Inhoud Voorwoord V 1 Inleiding 1 1.1 De salarisadministrateur 1 1.2 De Belastingdienst 2 1.3 Instanties sociale zekerheid 3 1.4 Basis van de loonbelasting 5 1.5 Soorten belastingen 6 1.6 Het ontstaan van de loonheffingen 7 1.7 Overzicht belangrijke begrippen 9 VERDIEPING VPS 1 11 1.8 Naslagwerken op het examen 11 1.9 De loonheffingen 11 1.10 De wet- en regelgeving 12 1.11 De wettenpocket 13 1.12 Algemene wet bestuursrecht 15 2 De sociale verzekeringen 17 2.1 De volksverzekeringen 17 2.2 De werknemersverzekeringen 19 2.3 De Zvw (Zorgverzekeringswet) 21 2.4 De premiebetaling 21 2.5 Gemoedsbezwaren 22 2.6 Overzicht verzekeringsplicht 24 VERDIEPING VPS 1 26 2.7 Verzekeringsplicht 26 2.8 Premieplicht 26 2.9 Vrijwillige verzekering 27 VII
vps i leerboek n 2014/2015 3 De salarisadministratie 31 3.1 Inleiding 31 3.2 Indiensttreding van personeel 31 3.2.1 Opgaaf gegevens voor de loonheffingen 32 3.2.2 De identiteit vaststellen 33 3.2.3 Het anoniementarief 33 3.2.4 Nog een sanctie bij in gebreke blijven 34 3.2.5 Het aanleggen van een loonstaat 34 3.2.6 De eerstedagsmelding 35 3.3 De informatie voor de werknemer 35 3.4 Loonheffingen aangeven en afdragen 36 3.4.1 Overzicht elektronische loonaangifte 36 3.4.2 Het loontijdvak 37 3.4.3 Afwijkend aangiftetijdvak 38 3.4.4 Aangiftebrief en Mededeling loonheffingen 38 3.4.5 Genietingstijdstip 38 3.4.6 Loon-over-methode 39 3.4.7 Nihilaangifte en nulaangifte 39 3.4.8 Berichtgeving bij elektronische aangifte 39 3.4.9 Fouten bij loonaangifte en betaling 40 3.5 Corrigeren van de loonaangifte 40 3.5.1 Aanvullende aangifte 41 3.5.2 Correctiemogelijkheden 41 3.6 Vormen van aansprakelijkheid 42 3.7 Informatie verstrekken 42 3.8 Overzicht salarisadministratie 43 VERDIEPING VPS 1 44 3.9 Vastlegging in de wet 44 3.9.1 Identificerende gegevens 44 3.9.2 Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) 45 3.9.3 Aansprakelijkheid 46 3.10 Loonaangifte en de directeur-grootaandeelhouder (dga) 47 VIII
n inhoud 3.11 Loonbeslag 47 3.12 Overige bronnen 48 4 De loonheffingen 49 4.1 Inleiding 49 4.1.1 Voorbelasting 49 4.1.2 Loonheffingen 50 4.1.3 Uniform loonbegrip 50 4.1.4 De Wet financiering sociale verzekeringen 51 4.2 De werknemersverzekeringen 51 4.2.1 Verplichte werknemersverzekeringen 51 4.2.2 Beoordeling sectoraansluiting 51 4.2.3 Onderdelen WW-premie 52 4.2.4 ZW-premie 52 4.2.5 WAO-premie 53 4.2.6 Onderdelen WIA-premie 53 4.2.7 Korting op werknemersverzekeringen 54 4.3 Invullen van de loonstaat 56 4.3.1 Loon voor de werknemersverzekeringen 56 4.3.2 Zvw-loon 57 4.3.3 Loon voor de loonheffing 57 4.4 Berekening werknemersverzekeringen 59 4.5 Berekening inkomensafhankelijke bijdrage Zvw 60 4.5.1 Bijdrage Zvw 60 4.5.2 Ook werknemers onder 18 jaar 60 4.5.3 Overzicht Zvw-bijdrage voor diverse groepen werknemers (2014) 61 4.5.4 Opnieuw: VCR-methode 62 4.6 Berekening van de loonheffing 62 4.7 Teruggaaf door Belastingdienst 62 4.7.1 Teruggaaf premies werknemersverzekeringen 63 4.7.2 Teruggaaf Zvw-bijdrage 63 IX
vps i leerboek n 2014/2015 4.8 Het dragen van eigen risico voor de werknemersverzekeringen 64 4.8.1 Eigen risico dragen 64 4.8.2 WGA-risico 64 4.8.3 Ziektewet-risico 64 4.9 Overzicht loonheffingen 65 VERDIEPING VPS 1 66 4.10 Wet financiering sociale verzekeringen 66 4.10.1 Regelgeving rondom premieheffing 66 4.10.2 Eigen risico dragen 67 4.10.3 Oneens met sectorindeling 68 4.10.4 Zvw en gemoedsbezwaarde 68 4.11 Heffing in de Wet op de loonbelasting 68 5 Werkgever en werknemer 71 5.1 Loonheffingen of niet? 71 5.2 Soorten dienstbetrekkingen 71 5.3 Soms geen premies werknemersverzekeringen 74 5.4 Geen dienstbetrekking, geen loonheffingen 75 5.5 De zelfstandig ondernemer 76 5.6 De VAR (Verklaring Arbeidsrelatie) 77 5.7 De pseudowerknemer 78 5.8 Inhoudingsplichtige 80 5.9 Overzicht dienstbetrekkingen 80 VERDIEPING VPS 1 81 5.10 Het Burgerlijk Wetboek 81 5.11 De werknemer 82 5.12 De fictieve werknemer 84 5.13 De werkgever 84 5.14 De Verklaring Arbeidsrelatie 85 6 Bijzondere arbeidsrelaties 87 6.1 De fictieve dienstbetrekking 87 6.2 De bijzondere arbeidsverhoudingen 88 6.3 Overzicht 99 X
n inhoud VERDIEPING VPS 1 101 6.4 Vindplaatsen in de wet 101 6.5 Naslagwerken 103 6.6 De artiesten- en beroepssportersregeling 103 6.7 De inhoudingsplichtigenverklaring 105 6.8 Meewerkende kinderen 105 6.9 Studenten- en scholierenregeling 106 7 Internationale arbeid 107 7.1 Inleiding 107 7.2 Werknemers die wonen in Nederland en werken in het buitenland 107 7.3 Werknemers die wonen in het buitenland en werken in Nederland 108 7.4 Werknemers die wonen en werken in het buitenland 109 7.5 De 30%-regeling 109 7.6 Bijzondere groepen werknemers 110 7.7 Wonen in Nederland, werken in het buitenland 111 7.8 Wonen in buitenland, werken in Nederland 112 VERDIEPING VPS 1 113 7.9 Aparte regels 113 7.9.1 Werknemer 113 7.9.2 Geen werknemer 114 7.9.3 Ontbreken inhoudingsplichtige 114 7.9.4 Woonplaats 114 7.9.5 Belastingverdragen 115 7.9.6 Vaste inrichting en vaste vertegenwoordiger 117 7.9.7 Detachering 117 7.9.8 Aanwijzing buitenlandse pensioenregeling 118 7.9.9 Nederlander uitgezonden naar buitenland 119 7.9.10 Werknemers vanuit het buitenland werkzaam in Nederland 122 7.9.11 Vanuit het buitenland naar een ander land 124 7.9.12 30%-regeling 127 7.9.13 Salary split 134 7.9.14 Pensioen 140 7.9.15 Grensarbeiders 141 XI
vps i leerboek n 2014/2015 8 Inleiding tot het Nederlandse recht 143 8.1 Een inleiding tot het Nederlandse recht 143 8.2 Indeling van het recht 145 8.3 Regels in het recht 147 8.3.1 Functionarissen in de rechterlijke macht 147 8.3.2 Plaats van het recht 148 8.3.3 Hoger beroep en cassatie 151 8.3.4 De voorlopige voorziening, het kort geding 151 9 Het arbeidsprocesrecht 153 9.1 Relatieve en absolute competentie in het arbeidsrecht 153 9.2 De dagvaardingsprocedure 154 9.3 De voorlopige voorziening 156 9.4 De verzoekschriftprocedure 157 9.5 Executeren van de rechterlijke uitspraak 158 9.6 Beslag 159 10 De arbeidsovereenkomst: een inleiding 161 10.1 De arbeidsovereenkomst 161 10.2 Aanneming van werk en overeenkomst van opdracht 163 10.2.1 Aanneming van werk 163 10.2.2 Overeenkomst van opdracht 164 10.3 Bijzondere arbeidsrelaties 165 10.3.1 Gemengde contracten 165 10.3.2 Arbeidsovereenkomst voor fulltimers en parttimers 165 10.3.3 Oproepovereenkomst 165 10.3.4 Detacheringsovereenkomst 167 10.3.5 Uitzendovereenkomst 168 10.3.6 Thuiswerkovereenkomst 168 10.3.7 Stageovereenkomst 169 10.4 Rechtsvermoedens 169 XII
n inhoud 10.5 Partijen bij een arbeidsovereenkomst 171 10.5.1 Minderjarigen 171 10.5.2 Echtgenoten 171 10.5.3 Statutair directeur 171 10.5.4 Buitenlanders 172 10.6 Sollicitatieprocedure 173 10.7 Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde/bepaalde tijd 174 11 De arbeidsovereenkomst: totstandkoming en verplichtingen 179 11.1 Totstandkoming van de arbeidsovereenkomst 179 11.2 Loon 180 11.2.1 Loonbetaling 180 11.2.2 Vormen van loon 180 11.2.3 Minimumloon en minimumvakantiebijslag 181 11.2.4 De besteding van het loon 183 11.2.5 Sanctie niet-tijdige loonbetaling 184 11.2.6 Loonstrook 184 11.2.7 Loonbeslag 185 11.2.8 Verjaring van de loonvordering en de vakantiebijslag 185 11.3 Arbeid 186 11.4 Goed werkgeverschap en goed werknemerschap 187 11.4.1 Goed werkgeverschap 187 11.4.2 Goed werknemerschap 188 11.5 Aansprakelijkheid voor schade 188 11.5.1 Aansprakelijkheid werkgever 188 11.5.2 Aansprakelijkheid werknemer 190 11.6 Verrekening 190 12 Wetten rond gelijke behandeling 193 12.1 Algemene wet gelijke behandeling 193 12.2 Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen bij arbeid 194 12.3 Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid 195 12.4 Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte 196 12.5 Het College voor de rechten van de mens 196 XIII
vps i leerboek n 2014/2015 13 Einde van de arbeids overeenkomst: een inleiding 197 13.1 Het stelsel van het Nederlandse ontslagrecht 197 13.2 Einde van de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd 197 13.3 Einde van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd 200 13.3.1 Einde van de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden 200 13.3.2 Opzeggen van de arbeidsovereenkomst door de werknemer 201 13.3.3 Einde van de arbeidsovereenkomst door overlijden 202 14 Opzegging door de werkgever 203 14.1 Procedure bij opzegging door de werkgever 203 14.1.1 Ontslag aanzeggen 203 14.1.2 Ontslagvergunning aanvragen bij UWV 204 14.1.3 Toetsing door UWV 205 14.2 Gronden voor het aanvragen van een ontslagvergunning 206 14.2.1 Ontslag wegens bedrijfseconomische redenen 206 14.2.2 Ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid of veelvuldig ziekteverzuim 210 14.2.3 Ontslag wegens disfunctioneren van de werknemer 210 14.2.4 Ontslag wegens verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer 211 14.2.5 Ontslag wegens een duurzaam verstoorde arbeidsverhouding 211 14.2.6 Ontslag wegens gewetensbezwaren 211 14.3 Faillissement, surseance van betaling en WSNP 212 15 Regels bij ontslag 213 15.1 Ontslag op staande voet 213 15.2 Vernietiging van het ontslag door de werknemer 215 15.3 Ontbinding van de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter 216 15.4 De kantonrechtersformule 218 15.5 Onregelmatige opzegging 221 15.6 Kennelijk onredelijke opzegging 222 XIV
n inhoud 16 Opzegverboden 225 16.1 Wetsbepalingen rond bijzondere opzegverboden 225 16.2 Soorten opzegverboden 226 16.2.1 Opzegging in strijd met algemene opvattingen in de samenleving (art. 7:670 BW) 226 16.2.2 Bijzondere opzegverboden 227 16.3 Gevolgen van het schenden van de opzegverboden 229 17 Werkloosheid en Toeslagenwet 231 17.1 Inleiding 231 17.2 Verzekerden voor WW 231 17.2.1 Doel Werkloosheidswet 231 17.2.2 Overzicht WW-verzekering 232 17.3 Het recht op een WW-uitkering 233 17.3.1 Overzicht recht op WW 234 17.3.2 Referte-eisen 234 17.3.3 Dagen waarover loon is ontvangen 235 17.3.4 Het verzorgingsforfait 235 17.4 Duur en hoogte van de WW-uitkering 236 17.4.1 Het arbeidsverleden 236 17.4.2 Overzicht uitkeringsduur en uitkeringshoogte 237 17.5 Bijzonderheden tijdens de WW-uitkering 237 17.5.1 Ziekte tijdens WW 237 17.5.2 Overlijden 237 17.5.3 Gedeeltelijk gaan werken 238 17.5.4 Proefplaatsing 238 17.5.5 Starten als zelfstandige 239 17.5.6 Uitsluitingsgronden 239 17.6 Beëindiging van de WW-uitkering 240 17.6.1 Overzicht einde WW 240 17.6.2 Herleving van de uitkering 240 XV
vps i leerboek n 2014/2015 17.7 Onderbrekingswerkloosheid 240 17.7.1 Verkort werken of onwerkbaar weer 241 17.7.2 Achterstallig loon 241 17.8 Overzicht Werkloosheidswet 241 17.9 De Toeslagenwet 242 17.9.1 Doel Toeslagenwet 242 17.9.2 Hoogte van de aanvulling 242 17.9.3 Maximumtoeslag 242 17.9.4 Vrij laten van inkomen 243 17.9.5 Geen toeslag 243 VERDIEPING VPS 1 244 17.10 Bijzonderheden Werkloosheidswet 244 17.10.1 Arbeidsurenverlies 244 17.10.2 Opeenvolgend urenverlies 244 17.10.3 Verwijtbaar werkloos 245 17.10.4 De beëindigingsovereenkomst 246 17.10.5 De referte-eisen 247 17.10.6 Uitsluitingsgronden 247 17.10.7 De WW-fondsen 247 17.10.8 Re-integratie 248 17.10.9 Vanuit WW starten als zelfstandige 248 17.10.10 Herleving 249 17.10.11 Overname verplichtingen door UWV 249 17.11 Overige wetgeving 249 17.11.1 Andere wetten 249 17.11.2 WWB 250 17.11.3 IOAZ 250 17.11.4 IOAW 251 17.11.5 IOW 251 17.12 De wettenbundel 251 17.12.1 Wet- en regelgeving 251 17.12.2 Werkloosheidswet 252 17.12.3 Beleidsregels toepassing artt. 16 lid 3 en 24 lid 5 WW 252 17.12.4 Beleidsregels toepassing artt. 24 en 27 WW 252 17.12.5 Toeslagenwet 252 17.13 Sociale verzekeringenalmanak 253 XVI
n inhoud 18 Tabellen en heffingskortingen 255 18.1 Inleiding 255 18.2 Gezamenlijk tarief 256 18.2.1 Loonheffing 256 18.2.2 Speciale tabellen 256 18.3 De heffingskortingen 257 18.3.1 Heffingskortingen 257 18.3.2 Via de loonheffing 257 18.4 De tabellen voor de loonbelasting / premies volksverzekeringen 261 18.4.1 Tegenwoordige en vroegere dienstbetrekking 261 18.4.2 De tijdvaktabellen 262 18.4.3 Bijzondere groepen werknemers 262 18.5 De tabellen voor bijzondere beloningen 263 18.5.1 Bijzondere beloningen 263 18.5.2 Lager percentage 263 18.5.3 Tijdvaktabel of tabel bijzondere beloningen 264 18.5.4 Provisie 265 18.5.5 Afwijkende situaties 265 18.5.6 Bruteren 266 18.5.7 Hogere bedragen inhouden 266 18.6 Loonheffing voor rekening van de werkgever 266 18.7 Overzicht tabellen en loonheffingskortingen 267 VERDIEPING VPS 1 268 18.8 Wettelijke regels 268 18.9 Artiesten, beroepssporters en buitenlandse gezelschappen 268 18.10 Bijzondere situaties 270 18.10.1 Aannemers van werk, thuiswerkers en andere gelijkgestelden 270 18.10.2 Herleidingsregels 270 18.11 Verschillende tijdvakken 271 18.12 Loonalmanak 272 XVII
vps i leerboek n 2014/2015 19 Eindheffing en afdrachtverminderingen 273 19.1 Eindheffing 273 19.1.1 Bijzonderheden 274 19.1.2 Eindheffing is verplicht 274 19.1.3 Eindheffing is toegestaan 275 19.1.4 Naheffing 275 19.1.5 Pseudo-eindheffingen 276 19.1.6 Tarieven bij eindheffing 276 19.1.7 Eindheffing bij de oude regeling voor (vrije) vergoedingen en verstrekkingen 278 19.2 Afdrachtverminderingen 279 19.2.1 Soorten afdrachtverminderingen 279 19.2.2 Doelgroep afdrachtverminderingen 279 19.2.3 Het loon voor afdrachtverminderingen 280 19.2.4 Verrekening in de loonaangifte 281 19.2.5 De afdrachtvermindering S&O-werk 282 19.2.6 De afdrachtvermindering zeevaart 283 19.2.7 Samenloop 284 19.3 Overzicht eindheffing en afdrachtverminderingen 285 VERDIEPING VPS 1 286 19.4 Eindheffing in de Wet op de loonbelasting 286 19.4.1 Wet- en regelgeving 286 19.4.2 Naslagwerken 286 19.5 De afdrachtverminderingen 286 19.5.1 De wettelijke regeling 287 19.5.2 De loonaangifte 287 19.5.3 Zelfstandigen 288 20 Loon of geen loon? 289 20.1 Inleiding 289 20.2 Loonvormen 289 20.2.1 Loon in geld 290 20.2.2 Loon in natura (verstrekkingen) 290 20.2.3 Loon in de vorm van aanspraken 291 XVIII
n inhoud 20.3 Vergoedingen en verstrekkingen 292 20.4 Vaste kostenvergoeding 293 20.5 Verschillen tussen de loonbegrippen 293 20.6 Tabellen en VCR-methode 295 20.7 Overzicht loon 296 VERDIEPING VPS 1 297 20.8 Ontslag en een gouden handdruk 297 20.9 Aanspraken en uitkeringen bij overlijden 298 21 De collectieve arbeidsovereenkomst 301 21.1 Wat is een cao? 301 21.2 Verschillende soorten cao s 302 21.3 Soorten cao-bepalingen 302 21.4 Gebondenheid aan de cao 305 21.5 Uitleg van de cao 307 21.6 Cao-loze periodes 307 21.7 Sociaal plan 307 22 Als zaken niet in orde zijn 309 22.1 Inleiding 309 22.2 De correctieverplichting 309 22.3 De naheffingsaanslag 310 22.3.1 Overzicht naheffingsaanslag 310 22.3.2 Verhaal bij de werknemer 310 22.3.3 Naheffingsaanslag opgelegd aan de werknemer 311 22.4 Het boetestelsel 311 22.4.1 Verzuimboete 311 22.4.2 Opzet of grove schuld 312 22.4.3 Vergrijpboete na verzuimboete 313 22.4.4 Correctie op eigen initiatief 313 22.5 Twee soorten rente 313 22.5.1 Belastingrente 313 22.5.2 Over welk bedrag? 313 22.5.3 Het rentepercentage 314 22.5.4 Invorderingsrente 314 XIX
vps i leerboek n 2014/2015 22.6 Invordering 315 22.7 Aansprakelijkheid 316 22.7.1 Ketenaansprakelijkheid 316 22.7.2 Inlenersaansprakelijkheid 317 22.7.3 Bestuurdersaansprakelijkheid 318 22.8 Overzicht maatregelen Belastingdienst 319 VERDIEPING VPS 1 320 22.9 Algemene wet inzake rijksbelastingen 320 22.10 Uitvoeringsregeling Algemene wet inzake rijksbelastingen 320 22.11 Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst 321 22.12 Invorderingswet 1990 321 22.13 Uitvoeringsbesluit Invorderingswet 322 22.14 Uitvoeringsregeling Invorderingswet 322 22.15 Overige bronnen 322 23 Klachten, bezwaar en beroep 323 23.1 Inleiding 323 23.2 Klachten 323 23.2.1 Een klacht indienen 323 23.2.2 Informele en formele afhandeling 324 23.2.3 Hoorzitting 324 23.2.4 Nationale ombudsman 324 23.3 Bezwaar 325 23.3.1 Bezwaar aantekenen 325 23.3.2 Voorbeelden van bezwaar 325 23.3.3 Bezwaarprocedure 326 23.3.4 Ambtshalve herziening 326 23.3.5 Uitstel van betaling 327 23.3.6 Hoorzitting 327 23.3.7 Uitspraak 327 23.3.8 Rechtsbijstand 328 23.3.9 Dwangsom 328 23.4 Beroep 328 23.4.1 In beroep gaan 328 23.4.2 Terechtzitting 329 XX
n inhoud 23.5 Hoger beroep en cassatie 329 23.6 Voorlopige voorziening 330 23.7 Wettelijke rente 330 23.8 Mediation 330 23.9 Overzicht klachten, bezwaar en beroep 331 VERDIEPING VPS 1 332 23.10 Naslagwerken 332 23.11 Zon- en feestdagen 332 23.12 Overslaan van bezwaar 333 23.13 Overslaan van hoger beroep 333 23.14 Geen automatisch uitstel 333 23.15 Vertegenwoordiging 333 24 Wet op de ondernemingsraden 335 24.1 Instelling ondernemingsraad 335 24.2 Samenstelling ondernemingsraad 336 24.3 Werkwijze ondernemingsraad 338 24.4 Bijzondere bevoegdheden ondernemingsraad 339 24.5 Centrale ondernemingsraad, groepsondernemingsraad en Europese ondernemingsraad 343 24.6 Personeelsvergadering en personeelsvertegenwoordiging 344 Bijlage 345 Index 373 XXI