Pijn als verzorg -probleem

Transcriptie

1 Pijn als verzorg -probleem Mimmie Wouters Netwerk Palliatieve Zorg Aalst Dendermonde Ninove

2 Pijnbestrijding bij palliatieve patiënten De huidige versie richtlijn Pijn werd in de periode van geschreven door: Martine De Laat anesthesist/palliatief arts, UZ Gent Peter Demeulenaere huisarts/palliatief arts, GZA Ziekenhuizen Antwerpen Marc Tanghe hoofdverpleegkundige palliatieve eenheid, CHRPBW Bois de la Pierre, Wavre Mimmie Wouters palliatief verpleegkundige, netwerk palliatieve zorg Aalst Dendermonde Ninove

3 Pijnbestrijding bij palliatieve patiënten De richtlijn Pijn kwam tot stand op basis van de richtlijn Pijn van - Nalezen - Voorzien van wetenschappelijke grading volgens GRADE-systeem Paul Van Royen e.a - Door 2 onafhankelijke auteurs - Consensus over - Kernboodschappen - Graad Wetenschappelijke evidentie - Graad van aanbeveling door discussie in de auteursgroep - Aangepast aan Vlaamse context

4 Pijnbestrijding bij palliatieve patiënten Harde evidentie = schaars Meestal afgeleid van studies bij kanker of zelfs nietkankerpatiënten De auteursgroep getracht duidelijke aanbevelingen voor het werkveld te formuleren, rekening houden met: - Setting - Vlaamse context - Complexiteit in palliatieve fase Peter Demeulenaere

5 Pijn Pijn is datgene wat een persoon die het ervaart zegt dat het is en is aanwezig wanneer hij/zij zegt dat het aanwezig is. McCaffery

6 Voorkomen pijn Pijn is afhankelijk van het soort van kanker Vaak op drie of meer plaatsen Zowel bij oncopatiënten als nietoncopatiënten zoals patiënten met ALS, MS, hartfalen, COPD, nierinsufficiëntie,

7 Oorzaken pijn Kanker groei tumor of meta s behandeling chirurgie infiltratie AIDS, neuropathie als gevolg van retrovirale middelen Neurologische aandoeningen (bijv. ALS of MS) Hartfalen COPD, pijn in de borst als gevolg van pneumonie, longembolie

8 Totaalpijn Lichamelijke pijn Psychologische toestand Pijn TOTALE PIJN Pijnopvoeding Sociaal Familiaal Functioneren Verlies van werk Lijden Financiële zorgen Fysische beperking Vrees voor de dood

9 Diagnostiek Anamnese Lichamelijk onderzoek Aanvullend onderzoek

10 Diagnostiek! Aandachtspunten voor een goede pijnanamnese: Weergeven in eigen woorden Omgeving van patiënt bij betrekken Factoren die pijn of Betekenis van pijn Verwachtingen, weerstanden, angst, Misverstanden Ernst pijn vastleggen adhv rapportcijfer (meten van pijn) Aandacht voor totale pijn

11 Beleid en behandeling Doel: pijn tot een acceptabel niveau reduceren met aanvaardbare nevenwerkingen. Bij behandeling van pijn streeft men naar vermindering van pijn met 2 punten op een 0 10 schaal, liefst naar pijnintensiteit < 3.

12 Beleid en behandeling Pijnbeleid oncopatiënt = pijnbeleid patiënten met andere levensbedreigende ziekte

13 Beleid en behandeling Integrale benadering Oorzakelijke behandeling Niet-medicamenteuze behandeling

14 Integrale benadering Individueel afgestemd, maar gericht op het totale concept!

15 Integrale benadering Voorlichting: Medicatie Therapietrouw Gevoel van autonomie Nut van bepaalde dingen Te verwachten resultaat Communicatie Pijnmeting Observeren, rapporteren, evalueren Ondersteunende zorg: andere therapieën, vrijwilligers Continuïteit van zorg: Hoofdbehandelaar Contactpersoon/vertegenwoordiger Zorgdossier

16 Oorzakelijke behandeling Hormonale therapie (vb. prostaatca) Chemotherapie (vb. longca) Radiotherapie (vb. bot en andere meta s) Nucleaire therapie (in ZH met nucleaire afdeling) Chirurgie (vb. stoma) Bisfosfonaten (vb. bij botmeta s, ziekte van Kahler) Behandeling van uitlokkende of verergerende factoren (vb. hoest, hik, obstipatie, )

17 Niet-medicamenteuze behandeling Voorlichting en educatie van patiënt leiden tot reductie van pijn

18 Niet-medicamenteuze behandeling Alternatieve therapieën zijn behandelingen waar positieve effecten aan toegekend worden zonder dat hier echt bewijs kan worden geleverd dat zij: Effectief zijn Aanvaardbaarheid bijwerkingen => Therapeutisch effect populair, maar controversieel

19 Niet-medicamenteuze behandeling Warmte Koude Massage Oefentherapie TENS Ontspanningstechnieken Afleiding Cognitieve gedragstherapie

20 Tot slot Werken in een palliatieve thuiszorg Mijn eigen getuigenis..

21 Dankbaar Mimmie Wouters

22

23

24

25

26

27

28

29

30 Dank voor jullie aandacht! Het is mooi om een huis te zijn voor het enige hart dat je niet wil achter laten, Het is mooi een ladder te zijn voor kinderen die op een sombere dag naar de zon willen klimmen Het is mooi een deur te zijn zachtjes knarsend maar toch opengaand Palliatieve thuiszorg Dendermonde En een raam waarin het licht niet dooft voor al wie denkt het is te laat