Palliatieve fase: Een adembenemend vooruitzicht: positief aanwenden van lichamelijke mogelijkheden
inhoud Voorstellen Fasering Richtlijn oncologische revalidatie Wat is normaal? Zorg voor de zorgers Een apenplaag in Zuid India
Chris de Jongh (1955) Fysiotherapeut, oedeem fysiotherapeut, haptonoom Chronische ziekten en psychiatrie Docent UMCU (2005-2010) Docent EMCR (2002-2012) Docent NPI Docent SLCN Redactie tijdschr. psychosociale oncologie Lid oncologiecie. ASZ Voorzitter Ethiekcie. KNGF (2002-2013)
Wie zijn we? FYSIOOOO : 4 locaties 22 fysiotherapeuten Polikliniek ASZ 11 specialisaties Geen wachtlijsten Intercollegiaal overleg Multidisciplinair overleg Contracten met alle zorgverz.
FYSIOOOO voorheen: fysiotherapie Amstelwijck Poliklinische fysiotherapie ASZ 1ste lijn fysiotherapie 22 enthousiaste collega s op 4 locaties Danielle Bontekoe-Versluis Micha v.d. Berge-Nieuwenhuizen ASZ Sliedrecht ASZ Zwijndrecht ASZ Dordrecht loc. Amstelwijck Deetos locatie Vorrinklaan 2015 ASZ Dordwijk Gerard Oosterling Chris de Jongh
Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en het verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en het behandelen van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard. WHO 2002
Continuüm van zorg voor patiënten met kanker stadium 2: symptoomgerichte pall stadium 1: ziektegerichte pall stadium 3: terminale pall rehabilitatie & revalidatie curatieve zorg symptoomlijden functieverliezen terminale kwaliteit van rouwen tijd symptomen palliatieve zorg kwaliteit van leven en zorg van sterven nazorg ondersteunende zorg diagnose dood S.Thenunissen (2007)
revalidatie in de palliatieve fase?
Implementatie Richtlijn Oncologische Revalidatie ASZ Revalidatiecentrum Rijndam FYSIOOOO
Richtlijn oncologische revalidatie
Zijn mensen in de palliatieve fase normale mensen?
Ja, het zijn normale mensen. Maar wel in een palliatieve fase. Dus dan kunnen we normaal doen? Ja, met respect voor de persoonlijke omstandigheden en de levensfase.
En wat is dan normaal?
Top 10 van klachten (totaal 37 veel voorkomende klachten) Palliatieve fase(als geheel) Vermoeidheid 74% Pijn 71% Gebrek energie 69% Zwakte 60% Gebrek eetlust 53% Nervositeit 48% Gewichtsverlies 46% droge mond 40% Depressie 39% Obstipatie 37% C.Ruijs ea BCM Fam.Pract. 2013;14(201) Palliatief-terminale fase Vermoeidheid 88% Gewichtsverlies 86% Zwakte 74% Gebrek eetlust 56% Pijn 45% Dyspneu 39% Sufheid 38% Droge mond 34% Neurologisch 32% Angst 30% S.Theunissen (2007)proefschrift
ernst ziekte + MTB karakter omgeving
bewegingsgeheugen wilskracht Feitelijke situatie Niet volle batterij 20
Truttentraining inzicht door body awareness
Grenzen en ademen Tolerantie grens Frustratie grens
Letterlijk of figuurlijk op je tenen lopen Tolerantie grens Frustratie grens
Grenzen en ademen Tolerantie grens Frustratie grens
Gedachten en kracht
Inzicht door praktische oefeningen Werking van ademhaling Relatie houding en ademen Mobiliteit en ademen Grenzen aan het bewegen Gedachten en kracht Grenzen en ademen
Richtlijn complementaire zorg (onderdeel: palliatieve zorg;richtlijnen voor de praktijk) (redactie A.de Graeff e.a. 2010) Alle aanbevelingen EBP Klassieke massage toepassen etherische oliën Ontspanning via ademhalingsoefeningen Ontspanning via fysieke activiteit Ontspanning via cognitieve activiteiten Luisteren naar muziek
Zorg voor de zorgers 85% van de mantelzorgers (dreigende) fysieke burn-out
) Opstelling patient en mantelzorg: Bewaken autonomie Open communicatie, over het leven en de dood. Als de medische boodschap luidt: ik kan niets meer voor u doen, begint juist de vraag om zorg. Bert van den Ende; PSO 2011(3)
gemodificeerde WHO-indeling palliatief fysiek psyche sociaal spiritueel [0] Zelfstandig zelfredzaam Helder van geest/zelfstandig denkend Uitgebreid sociaal netwerk / vriendenkring Helder, bewust wereld- en mensbeeld [1] Veranderd belastbaar/ stress gevoelig Verandering snelheid denken / geheugen functies Netwerk gebonden aan activiteiten buitenshuis [2] Niet-zelfredzaam Zelfstandig = analyse trainbaarheid eigenwaarde Depressief = psycho-sociale ondersteuning/ medische interventie Verlies sociaal netwerk =voorlichting/ zorg voor de zorgers 3] Niet zelfredzaam Niet zelfstandig Des-orientatie Geen sociaal netwerk A-sociaal [4] Vegetatief Pre-logisch autonomie Paniek / verlies van zekerheden over zin leven de Jongh 2006
inhoud Voorstellen Fasering Richtlijn oncologische revalidatie Wat is normaal? Zorg voor de zorgers Een apenplaag in Zuid India
De kunst van het loslaten
De kunst van het binnenlaten ik ben arts, en ik ben tegen de dood, maar mijn ervaring is dat je hem beter binnen kunt laten als hij aanklopt, want al moet hij de hele voorgevel eruit tillen, naar binnen zal-ie Bert Keizer tumult bij de uitgang (2013)
Een adembenemend vooruitzicht: Dank voor uw aandacht