Themadag Jeugdatletiek Fun in Athletics
Belasting/Belastbaarheid & Vroege specialisatie door John IJzerman
Atletiek Lopen Springen Werpen
Reden? Atletiek is een moeilijke sport met diverse zeer uitlopende disciplines (springen/sprint/ werpen/ midden- en langeafstand) Onjuist aangeleerde techniek of minder geschikte fysiek leidt tot blessures en verlies in interesse door een stagnerende vooruitgang (van Rossem)
Aanleren complexe bewegingen Corticale representatie hersenen is groter voor belangrijke bewegingen en des te groter naar mate men het jonger is gaan oefenen Engram theorie: sensorische fase gaat vooraf aan de motorische : d.w.z in de eerste plaats komt het weten hoe de ideale beweging eruitziet en aanvoelt!
Doel Hoe kun je bij kinderen op een kind - vriendelijke manier de basis leggen voor complexe atletiek bewegingen en dan gericht op hun individuele geschiktheid en voorkeuren?
?
Vroege specialisatie Reeds kort na starten atletieksport zich bezig houden met trainingsvormen die passen bij de discipline(es) waar de eigen interesse (plezier) ligt en waarvoor de lichamelijke geschiktheid het grootst is Hierin is wel sturing mogelijk!
Kenmerken Jeugd 1. Groei: meetbare veranderingen, bv lengte, gewicht, zuurstofopname 2. Rijping: biologische veranderingen van baby naar volwassenheid: genetisch en ook door omgevingsfactoren bepaald met ieders eigen tempo en patroon: skeletleeftijd, geslachtskenmerken 3. Ontwikkeling: scala aan vaardigheden wat verder wordt geperfectioneerd -> training!
Belasting/Belastbaarheid
Belasting. Som van alle, interne en externe, prikkels die op het lichaam inwerken en tot een verstoring van de homeostasis (biologische evenwicht) kunnen leiden. Belastbaarheid. Weerstand die het lichaam kan opwerpen tegen de verstoring van de homeostasis en de mate (snelheid en grootte) van herstelprocessen bij eenmaal opgetreden verstoring.
Kenmerken belasting. 1. Sportklimaat (fysiek, psychisch) Fysiek: trainings- en wedstrijdbelasting, periodisering 2. Sociale klimaat (gezin, studie, werk) 3. Biologisch klimaat (virussen, maag/darmklachten, luchtverontreiniging) Kenmerken belastbaarheid. 1. Fysiek (dynamisch, statisch, energetisch) Afgeleide zijn de sportmotorische basiseigenschappen. 2. Psychisch/mentaal (prestatiemotivatie, faalangst, pijndrempel, inspanningstolerantie)
Relatieve belasting
Complicerende factor! Periode voor-tijdens en na de groeispurt kenmerkt zich door een minder goede coördinatie en moeilijk aanleren van nieuwe bewegingen Ook wordt deze periode gekenmerkt door de meeste blessures
Blessurerisico (11-15 jaar) Tijdens maximale groeispurt of vlak erna hoogste risico P2 7%, P3 7%, P4 20%, P5 17% Te zware kinderen en meisjes vaker een chronische blessure Sportbeoefening en blessurepatroon Heemskerk 1989
Fysieke beperkingen Meisje met X-benen en ver/horden? Kind met laxiditeit en overgewicht en springen of crossen? Goede C-hoogspringster die niet langer zal worden dan 1.65m?
Lichaamsbouw
Hordenhoogten Cat lft P50 cm HH cm HH % LL P90-P10 cm D 12-13 152-158 84 55-53 17-19 C 14-15 166-173 91,4 55-53 23-22 B 16-17 177-180 91,4 51-51 19-17 A 18-19 181-182 100 55-55 18-17 Sen 19+ 182+ 106,7 58 17 J IJzerman 1988
Sport Motorische Basis Uithoudingsvermogen Anaeroob vermogen snelheid kracht Lenigheid/coördinatie (behendigheid) Eigenschappen Individueel (genetisch) bepaald maar ook trainbaar
Sport Motorische Basis Eigenschappen
Essentiële voorwaarden voor een discipline worden ingevuld door de sportmotorische basiseigenschappen en de discipline specifieke vaardigheden Eigenschappen === Voorwaarden Blessure
Oorzaak Blessures Gestoord bewegingspatroon als basis. In begin vaak zeer subtiel (observatie). Verstoring belasting/belastbaarheid.
Leren Impliciet leren: leren door te doen en te zien (voorbeelden) Is robuuster, minder snel vergeten. Ook minder verschil tussen individuen Expliciet leren: gebaseerd op specifieke leerdoelen. Vereist kennis en is ook sneller vergeten. Grote verschillen tussen individuen
Nut vroege specialisatie Atleet(e) kiest het beste nummer wat bij hem/haar past Traint vanaf begin specifiek op dit nummer (s) met verschuiving van basistraining naar wedstrijdspecifieke training Aanleren juiste techniek, bij voorkeur via impliciete methoden Hierdoor minder kans op een gestoord bewegingspatroon en dus op blessures Hierdoor meer kans op prestatieverbetering en minder drop-outs
Trainingsvormen? Kracht kinderen : sjorren, touwtrekken, boomstamdragen/werpen, e.d Sprint kinderen : estafettevormen, reactiestarts, e.d Loop kinderen : speelse interval, bosloop, oriëntering, e.d Springkinderen : springcircuits, trampoline, loop+sprongvormen met bal, e.d
Vroeg werken aan deficits
Geschiktheid?
Vragen? Welke methoden heb je om kinderen te schatten op hun geschiktheid? Welke trainingsmethoden zouden er moeten zijn? Is dit haalbaar binnen verenigingen?