Spraak & Taal Ambulatorium Communicatieontwikkeling van het kind weer snel op het goede spoor Hans Kaffener, Gz-psycholoog h.kaffener@kentalis.nl Wendy Boelhouwer, klinisch linguïst w.boelhouwer@kentalis.nl Mini-symposium TOS 16-02-2016
Overzicht Kentalis Enschede e.o. Audiologisch en Diagnostisch Centrum Kentalis Locatie Enschede e.o. Spraak & Taal Ambulatorium Behandeling Cliënt & Systeem Vroegbehandeling/Taaltrein Naschoolse Groepsbehandeling Enschede, Almelo, Deventer Onderwijs Huizinghschool(SO) Het Maatman (VSO) Ambulante Dienstverlening 2
Spraak & Taal Ambulatorium Wat is het? Een expertisecentrum voor onderzoek, behandeling en advies voor kinderen met ernstige problemen in de spraak, taal en communicatie. 3
Spraak & Taal Ambulatorium door één van onze cliënten in Eindhoven 4
Voorbeelden hulpvragen Kind: -Ik wil leren hoe ik kan zeggen wat ik denk en wat ik voel. -Ik durf te praten tegen vreemden. -Ik wil weten wat mijn TOS betekent en hoe ik er mee kan omgaan. -Ik wil om hulp leren vragen. -Ik kan vertellen wat er is gebeurd op school Ouders en omgeving (bv. school of logopedist): -Wat heeft ons kind nodig om zich te ontwikkelen? -Hoe kunnen we het beste praten met ons kind? -Hoe kunnen wij ons kind het beste ondersteunen in zijn spraak- en taalontwikkeling? -Hoe ziet het communicatieprofiel eruit? -Welk communicatieve en pedagogische aanpak past bij dit kind? -Welke behandelmethode werkt bij dit kind? 5
Doel Spraak & Taal Ambulatorium Handvatten (en nieuwe inzichten) bieden aan het kind, de ouders, de school en de behandelaars, om de spraaktaalontwikkeling en communicatie van het kind te verbeteren op basis van handelingsgerichte diagnostiek. 6
Voor wie? Kinderen en jongeren (3 tot 23 jaar) ernstige, complexe spraak-, taal- en communicatieproblemen ouders, logopedisten en andere deskundigen maken zich zorgen over de (taal)ontwikkeling van het kind ondanks (logopedische) begeleiding onvoldoende of geen vooruitgang behoefte aan nieuwe aanpak/behandelinzichten in het geval van handelingsverlegenheid 7
Kenmerken STA-kind Taalontwikkelingsstoornis (TOS) - Taalbegripstoornis/-beperking moeite met begrijpen wat anderen zeggen - Taalproductiestoornis/-beperking moeite taal te gebruiken om zich aan anderen duidelijk te maken - Spraakstoornis/-beperking het kind spreekt woorden en/of zinnen niet goed uit, waardoor anderen hem niet begrijpen - Centrale auditieve stoornis/beperking verwerking van geluid/spraak door de hersenen verloopt niet goed 8
Kenmerken STA-kind In principe: IQ boven 70 Vaak verbaal IQ < performaal IQ geen ernstig gehoorverlies of doofheid geen ernstige problemen in het systeem rond het kind hardnekkige spraak-, taal- en/of communicatieproblemen kind en/of omgeving ervaren in toenemende mate gevolgen in sociale participatie en/of schools leren 9
Traject Spraak & Taal Ambulatorium Startgesprek BC-er Voorzorg Voormeting MDO s Behandeling 1 t/m 4 MDO Behandeling 5 t/m 8 Eindverslag Op maat Nameting Eindgesprek BC-er Vervolg? 10
Multidisciplinair team Behandelcoördinator Audioloog (diagnostiek) Klinisch linguïst (diagnostiek) Neuropsycholoog (diagnostiek) Neuropsycholoog (behandeling) Logopedist (behandeling) Logopedist (behandeling) Communicatief behandelaar (ouder-kind interactie) 11
Interdisciplinaire diagnostiek De voormeting bestaat uit: Audiologie Neuropsychologie Klinische linguïstiek Gesprek met ouders Handelingsgericht 12
8 x 3 behandelingen 1. Communicatieve logopedie, incl. ouderkind interactie 2. Technische logopedie 3. Neuropsychologische behandeling 14
Proeftuin 15
Diagnostiek STA - Kees (8 jaar) Audiologie normaal gehoor problemen met het verstaan van spraak in complexe luistersituaties, zoals bij rumoer op de achtergrond Neuropsychologie cognitief functioneren bovengemiddeld auditieve aandacht zwak auditief werkgeheugen zwak visueel en tactiel (boven)gemiddeld problemen op het gebied van de planning, inhibitie (executieve functies) 16
Diagnostiek STA - Kees (8 jaar) Voormeting linguïstiek 17
Diagnostiek STA - Kees (8 jaar) Linguïstiek taalbegrip gemiddeld fonologische problemen automatiseringsproblemen woordvinding zwak zinslengte matig grammaticale problemen vertelvaardigheid zwak 18
STA-behandeling - Kees (8 jaar) Behandeling op het Spraak & Taal Ambulatorium is o.a. gericht op het: verbeteren van de auditieve aandacht opslaan van auditieve informatie (auditief geheugen) verbeteren van het fonologisch bewustzijn stimuleren van de fonologische ontwikkeling verbeteren van de informatieoverdracht verbeteren van de vertelvaardigheid verbeteren van de taakaanpak sociaal-emotionele ontwikkeling 16-02-2016 Mini-symposium TOS 19
Communicatieve logopedie Kees (8 jaar) 20
Bezoek leerkracht en logopedist Leerkracht en logopedist (evt. andere betrokkenen) worden uitgenodigd om een behandelochtend mee te kijken. Uitwisselen van ervaringen Voorlopige overdracht van adviezen Contacten met STA-werkveld 21
Afronding STA-traject De behandeladviezen worden aan de hand van het eindverslag en eindgesprek overgedragen aan ouders school logopedist 22
De nameting Een half jaar na de laatste behandeling Wat is het effect geweest van de behandelperiode en de daaruit voortgekomen adviezen? Indien nodig worden de adviezen aangepast De behandelcoördinator overlegt de resultaten van de nameting met de ouders en maakt afspraken over de verdere begeleiding van het kind In principe eindigt hiermee het STA-traject bij Kentalis 23
Nameting Linguïstiek Kees (8 jaar) 24
Aanmelden STA Kentalis Aanmelden Aanmelden via 0800-53 68 25 47 (0800-KENTALIS) Doorverwijzing naar multidisciplinaire Zintuiglijke Gehandicaptenzorg van Kentalis Verwijzing nodig van een medisch specialist of klinisch fysicus audioloog, die verbonden is aan een audiologisch centrum In het geval dat de ZG-stoornis vastgesteld is, volstaat een verwijzing van de huisarts of jeugdarts 25
Contact en informatie Aanmelding & Diagnostiek Kentalis Hoendiep 1 9718TA Groningen Tel. 050-5331931 Aanmelding geeft u informatie over hulp- en behandelmogelijkheden van zorg. Ook wordt u ondersteund bij de aanmelding van zorg. Spraak & Taal Ambulatorium Enschede Roessinghsbleekweg 165 7522AH Enschede Tel. 026 3525951 26
Kentalis-apps Hoi Kentalis Kentalis-Professionals Kentalis Nieuwsbrief 27
Bedankt voor uw aandacht Hans Kaffener h.kaffener@kentalis.nl Wendy Boelhouwer w.boelhouwer@kentalis.nl