Oost Flevoland Woondiensten Truus Sweringa directeur bestuurder Duurzaam renoveren: van improviseren naar organiseren 22 maart 2012 www.ofw.nl
Oost Flevoland Woondiensten Actieve, middelgrote woningcorporatie in de CO 2 -neutrale gemeente Dronten Voor zo n 10.000 huurders de sociale verhuurder Verhuureenheden: circa 4.900 Bezit: 70% eengezinswoningen, 1/3 van het bezit in 4 jaar gebouwd (± 40 jaar oud) Brede visie op wonen 59 medewerkers (52 fte) Eén van de speerpunten: duurzaamheid Eerste woningcorporatie met energielabels
OFW heeft een duurzame bedrijfsvoering Een paar voorbeelden: Kantoor energielabel A Windmolens, zonnepanelen Bamboe bureaubladen, cradle to cradle-vloerbedekking Energiezuinige PC s en printers Energiezuinige verlichting Zelfsturende teams Ruim opleidingsbudget Veel stagiairs, leerlingbouwplaatsen Ketensamenwerking Digitaal post- en archiveringssysteem Zuinige auto s, dienstfiets, fietsenplan E-nieuwsbrief Gerecycled papier Digitaal jaarverslag Digitaal duurzaamheidsverslag Gescheiden afvalinzameling Fair trade koffie en kerstpakket
Missie OFW Het bieden van een kansrijke woon- en leefomgeving voor mensen die zwak staan op de woningmarkt in de gemeente Dronten.
Visie OFW staat als maatschappelijk partner in wonen voor: Het bieden van een leefbare, kansrijke en veilige woonomgeving waarin mensen prettig samenleven en waar het rijk- of arm-zijn niet doorslaggevend is voor de kansen die je krijgt in het dagelijks leven. Het actief invulling geven aan het begrip duurzaamheid. Het bieden van een gedifferentieerd aanbod van huur- (en koop-) woningen en wonen met zorg, daarbij rekening houdend met (toekomstige) marktontwikkelingen. Mensen keuzes bieden die afgeleid zijn van hun woonwensen. Het faciliteren zodat mensen een kans wordt geboden te emanciperen en zelfredzaam te worden, waarbij voorop staat dat zij zelf verantwoording nemen voor de keuzes die zij maken in het leven. Het bieden van een vangnetfunctie wanneer het reguliere aanbod niet volstaat. Het initiëren van het maatschappelijk debat en het faciliteren van maatschappelijke partners op het gebied van wonen, zorg, onderwijs, veiligheid, milieu/duurzaamheid en sociale activering.
Waardering Themaprijs Verantwoorden over duurzaamheid 2011 van het Glazen Huis In 2011 genomineerd voor FSC Opdrachtgever Award Themaprijs Duurzaamheid 2010 van het Glazen Huis voor het beste jaarverslag Flevolands Leerbedrijf van het jaar 2010 Winnaar NET-trofee 2008 & Nominatie NET-trofee 2007 (Nationale Energie Toekomst Trofee, initiatief VROM) Award Aedes Directeurencontact voor beste corporatiedirecteur 2007 thema: Energiebesparing Eervolle vermelding Energy Award 2006 2 e in VDZ Projectcompetitie 2003 (woonservicegebied WoonArk-Regenboog)
Definitie Duurzaamheid Brundtland Een ontwikkeling die voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder daarmee voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.
Duurzaamheid is een containerbegrip Lange termijn Behoud van waarde voor wijken en woningen, relaties, kennis. Bedrijfsvoering die met meer rekening houdt dan korte termijn winst. Energiebesparing, woningisolatie CO 2 uitstoot Klimaatverandering Biodiversiteit
Duurzaam = noodzaak Meer wereldburgers Grondstoffen en fossiele brandstoffen worden schaars Meer consumenten, opkomst BRIC-landen Gevolg sterke kostenstijging - Energie - Bouwmaterialen - Schoon drinkwater Klimaatverandering Ontbossing Vermindering biodiversiteit Concurrentie voedsel, (bouw)materialen met brandstof
Lastenstijging 2000 t/m 2010 Bron: CBS Bewerking: OFW
Huur en energielasten per maand 900 800 700 Woning met D/E-label Woning met B-label Woning met E/F-label 77 Woning met C-label Woning met A-label 600 500 77 142 77 96 190 77 77 113 56 electra gas 400 huur 300 200 405 474 490 478 516 100 0 Jaren '60 niet geïso leerd Jaren '60 gemo d/geïso leerd Jaren '70 niet geïsol/doorzon Jaren '80-'90 iso latie na 1998/ho ge bo uwiso latie-eisen
Huur (incl. huurtoeslag) en energielasten per maand 600 500 400 300 Woning met D/E-label 77 Woning met B-label 77 142 96 Woning met E/F-label 77 190 Woning met C-label 77 113 Woning met A-label 77 56 electra gas netto-huur 200 100 219 236 240 237 247 0 Jaren '60 niet geïso leerd Jaren '60 Jaren '70 niet gemo d/geïso leerd geïsol/doorzon Oost Flevoland Woondiensten Jaren '80-'90 iso latie na 1998/ho ge bo uwiso latie-eisen
Verhouding huur en energielasten huur energie- energie- huur kosten kosten 2010 450 125 575 22% 78% 2015 459 134 593 23% 77%
Verhouding huur (incl. huurtoeslag) en energielasten huur energie- energie- huur lasten lasten 2010 250 125 375 33% 67% 2015 255 134 389 34% 66%
Bestaande bouw Meeste energiebesparing te realiseren in bestaande bouw. Sturen op woonlasten, energiekosten steeds meer bepalend wat goedkoop of duur is. Sterke stijging kosten bouwmaterialen, hergebruik aantrekkelijk, tegengaan van verspilling, diefstal, onderhoud noodzaak. Maatschappelijk meer behoefte aan duurzame productie (FSC-hout e.d.). Overheid stuurt op CO 2 reductie. Aandacht schoon drinkwater onderbelicht.
29.300 nieuw gebouwde corporatiehuurwoningen in 2010 (> 1.000 minder dan in 2009) Corporaties sloopten duidelijk minder woningen in 2010 (13.400) (2009: 15.800). Aantal corporatiewoningen in NL: 2.400.000 waarvan 2.016.000 gebouwd vóór 1990 Corporatiewoningen in NL naar bouwperioden 1990-1999 11% vanaf 2000 3% voor 1945 9% 1945-1959 16% 1980-1989 22% 1970-1979 20% 1960-1969 19%
Trias Energetica als uitgangspunt 1. Gebruik zo min mogelijk energie Isoleren, kierdichting en oriëntatie 2. Gebruik duurzame energie PV-cellen, zonneboiler, WKO, windenergie Hre ketel (Micro WKK) 3. Zuinig & efficiënt gebruik van fossiele bronnen, als duurzame energie niet volstaan HR-ketels, MV met demand flow en gelijkstroom WTW, optimale leidingtracés Trias Energetica: in 1996 geïntroduceerd door Novem / uitgewerkt door TU Delft
Gewenste situatie Mensen willen graag en lang in hun woning wonen (dierbaarheidsfactor): Locatie Een woning met uitstraling Goed geïsoleerde woning Gezond en comfortabel binnenklimaat Technische installaties in de woning die makkelijk in gebruik zijn Zo min mogelijk reparatie / onderhoud aan hun woning Betaalbare woonlasten Bij renovatie van hun woning: zo min mogelijk (over)last ervaren Betrokken zijn bij renovatie van hun woning/buurt
Gewenste situatie Hoe bereik je dat? In plaats van improviseren organiseren Duurzame besluitvorming (sociaal-cultureel / ecologisch / bedrijfseconomisch) Woningcorporatie als inspirerend opdrachtgever: samen anders denken Integraal bouwproces Andere rollen partners bouwproces: overlap in disciplines Stedenbouwkundige randvoorwaarden Duurzaamheids kennis op peil Duurzaam energieconcept: aan de voorkant van een ontwerp meenemen Zorgen voor installaties die dummy-proof zijn Innoveren (juist in tijden van crisis) Goede plattegrond woning Gebruik duurzaam (geproduceerd) materiaal lange levensduur woning Zoveel mogelijk werkzaamheden voorbereiden in fabriek (< overlast voor bewoners) In de voorbereiding: bewoners betrekken / draagvlak bij plannen In de uitvoering: snappen wat resultaat moet zijn + kwaliteitscontrole In de uitvoering: omgang met bewoners In het beheer: goede uitleg over werking installaties
Duurzaamheidsbeleid = kwaliteitsbeleid Bouwketen staat voor cultuurverandering Duurzaam stedenbouwkundig ontwerp Bouwkundig en installatietechnisch ontwerp gelijktijdig Beheer en ontwikkeling nieuwe installaties Hoge eisen aan kwaliteit uitvoering Faalkosten vermijden Bewustzijn op gezondheid Dummy-proof Worden corporaties duurzaam energiebedrijf? Betalen huurders woonlasten of huren?
Concrete doelen OFW beleidsplan 2007-2011 In 2014 geen E,F, G labels Bij renovatie minimaal label B Bij nieuwbouw 50% EPC < 0,7 (EPC is nu 0,6) Bij nieuwbouw gebruik maken groenfinanciering 35 % onder EPC Bij renovatie gebruik maken groenfinanciering 2 of meer labelsprongen Experimenteren met nieuwe toepassingen om ervaring op te doen energie neutrale woning duurzaam energie opwekken: Woning gebonden? Complex gebonden? Of?
OFW maakt resultaten zichtbaar Start in 2000: woningen OFW gemiddeld een E-label In 2008 gemiddeld een D-label In 2011 gemiddeld een C-label
Resultaten Energielabels OFW 01-01-2008 E 18% F 5% D 32% G 1% A 7% B 14% C 23% A B C D E F G Energielabels OFW 01-01-2012 E 4% F 1% G 0% A 21% D 26% C 28% B 20% A B C D E F G
Gem. gasverbruik per woning Resultaten OFW energieverbruik gas m 3 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Jaar
Resultaten Cumulatieve besparing gasverbruik woningen OFW 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% = Besparing t.o.v. het jaar 2000 10% 5% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
ton CO 2 per jaar Resultaten CO 2 uitstoot reductie OFW 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 = Reductie t.o.v. het jaar 2000 500 0 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Woningen om trots op te zijn! voor na Touwslagerstraat in Dronten De Oeverloper in Dronten
Woningen om trots op te zijn! Fokkestraat in Dronten voor na voor na De Steven in Dronten
Woningen om trots op te zijn! voor na Akkerhof in Biddinghuizen voor na Schelpenbuurt in Swifterbant
Vragen?