Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening

Transcriptie

1 Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Dr.L.Ruytjens klinisch fysicus-audioloog Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam mede namens L.Heijkoop en A.Verbaan logopedisten

2 Inhoud Neonatale gehoorscreening (NGS) Verwijzing naar audiologisch centrum (AC) Vervolgtraject Wat doet de logopedist AC Perifere logopedist Casus

3 Neonatale gehoorscreening 0,1% pasgeboren kinderen heeft een congenitale shh waarvoor interventie nodig is Veel literatuur over vroege diagnostiek en behandeling

4 Geschiedenis NGS : Ewing test op 9 mnd leeftijd door CB Jaren 90: CAPAS test op CB Nadelen: subjectief, reactiedrempels, late diagnostiek (vaak pas afgerond op 18 mnd)

5 Waarom NGS Uit onderzoek blijkt interventie starten voor 6 mnd: Betere auditieve waarneming Grotere actieve en passieve woordenschat Hoger leesniveau Betere ouder/kind interactie Betere articulatie Minder sociaal-emotionele problemen (Yoshinago-Itano et al 1998, Pressman, Pipp-Siegel 1999, Coulter & Thomson 2000, Schauwers 2002)

6 Neonatale gehoorscreening Landelijk geïmplementeerd in , in de regio Rotterdam sinds 2005 Screening thuis met hielprik 4-7 dagen oud of 3 wkn op CB 2x OAE screening sensitiviteit/specificiteit > 97% 1x A-ABR (Algo) sensitiviteit >99% en specificiteit >98% NICU baby s: op afdeling 2x Algo

7 Verwijzingen naar AC Bij een- of tweezijdige uitval op screening Doel is afspraak binnen 3 wkn na verwijzing In SKZ: Baby Gehoor Spreekuur (BGS): bera/tympanometrie/oae consult KNO-arts EN audioloog

8 Vervolgtraject Bij normaal gehoor beiderzijds: afsluiten Bij conductieve gehoorverliezen: traject bij KNOarts Bij eenzijdig perceptief gehoorverlies: jaarlijkse controle met gehoortest en consult KNO-arts Bij tweezijdig perceptief gehoorverlies: traject bij audioloog, ook lichte gehoorverliezen Bij gemengde gehoorverliezen samenwerking KNO-audioloog

9 Tweezijdig perceptief gehoorverlies Afhankelijk van de graad van het gehoorverlies meteen starten met hoortoestellen Ook bij lichte gehoorverliezen zal het gehoor en te TS gecontroleerd worden

10 Nieuwe zorg voor SKZ Voorheen alle slechthorende baby s uit BGS naar Auris Sinds aantal jaren in SKZ Nu opstartfase gehad

11 Slechthorende jonge kinderen Doel: in kaart brengen van het gehoor counseling ouders over gehoorverlies indien nodig revalidatie met hulpmiddelen TS-ontwikkeling monitoren counseling ouders over stimulatie TS indien nodig behandeling TS indiceren algehele ontwikkeling monitoren Door audioloog en logopedist

12 Hoe? Alle gehoortesten in het SKZ worden door logopedisten (!) uitgevoerd, ev. met audioloog erbij Vrije veld testen door logopedist en audioloog Daarna gesprek audioloog alleen of gesprek audioloog + logopedist

13 Wat doet de logopedist AC Observatie TS en communicatievoorwaarden tijdens gehooronderzoek Anamnese Informatiegesprek: tips en adviezen Oudervragenlijsten: Lexilijsten taalbegrip en productie LittlEars Interventie: uit bovenstaande geen directe behandeling, wel bv. indirecte behandeling of opstarten gezinsbegeleiding

14 Wat doet de logopedist AC Logopedisch onderzoek op 2 jarige leeftijd. Eventueel in overleg met gezinsbegeleiding of peutergroep Logopedisch herhalingsonderzoek indien nodig Psychologisch onderzoek aanvragen op indicatie: bij achterstand of onvoldoende vooruitgang TS of bij twijfels over de algehele ontwikkeling

15 Wat doet de logopedist AC Behandeling indiceren: Verwijzen voor directe en/of indirecte therapie naar (perifere) logopedist, vanaf 2 jaar Advies oudercursus (bv. Hanen cursus) Verwijzen naar peuterdagbehandeling, voor peuters met een auditieve beperking Contact met behandelend logopedist, gezinsbegeleiding en/of peutergroep onderhouden

16 Perifere logopedist Opmerking: voorlichting over de taal- en spraakontwikkeling gebeurt door de logopedist en audioloog van het audiologisch centrum, gezinsbegeleiding en peutergroep Doorverwijzing bij achterstand in TS naar een perifere logopedist (of verwijzing naar specifieke logopedist-gezinsbegeleider) voor behandeling van de TS. Bij verwijzing is uitgangspunt dat de hoorrevalidatie voldoende is. Uitzonderingen daar gelaten. Ervaring met behandeling van jonge kinderen Gebruik van ondersteunende gebaren indien nodig

17 Samenwerking audiolooglogopedist Heel nauwe samenwerking tussen logopedist en audioloog van AC Goed overleg tussen AC en gezinsbegeleider, peutergroep, school, behandelend logopedist, Bevindingen van de logopedist kunnen van invloed zijn op de beslissingen van de audioloog!! Streven naar 1 team rondom het kind

18 Casus Meisje 4;6 jaar oud NGS was goed Op leeftijd 10 mnd bacteriële meningitis Herhaaldelijke BERA s AD 60 db verlies, AS 10 db Diagnose 1origheid na meningitis Turks-Nederlands aanbod thuis

19 Echter.

20 Advies hoortoestellen Ouders erg huiverachtig t.a.v. hoortoestellen, willen wachten Ontwikkeling lijkt goed te verlopen Afspraak om TS-ontwikkeling te onderzoeken

21 Logopedisch onderzoek Februari 2011: leeftijd 2;10 jaar TBQ 78 volgens Schlichting WQ 79 en ZQ 91 volgens Schlichting-II In vergelijking met eentalige leeftijdsgenootjes ondergemiddeld taalbegrip en woordontwikkeling. Zinsontwikkeling gemiddeld. Articulatie leeftijdsadequaat. Advies: mede gezien 2taligheid nog geen logopedie, tips aan ouders, extra dagdeel psz

22 Herhalingsonderzoek Augustus 2011, leeftijd 3;4 jaar TBQ 79 WQ 65 ZQ 78 Significante verslechtering op basis van Q-score voor woord- en zinsontwikkeling, TBQ geen verschil Articulatie leeftijdsadequaat

23 psychologisch onderzoek: SON-IQ 108 Dus achterstand in TS ontwikkeling kan niet verklaard worden vanuit haar gemiddelde nonverbale intelligentie Advies: logopedische behandeling, directe en indirecte therapie hoortoestellen

24 Herhalingsonderzoek april 2012 (4;0 jaar): Signficante verbetering voor taalbegrip en woordontwikkeling, geen verschil voor zinsontwikkeling. Klankproductieproblemen. Advies voortzetten logopedische behandeling Heel duidelijke casus waarbij overleg tussen audioloog en logopedist en het samenleggen van de resultaten leidde tot eenduidig en sterk advies naar ouders toe

25 Bedankt!