Voedingscentrum Bachelor s Award 2012 Juryrapport 0/6
De Voedingscentrum Bachelor s Award Het Voedingscentrum vindt het belangrijk dat toekomstige productontwikkelaars en marketeers beseffen dat hun producten een bijdrage kunnen leveren aan de gezondheid van consumenten. Daarom organiseert het Voedingscentrum in 2012 voor de achtste keer de Voedingscentrum Bachelor s Award voor foodgerelateerde HBO- en WO-opleidingen. De opdracht van de Voedingscentum Bachelor s Award is om een nieuw product of concept te ontwikkelen, of om een bestaand product zo aan te passen dat dit bijdraagt aan een gezonder en duurzamer eetpatroon van de consument. Inzendingen moeten daarom een bijdrage leveren aan één of meerdere van onderstaande verbeterpunten, zoals geformuleerd in de Richtlijnen Goede Voeding van de Gezondheidsraad: - het verminderen van de consumptie van verzadigd vet en/of transvet; - het verminderen van de consumptie van zout; - het verhogen van de inname van groente en fruit; - het verhogen van de inname van vis; - het verhogen van de inname van voedingsvezels. Daarnaast is het een pré als bij de ontwikkeling van een product ook rekening is gehouden met duurzaamheid. Denk hierbij aan gebruik van duurzaam geproduceerde grondstoffen, dierenwelzijn, eerlijke handel, klimaatbelasting en het tegengaan van voedselverspilling. Jury De inzendingen zijn beoordeeld door een jury bestaande uit vertegenwoordigers van de levensmiddelenindustrie, de retail, de Consumentenbond, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en het Voedingscentrum, te weten: - Mw. Christine Grit, Manager Voeding & Gezondheid, FNLI - Dhr. Ruben Hurkens, Quality Manager Policy & Processes, Ahold - Dhr. Ronald Siteur, Quality Manager Policy & Processes, Ahold - Dhr. Henry Uitslag, Campagneleider Voeding, Consumentenbond - Mw. Anneke Sellis, Beleidsmedewerker ministerie van VWS - Dhr. Renze Brouwer, Senior beleidsmedewerker ministerie van EL&I - Mw. Andrea Werkman, Senior voedingskundige, Voedingscentrum - Dhr. Corné van Dooren, Kennisspecialist duurzaam eten, Voedingscentrum - Mw. Valérie Klostermann, Projectleider aanbod, Voedingscentrum 1/6
Werkwijze van de jury Volgens het reglement worden uit alle inzendingen de beste drie genomineerd. Bij deze selectie is gekeken naar de vooraf gestelde criteria en de te verwachten gezondheidswinst van het productidee. Het overzicht van de beoordelingscriteria is te vinden in bijlage 1. Uit de nominaties wordt één winnaar gekozen; deze ontvangt de hoofdprijs. De andere genomineerden ontvangen de 2 e en 3 e prijs. Aan opleidingen met tenminste drie inzendingen die niet de hoofdprijs, 2 e of 3 e prijs hebben gewonnen, wordt de opleidingsprijs toegekend. De beste inzending van de betreffende opleiding wordt hiervoor geselecteerd. Voorwaarde is wel dat de inzending voldoet aan de vooraf gestelde criteria. Ten slotte kan de jury een originaliteitsprijs toekennen. Deze wordt toegekend wanneer een productidee er uitspringt, ongeacht of het voldoet aan alle criteria, bijvoorbeeld door aanpak, gebruik materialen of combinatie van producten. Inzendingen Dit jaar hebben vijf opleidingen deelgenomen aan de Voedingscentrum Bachelor s Award. Zij leverden in totaal maar liefst 21 inzendingen. De deelnemende opleidingen waren Voedingsmiddelentechnologie (Hogeschool Inholland Delft), Food & Business (Hogeschool Arnhem en Nijmegen), Voeding & Diëtetiek (Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) en Lerarenopleiding Consumptieve Techniek (Hogeschool Fontys Wageningen). 2/6
Opleidingsprijs Zeewiersalade Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Voeding & Diëtetiek Leonie Bosch, Anne Klein Langenhorst, Liek Raijmakers, Emmy van Straten, Mirte Horrevorts Van alle inzendingen van HAN Voeding & Diëtetiek was de Zeewiersalade het beste. Het is een salade voor op brood waarin het zeewier kelp is verwerkt. Het product valt in de voorkeurscategorie voor broodbeleg. De jury vindt het een origineel product. Het is een leuke manier om consumenten met zeewier kennis te laten maken. Zeewier is een duurzame leverancier van eiwitten, vezels, calcium, B-vitamines en jodium. Het product loopt voor op de ontwikkelingen. Zo wordt zeewier alleen nog voor onderzoek gekweekt in Nederland en niet voor de markt. De jury verwacht dat dit in de toekomst wel het geval zal zijn. Het is nu nog een niche-product voor een beperkte doelgroep die open staat voor nieuwe voedingsmiddelen. Het valt te verwachten dat de doelgroep groeit wordt als zeewier bekender wordt. Originaliteitsprijs Szoeper! Hogeschool Fontys, Wageningen Docentenopleiding Consumptieve Techniek Tammo van den Bos, Pim van Loosdregt, Tine Pijnenburg, Thomas de Wit Szoeper! is een bolletje eenpersoons soep op een stokje. Het ziet eruit als een lolly, waarbij een soepstengel dient als lollystokje. Vooral door de vorm en verpakking springt Szoeper! eruit als meest originele concept. Het product bevat weinig natrium en behoort tot de voorkeurscategorie in de productgroep soep. Bovendien is het geen duur product, waardoor het een groot bereik onder consumenten kan hebben. Het is tevens geschikt voor de horeca en (bedrijfs)catering. De jury twijfelt aan de praktische haalbaarheid van dit originele concept. De studenten gaven zelf al aan dat er problemen zijn met de houdbaarheid. Dit is een belemmering voor de verkoop, maar ook om de productie op te schalen. Wellicht kan hier met professionele productontwikkelaars tot een oplossing worden gekomen. 3/6
De genomineerden voor de hoofdprijs (in alfabetische volgorde) Fallini Hogeschool Inholland Delft Voedingsmiddelentechnologie Kim Sterk, Aimée Verkade, Diana van der Hoek, Leonie Breedveld, Nicole Zorgman, Stephan Stuij Fallini is een afbakbroodje van volkorenmeel met een vulling van kikkererwten en groenten. Dit product sprak de jury aan omdat het een uitstekende combinatie is van gezond en duurzaam met pure ingrediënten. Het duurzaamheidsaspect is niet breed uitgewerkt, maar de keuze voor plantaardige ingrediënten betekent een lagere milieubelasting dan vergelijkbare gevulde broodjes met vlees of kaas. Als snack valt het in de uitzonderingscategorie als gevolg van de hoeveelheid calorieën, maar als onderdeel van de lunch, bijvoorbeeld met een salade, valt het in de voorkeurscategorie van de lunchgerechten. Het rapport laat zien dat alle aspecten van het product grondig zijn onderzocht. Zo zijn bij verschillende temperaturen houdbaarheidstesten gedaan, waaruit blijkt dat er geen belemmeringen zijn voor de productie en verkoop. Ook is het product bij consumenten getest. Daaruit blijkt dat het nog wel qua smaak en textuur moet worden geoptimaliseerd. Het lijkt goed mogelijk om Fallini op grote schaal te produceren. Visknaks Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Food & Business Sigrid de Best, Anne Braun, Daniëlle Huppertz, Rodi Jansen, Daniëlle Meulenberg Visknaks zijn knakworsten gemaakt van zalm en heek. De Visknaks vallen in de middenwegcategorie, omdat alleen onbewerkte vis bij de voorkeurcategorie kan worden ingedeeld. De studenten hebben goed onderbouwd dat knakworsten, die meestal in de uitzonderingscategorie vallen, in dit geval toch gezondheidswinst opleveren. Hoewel de hoeveelheid vis per portie niet erg groot is, kan het product (deels indirect) een bijdrage leveren aan de visconsumptie. Het is volgens de jury een laagdrempelig instapproduct om kinderen kennis te laten maken met vis. Verder is het een gemakkelijke manier om vis te consumeren. Zalm en heek zijn te verkrijgen met MSC keurmerk. Het product kan dus duurzaam worden geproduceerd. Bovendien is het een product dat bijdraagt aan een vermindering van de vleesconsumptie. Het rapport is goed uitgewerkt. 4/6
Vlinderbrood Hogeschool van Amsterdam Voeding & Diëtetiek Nicky Spijker, Suzanne van der Molen Vlinderbrood is gemaakt van volkoren tarwemeel, groenten en kikkererwtenmeel, waarbij de naam verwijst naar vlinderbloemigen, waar kikkererwten onder vallen. Het product bevat weinig zout en veel vezels, waardoor het in de voorkeurscategorie van de productgroep brood valt. Met gezinnen als beoogde doelgroep, is een verpakking van 190 gram (2 porties) erg klein. Dit in combinatie met de redelijk hoge prijs laat de jury denken dat het brood beter anders gepositioneerd kan worden. Wellicht is het brood eventueel met beleg uit de voorkeurscategorie meer geschikt voor een tussendoor eetmoment, zodat een grotere doelgroep wordt bereikt. De jury verwacht dat de prijs wel iets lager kan, omdat er bij opschaling goedkoper kan worden ingekocht. De jury vindt het een pluspunt dat Vlinderbrood een basisproduct is en (bij een andere positionering) een groot bereik kan hebben. Daarnaast waardeert de jury het dat de studenten, mede vanuit duurzaamheid hebben nagedacht over de verpakking en de keuze en herkomst van ingrediënten, daarmee is een volledig concept gepresenteerd in plaats van alleen een product. De uitslag De jury is tot het volgende oordeel gekomen: Hoofdprijs: 2e prijs: 3e prijs: Visknaks Vlinderbrood Fallini 5/6