan niet gekoppeld aan de instelling Hulpverlening gekoppeld aan de instelling - Een personeelslid kan zich steeds wenden tot zijn hiërarchische meerdere. Deze kan het personeelslid advies geven en motiveren om zijn probleem aan te pakken. Dergelijke vraag zal sterk afhankelijk zijn van de functionele relatie tussen beiden. Om deze rol op te nemen is bijkomende vorming omtrent deze thematiek aangewezen (zie pijler voorlichting en vorming). - Daarnaast kan de betrokkene beroep doen op interne hulpverleners. Deze personen zijn gebonden aan een beroepsgeheim en werken met vertrouwelijkheid van gegevens. Het gaat om de vertrouwenspersonen en de preventieadviseurs (arbeidsgeneesheren en psychosociale aspecten). Zij geven advies, informeren en sensibiliseren. Zij voeren verkennende gesprekken bij persoonlijke conflicten en verwijzen extern door indien nodig (huisarts, CGG, gespecialiseerde alcohol- of drughulpverleninginstellingen). Interne hulpverleners kunnen eventueel al een inschatting maken van de problematiek en op vraag van het personeelslid eventueel de nodige contacten leggen met hulpverlening buiten de instelling. - Specifiek voor de arbeidsgeneesheer: elk personeelslid kan vragen om gezien te worden door de arbeidsgeneesheer. De arbeidsgeneesheer behandelt niet zelf maar motiveert het personeelslid om een behandeling te volgen bij een hulpverlener buiten de instelling zoals de huisarts, de AA,... Daarbij geeft hij/zij de nodige info en neemt hij/zij zo nodig contact op met een externe hulpverlener. De therapie die uit deze hulpverlening voortvloeit kan hierbij door de arbeidsgeneesheer opgevolgd worden. Aanbeveling: In samenspraak met het betrokken personeelslid is het aangeraden om per concreet geval een samenwerking op te zetten tussen de interne hulpverleners. Om een gestroomlijnde samenwerking te verzekeren en dit in het belang van alle partijen is het aangewezen om op regelmatige basis overlegmomenten te voorzien. Doel van deze bijeenkomsten is: eenduidigheid in aanpak inzicht in de verschillende expertises ervaringsuitwisselingen bespreken van gecoördineerde aanpak 6 Verder te concretiseren op niveau van de scholengroep. 12

13 3.2. Hulpverlening buiten de instelling Problemen met alcohol en andere drugs zijn vaak complex. Een snelle en definitieve oplossing vinden is vaak niet realistisch. Wanneer er sprake is van afhankelijkheid hebben we meestal te maken met een langdurige of chronische problematiek. Hierbij moet er gezocht worden naar een geschikt behandeltraject waarbij er afwisselend en/of gelijktijdig de nadruk gelegd wordt op genezen of verzorgen : soms is vooral zorg en bescherming nodig, in andere gevallen ligt de nadruk op therapie of begeleiding en op nog andere momenten is er nood aan reïntegratie. Het hulp- en zorgaanbod in Vlaanderen is zeer gevarieerd. Een aantal van de meest toonaangevende en overkoepelende hulp- of zorgvormen worden hieronder opgesomd: - De eerstelijnszorg: de eerstelijnszorg is de eerste, laagdrempelige, niet-gespecialiseerde stap in de georganiseerde hulpverlening. De eerste lijn staat het dichtst bij de bevolking en heeft meestal als eerste contact met de problematiek. De eerstelijnszorg is ideaal geplaatst om problematisch middelengebruik te detecteren, in te schatten en door te verwijzen indien een diepgaande begeleiding nodig is. Ze kunnen ook voor de nazorg instaan. Op de eerste lijn bevinden zich onder meer de huisartsen, de Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW), de JongerenAdviesCentra (JAC) en de Openbare Centra voor Maatschappelijk Werk (OCMW). - Anonieme alcoholisten (AA): anonieme alcoholisten is een zelfhulpgroep van mannen en vrouwen die hun ervaring, kracht en hoop met elkaar delen om hun gemeenschappelijk probleem op te lossen en anderen te helpen bij het herstel van hun alcoholprobleem. De enige vereiste voor lidmaatschap is een verlangen om op te houden met drinken. Meer informatie op Er zijn gelijkaardige zelfhulpgroepen zoals: Al-Anon (voor partners) en Al-Ateen (voor kinderen) (T ). Toxan (medicatie) (via AA: T ). SOS Nuchterheid (alcohol, medicatie, illegale drugs en gokken) (T ). - DrugLijn: De DrugLijn geeft anoniem en laagdrempelig informatie en advies over alcohol- en andere drugproblemen. Ze geeft ook een zicht op en een degelijk doorverwijzen naar de mogelijkheden in de beschikbare alcohol- en drughulpverlening voor wie daar nood aan heeft. De DrugLijn werkt anoniem, objectief en vertrouwelijk: : alle weekdagen tussen 10 en 20u. - Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG): de mate van specialisatie in begeleiding en behandeling van problematisch middelengebruik verschilt onderling sterk tussen de diverse CGG in Vlaanderen. Enkele centra leggen zich al vele jaren volledig toe op de alcohol-, medicatie-, illegale drug- en/of gokproblematiek. Het aanbod van therapeutische mogelijkheden is erg gedifferentieerd. - Gespecialiseerde alcohol- en drughulpverleningsinstellingen (ambulant of residentieel). Een - overzicht is te verkrijgen bij de druglijn. 13

14 4. Interventieprocedures = Met deze interventieprocedures willen we zo snel als mogelijk en adequaat optreden bij en/of herhaling voorkomen van functioneringsproblemen tengevolge van een (vermoedelijk) misbruik van alcohol en/of andere drugs Optreden in een acute situatie Het personeelslid heeft zoveel alcohol, medicatie en/of drugs gebruikt dat hij/zij niet meer in staat is om te werken. Acute situaties (dronkenschap, onder invloed zijn van andere drugs) hebben vaak een eenmalig karakter Duidelijke vaststelling van werkonbekwaamheid en snelle verwijdering van de werkvloer - Uit het gedrag van de betrokkene blijkt dat hij/zij niet kan functioneren onder de huidige omstandigheden. In zulke gevallen gaat men uit van het appreciatierecht van het personeelslid dat deze vaststelling doet. Hierbij is er met andere woorden geen sprake van bewijslast. - Werkonbekwaamheid en noodzaak tot snel optreden hebben tot gevolg dat de betrokkene moet stoppen met het uitvoeren van zijn/haar taken en van de werkvloer moet verwijderd worden. Verwijderen van de werkvloer betekent hierbij dat het betrokken personeelslid zo snel als mogelijk naar huis wordt gestuurd. (noot: dit zou verder kunnen geconcretiseerd worden op niveau van de instelling: een personeelslid kan bijvoorbeeld tijdelijk verwijderd worden en verblijven in een afzonderlijk lokaal, indien dit uiteraard beschikbaar is). Bovenstaande noot is een voorbeeld van verdere concretisering op niveau van de instelling. We zouden dit op gelijkaardige manier op verschillende plaatsen in dit document kunnen aangeven. Dergelijke aanbevelingen worden opgenomen in de draaiboekversie of handboek voor de instellingen. - Snel optreden is noodzakelijk (o.a. uit veiligheidsoverwegingen zowel voor de betrokkene zelf als voor zijn omgeving): vaststellen dat de betrokkene niet meer in staat is om zijn/haar taken op een veilige en degelijke manier uit te voeren. Het instellingshoofd op de hoogte brengen. De nodige maatregelen nemen om de veiligheid van iedereen te garanderen. De betrokkene op een serene manier verwijderen van de werkplek (met hulp van de collega s als dit nodig blijkt). In geval het een leidinggevende betreft, wordt de hogere hiërarchie ingelicht die hierin verder optreedt. 14

15 - Mogelijke reacties van de betrokkene: De betrokkene gaat vrijwillig mee naar een afzonderlijk lokaal Het instellingshoofd stelt alles in het werk om de betrokkene op een veilige manier naar huis te brengen. Bij voorkeur wordt er gekozen voor een taxi. De betrokkene weigert mee te gaan Het instellingshoofd kan een beroep doen op een derde persoon om de betrokkene alsnog te overtuigen. Als de betrokkene blijft weigeren, roept het instellingshoofd getuigen om de weigering te laten vaststellen. Als de betrokkene blijft weigeren, kan er een beroep gedaan worden op de bevoegde ordediensten en/of hulpdiensten. Belangrijk: De betrokkene moet veilig thuis geraken. Al het mogelijke wordt gedaan om het betrokken personeelslid niet zelf te laten rijden. Eventueel wordt hij/zij naar zijn/haar thuisadres gebracht. Indien nodig worden de bevoegde orde- of hulpdiensten ingeroepen. Eventuele vervoerskosten zijn ten laste van het personeelslid Het instellingshoofd heeft een gesprek met de betrokkene kort na het voorval - Dit gesprek vindt onmiddellijk, d.i. zo snel als mogelijk en uiterlijk na 1 week, plaats na de terugkeer van de betrokkene naar het werk. - Het instellingshoofd bespreekt het incident met de betrokkene en toetst het gebeurde af. - Indien er uit het gesprek duidelijk wordt dat er een probleem is, stelt het instellingshoofd duidelijk dat dergelijke feiten niet getolereerd worden. Daarbij wordt de betrokkene gewaarschuwd voor mogelijke zware gevolgen bij herhaling (zie eventueel ook procedure chronisch misbruik). De betrokkene wordt eventueel op de hoogte gebracht van het bestaande hulpverleningsaanbod (zie het hoofdstuk over hulpverlening). - Vervolgens wordt er met betrekking tot dit gesprek een verslag gemaakt volgens de geldende afspraken en procedures in de scholengroep. Het verslag wordt voorzien van datum en ondertekend door de aanwezige partijen. Dergelijke incidenten worden in een registratiesysteem opgenomen.. - Als bij een incident tengevolge van het misbruik van alcohol en/of andere drugs de feiten of gevolgen dermate ernstig zijn, worden de procedures zoals beschreven in het Decreet Rechtspositie van 27 maart 1991 geïnitieerd. Hierover zijn in elke scholengroep specifieke afspraken gemaakt. 15

16 4.2. Optreden in een chronische situatie = Het personeelslid functioneert al enige tijd minder goed tot slecht, en dat vermoedelijk ten gevolge van alcohol-, medicatie- en/of drugsmisbruik, of: het personeelslid verschijnt op het werk vaker onder kennelijke invloed van alcohol, medicatie en/of drugs, zonder dat zich noodzakelijkerwijze functioneringsproblemen voordoen. - Voor de aanpak van het disfunctioneren van personeelsleden zijn binnen de scholengroep/scholengemeenschap afspraken gemaakt. Die aanpak geldt wat ook de oorzaak is van het disfunctioneren, dus ook bij een disfunctioneren ten gevolge van alcohol-, medicatie- of druggebruik. De krachtlijnen zijn functioneringsgesprekken, coaching en evaluatie. Wat het statutair personeel betreft, past die aanpak in de uitvoering van de bepalingen in het decreet rechtspositie (DRP) met betrekking tot de functiebeschrijving en de evaluatie. Voor het contractueel personeel gaat het om de eigen procedure die de scholengroep voor de evaluatie en de opvolging van het functioneren van zijn contractueel personeel heeft aangenomen. - Overigens gelden voor grensoverschrijdend gedrag ten gevolge van alcohol-, medicatie- of druggebruik (in voorkomend geval kan het gebruik zelf als grensoverschrijdend worden gekwalificeerd), net zoals voor elk grensoverschrijdend gedrag, de gangbare tuchtmaatregelen. - Als een personeelslid met een veiligheidsfunctie zijn/haar functie niet meer kan uitoefenen, kan de arbeidsgeneesheer worden ingeschakeld. Die zal dan adviseren welke functie(s) het personeelslid wel nog kan uitoefenen. Bij de begeleiding van het personeelslid waarbij een chronisch misbruik van alcohol, medicatie of drugs wordt vermoed, gelden de volgende principes: - Eigen in de aanpak is het besef dat het personeelslid met een drank-, medicatie- of drugprobleem zijn/haar functioneren, of zijn/haar gedrag, niet alléén kan veranderen, dat het hulp nodig heeft, terwijl bij het personeelslid zelf vaak probleeminzicht ontbreekt. - Precies omdat het probleeminzicht vaak ontbreekt, of maar in beperkte mate aanwezig is, komt het er op aan zeer scherpe grenzen te trekken en te bewaken: afspraken gemaakt tijdens functioneringsgesprekken moeten worden nagekomen. Elk disfunctioneren en elk grensoverschrijdend gedrag dat rechtstreeks of onrechtstreeks verband houdt met drank-, medicatie- of druggebruik, moet bij het personeelslid als zodanig worden geduid. Iedere keer moet er de nadruk op worden gelegd dat het personeelslid in een negatieve spiraal terecht is gekomen en dat het daar enkel uit losgeraakt, als het zich laat helpen of verzorgen. Er wordt 16

17 hem/haar voorgesteld contact op te nemen met de interne hulpverlener, die hem/haar in vertrouwen kan informeren. Hoe dan ook kan het personeelslid niet worden verplicht hulp te zoeken. Het blijft dus bij informeren (zie hoofdstuk Hulpverlening), aansporen en aanmoedigen. - De frequentie van de functioneringsgesprekken en de intensiteit van de coaching wordt dan ook bepaald door enerzijds de evolutie van het disfunctioneren, de frequentie van de incidenten die verband houden met alcohol-, medicatie- of druggebruik (het vóórkomen van dronkenschap, of onder kennelijke invloed zijn van drugs of medicatie), en anderzijds de actieve stappen die het personeelslid zet om uit de afhankelijkheid van alcohol, medicatie of drugs los te komen: hoe frequenter disfunctioneringsklachten, hoe intensiever de coaching; hoe meer het personeelslid er blijkt van geeft zelf actief aan zijn situatie te werken, hoe minder de coach hem op op de huid moet zitten. - Ook het personeelslid dat zich laat behandelen en actief meewerkt aan de hulp die hem/haar wordt geboden, verdient blijvende aandacht. De functioneringsgesprekken veranderen dan uiteraard van andere aard. Het gaat er dan meer om het personeelslid in zijn/haar strijd met zijn/haar probleem bij te staan en te bemoedigen. Het eventuele disfunctioneren blijft op de agenda, maar punten waar verbetering in het functioneren merkbaar is, worden ook onderstreept. - Met het personeelslid dat voor zijn/haar behandeling langere tijd afwezig is, wordt het best (tenminste als het personeelslid dat wenst) contact gehouden. Dat contact moet hoe dan ook worden opgenomen in de periode die de werkhervatting voorafgaat en moet worden onderhouden gedurende het hele re-integratieproces. Dergelijke contacten kunnen gebeuren door de hiërarchische lijn, of door een interne hulpverlener, elk met respect voor zijn eigen rol. Ook collega s kunnen daarin, al dan niet gestructureerd, een rol spelen. - Ook (psychosociale) nazorg is belangrijk. Ook als het middelengebruik is gestopt of onder controle is, en het personeelslid naar behoren functioneert, blijft opvolging noodzakelijk. Herval is niet uit te sluiten. 17

18 4.3. Derden Iemand die slachtoffer is van een collega met problematisch alcohol-, medicatie- of druggebruik, kan zich wenden tot zijn/haar hiërarchische meerdere. Grijpt die niet in, of is het de hiërarchische meerdere zelf die het probleemgedrag vertoont, dan kan het personeelslid zich wenden tot een interne hulpverlener (vertrouwenspersoon of preventieadviseur psychosociale aspecten). Die zal het dossier, vertrouwelijk, aan de algemeen directeur of de raad van bestuur van de scholengroep bezorgen. Een personeelslid dat vermoedt dat een collega onder invloed van alcohol, medicatie of drugs een acuut gevaar vormt voor leerlingen, personeel of anderen, neemt de nodige maatregelen om de veiligheid van eenieder te garanderen. 18

Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1 in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 1 Het beleid heeft betrekking op alle middelen ( o.a. (il)legale drugs en medicatie) die een gedragsverandering

Nadere informatie

Departement Psychosociale Aspecten

Departement Psychosociale Aspecten Departement Psychosociale Aspecten (bron FOD) Model 1 : beleidsverklaring waarbij de onderneming ervoor kiest om het alcohol- en drugsbeleid niet verder uit te werken (zie Art. 3, 3 en 4 van het KB van

Nadere informatie

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Wist u dat? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot

Nadere informatie

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers WG Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers Wist u dat...? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot 10%.

Nadere informatie

Alcohol en drugsbeleid van de VGC

Alcohol en drugsbeleid van de VGC Alcohol en drugsbeleid van de VGC p. 45 Een beleid? Het alcohol en drugsbeleid van de VGC geldt voor iedereen en past in het globaal personeels, gezondheids en veiligheidsbeleid. Opzet ervan is preventief

Nadere informatie

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA INHOUD Inleiding 1. Waarom een drugbeleid? 2. Uitgangspunten 3. Regelgeving 4. Procedures 5. Hulpverlening 6. Vorming & Voorlichting 7. Evaluatie Inleiding In onze samenleving

Nadere informatie

PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID

PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID Alcohol en drugsbeleid in de ondernemingen PRINCIPE Werknemers of uitzendkrachten die op het werk alcohol en drugs gebruiken of onder invloed ervan zijn kunnen de veiligheid, de gezondheid en het welzijn

Nadere informatie

reventief alcohol- en drugsbeleid binnen de onderneming

reventief alcohol- en drugsbeleid binnen de onderneming Instituut voor de autocar ar en de autobus v.z.w. 1 Institut pour l autocar ar et l autobus a.s.b.l. reventief alcohol- en drugsbeleid binnen de onderneming CAO n 100 P R E V E N T I E F A L C O H O L

Nadere informatie

Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling.

Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling. ALCOHOL - en DRUGBELEID Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling. De Raad van Bestuur van is zich ten volle bewust van zijn verantwoordelijkheid als werkgever. Vandaar dat hij richtlijnen

Nadere informatie

Alcohol en drugbeleid

Alcohol en drugbeleid Alcohol en drugbeleid Probleemstelling Er waren in de organisatie verschillende meldingen van problemen rond drankmisbruik. Het arbeidsreglement was niet voldoende uitgewerkt om tot een duidelijke aanpak

Nadere informatie

Omzendbrief BZ 2011/3

Omzendbrief BZ 2011/3 Omzendbrief BZ 2011/3 Aan de lijnmanagers en personeelsleden van de diensten van de Vlaamse overheid Kabinet van de viceminister-president, Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering,

Nadere informatie

Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online

Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online (18-12-2009 18-12-2010) Om organisaties te ondersteunen bij de uitwerking van een preventief alcohol- en drugbeleid

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

De praktijk vandaag: Alcohol- en drugsbeleid KBC

De praktijk vandaag: Alcohol- en drugsbeleid KBC De praktijk vandaag: Alcohol- en drugsbeleid KBC Luc Bracke Preventieadviseur Psychosociaal Welzijn Uitgangspunten Beleid KBC werken en alcohol/drugs gaan absoluut niet samen; regelmatig alcoholgebruik

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer M A A I K E D E C O N I N C K C G G VA G G A B O O M G A A R D S T R A A T 7 2018 A N T W E R P E N 0 3. 2 5 6. 9 1. 4 1 W W W. V A G G A. B E Eigen normen en

Nadere informatie

Waar staan we na drie jaar Cao 100?

Waar staan we na drie jaar Cao 100? Waar staan we na drie jaar Cao 100? Update resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 (18-12-2009 tot 01-04-2013) Om organisaties te ondersteunen bij de uitwerking van een preventief alcohol- en drugbeleid ontwikkelde

Nadere informatie

Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf. Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer

Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf. Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer Marc TACK teamleider preventie CGG Eclips Gent ssies 2012-2013 Van waaruit? CGG

Nadere informatie

Alcohol- en drugsbeleid Inleiding:

Alcohol- en drugsbeleid Inleiding: Alcohol- en drugsbeleid Inleiding: Het drinken van alcohol is als het ware verankerd in onze cultuur en overstijgt de verschillende klassen van de bevolking. Iedereen drinkt alcohol of excuseert zich omdat

Nadere informatie

Behandeld door Commissie Medisch Toezicht Commissie Risicobeheer - werkgroep ad hoc (2007-2009)

Behandeld door Commissie Medisch Toezicht Commissie Risicobeheer - werkgroep ad hoc (2007-2009) I. Wettelijke basis CAO nr. 100 alcohol- en drugbeleid op het werk. In het Staatsblad van 13 juli 2009 verscheen het KB dat de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) nr. 100 van 1 april 2009 over een preventief

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJK COMITÉ VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING AAN DE HAVEN VAN ANTWERPEN ALCOHOL- EN DRUGSBELEID

GEMEENSCHAPPELIJK COMITÉ VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING AAN DE HAVEN VAN ANTWERPEN ALCOHOL- EN DRUGSBELEID GEMEENSCHAPPELIJK COMITÉ VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING AAN DE HAVEN VAN ANTWERPEN Brouwersvliet 33 Bus 7 2000 ANTWERPEN 1 VEILIGHEIDSBERICHTEN 5 SEPTEMBER 2007 ALCOHOL- EN DRUGSBELEID Binnen het Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Alcohol- en drugsbeleid in jouw onderneming?

Alcohol- en drugsbeleid in jouw onderneming? Alcohol- en drugsbeleid in jouw onderneming? // Een handboek voor de toepassing van CAO nummer 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid Algemene Centrale ABVV Hoogstraat 26-28 1000 Brussel

Nadere informatie

Beleidsplan Alcohol en drugs CEWEZ Haven van Zeebrugge / Brugge Havenarbeiders van het algemeen en het aanvullend contingent

Beleidsplan Alcohol en drugs CEWEZ Haven van Zeebrugge / Brugge Havenarbeiders van het algemeen en het aanvullend contingent Beleidsplan Alcohol en drugs CEWEZ Haven van Zeebrugge / Brugge Havenarbeiders van het algemeen en het aanvullend contingent 1. Inleiding a) startfase Binnen de centrale der werkgevers haven van Zeebrugge/Brugge

Nadere informatie

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid De hulpverlening in KIDS is gericht op de maximale ontplooiing van de totale persoon. Communicatie neemt daarin een belangrijke plaats, en is zowel middel als

Nadere informatie

Focus op het preventief alcohol- en drugbeleid

Focus op het preventief alcohol- en drugbeleid Preventie en wetgeving Focus op het preventief alcohol- en drugbeleid 2009/4 actualisatie januari 2013 Inhoud 1 Wettelijk kader...4 1.1 Referentie...4 1.2 Historiek...4 1.3 Een kader...6 1.4 Twee invalshoeken...6

Nadere informatie

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen?

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen? Psychosociale risico s Nieuwe wetgeving Hoe kan Securex u ondersteunen? Inhoudstafel De nieuwe wetgeving 1. Toepassingsgebied 2. Wat zijn psychosociale risico s? Welke maatregelen moet de werkgever treffen?

Nadere informatie

Hoe ver reikt het controlerecht?

Hoe ver reikt het controlerecht? Sterke drank, zwak werk 25-6-2015 2015 Hildegard Schmidt Association de la Ville et des Communes de la Région de Bruxelles-Capitale asbl Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk

Nadere informatie

Dit voorbeeld alcoholbeleid is gebaseerd op het beleid van de Hamelandgroep Hacron en dient ter inspiratie voor andere SW bedrijven.

Dit voorbeeld alcoholbeleid is gebaseerd op het beleid van de Hamelandgroep Hacron en dient ter inspiratie voor andere SW bedrijven. Voorbeeld alcoholbeleid Sociale Werk voorziening 1. Inleiding Dit voorbeeld alcoholbeleid is gebaseerd op het beleid van de Hamelandgroep Hacron en dient ter inspiratie voor andere SW bedrijven. Binnen

Nadere informatie

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen Psychosociale risico s regelmatig in kaart brengen is belangrijk voor het mentale welzijn van een onderneming. U kan uw eigen psychosociale risico s in kaart brengen door onderstaande checklist in te vullen.

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 VAN 1 APRIL 2009 BETREFFENDE HET VOEREN VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 VAN 1 APRIL 2009 BETREFFENDE HET VOEREN VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 VAN 1 APRIL 2009 BETREFFENDE HET VOEREN VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING ------------------------ VERSLAG -------------- In het interprofessioneel

Nadere informatie

Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende werksoorten binnen de alcohol- en drughulpverlening.

Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende werksoorten binnen de alcohol- en drughulpverlening. WEGWIJS IN DE DRUGHULPVERLENING Mensen die er niet in slagen hun middelengebruik onder controle te krijgen, kunnen een beroep doen op een gevarieerd zorg- en hulpaanbod. De welzijns- en gezondheidssector

Nadere informatie

Een drugbeleid op onze school

Een drugbeleid op onze school Een drugbeleid op onze school 1. Waarom een drugbeleid? We zijn het er allemaal over eens dat jongeren het zeker niet gemakkelijk hebben in onze samenleving. Jongeren met problemen zijn zeer vatbaar voor

Nadere informatie

Anti-alcoholbeleid op het werk. ACV-Openbare Diensten juli 2013

Anti-alcoholbeleid op het werk. ACV-Openbare Diensten juli 2013 Anti-alcoholbeleid op het werk ACV-Openbare Diensten mei juli 2013 2014 Krachtlijnen voor een alcoholbeleid op het werk Zowel werknemers als werkgevers winnen bij een duidelijk alcoholbeleid. De uitwerking

Nadere informatie

Intern alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus Eerste versie (najaar 2011)

Intern alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus Eerste versie (najaar 2011) Intern alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus Eerste versie (najaar 2011) 1 Visietekst April 2010 Beleidsverklaring preventief alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus vindt het welzijn en de gezondheid van

Nadere informatie

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Kennismaking Preventiewerker van het Alcohol- en drugteam De Meander De Meander is onderdeel van het Centrum voor Geestelijke

Nadere informatie

PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 2

PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 2 PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 2 HOE EFFICIËNT OMGAAN ALS WERKGEVER/LEIDINGGEVENDE MET EEN ALCOHOL EN/OF DRUGPROBLEEM OP DE WERKVLOER Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten, Idewe Prenne

Nadere informatie

Een nuchtere kijk op je gezondheid

Een nuchtere kijk op je gezondheid Alcohol- en drugsbeleid op het werk Een nuchtere kijk op je gezondheid Infobrochure voor de personeelsleden van de gemeente Knokke-Heist Versie 27-04-2010 Woord vooraf van de schepen Beste medewerker,

Nadere informatie

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond alcohol, illegale drugs, medicatie en gokken. Doelgroep Meander: Iedereen met problemen in verband met

Nadere informatie

Preventief alcoholen drugsbeleid in de onderneming

Preventief alcoholen drugsbeleid in de onderneming Preventief alcoholen drugsbeleid in de onderneming mei - juni 2009 Juridisch luik CAO n 100 & Praktische topics Sabien Lemaire senior juridisch adviseur ADMB Studiedienst 1 3 Inhoud CAO n 100 Praktische

Nadere informatie

Er-wel-zijn - beleid. Bijlage 3 bij het arbeidsreglement. Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015

Er-wel-zijn - beleid. Bijlage 3 bij het arbeidsreglement. Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015 Er-wel-zijn - beleid Bijlage 3 bij het arbeidsreglement Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015 versie 1: xxxx 2015 Inhoudstafel A. Visie 2 B. Doelstellingen 2 C. Gemeenschappelijke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding... 15

INHOUD. 1. Inleiding... 15 INHOUD 1. Inleiding... 15 2. Psychosociale risico s op het werk... 17 2.1. Stress op het werk... 19 2.2. Burn-out... 22 2.3. Ongewenst gedrag en conflicten... 23 2.3.1. Geweld op het werk... 23 2.3.2.

Nadere informatie

Reglement Alcohol, Drugs, Medicijnen en werk. Augustus 2008. Opgesteld door Roder Consult bv in samenwerking met de VIA

Reglement Alcohol, Drugs, Medicijnen en werk. Augustus 2008. Opgesteld door Roder Consult bv in samenwerking met de VIA Reglement Alcohol, Drugs, Medicijnen en werk Augustus 2008 Opgesteld door Roder Consult bv in samenwerking met de VIA Reglement Alcohol, Drugs en Medicijnen Een preventief beleid voor leden van de VIA-EU

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 -------------------------------------------------------------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 ------------------------------------------------------------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 ------------------------------------------------------------------------- Zitting van woensdag 1 april 2009 ---------------------------------------------- COLLECTIEVE

Nadere informatie

Regeling Alcohol - en drugsbel eid

Regeling Alcohol - en drugsbel eid Regeling Alcohol - en drugsbel eid to M e n s e n w e r k, v a k w e r k. Versie : 110221 definitief Datum : 21 februari 2011 Regeling alcohol en drugsbeleid Hierbij verklaart de directie van Top-Craft

Nadere informatie

3.4.1.2 Ziekteverzuim en re-integratieprotocol: Wie doet wat, wanneer en hoe?

3.4.1.2 Ziekteverzuim en re-integratieprotocol: Wie doet wat, wanneer en hoe? 3.4.1.2 Ziekteverzuim en re-integratieprotocol: Wie doet wat, wanneer en hoe? Een ziekteverzuim- en een re-integratieprotocol geeft vanuit een visie vorm aan de weg van arbeidsongeschiktheid naar -geschiktheid.

Nadere informatie

Onderwerp. CAO nr. 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming. Datum. 1 april 2009. Copyright and disclaimer

Onderwerp. CAO nr. 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming. Datum. 1 april 2009. Copyright and disclaimer Onderwerp CAO nr. 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming Datum 1 april 2009 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

Drugspreventie-beleid

Drugspreventie-beleid Lommel United stelt zich tot doel om voetballers professioneel op te leiden. In kwaliteitsvolle omstandigheden en in een gezonde competitieve én aangenaam constructieve geest wil Lommel United zoveel mogelijk

Nadere informatie

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken D R U G S preventie B E L E I D regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken inleiding Het drugspreventiebeleid handelt over het bezit, gebruik en verspreiden

Nadere informatie

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Verstandelijke beperking en middelengebruik Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Johan woont al enkele jaren zelfstandig. Als begeleider ga jij twee

Nadere informatie

Protocol veilig klimaat

Protocol veilig klimaat Protocol veilig klimaat Onze school wil een veilige school zijn voor iedereen. Kernwoorden hierbij zijn respect voor en acceptatie van elkaar. Een goede samenwerking tussen personeel, ouders/verzorgers

Nadere informatie

Integraal alcohol- en drugbeleid

Integraal alcohol- en drugbeleid Integraal alcohol- en drugbeleid Beleidsnota federale politie Directiecomité 29-10-2012 HOC 21-11-2012 Integraal alcohol- en drugbeleid 1 Inhoud Leeswijzer 3 1. Context 4 2. Beleidsverklaring 4 3. Meersporenaanpak

Nadere informatie

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen.

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen. Alcohol- en drugbeleid ( pijler sanctioneren ) Cannabis en andere illegale drugs Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op

Nadere informatie

Drank- en drugsbeleid - CHIRO KEERBERGEN

Drank- en drugsbeleid - CHIRO KEERBERGEN Drank- en drugsbeleid - CHIRO KEERBERGEN Voorwoord Beste ouders, leden, leiding en medewerkers, Onze chiro steekt het hoofd niet in het zand. Het gebruik van tabakswaren, alcohol, softdrugs, harddrugs

Nadere informatie

DRUGS. Inhoudstafel: Heb je vragen over drugs? Heb je problemen met drugs? In deze wegwijzer staan alle diensten die jou kunnen helpen.

DRUGS. Inhoudstafel: Heb je vragen over drugs? Heb je problemen met drugs? In deze wegwijzer staan alle diensten die jou kunnen helpen. DRUGS Drugwegwijzer: alcohol tabak medicatie illegale drugs Inhoudstafel: Zoek je de juiste dienst? 4 Wil je informatie over drank, drugs, pillen, gokken? 5 Heb je een zoon of dochter die drugs gebruikt?

Nadere informatie

NODENBEVRAGING HORECA

NODENBEVRAGING HORECA NODENBEVRAGING HORECA VAD, de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, wil nagaan hoe er in horecazaken in Vlaanderen omgegaan wordt met alcohol en andere drugs. Daarnaast willen we weten of u,

Nadere informatie

Titel. Subtitel + auteur

Titel. Subtitel + auteur Titel Subtitel + auteur 1 De nieuwe verplichtingen op vlak van preventie van stress, burn-out, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk 2 Inleiding De psychosociale risico s werden voorheen

Nadere informatie

Bijlage arbeidsreglement

Bijlage arbeidsreglement Bijlage arbeidsreglement (voorbeeld) Procedure voor psychosociale risico s 1. Doel, definities en toepassingsgebied 1.1. Doel Deze procedures dragen bij tot het welzijn van werknemers en vullen de algemene

Nadere informatie

REACTIEPLAN LOKAAL NIVEAU. groen geel rood zwart Inschatten mate van ernst bij vermoeden, onthulling of vaststelling

REACTIEPLAN LOKAAL NIVEAU. groen geel rood zwart Inschatten mate van ernst bij vermoeden, onthulling of vaststelling WAT? Dit plan beschrijft de stappen die een lokale groep kan zetten bij een vermoeden, onthulling of vaststelling van seksueel (grensoverschrijdend) gedrag of seksueel misbruik t.a.v. de leden. Het is

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR Onderwijsinstelling :... Instellingsnummer :... Schoolbestuur :... Scholengemeenschap/consortium : SG BLOM Nummer scholengemeenschap : 121921 Het arbeidsreglement,

Nadere informatie

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk:

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk: De bedrijfsmaatschappelijk werker helpt bij het tot stand laten komen van gezondere arbeidsverhoudingen en meer welzijn binnen het bedrijf of de instelling. Op die manier ontstaat bij werknemers een grotere

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

Geachte mevrouw Geachte heer

Geachte mevrouw Geachte heer Vrije Technische Instituten van Brugge, vzw Boeveriestraat 73 8000 Brugge tel. 050 33 35 02 fax 050 33 37 55 Zandstraat 138 8200 Sint-Andries tel. 050 31 66 12 050 31 61 56 Geachte mevrouw Geachte heer

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Protocol Psychosociale ondersteuning

Protocol Psychosociale ondersteuning Protocol Psychosociale ondersteuning Zandvoortse Reddingsbrigade Datum: 1 juni 2015 Versie: 1.0 Versiehouder: Lars Carree Toepassing Het protocol psychosociale ondersteuning is van toepassing op de psychosociale

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN PSYCHOSOCIALE ASPECTEN Welke lessen kunnen we trekken uit de evaluatie van de pestwet? Sofie D Ours, Preventieadviseur Psychosociale IDEWE 20 september 2011 Kursaal Oostende PreBes vzw Diestersteenweg

Nadere informatie

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege. inspirerend - betrokken - ondernemend

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege. inspirerend - betrokken - ondernemend Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege inspirerend - betrokken - ondernemend 2009 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Wat is wat 4 Handelingskaart wapenbezit 5 Handelingskaart opname maken zonder toestemming

Nadere informatie

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos intergemeentelijke preventiedienst drugs en alcohol Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos provincie vlaams brabant wezembeek-oppem Wemmel kraainem linkebeek drogenbos

Nadere informatie

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Op de Lidwinaschool gelden algemene gedragsregels voor leerlingen, leerkrachten, ouders, schoolleiding en andere medewerkers. Die staan beschreven in een gedragscode.

Nadere informatie

Protocol Hulp aan leerling en personeel

Protocol Hulp aan leerling en personeel Protocol Hulp aan leerling en personeel IV PROTOCOL Agressie, geweld, seksuele intimidatie, discriminatie en pesten binnen de school (Dit protocol is gebaseerd op het beleidsplan in bijlage I) Hieronder

Nadere informatie

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs V E R E N I G I N G V O O R A L C O H O L - E N A N D E R E D R U G P R O B L E M E N ( V A D ) W W W. V A D. B E Een beleid opzetten Middelengebruik

Nadere informatie

ONTHAAL EN BEGELEIDING VAN BEGINNENDE WERKNEMERS

ONTHAAL EN BEGELEIDING VAN BEGINNENDE WERKNEMERS ONTHAAL EN BEGELEIDING VAN BEGINNENDE WERKNEMERS Nadine Gilis juriste FOD werkgelegenheid, arbeid en sociaal overleg Directie humanisering van de arbeid Afdeling normen Doelstelling De mogelijkheden van

Nadere informatie

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Isabel PLETS Assistente Arbeidsrecht, Vakgroep sociaal recht, UGent Advocaat, Lydian, Brussel Willy VAN EECKHOUTTE

Nadere informatie

Alcohol-, drugs, en middelengebruik. 1. Inleiding. 2. Doel. 3. Regelgeving

Alcohol-, drugs, en middelengebruik. 1. Inleiding. 2. Doel. 3. Regelgeving 1. Inleiding Onder overmatig alcohol- en/of drugsgebruik wordt verstaan: een medewerker die onder invloed van alcohol en/of drugs op het werk verschijnt. Het is algemeen bekend dat het onder invloed zijn

Nadere informatie

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Isabel PLETS Assistente Arbeidsrecht, Vakgroep sociaal recht, UGent Advocaat, Lydian, Brussel Willy VAN EECKHOUTTE

Nadere informatie

Welzijn op het werk voor leerlingen, studenten en cursisten die stage lopen

Welzijn op het werk voor leerlingen, studenten en cursisten die stage lopen Bijlage 1 bij omzendbrief SO/2002/09 Welzijn op het werk voor leerlingen, studenten en cursisten die stage lopen 1. Wet- en regelgeving. Een leerling secundair onderwijs, een student hoger onderwijs, een

Nadere informatie

Face it, Work it. Overzicht

Face it, Work it. Overzicht Face it, Work it Dr. H. Peuskens Psychiater Psychiatrische kliniek Broeders Alexianen Tienen Overzicht Middelengebruik in Vlaanderen CAO 100 Middelengerelateerde problematiek Expertise in residentiële

Nadere informatie

Gedragscode medewerkers en cliënten

Gedragscode medewerkers en cliënten Gedragscode medewerkers en cliënten 2014 1/9 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Werkwijze... 3 3. Samenvatting gedragscode... 4 4. Gedragscode medewerkers stichting Zorg Almere... 5 - clientgerichtheid....5

Nadere informatie

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling 2 Psychosociale aspecten : subjectieve invulling van een objectief gegeven Michigan Model Kahn e.a., 1964 Persoonlijkheid Stressor Gebeurtenis Interpretatie

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid brugge.be/preventie sherrie smith Dreamstime Stock Photos PREVENTIE CHECKLIST DOS of TAD-beleid Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS of TAD-beleid 1 Als school heeft u de

Nadere informatie

1. Inleiding... 2. 2. Algemene beroepscode... 2. 3. Beroepscode in relatie tot cliënten... 3. 4. Beroepscode in relatie tot collegae therapeuten...

1. Inleiding... 2. 2. Algemene beroepscode... 2. 3. Beroepscode in relatie tot cliënten... 3. 4. Beroepscode in relatie tot collegae therapeuten... Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Algemene beroepscode... 2 3. Beroepscode in relatie tot cliënten... 3 4. Beroepscode in relatie tot collegae therapeuten... 4 5. Beroepscode in relatie tot andere hulpverleners...

Nadere informatie

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND Inhoudsopgave Inleiding Onderzoek Visie schoolveiligheidsplan Montessorischool Elzeneind Doelstelling beleidsplan Preventief beleid Curatief beleid Registratie

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen...

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen... INHOUDSOPGAVE I. Beleid A. Situering van het drugbeleid...1 B. De parlementaire werkgroep Drugs...2 C. De Federale Beleidsnota Drugs...4 D. Invloed van de wetswijziging in 2003...5 E. De richtlijn van

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege 2014 INSPIREREND BETROKKEN - ONDERNEMEND Inhoudsopgave Voorwoord 3 Wat is wat 4 Handelingskaart wapenbezit 6 Handelingskaart opname maken zonder toestemming

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht drugs 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over cannabis en andere drugs De materialen zijn verkrijgbaar bij VAD.

Nadere informatie

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder Inleiding Doctors4Doctors (D4D) is recentelijk van start gegaan en biedt een aanspreekpunt voor artsen met een hulpvraag. We schetsen kort vanuit welke idee D4D is opgericht, en aan welke noden in het

Nadere informatie

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen Kristel Bovijn Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) Het VK is het meldpunt voor vermoedens van kindermishandeling, -verwaarlozing

Nadere informatie

EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING

EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING In overleg werken aan preventie Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 100 Blijde Inkomstlaan, 17-21 - 1040 Brussel Tel: 02 233 88 11 - Fax: 02 233

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

REGELING INDIVIDUEEL KLACHTENRECHT VOOR MEDEWERKERS CAVENT

REGELING INDIVIDUEEL KLACHTENRECHT VOOR MEDEWERKERS CAVENT REGELING INDIVIDUEEL KLACHTENRECHT VOOR MEDEWERKERS CAVENT Goedgekeurd door het MT op : 25 januari 2012 Instemming verleend door de OR op : 15 februari 2012 Ingangsdatum van deze regeling : 1 mei 2012

Nadere informatie

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS of TAD-beleid 1 Als school heeft u de

Nadere informatie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie Presenteert Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie (9 september 2014) http://www.skillville.be 1 Doelstelling van het pakket Alcohol-, tabak-, en drugspreventie... 4 1.1 Alcohol... 4 1.2 Tabak...

Nadere informatie

Reglement alcoholgebruik sportkantine WFHC Hoorn

Reglement alcoholgebruik sportkantine WFHC Hoorn Reglement alcoholgebruik sportkantine WFHC Hoorn Paragraaf 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsbepalingen a) Alcoholhoudende dranken: Zwak alcoholhoudende drank: bier, wijn en gedistilleerd met minder

Nadere informatie

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Tactus Verslavingszorg Preventie & Consultancy Brink 40 7411 BT Deventer 088 3822

Nadere informatie

Info voor de leidinggevenden m.b.t. het voeren van een functioneringsgesprek

Info voor de leidinggevenden m.b.t. het voeren van een functioneringsgesprek Info voor de leidinggevenden m.b.t. het voeren van een functioneringsgesprek Achtergrond informatie Voor men aan een functioneringsgesprek begint is het belangrijk wat achtergrondinformatie in te winnen

Nadere informatie

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Maart 2013 Werkbaar werk Definitie werkbaarheid: (bron Ervaringsfonds) Evenwicht

Nadere informatie