PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 2

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 2"

Transcriptie

1 PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 2 HOE EFFICIËNT OMGAAN ALS WERKGEVER/LEIDINGGEVENDE MET EEN ALCOHOL EN/OF DRUGPROBLEEM OP DE WERKVLOER Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten, Idewe Prenne 13 maart 2012 De Montil Affligem PREBES VZW DIESTERSTERSTEENWEG KERMT TEL FAX IBAN BE BTW BE

2 Hoe efficiënt omgaan als werkgever/leidinggevende gg met een alcohol- en/of drugprobleem op de werkvloer? Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Vers van de pers 03/01/2012 De Morgen Naar schatting in België: half miljoen alcoholverslaafden en personen met een drugsverslaving 04/01/ Het Laatste Nieuws Alcoholgrens naar 0,2 promille 04/01/2012- Het laatste Nieuws Alle verslaafden in 1 databank 07/01/ Het Laatste Nieuws Wereldwijd 200 miljoen druggebruikers Slide 2 1

3 Vers van de pers 12/01/2012 De Morgen Artsen kampen met alcoholprobleem 13/01/ De Morgen Neurochirurg Dirk De Ridder: Wie op jonge leeftijd drinkt,maakt minder hersencellen aan 13/01/2012 De Morgen Jeugd grijpt steeds jonger naar de fles Slide 3 Algemene Vaststelling We hebben allemaal onze persoonlijke opvattingen/normen inzake alcohol- en ander druggebruik gebaseerd op onze kennis van het product, de wettelijke status (legaal of niet) en beïnvloed door onze positieve en negatieve ervaringen Wat betekent dit voor interventie op het werk: objectiveren! Slide 4 2

4 Situering Wettelijk kader CAO 100 (april 2010) - Art 2: Deze overeenkomst strekt ertoe het disfunctioneren op het werk ten gevolge van alcohol of drugsgebruik in de ondernemingen bespreekbaar te maken, het te voorkomen en te verhelpen, omwille van de nadelige gevolgen er aan verbonden zowel voor werkgevers als werknemers. Een preventief alcohol-en drugsbeleid moet deel uitmaken van een integraal welzijnsbeleid (veiligheid-en gezondheidsbeleid) en moet ook kaderen in het globaal personeelsbeleid. Graadmeter: het functioneren van de werknemer. Elk alcohol-en drugsprobleem moet behandeld worden zoals elk ander functioneringsprobleem Slide 5 Probleemdefiniëring 1. Wat is een alcohol- of drugprobleem? 2. Wanneer is dit relevant voor het werk? 3. Wat is disfunctioneren? Slide 6 3

5 Probleemdefiniëring De probleemgebruiker bestaat niet (VAD, 2002) Slide 7 Probleemdefiniëring Slide 8 4

6 Probleemdefiniëring Het problematisch karakter wordt bepaald door kenmerken van de gebruiker (mens), de drug zelf (middel) en de context van gebruik (milieu) Werkgerelateerd gebruik = Elk gebruik dat zich voordoet tijdens de werkgerelateerde uren i.c. (onmiddellijk) voorafgaand aan het werk, tijdens de werktijd incl. lunchpauzes, specifieke aangelegenheden en de weg van en naar het werk Slide 9 Probleemdefiniëring Ruime definitie: alle gedragingen die strijdig zijn met goed functioneren in de job Het is de taak van leidinggevende om te waken over het goed functioneren van elke medewerker Voorbeelden: - Veelvuldig te laat komen - Er met zijn hoofd niet bij zijn - Onnodige risico s nemen - Duidelijk naar alcohol ruiken - Slide 10 5

7 Probleemdefiniëring Waarom de focus op functioneren? Problemen in het functioneren zijn met zekerheid en eenvoudiger vast te stellen dan een eventueel achterliggend A&D-probleem Problemen in het functioneren behoren tot de arbeidsrelatie, zodat er geen betwisting hoeft te zijn over privacyproblemen Op deze manier wordt het probleem bespreekbaar en vermijdt men welles-nietes discussies over de oorzaken van slecht functioneren Het feit dat de job in gevaar komt, heeft meestal een sterk motiverend effect! Slide 11 Probleemdefiniëring (Niet-) problematisch gebruik (VAD, 2002) Meerderheid bevolking Minderheid bevolking (90 %) (5à10%) (2 %) Niet-problematisch gebruik Problematisch gebruik Sociaal gebruik situationeel chronisch gebruik Geïntegreerd gebruik (veiligheid / gezondheid) proces naar afhankelijkheid riskant (vooral gezondheid ; grote occasioneel overmatig impact op omgeving) gebruik Beleidsfocus: Informeren Procedures acuut misbruik Procedures chronisch misbruik Sensibiliseren Regelgeving Slide 12 6

8 Plan van aanpak in de praktijk Acuut : eenmalig disfunctioneren tgv een (vermoed) alcohol- of drugprobleem Chronisch: herhaaldelijk disfunctioneren tgv (vermoed) alcohol- of drugprobleem -> niet noodzakelijk manifest onder invloed zijn Slide 13 Plan van aanpak in de praktijk Eenmalig disfunctioneren Stappenplan: 1.Constatatie verminderd functioneren van de medewerker en optreden 2.Gesprek met betrokkene kort na voorval 3.Bij herhaling feiten aansporen tot positieve gedragverandering 4.Indien positieve gedragsverandering : verder ondersteunen Indien geen gedragsverandering : chronisch Slide 14 7

9 Plan van aanpak in de praktijk Voorbeeld procedure acuut misbruik Indien dronken of onder invloed van drugs, gecontroleerd bedrijf verlaten, op eigen kosten naar huis Rustkamer ter beschikking Betrokkene mag zelf niet rijden, taxirit wordt aangeboden Bij acute intoxicatie, verwijzen naar ziekenhuis Toegang ontzegd voor minimum 12 uren Slide 15 Plan van aanpak in de praktijk Voorbeeld procedure acuut misbruik (vervolg) Regularisatie van de afwezigheid via onbetaald verlof Melding aan HR en arbeidsgeneesheer Vertrouwelijk gesprek kan aangevraagd worden Gebruik van ademtest afhankelijk van beleid LG bespreekt het rapport met betrokkene bij hervatting werk, eventueel samen met HR manager Slide 16 8

10 Plan van aanpak in de praktijk Herhaaldelijk disfunctioneren Stappenplan: Leidinggevende d confronteert tmedewerker met het functioneringsprobleem adhv concrete feiten Optie 1: - betrokkene opteert voor positieve gedragsverandering - leidinggevende maakt concrete afspraken en biedt ondersteuning of hulpverlening aan - betrokkene wil probleem zelf oplossen - strikte opvolging van het functioneren door de leidinggevende - evaluatie op korte termijn (na 1 tot 3 maanden) - functioneren is verbeterd -> ondersteunen en verder opvolgen Slide 17 Plan van aanpak in de praktijk Herhaaldelijk disfunctioneren Optie 2: - betrokkene opteert voor positieve gedragsverandering - leidinggevende d maakt concrete afspraken en biedt ondersteuning of hulpverlening aan - betrokkene kan/wil probleem niet zelf oplossen - betrokkene kiest voor hulpverlening (informatie!) - opstellen van begeleidingsovereenkomst ts WG en WN - naleving overeenkomst : ja -> ondersteunen en blijven opvolgen : nee -> striktere begeleidingsovereenkomst - indien geen verbetering : eventuele sancties opleggen ook indien geen bereidheid tot gedragsverandering Slide 18 9

11 Praktijkvoorbeeld Case Peter: manager Opdracht: fragment 1 Beantwoord volgende vragen: - Welke signalen van disfunctioneren ziet u? - Wat vindt u van de reactie van de secretaresse? Slide 19 Praktijkvoorbeeld Case Peter Opdracht: fragment 2/3 Beantwoord volgende vragen: - Wat loopt goed/minder goed bij de aanpak van deze situatie? ti - Wat vindt u van de aanpak van de leidinggevende? - Hoe kan een uitgewerkt alcohol-en drugbeleid een goede aanpak van deze situatie ondersteunen? Slide 20 10

12 Risicofactoren : Risicofactoren (alcohol) Beschikbaarheid van alcohol op het werk Sociale druk om mee te drinken Afwezigheid van toezicht Een hoog of laag inkomen Bescherming door collega s Werkdruk, stress en gevaarlijke situaties Zwaar, warm of stoffig werk Ploegendienst en/of onregelmatige werktijden Verveling (bron : NIGZ, 2006) Slide 21 Risicofactoren (alcohol) Maar: - Hoe meer factoren gelijktijdig aanwezig, hoe groter kans op probleemgebruik - Alcoholmisbruik kan tijdelijk van aard zijn (overlijden van dierbare, echtscheiding,... - In ene situatie is dezelfde hoeveelheid alcohol veel eerder een probleem dan in de andere : bijv. bij beroepschauffeurs, hoogtewerkers Slide 22 11

13 Risicogroepen (alcohol) Risicogroepen : (bron : NIGZ, 2009) Horecapersoneel Amusements- en alcoholindustrie Bouwnijverheid id Landbouw Visserij Cultuur Chauffeurs Militairen Managers Advocaten Artsen Journalisten Vertegenwoordigers Kraandrijvers Mijnwerkers Havenwerkers Slide 23 Werkgebonden signalen Wijzen vooral op een verandering in gedrag functioneren Belangrijk om als organisatie alert te zijn voor werkgebonden signalen als aangrijpingspunt voor een gesprek Een snelle reactie leidt tot vroegtijdige detectie en kansen op herstel zijn groter Slide 24 12

14 Werkgebonden signalen Verzuim: hoger ziekteverzuim, vaak te laat komen, ongeloofwaardige excuses gebruiken, vroeg(er) van het werk vertrekken Concentratieverlies: problemen met het onthouden van ingewikkelde handelingen en/of details,fysiek aanwezig zijn maar er niet met zijn hoofd bij zijn, Ongevallen: vaker dan anderen betrokken zijn bij een arbeidsongeval, geen rekening houden met veiligheid van anderen, bijna-ongevallen, Afwijkend werkpatroon: afwisselende periodes hoge en lage produktiviteit, toenemende onbetrouwbaardheid en onvoorspelbaarheid,afnemend doorzettingsvermogen, Slide 25 Werkgebonden signalen Afgenomen efficiëntie: materiaal verspillen, nemen van slechte beslissingen, niet respecteren van deadlines, Slechte verhouding met collega s: lichtgeraakt zijn, slecht gehumeurd zijn, klachten of commentaar uit directe omgeving,stemmingsveranderingen,... Slide 26 13

15 Slide 27 Rol hiërarchische lijn Leidinggevende heeft cruciale rol in de aanpak van het probleem Alert zijn voor mogelijke (vermoeden van) drank- en drugproblemen en optreden als het werk en gedrag dat nodig maken: - zorgvuldig opvolgen van het functioneren = verzamelen van concrete informatie - gesprek voeren (over arbeidsprestaties, functioneren van de betrokkene) - chef dient niet te oordelen of er sprake is van problematisch drinken Slide 28 14

16 Rol als collega NIET: overnemen van taken, medelijden, moraliserende houding, toedekken goed bedoelde initiatieven maar de probleemgebruiker is hiermee niet gebaat: - geen invloed op probleembesef - negatieve invloed op zelfwaardegevoel Alert zijn op gedrag van drinkende of druggebruikende collega Persoon eerlijk over zijn gedrag aanspreken Signaleren aan de chef of andere instanties is niet gelijk aan verklikken Slide 29 Informatie? Sabine Stevens Departement t Psychosociale aspecten IDEWE Entrepotkaai Antwerpen Tel: +32 (0) Slide 30 15

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Wist u dat? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot

Nadere informatie

Departement Psychosociale Aspecten

Departement Psychosociale Aspecten Departement Psychosociale Aspecten (bron FOD) Model 1 : beleidsverklaring waarbij de onderneming ervoor kiest om het alcohol- en drugsbeleid niet verder uit te werken (zie Art. 3, 3 en 4 van het KB van

Nadere informatie

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers WG Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers Wist u dat...? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot 10%.

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer M A A I K E D E C O N I N C K C G G VA G G A B O O M G A A R D S T R A A T 7 2018 A N T W E R P E N 0 3. 2 5 6. 9 1. 4 1 W W W. V A G G A. B E Eigen normen en

Nadere informatie

PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID

PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID Alcohol en drugsbeleid in de ondernemingen PRINCIPE Werknemers of uitzendkrachten die op het werk alcohol en drugs gebruiken of onder invloed ervan zijn kunnen de veiligheid, de gezondheid en het welzijn

Nadere informatie

A WORLD OF SERVICE. Beleidsverklaring ISS Alcohol- en drugsbeleid (AD)

A WORLD OF SERVICE. Beleidsverklaring ISS Alcohol- en drugsbeleid (AD) A WORLD OF SERVICE Beleidsverklaring ISS Alcohol- en drugsbeleid (AD) I. BELEIDSVERKLARING ISS ALCOHOL- EN DRUGSBELEID (AD) Basisbeginselen Regelgeving Het voeren van een beleid, ter bevordering van het

Nadere informatie

Alcohol en drugbeleid

Alcohol en drugbeleid Alcohol en drugbeleid Probleemstelling Er waren in de organisatie verschillende meldingen van problemen rond drankmisbruik. Het arbeidsreglement was niet voldoende uitgewerkt om tot een duidelijke aanpak

Nadere informatie

Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf. Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer

Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf. Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer Marc TACK teamleider preventie CGG Eclips Gent ssies 2012-2013 Van waaruit? CGG

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA INHOUD Inleiding 1. Waarom een drugbeleid? 2. Uitgangspunten 3. Regelgeving 4. Procedures 5. Hulpverlening 6. Vorming & Voorlichting 7. Evaluatie Inleiding In onze samenleving

Nadere informatie

Alcohol en drugsbeleid van de VGC

Alcohol en drugsbeleid van de VGC Alcohol en drugsbeleid van de VGC p. 45 Een beleid? Het alcohol en drugsbeleid van de VGC geldt voor iedereen en past in het globaal personeels, gezondheids en veiligheidsbeleid. Opzet ervan is preventief

Nadere informatie

Cao 100 alcohol- en drugbeleid

Cao 100 alcohol- en drugbeleid Cao 100 alcohol- en drugbeleid Leen De MEY preventiewerker CGG VAGGA/Verslavingspreventie Marie-Claire LAMBRECHTS VAD/coördinator sector arbeid Studienamiddag CPBW-leden Provinciehuis Antwerpen, 10 november

Nadere informatie

Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk. Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving

Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk. Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving Klachten Ongewenst grensoverschrijdend gedrag op het werk Evolutie in cijfers Slide 2 % personen dat te maken

Nadere informatie

Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online

Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online Prijs Gezondheid en Onderneming 2010 Resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 na 1 jaar online (18-12-2009 18-12-2010) Om organisaties te ondersteunen bij de uitwerking van een preventief alcohol- en drugbeleid

Nadere informatie

Waar staan we na drie jaar Cao 100?

Waar staan we na drie jaar Cao 100? Waar staan we na drie jaar Cao 100? Update resultaten vragenlijst Q-ADO 1.0 (18-12-2009 tot 01-04-2013) Om organisaties te ondersteunen bij de uitwerking van een preventief alcohol- en drugbeleid ontwikkelde

Nadere informatie

Intern alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus Eerste versie (najaar 2011)

Intern alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus Eerste versie (najaar 2011) Intern alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus Eerste versie (najaar 2011) 1 Visietekst April 2010 Beleidsverklaring preventief alcohol- en drugbeleid CGG Ahasverus vindt het welzijn en de gezondheid van

Nadere informatie

Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling.

Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling. ALCOHOL - en DRUGBELEID Procedure bij alcohol- en druggebruik in de instelling. De Raad van Bestuur van is zich ten volle bewust van zijn verantwoordelijkheid als werkgever. Vandaar dat hij richtlijnen

Nadere informatie

Alcoholproblemen op het werk. Adviezen voor leidinggevenden. 3e druk 2000 Alcon, Utrecht

Alcoholproblemen op het werk. Adviezen voor leidinggevenden. 3e druk 2000 Alcon, Utrecht Alcoholproblemen op het werk Adviezen voor leidinggevenden 3e druk 2000 Alcon, Utrecht (c) 2000 Alcohol Consultancy Nederland (ALCON) Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt

Nadere informatie

Alcohol- en drugsbeleid Inleiding:

Alcohol- en drugsbeleid Inleiding: Alcohol- en drugsbeleid Inleiding: Het drinken van alcohol is als het ware verankerd in onze cultuur en overstijgt de verschillende klassen van de bevolking. Iedereen drinkt alcohol of excuseert zich omdat

Nadere informatie

Regeling Alcohol - en drugsbel eid

Regeling Alcohol - en drugsbel eid Regeling Alcohol - en drugsbel eid to M e n s e n w e r k, v a k w e r k. Versie : 110221 definitief Datum : 21 februari 2011 Regeling alcohol en drugsbeleid Hierbij verklaart de directie van Top-Craft

Nadere informatie

reventief alcohol- en drugsbeleid binnen de onderneming

reventief alcohol- en drugsbeleid binnen de onderneming Instituut voor de autocar ar en de autobus v.z.w. 1 Institut pour l autocar ar et l autobus a.s.b.l. reventief alcohol- en drugsbeleid binnen de onderneming CAO n 100 P R E V E N T I E F A L C O H O L

Nadere informatie

A D V I E S Nr Zitting van vrijdag 10 oktober

A D V I E S Nr Zitting van vrijdag 10 oktober A D V I E S Nr. 1.655 ------------------------------ Zitting van vrijdag 10 oktober 2008 ----------------------------------------------- Een alcohol- en drugbeleid in de onderneming x x x 2.213-1 Blijde

Nadere informatie

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Tactus Verslavingszorg Preventie & Consultancy Brink 40 7411 BT Deventer 088 3822

Nadere informatie

GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS

GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS MARTHE VERJANS Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Ziekte versus ziekteverzuim?! Hoe kijk je er zelf naar? 1 Motivatie Soorten ziekteverzuim Wit verzuim (

Nadere informatie

De praktijk vandaag: Alcohol- en drugsbeleid KBC

De praktijk vandaag: Alcohol- en drugsbeleid KBC De praktijk vandaag: Alcohol- en drugsbeleid KBC Luc Bracke Preventieadviseur Psychosociaal Welzijn Uitgangspunten Beleid KBC werken en alcohol/drugs gaan absoluut niet samen; regelmatig alcoholgebruik

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN PSYCHOSOCIALE ASPECTEN Welke lessen kunnen we trekken uit de evaluatie van de pestwet? Sofie D Ours, Preventieadviseur Psychosociale IDEWE 20 september 2011 Kursaal Oostende PreBes vzw Diestersteenweg

Nadere informatie

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen Psychosociale risico s regelmatig in kaart brengen is belangrijk voor het mentale welzijn van een onderneming. U kan uw eigen psychosociale risico s in kaart brengen door onderstaande checklist in te vullen.

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 VAN 1 APRIL 2009 BETREFFENDE HET VOEREN VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 VAN 1 APRIL 2009 BETREFFENDE HET VOEREN VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 VAN 1 APRIL 2009 BETREFFENDE HET VOEREN VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING ------------------------ VERSLAG -------------- In het interprofessioneel

Nadere informatie

Dit voorbeeld alcoholbeleid is gebaseerd op het beleid van de Hamelandgroep Hacron en dient ter inspiratie voor andere SW bedrijven.

Dit voorbeeld alcoholbeleid is gebaseerd op het beleid van de Hamelandgroep Hacron en dient ter inspiratie voor andere SW bedrijven. Voorbeeld alcoholbeleid Sociale Werk voorziening 1. Inleiding Dit voorbeeld alcoholbeleid is gebaseerd op het beleid van de Hamelandgroep Hacron en dient ter inspiratie voor andere SW bedrijven. Binnen

Nadere informatie

Ziekteverzuim met succes aanpakken

Ziekteverzuim met succes aanpakken Ziekteverzuim met succes aanpakken Media Werknemer langer actief op de arbeidsmarkt Gezond, gemotiveerd en productief Vergrijzing en chronische stress oorzaken van langdurig absenteisme Ongeziene stijging

Nadere informatie

Behandeld door Commissie Medisch Toezicht Commissie Risicobeheer - werkgroep ad hoc (2007-2009)

Behandeld door Commissie Medisch Toezicht Commissie Risicobeheer - werkgroep ad hoc (2007-2009) I. Wettelijke basis CAO nr. 100 alcohol- en drugbeleid op het werk. In het Staatsblad van 13 juli 2009 verscheen het KB dat de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) nr. 100 van 1 april 2009 over een preventief

Nadere informatie

Alcohol- en drugsbeleid in jouw onderneming?

Alcohol- en drugsbeleid in jouw onderneming? Alcohol- en drugsbeleid in jouw onderneming? // Een handboek voor de toepassing van CAO nummer 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid Algemene Centrale ABVV Hoogstraat 26-28 1000 Brussel

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJK COMITÉ VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING AAN DE HAVEN VAN ANTWERPEN ALCOHOL- EN DRUGSBELEID

GEMEENSCHAPPELIJK COMITÉ VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING AAN DE HAVEN VAN ANTWERPEN ALCOHOL- EN DRUGSBELEID GEMEENSCHAPPELIJK COMITÉ VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING AAN DE HAVEN VAN ANTWERPEN Brouwersvliet 33 Bus 7 2000 ANTWERPEN 1 VEILIGHEIDSBERICHTEN 5 SEPTEMBER 2007 ALCOHOL- EN DRUGSBELEID Binnen het Gemeenschappelijk

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 -------------------------------------------------------------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 ------------------------------------------------------------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 100 ------------------------------------------------------------------------- Zitting van woensdag 1 april 2009 ---------------------------------------------- COLLECTIEVE

Nadere informatie

Onderwerp. CAO nr. 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming. Datum. 1 april 2009. Copyright and disclaimer

Onderwerp. CAO nr. 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming. Datum. 1 april 2009. Copyright and disclaimer Onderwerp CAO nr. 100 betreffende een preventief alcohol- en drugsbeleid in de onderneming Datum 1 april 2009 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

klachtenprocedure: formele klacht

klachtenprocedure: formele klacht klachtenprocedure: formele klacht Lieve Vermeire Groep IDEWE November 2011 Slide 1 Inhoud toelichting Situering formele klacht binnen de klachtenprocedure Verschil informeel formeel Motieven om formeel

Nadere informatie

Preventief alcoholen drugsbeleid in de onderneming

Preventief alcoholen drugsbeleid in de onderneming Preventief alcoholen drugsbeleid in de onderneming mei - juni 2009 Juridisch luik CAO n 100 & Praktische topics Sabien Lemaire senior juridisch adviseur ADMB Studiedienst 1 3 Inhoud CAO n 100 Praktische

Nadere informatie

Sofie D ours Psychosociaal preventieadviseur STAD GENT WAAROM TALENTEN KOESTEREN?

Sofie D ours Psychosociaal preventieadviseur STAD GENT WAAROM TALENTEN KOESTEREN? TALENT KOESTEREN Sofie D ours Psychosociaal preventieadviseur STAD GENT WAAROM TALENTEN KOESTEREN? Insteek in kader van psychosociaal welzijn PREVENTIE PSYCHOSOCIALE RISICO S BURNOUT STRESS ONGEWENST GRENSOVERSCHRIJDEND

Nadere informatie

Toolbox NL_19b_ Alcohol op het werk rev.1. VCA invorm.eu. VCA invorm

Toolbox NL_19b_ Alcohol op het werk rev.1. VCA invorm.eu. VCA invorm Alcohol op het werk Toolbox 1 De Wet Het gebruik van alcohol op het werk is niet bij de wet verboden. Wel is bij de wet geregeld dat de werkgever een werknemer mag ontslaan, wanneer deze zich ondanks waarschuwing

Nadere informatie

Anti-alcoholbeleid op het werk. ACV-Openbare Diensten juli 2013

Anti-alcoholbeleid op het werk. ACV-Openbare Diensten juli 2013 Anti-alcoholbeleid op het werk ACV-Openbare Diensten mei juli 2013 2014 Krachtlijnen voor een alcoholbeleid op het werk Zowel werknemers als werkgevers winnen bij een duidelijk alcoholbeleid. De uitwerking

Nadere informatie

DOS-BELEIDSPLAN

DOS-BELEIDSPLAN DOS-BELEIDSPLAN 2017-2018 DRUGS OP SCHOOL Inhoud 1 Visie DOS... 2 2 Vier pijlers... 3 2.1 Regelgeving met duidelijke grenzen en consequenties... 3 2.2 Begeleiding... 6 2.2.1 Wie doet wat bij VERMOEDEN

Nadere informatie

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen!

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! INFO LOKAAL ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! Mei: Drugs- en alcoholbeleid Alcohol en andere drugs worden frequent gebruikt door jongeren, in het uitgaansleven, maar ook in de jeugdvereniging

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Inhoudsopgave Psychosociale risico s? De nieuwe wetgeving De psychosociale risicoanalyse

Nadere informatie

Handreiking inzet van e-learning in de SW

Handreiking inzet van e-learning in de SW De begeleiding van medewerkers met verslavingsproblemen en ongewenst gedrag Handreiking inzet van e-learning in de SW 7 Praktische bouwstenen Strategische bouwstenen Strategische bouwstenen Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Dienst Psychosociale zorg VOEL JE GOED OP JE WERK

Dienst Psychosociale zorg VOEL JE GOED OP JE WERK Dienst Psychosociale zorg VOEL JE GOED OP JE WERK 1 2 Dienst Psychosociale zorg Bij de preventieadviseur psychosociale aspecten (PA/PSY) van de dienst Psychosociale Zorg kan je terecht voor alle vormen

Nadere informatie

WELKOM Ten Huize van UZ Gent

WELKOM Ten Huize van UZ Gent Absenteïsme WELKOM Ten Huize van UZ Gent 15 DECEMBER 2015 HEALTH & SAFETY Proces van uitval en werkhervatting Asbenteïsme HEALTH & SAFETY 3 Onze visie missie Duurzame Inzetbaarheid Asbenteïsme HEALTH &

Nadere informatie

PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 3

PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 3 PSYCHOSOCIAAL WELZIJN MODULE 3 PREVENTIE VAN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN BIJ SLACHTOFFERS EN GETUIGEN VAN ARBEIDSONGEVALLEN EN/OF SCHOKKENDE GEBEURTENISSEN IN DE WERKSITUATIE Sofie D Ours Preventieadviseur

Nadere informatie

Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1 in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 1 Het beleid heeft betrekking op alle middelen ( o.a. (il)legale drugs en medicatie) die een gedragsverandering

Nadere informatie

STRESS- & BURN-OUT PREVENTIE

STRESS- & BURN-OUT PREVENTIE STRESS- & BURN-OUT PREVENTIE Stress en burn-out: voedingsbodem voor verzuim 4 Stress in cijfers: een harde realiteit 6 Onze aanpak 8 STAP 1 / Scan 10 STAP 2 / Advies 11 STAP 3 / Actie 12 Uitbreiding naar

Nadere informatie

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie?

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Huget Désiron Eur.ergonome ergotherapeute Drs. Arbeid & Gezondheid ACT Désiron bvba Even voorstellen Arbeids Consulting Team Sinds

Nadere informatie

ALCOHOL EN WERK FACTSHEET. In deze factsheet worden de belangrijkste gegevens over. overmatig alcoholgebruik op het werk op een rij gezet: cijfers,

ALCOHOL EN WERK FACTSHEET. In deze factsheet worden de belangrijkste gegevens over. overmatig alcoholgebruik op het werk op een rij gezet: cijfers, In deze factsheet worden de belangrijkste gegevens over overmatig alcoholgebruik op het werk op een rij gezet: cijfers, FACTSHEET alcohol en werk januari 2006 trends, adviezen en gevolgen. De informatie

Nadere informatie

Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1. in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Een preventief alcohol- en drugsbeleid 1 in het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 1 Het beleid heeft betrekking op alle middelen ( o.a. (il)legale drugs en medicatie) die een gedragsverandering

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

Hoe ver reikt het controlerecht?

Hoe ver reikt het controlerecht? Sterke drank, zwak werk 25-6-2015 2015 Hildegard Schmidt Association de la Ville et des Communes de la Région de Bruxelles-Capitale asbl Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk

Nadere informatie

Titel. Subtitel + auteur

Titel. Subtitel + auteur Titel Subtitel + auteur 1 De nieuwe verplichtingen op vlak van preventie van stress, burn-out, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk 2 Inleiding De psychosociale risico s werden voorheen

Nadere informatie

Reglement Alcohol, Drugs, Medicijnen en werk. Augustus 2008. Opgesteld door Roder Consult bv in samenwerking met de VIA

Reglement Alcohol, Drugs, Medicijnen en werk. Augustus 2008. Opgesteld door Roder Consult bv in samenwerking met de VIA Reglement Alcohol, Drugs, Medicijnen en werk Augustus 2008 Opgesteld door Roder Consult bv in samenwerking met de VIA Reglement Alcohol, Drugs en Medicijnen Een preventief beleid voor leden van de VIA-EU

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding... 15

INHOUD. 1. Inleiding... 15 INHOUD 1. Inleiding... 15 2. Psychosociale risico s op het werk... 17 2.1. Stress op het werk... 19 2.2. Burn-out... 22 2.3. Ongewenst gedrag en conflicten... 23 2.3.1. Geweld op het werk... 23 2.3.2.

Nadere informatie

Welkom. Presentatie 100 Present Verzuimmanagement. #meetingeptp

Welkom. Presentatie 100 Present Verzuimmanagement. #meetingeptp Welkom Presentatie 100 Present Verzuimmanagement Even voorstellen! Start 1 januari 2016 Eigenrisicodragerschap (ERD) Ziektewet voor alle verzuimmeldingen van de flexibele medewerkers op de loonlijst van

Nadere informatie

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen?

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen? Psychosociale risico s Nieuwe wetgeving Hoe kan Securex u ondersteunen? Inhoudstafel De nieuwe wetgeving 1. Toepassingsgebied 2. Wat zijn psychosociale risico s? Welke maatregelen moet de werkgever treffen?

Nadere informatie

19 december 2006. Alcohol- & Drugsbeleid Yara Sluiskil B.V.

19 december 2006. Alcohol- & Drugsbeleid Yara Sluiskil B.V. 19 december 2006 Alcohol- & Drugsbeleid Yara Sluiskil B.V. Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Achtergrond 3 1.2 Doelstellingen 3 2. Alcohol en drugsbeleid 4 2.1. Algemeen geldende bepalingen voor Yara Sluiskil

Nadere informatie

Een nuchtere kijk op je gezondheid

Een nuchtere kijk op je gezondheid Alcohol- en drugsbeleid op het werk Een nuchtere kijk op je gezondheid Infobrochure voor de personeelsleden van de gemeente Knokke-Heist Versie 27-04-2010 Woord vooraf van de schepen Beste medewerker,

Nadere informatie

Agenda. De onzichtbare medewerker. Een resultaatsgerichte aanpak van verzuim. Inzicht krijgen in ziekteverzuim. Verzuimbeleid

Agenda. De onzichtbare medewerker. Een resultaatsgerichte aanpak van verzuim. Inzicht krijgen in ziekteverzuim. Verzuimbeleid De onzichtbare medewerker Een resultaatsgerichte aanpak van verzuim Agenda Inzicht krijgen in ziekteverzuim Soorten ziekteverzuim Cijfergegevens Verzuimbeleid Preventieve aanpak (macro) Verzuimbeleid (micro)

Nadere informatie

Alcohol Preventiebeleid. Maandthema november

Alcohol Preventiebeleid. Maandthema november Alcohol Preventiebeleid Maandthema november Alcohol in het privéleven en op het werk Het gebruik van alcohol is sterk ingeburgerd en sociaal aanvaard in onze samenleving Voor een aantal personen leidt

Nadere informatie

Ziektemelding Wat is de praktijk in 670 Belgische bedrijven? Dr Katelijne Roland Coördinator return to work en arbeidsgeneesheer

Ziektemelding Wat is de praktijk in 670 Belgische bedrijven? Dr Katelijne Roland Coördinator return to work en arbeidsgeneesheer Ziektemelding Wat is de praktijk in 670 Belgische bedrijven? Dr Katelijne Roland Coördinator return to work en arbeidsgeneesheer Ziektemelding Wat is de praktijk in 670 Belgische bedrijven? Good practices

Nadere informatie

Eén op zeven werknemers in Vlaanderen krijgt te maken met lichamelijk geweld, ongewenst seksueel gedrag of pesterijen op het werk.

Eén op zeven werknemers in Vlaanderen krijgt te maken met lichamelijk geweld, ongewenst seksueel gedrag of pesterijen op het werk. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 725 van ELS ROBEYNS datum: 13 mei 2015 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN, GELIJKE KANSEN

Nadere informatie

De aanpak van stress, een onderdeel van een breed aanwezigheidsbeleid

De aanpak van stress, een onderdeel van een breed aanwezigheidsbeleid De aanpak van stress, een onderdeel van een breed aanwezigheidsbeleid Hannes Anaf, beleidsmedewerker Organisatieontwikkeling, Departement Bestuurszaken, Vlaamse overheid Stresspreventie als onderdeel van

Nadere informatie

Visietekst aanwezigheidsbeleid. Gemeente Knokke-Heist

Visietekst aanwezigheidsbeleid. Gemeente Knokke-Heist Visietekst aanwezigheidsbeleid Gemeente Knokke-Heist «Als jij er bent, wint iedereen!» Deze visietekst werd opgesteld door een stuurgroep bestaande uit: Kristof Schotsmans, diensthoofd personeelszaken

Nadere informatie

Studiedag psychosociaal welzijn bij medische/psychosociale hulpverleners. Siwha, ambulancedienst - Haven Van Antwerpen

Studiedag psychosociaal welzijn bij medische/psychosociale hulpverleners. Siwha, ambulancedienst - Haven Van Antwerpen Studiedag psychosociaal welzijn bij medische/psychosociale hulpverleners Siwha, ambulancedienst - Haven Van Antwerpen Kennismaking Siwha vzw Siwha vzw Hulpposten Haven van Antwerpen Acute medische hulpverlening

Nadere informatie

16/10/2013. Geweld tegen politie: een slachtofferbevraging bij de geïntegreerde politie. Inhoud. 1. Context van het onderzoek

16/10/2013. Geweld tegen politie: een slachtofferbevraging bij de geïntegreerde politie. Inhoud. 1. Context van het onderzoek Geweld tegen politie: een slachtofferbevraging bij de geïntegreerde politie Jean-Marie Van Branteghem Directeur-generaal DGS 23 oktober 2013 Inhoud 1. Context & opzet onderzoek 2. Beschrijvende analyse

Nadere informatie

Laatstejaarsgebruik (N=5367)

Laatstejaarsgebruik (N=5367) 9,3 7,9 7,4 2,8 5,5 19,9 83,1 90,7 92,1 92,6 97,2 94,5 ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ WERKNEMERS: EEN KWESTIE VAN ALCOHOL, MANNEN EN GEVOLGEN OP HET WERK. 21 december 2017 Voor het eerst werd bij Belgische

Nadere informatie

LEIDRAAD VOOR DE UITWERKING VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING

LEIDRAAD VOOR DE UITWERKING VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING LEIDRAAD VOOR DE UITWERKING VAN EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING Dit is een voorlopige versie. Na een laatste controle van de tekst, met verwijdering van een aantal onnauwkeurigheden,

Nadere informatie

Juli Alcohol en drugs Een heldere grens: 0%

Juli Alcohol en drugs Een heldere grens: 0% Juli 2015 Alcohol en drugs Een heldere grens: 0% Alcohol en drugs Een heldere grens: 0% De medewerkers van GVB zijn iedere dag verantwoordelijk voor een veilige reis van honderdduizenden reizigers. Dat

Nadere informatie

Onderzoek naar het verband tussen psychosocialebelastingop het werken (ernstige) arbeidsongevallen in België

Onderzoek naar het verband tussen psychosocialebelastingop het werken (ernstige) arbeidsongevallen in België Onderzoek naar het verband tussen psychosocialebelastingop het werken (ernstige) arbeidsongevallen in België Unité de Valorisation des Ressources Humaines Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde 1 Arbeidsongevallen

Nadere informatie

Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts

Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts (potentiële) belangenverstrengeling Geen / Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Informatieleaflet voor werkgevers

Informatieleaflet voor werkgevers Informatieleaflet voor werkgevers Werk en verslaving Het aantal verslaafden aan alcohol, drugs en medicijnen in Nederland groeit. Het merendeel van deze mensen heeft een baan en kampt met de verslaving

Nadere informatie

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Isabel PLETS Assistente Arbeidsrecht, Vakgroep sociaal recht, UGent Advocaat, Lydian, Brussel Willy VAN EECKHOUTTE

Nadere informatie

Psychosociale risico s: de wettelijke verplichtingen in een notendop

Psychosociale risico s: de wettelijke verplichtingen in een notendop Psychosociale risico s: de wettelijke verplichtingen in een notendop Pascale Swinnen sociaal inspecteur Federale Overheidsdienst Werk, Arbeid en Sociaal overleg Toezicht op het Welzijn op het Werk Kennisdirectie

Nadere informatie

Infosessie EHBO Brugge 22 maart 2011 Gent 28 maart 2011 Antwerpen 30 maart 2011 Brussel 7 april 2011 Leuven 26 april 2011

Infosessie EHBO Brugge 22 maart 2011 Gent 28 maart 2011 Antwerpen 30 maart 2011 Brussel 7 april 2011 Leuven 26 april 2011 Infosessie EHBO Brugge 22 maart 2011 Gent 28 maart 2011 Antwerpen 30 maart 2011 Brussel 7 april 2011 Leuven 26 april 2011 Programma Verwelkoming en introductie Toelichting EHBO, de omzendbrief en het KB

Nadere informatie

Opdracht 1: Collectieve arbeidsovereenkomst

Opdracht 1: Collectieve arbeidsovereenkomst Departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde Bedrijfsmanagement Sociale wetgeving Opdracht 1: Collectieve arbeidsovereenkomst CAMPUS Geel Jasper De Kinderen Yoran Peeters Academiejaar 2013-2014 Inleiding

Nadere informatie

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

Een glaasje op je gezondheid? Hoe als werknemer omgaan met alcohol op het werk?

Een glaasje op je gezondheid? Hoe als werknemer omgaan met alcohol op het werk? Een glaasje op je gezondheid? Hoe als werknemer omgaan met alcohol op het werk? Inhoud Drie nuchtere vaststellingen over alcohol 3 Is alcoholmisbruik een groot probleem bij de beroepsbevolking? 4 Hoeveel

Nadere informatie

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels

Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Omgaan met het gebruik van alcohol en andere drugs op en rond het werk: de juridische regels Isabel PLETS Assistente Arbeidsrecht, Vakgroep sociaal recht, UGent Advocaat, Lydian, Brussel Willy VAN EECKHOUTTE

Nadere informatie

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WAAROM AANDACHT VOOR LANGDURIG VERZUIM? (1) Psychische stoornissen en musculoskeletale

Nadere informatie

Bijlage arbeidsreglement

Bijlage arbeidsreglement Bijlage arbeidsreglement (voorbeeld) Procedure voor psychosociale risico s 1. Doel, definities en toepassingsgebied 1.1. Doel Deze procedures dragen bij tot het welzijn van werknemers en vullen de algemene

Nadere informatie

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Informatie voor huisartsen PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Wanneer verwijst u naar de BasisGGZ (Novae) of de Specialistische GGZ (VNN)? WANNEER VERWIJST U NAAR DE BASISGGZ (NOVAE)

Nadere informatie

Hoe zet ik een agressiepreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers

Hoe zet ik een agressiepreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers WN Hoe zet ik een agressiepreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers Bijna dagelijks berichten de media over agressie op de werkplek: leerkrachten worden bedreigd door hun

Nadere informatie

KB preventie van psychosociale risico s op het werk

KB preventie van psychosociale risico s op het werk KB preventie van psychosociale risico s op het werk Bevindingen 1 jaar later Frank Van der Elst Preventieadviseur Psychosociale Aspecten inhoud Deel 1: Stand van zaken wetgeving Omschrijving psychosociale

Nadere informatie

Regeling alcohol-, drugs- en medicijngebruik

Regeling alcohol-, drugs- en medicijngebruik Regeling alcohol-, drugs- en medicijngebruik Nummer: 09.0001681 Versie: 1.0 Vastgesteld door het DB d.d. 13 oktober 2011 Instemming COR 15 september 2011 Deze regeling treedt in werking op 13 oktober 2011

Nadere informatie

Maandag 7 december 2015

Maandag 7 december 2015 Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Algemene directie Humanisering van de Arbeid Nationaal Opleidingscentrum 249 ste seminarie Van risicoanalyse tot psychosociaal welzijnsbeleid:

Nadere informatie

Als jij er bent, wint iedereen! Het vernieuwde aanwezigheidsbeleid

Als jij er bent, wint iedereen! Het vernieuwde aanwezigheidsbeleid Als jij er bent, wint iedereen! Het vernieuwde aanwezigheidsbeleid Aanleiding Vermoeden van hoge afwezigheidscijfers - op basis van eigen cijfers Bestuur wilde juist zicht krijgen op de afwezigheden: Beleidsdoelstelling:

Nadere informatie

Verzuimprotocol Marnic uitzendbureau BV

Verzuimprotocol Marnic uitzendbureau BV Verzuimprotocol Marnic uitzendbureau BV Waar mensen werken, worden ook mensen arbeidsongeschikt. Om het ziekteverzuim zo goed mogelijk in de hand te kunnen houden, hanteert Marnic uitzendbureau BV (Marnic)

Nadere informatie

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement BRAVO Company Check Ter informatie Met deze vragenlijst kunt u nagaan aan welke leefstijl factoren aandacht besteedt kan worden voor uw bedrijf. Gezonde en vitale werknemers verzuimen minder en zijn productiever.

Nadere informatie

Van verzuim tot er wèl-zijn op het werk? Informatiebrochure voor werkgevers

Van verzuim tot er wèl-zijn op het werk? Informatiebrochure voor werkgevers WG Van verzuim tot er wèl-zijn op het werk? Informatiebrochure voor werkgevers Inhoud 1. Een totaaloplossing voor ziekteverzuim 1 1.1 Beginnen met een doordachte visie 1 1.2 Gefaseerd opbouwen 1 1.3 Werken

Nadere informatie

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling 2 Psychosociale aspecten : subjectieve invulling van een objectief gegeven Michigan Model Kahn e.a., 1964 Persoonlijkheid Stressor Gebeurtenis Interpretatie

Nadere informatie

Spuiten en slikken op de werkvloer: reflecties vanuit de verslavingszorg

Spuiten en slikken op de werkvloer: reflecties vanuit de verslavingszorg Spuiten en slikken op de werkvloer: reflecties vanuit de verslavingszorg Prof. Dr. Catharina Matheï Academic Center of Primary Care, KU Leuven Free Clinic, Antwerp Inhoud De context De populatie Casuistiek

Nadere informatie

EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING

EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING EEN PREVENTIEF ALCOHOL- EN DRUGSBELEID IN DE ONDERNEMING In overleg werken aan preventie Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 100 Blijde Inkomstlaan, 17-21 - 1040 Brussel Tel: 02 233 88 11 - Fax: 02 233

Nadere informatie

Een drugbeleid op onze school

Een drugbeleid op onze school Een drugbeleid op onze school 1. Waarom een drugbeleid? We zijn het er allemaal over eens dat jongeren het zeker niet gemakkelijk hebben in onze samenleving. Jongeren met problemen zijn zeer vatbaar voor

Nadere informatie

Gebruik werkende bevolking? 2

Gebruik werkende bevolking? 2 ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK ÉN WERKEN IN DE CHEMIE Marie-Claire Lambrechts VAD/KU Leuven CGC/NVAB ( s-hertogenbosch, 22/06/17) 1 Gebruik werkende bevolking? 2 MC Lambrechts_CGC_22juni2017 1 Alcohol totale

Nadere informatie

VDAB Beleid t.a.v. werkzoekenden met een alcohol- en/of drugsprobleem

VDAB Beleid t.a.v. werkzoekenden met een alcohol- en/of drugsprobleem SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 69 van FREYA SAEYS datum: 21 oktober 2014 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB Beleid t.a.v. werkzoekenden met een alcohol- en/of drugsprobleem

Nadere informatie

VERZORGINGSINSTELLINGEN MODULE 1

VERZORGINGSINSTELLINGEN MODULE 1 VERZORGINGSINSTELLINGEN MODULE 1 WIE DOET WAT BIJ INGRIJPENDE EVENTS OF CALAMITEIT? An Martens, Klinische psychologe, Ziekenhuis Oost Limburg Prenne 18 september 2012 Kursaal Oostende PREBES VZW DIESTERSTERSTEENWEG

Nadere informatie